Ustawaz dnia 27 września 2024 r.o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym
podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ustawę
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych oraz ustawę z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku
dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych
innych ustaw.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 9 w ust. 5 w zdaniu drugim wyrazy „art. 6 ust. 1” zastępuje się wyrazami „art. 6 ust. 1, 1a i 1d”;
2)
po art. 14b dodaje się art. 14c w brzmieniu:
„
Art. 14c.
1.
Podatnik, w tym podatnik rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej, osiągający
przychody z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie stosuje metodę kasową
rozliczania przychodów, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:
1)
przychody z prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej w roku bezpośrednio
poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 1 000 000 zł, przy czym w przypadku
przedsiębiorstwa w spadku w przychodach uwzględnia się również przychody z działalności
gospodarczej prowadzonej samodzielnie przez zmarłego przedsiębiorcę;
2)
w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nie prowadzi ksiąg rachunkowych;
3)
złoży właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzone na piśmie oświadczenie
o wyborze metody kasowej rozliczania przychodów w terminie do dnia 20 lutego roku
podatkowego, a w przypadku podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności gospodarczej
w trakcie roku podatkowego - w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu
rozpoczęcia działalności gospodarczej, a jeżeli rozpoczęcie działalności gospodarczej
nastąpiło w grudniu roku podatkowego - w terminie do końca roku podatkowego.
2.
W przypadku metody kasowej rozliczania przychodów za datę powstania przychodu uważa
się dzień uregulowania należności, nie późniejszy niż dzień:
1)
upływu 2 lat, licząc od dnia wystawienia faktury, albo
2)
likwidacji działalności gospodarczej.
3.
Na potrzeby metody kasowej rozliczania przychodów przez uregulowanie należności rozumie
się również:
1)
częściowe uregulowanie należności;
2)
wpłaty na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach
sprawozdawczych.
4.
Metoda kasowa rozliczania przychodów ma zastosowanie wyłącznie do przychodów, które:
1)
wynikają z transakcji między podatnikiem a przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców oraz
2)
są udokumentowane fakturami wystawionymi w terminach określonych zgodnie z odrębnymi
przepisami.
5.
Metoda kasowa rozliczania przychodów nie ma zastosowania do przychodów wynikających
z transakcji między podatnikiem a:
1)
podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4 z podatnikiem, przy czym wielkość
udziałów i praw, o których mowa w art. 23m ust. 2 pkt 1 lit. a-c, wynosi co najmniej
5 %;
2)
podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju
stosujących szkodliwą konkurencję podatkową, określonych w przepisach wydanych na
podstawie art. 23v ust. 2, lub zagranicznym zakładem położonym na terytorium lub w
kraju stosujących szkodliwą konkurencję podatkową, określonych w tych przepisach.
6.
Metoda kasowa rozliczania przychodów nie ma zastosowania do przychodów z odpłatnego
zbycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ujętych w ewidencji
środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
7.
W przypadku wyboru metody kasowej rozliczania przychodów podatnik jest obowiązany
stosować tę metodę przez cały rok podatkowy.
8.
Jeżeli faktura została wystawiona w roku podatkowym, w którym podatnik stosował metodę
kasową rozliczania przychodów, a uregulowanie należności nastąpiło w roku podatkowym,
w którym podatnik nie stosuje tej metody, do ustalenia daty powstania przychodu wynikającego
z tej faktury podatnik przyjmuje zasady ustalania tej daty stosowane w roku podatkowym,
w którym faktura została wystawiona.
9.
Jeżeli faktura została wystawiona w roku podatkowym, w którym podatnik nie stosował
metody kasowej rozliczania przychodów, a uregulowanie należności nastąpiło w roku
podatkowym, w którym podatnik stosuje tę metodę, do ustalenia daty powstania przychodu
wynikającego z tej faktury podatnik przyjmuje zasady ustalania tej daty stosowane
w roku podatkowym, w którym faktura została wystawiona.
10.
Jeżeli przedsiębiorca w roku podatkowym, w którym stosował metodę kasową rozliczania
przychodów, zmarł, przedsiębiorstwo w spadku stosuje tę metodę do końca tego roku
podatkowego.
11.
Dokonany wybór metody kasowej rozliczania przychodów dotyczy również lat następnych,
chyba że podatnik, w terminie do dnia 20 lutego roku podatkowego, zawiadomi na piśmie
właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z metody kasowej rozliczania
przychodów.
”
;
3)
w art. 21 w ust. 1 w pkt 23c we wprowadzeniu do wyliczenia po wyrazach „na statkach morskich” dodaje się wyrazy „podnoszących banderę państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa należącego
do Europejskiego Obszaru Gospodarczego,”;
4)
w art. 22:
a)
w ust. 4 wyrazy „ust. 5, 6 i 10” zastępuje się wyrazami „ust. 4a-5, 6 i 10”,
b)
po ust. 4 dodaje się ust. 4a i 4b w brzmieniu:
„
4a.
Koszty uzyskania przychodów, z wyjątkiem kosztów, o których mowa w ust. 8, poniesione
w roku podatkowym, w którym podatnik stosuje metodę kasową, o której mowa w art. 14c,
wynikające z transakcji dokonanych między podatnikiem a przedsiębiorcą w rozumieniu
ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, są potrącane w roku podatkowym, w którym zostało uregulowane zobowiązanie, nie wcześniej
jednak niż w dacie poniesienia kosztu. Przepis art. 14c ust. 3 stosuje się odpowiednio.
4b.
Jeżeli uregulowanie zobowiązania następuje po likwidacji pozarolniczej działalności
gospodarczej albo zmianie formy opodatkowania na zryczałtowaną formę opodatkowania
określoną w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym lub w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym, koszty uzyskania przychodów, o których mowa w ust. 4a, są potrącane w ostatnim okresie
rozliczeniowym przed likwidacją pozarolniczej działalności gospodarczej lub zmianą
formy opodatkowania.
”
;
5)
w art. 24a po ust. 1d dodaje się ust. 1da i 1db w brzmieniu:
„
1da.
Podatnicy są obowiązani prowadzić ewidencję faktur dokumentujących przychody rozliczane
metodą kasową, o której mowa w art. 14c. Ewidencja ta zawiera datę wystawienia faktury,
numer faktury, kwotę należności wynikającą z faktury oraz datę uregulowania należności.
1db.
Przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje po zmarłym przedsiębiorcy prowadzenie ewidencji
faktur, o której mowa w ust. 1da.
”
;
6)
w art. 26i dodaje się ust. 20 i 21 w brzmieniu:
„
20.
Przepisy ust. 1-18 nie mają zastosowania do należności i zobowiązań podlegających
zaliczeniu odpowiednio do:
1)
przychodów w dacie uregulowania należności zgodnie z art. 14c ust. 2, z wyjątkiem
przypadku, gdy należności te podlegają zaliczeniu do przychodów w dacie określonej
zgodnie z art. 14c ust. 2 pkt 1 i 2, oraz
2)
kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 22 ust. 4a i 4b.
21.
W przypadku należności podlegających zaliczeniu do przychodów w dacie określonej zgodnie
z art. 14c ust. 2 pkt 1 i 2 zmniejszenia podstawy obliczenia podatku lub zwiększenia
straty podatnik dokonuje w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym
ustalił przychód w tej dacie. Przepisu ust. 10 pkt 2 nie stosuje się.
”
;
7)
w art. 30c ust. 3a otrzymuje brzmienie:
„
3a.
Przepisy art. 26 ust. 5, 6, 6b, 6c, 6ea, 6eb, 6f, 7, 13b, 13c i 15 stosuje się odpowiednio.
”
;
8)
w art. 44:
a)
w ust. 11 wyrazy „spółki jawnej, spółki partnerskiej lub spółki komandytowej” zastępuje się wyrazami „spółki jawnej lub spółki partnerskiej”,
b)
dodaje się ust. 25 i 26 w brzmieniu:
„
25.
Przepisy ust. 17-24 nie mają zastosowania do należności i zobowiązań podlegających
zaliczeniu odpowiednio do:
1)
przychodów w dacie uregulowania należności zgodnie z art. 14c ust. 2, z wyjątkiem
przypadku, gdy należności te podlegają zaliczeniu do przychodów w dacie określonej
zgodnie z art. 14c ust. 2 pkt 1 i 2, oraz
2)
kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 22 ust. 4a i 4b.
26.
W przypadku należności podlegających zaliczeniu do przychodów w dacie określonej zgodnie
z art. 14c ust. 2 pkt 1 i 2 zmniejszenia dochodu stanowiącego podstawę obliczenia
zaliczki podatnik dokonuje przy obliczaniu zaliczki za okres, w którym ustalił przychód
w tej dacie. Przepisu art. 26i ust. 10 pkt 2 nie stosuje się.
”
;
9)
w art. 52a w ust. 1 w pkt 3 po wyrazach „art. 30a ust. 1 pkt 5” dodaje się wyrazy „i art. 30b ust. 1 pkt 5”.
Art. 2.
W ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 6:
a)
w ust. 1 wyrazy „ust. 1e i 1f” zastępuje się wyrazami „ust. 1e-1g”,
b)
po ust. 1f dodaje się ust. 1g w brzmieniu:
„
1g.
W przypadku opodatkowania na podstawie ust. 1 przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej ryczałtem od przychodów
ewidencjonowanych podatnik może wybrać metodę kasową rozliczania przychodów zgodnie
z art. 14c ust. 1 ustawy o podatku dochodowym. W przypadku wyboru metody kasowej rozliczania przychodów przepisy art. 14c ustawy o podatku dochodowym stosuje się odpowiednio.
”
;
2)
w art. 11:
a)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Jeżeli podatnik uzyskuje przychody wymienione w art. 6 ust. 1, 1a lub 1d, w tym opodatkowane
różnymi stawkami, i dokonuje odliczeń od tych przychodów, odliczeń tych dokonuje w
takim stosunku, w jakim w roku podatkowym pozostają poszczególne przychody wymienione
w art. 6 ust. 1, 1a lub 1d, w tym opodatkowane różnymi stawkami, w ogólnej kwocie
przychodów.
”
,
b)
dodaje się ust. 20 i 21 w brzmieniu:
„
20.
Przepisy ust. 4-17 nie mają zastosowania do należności podlegających zaliczeniu do
przychodów w dacie uregulowania należności zgodnie z art. 14c ust. 2 ustawy o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadku, gdy należności te podlegają zaliczeniu do przychodów w dacie
określonej zgodnie z art. 14c ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym.
21.
W przypadku należności podlegających zaliczeniu do przychodów w dacie określonej zgodnie
z art. 14c ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym zmniejszenia przychodu podatnik dokonuje w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy,
w którym ustalił przychód w tej dacie. Przepisu ust. 10 pkt 2 nie stosuje się.
”
;
3)
w art. 15 po ust. 11 dodaje się ust. 11a i 11b w brzmieniu:
„
11a.
Podatnicy są obowiązani prowadzić ewidencję faktur dokumentujących przychody rozliczane
metodą kasową, o której mowa w art. 14c ustawy o podatku dochodowym. Ewidencja ta zawiera datę wystawienia faktury, numer faktury, kwotę należności wynikającą
z faktury oraz datę uregulowania należności.
11b.
Przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje po zmarłym przedsiębiorcy prowadzenie ewidencji
faktur, o której mowa w ust. 11a.
”
;
4)
w art. 21 w ust. 3f wyrazy „art. 11 ust. 4-17 i 19” zastępuje się wyrazami „art. 11 ust. 4-17 i 19-21”.
Art. 3.
W ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych w art. 81:
1)
w ust. 2 w zdaniu pierwszym wyrazy „art. 24 ust. 1-2b” zastępuje się wyrazami „art. 14c, art. 22 ust. 4a i 4b oraz art. 24 ust. 1-2b”;
2)
w ust. 2c w pkt 5 wyrazy „stosuje się art. 24 ust. 1-2b” zastępuje się wyrazami „uwzględnia się art. 14c, art. 22 ust. 4a i 4b oraz art. 24 ust. 1-2b ustawy z dnia
26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych”;
3)
ust. 2zd otrzymuje brzmienie:
„
2zd.
Ilekroć w ust. 2 i 2b-2zc jest mowa o przychodach i kosztach ich uzyskania w rozumieniu
ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, nie uwzględnia się w tych przychodach i kosztach ich uzyskania przychodów osiągniętych
i kosztów poniesionych w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej
na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, z wyłączeniem przychodów rozliczanych w tym okresie na podstawie art. 14c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i kosztów potrąconych w tym okresie na podstawie art. 22 ust. 4a i 4b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
”
.
Art. 4.
W ustawie z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 w pkt 39 w lit. d, w ust. 8 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
grupy podmiotów zwolnionych z obowiązku prowadzenia księgi, ksiąg rachunkowych i ewidencji
środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przy użyciu programów komputerowych
lub przesyłania księgi, ksiąg rachunkowych w całości albo części lub ewidencji środków
trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych na podstawie ust. 1e
”
;
2)
w art. 2 w pkt 11 w lit. c, w ust. 5 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
grupy podatników innych niż określeni w ust. 1d lub spółek niebędących osobami prawnymi
zwolnionych z obowiązku prowadzenia ksiąg przy użyciu programów komputerowych lub
ich przesyłania w całości albo części na podstawie ust. 1c
”
;
3)
w art. 9 w pkt 11, w ust. 14 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
grupy podmiotów zwolnionych z obowiązku prowadzenia ewidencji i wykazu środków trwałych
oraz wartości niematerialnych i prawnych przy użyciu programów komputerowych lub przesyłania
ewidencji lub tego wykazu na podstawie ust. 12
”
.
Art. 5.
1.
Przepisy art. 14c, art. 22 ust. 4-4b, art. 24a ust. 1da i 1db, art. 26i ust. 20 i
21 oraz art. 44 ust. 25 i 26 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, mają zastosowanie do:
1)
przychodów udokumentowanych fakturami wystawionymi, w terminach określonych zgodnie
z odrębnymi przepisami, po dniu 31 grudnia 2024 r., jeżeli przychody te nie zostały
zaliczone do przychodów przed dniem 1 stycznia 2025 r. zgodnie z art. 14 ustawy zmienianej
w art. 1;
2)
kosztów uzyskania przychodów poniesionych po dniu 31 grudnia 2024 r., jeżeli koszty
te nie zostały potrącone przed dniem 1 stycznia 2025 r.
2.
Przepisy art. 6 ust. 1 i 1g, art. 11 ust. 20 i 21, art. 15 ust. 11a i 11b oraz art.
21 ust. 3f ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają
zastosowanie do przychodów udokumentowanych fakturami wystawionymi, w terminach określonych
zgodnie z odrębnymi przepisami, po dniu 31 grudnia 2024 r., jeżeli przychody te nie
zostały zaliczone do przychodów przed dniem 1 stycznia 2025 r. zgodnie z art. 6 ustawy
zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym.
3.
W przypadku wpłat lub należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane
w następnych okresach sprawozdawczych, pobranych lub zarachowanych przed dniem 1 stycznia
2025 r., udokumentowanych fakturami wystawionymi, w terminach określonych zgodnie
z odrębnymi przepisami, po dniu 31 grudnia 2024 r., przychód powstaje w dniu wystawienia
tych faktur, jeżeli:
1)
w dniu ich wystawienia podatnik stosuje metodę kasową rozliczania przychodów, o której
mowa w art. 14c ustawy zmienianej w art. 1, oraz
2)
pobrane wpłaty lub zarachowane należności nie zostały zaliczone do przychodów przed
dniem 1 stycznia 2025 r. zgodnie z art. 14 ustawy zmienianej w art. 1.
4.
W przypadku gdy podatnik stosujący metodę kasową rozliczania przychodów, o której
mowa w art. 14c ustawy zmienianej w art. 1, dokonał przed dniem 1 stycznia 2025 r.
wpłat na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane po dniu 31 grudnia
2024 r., koszty uzyskania przychodów z tytułu tych wpłat są potrącane najwcześniej
w dniu, o którym mowa w art. 22 ust. 6b ustawy zmienianej w art. 1, przypadającym
po dniu 31 grudnia 2024 r.
Art. 6.
1.
Przepis art. 21 ust. 1 pkt 23c ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, stosuje się do dochodów uzyskanych po dniu 31 grudnia 2020 r.
2.
Przepisy art. 52a ust. 1 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, oraz art. 11 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych po dniu 31 grudnia 2023 r.
3.
Przepis art. 30c ust. 3a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, stosuje się do dochodów uzyskanych po dniu 31 grudnia 2024 r.
Art. 7.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 3 i 9, art.
2 pkt 2 lit. a, art. 4 oraz art. 6 ust. 1 i 2, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym
podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ustawę
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych oraz ustawę z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku
dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych
innych ustaw.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r.
poz. 232, 854, 858, 859, 863, 1572 i 1585.
3)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r. poz. 2349, 2427 i 2469,
z 2022 r. poz. 1265, 1301, 1719 i 2180 oraz z 2023 r. poz. 1059, 1414 i 1598.