Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznejz dnia 14 października 2023 r.w sprawie trybu i sposobu przeprowadzania kontroli przez organy upoważnione do kontroli
na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych 1)Minister Rodziny i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - zabezpieczenie
społeczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 416).
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 34 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa tryb i sposób przeprowadzania kontroli przez organy upoważnione
do kontroli na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 1 i 2, art. 22a, art. 25d ust. 1, art. 26a ust. 10, art. 30 ust.
3b, art. 33b ust. 7 i art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zwanej dalej „ustawą”.
§ 2.
Kontrola może być przeprowadzana w sposób:
1)
kompleksowy - obejmujący całokształt działań kontrolowanego w zakresie realizacji
zadań określonych w ustawie;
2)
problemowy - obejmujący sprawdzenie realizacji wybranego zadania lub grupy zadań realizowanych
przez kontrolowanego;
3)
sprawdzający - obejmujący stwierdzenie wykonania zaleceń pokontrolnych;
4)
doraźny - obejmujący badanie prawidłowości działania kontrolowanego w zakresie określonego
zagadnienia wynikającego ze skargi, wniosku lub informacji pochodzących ze środków
komunikacji społecznej;
5)
okresowy - obejmujący badanie spełniania przez zakłady pracy chronionej i zakłady
aktywności zawodowej warunków i obowiązków, o których mowa w art. 28 i art. 29 ustawy.
§ 3.
1.
Kontrolę przeprowadza się na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, zwanego
dalej „upoważnieniem”, wydanego w formie pisemnej przez organ upoważniony do kontroli.
2.
Upoważnienie zawiera:
1)
oznaczenie organu upoważnionego do kontroli;
2)
datę wydania upoważnienia;
3)
numer upoważnienia;
4)
imiona i nazwiska oraz numery legitymacji służbowych kontrolujących;
5)
imię i nazwisko kontrolującego, kierującego zespołem, o którym mowa w § 4 ust. 1;
6)
powołanie podstawy prawnej kontroli;
7)
imię i nazwisko albo nazwę i adres kontrolowanego;
8)
zakres kontroli;
9)
miejsce i datę rozpoczęcia oraz datę zakończenia kontroli;
10)
w przypadku uzasadnionym zakresem kontroli - wskazanie jednostek organizacyjnych kontrolowanego
objętych kontrolą;
11)
imię, nazwisko oraz podpis osoby udzielającej upoważnienia - z podaniem zajmowanego
stanowiska lub funkcji;
12)
pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego.
3.
W trakcie przeprowadzania kontroli organ upoważniony do kontroli, w uzasadnionych
przypadkach, może zmienić zakres, miejsce i termin kontroli lub skład zespołu, o którym
mowa w § 4 ust. 1 albo ust. 2, wydając nowe upoważnienie.
§ 4.
1.
Kontrola jest przeprowadzana przez zespół składający się z co najmniej dwóch kontrolujących,
zgodnie z programem kontroli zatwierdzonym przez organ upoważniony do kontroli przed
wydaniem upoważnienia.
2.
Kontrola przeprowadzana na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 1 i 2 lub art. 34 ust. 5 ustawy
może odbywać się w składzie jednoosobowym.
§ 5.
Po otrzymaniu upoważnienia kontrolujący dokonują niezwłocznie analizy posiadanych
przez organ upoważniony do kontroli informacji dotyczących kontrolowanego w zakresie
zagadnień objętych kontrolą, a także zapoznają się z wynikami poprzednich kontroli.
§ 6.
Na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem kontroli, o której mowa w § 2 pkt 1, 2 i 5,
organ upoważniony do kontroli zawiadamia w postaci papierowej lub elektronicznej kontrolowanego
o miejscu, zakresie i terminie kontroli.
§ 7.
1.
Przed przystąpieniem do kontroli kontrolujący okazują kontrolowanemu upoważnienie
oraz legitymacje służbowe.
2.
Czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności kontrolowanego lub osoby przez
niego upoważnionej. Przepis ten nie dotyczy kontroli prowadzonej w sposób określony
w § 8 ust. 2 pkt 5.
3.
Kontrolowany pisemnie wskazuje osobę upoważnioną, o której mowa w ust. 2, reprezentującą
go w trakcie kontroli.
4.
W razie nieobecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej upoważnienie
do przeprowadzenia kontroli oraz legitymacje służbowe mogą być okazane pracownikowi
kontrolowanego, który może być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny .
§ 8.
1.
Kontrola jest przeprowadzana w siedzibie kontrolowanego lub w miejscu prowadzenia
działalności przez kontrolowanego - w dniach i godzinach jego pracy.
2.
W uzasadnionych okolicznościach kontrola może być przeprowadzona:
1)
poza godzinami pracy kontrolowanego lub w dni wolne od pracy;
2)
w miejscu i godzinach świadczenia pracy przez pracowników kontrolowanego, w obecności
kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej;
3)
w siedzibie organu upoważnionego do kontroli;
4)
w miejscu przechowywania przez kontrolowanego dokumentacji dotyczącej działalności
podlegającej kontroli;
5)
za zgodą kontrolowanego - w sposób zdalny za pośrednictwem operatora pocztowego w
rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną , jeżeli może to usprawnić prowadzenie kontroli lub przemawia za tym charakter prowadzonej
kontroli.
§ 9.
1.
W przypadku konieczności zasięgnięcia opinii dotyczącej zagadnień objętych kontrolą
organ upoważniony do kontroli, do czasu sporządzenia i podpisania przez kontrolujących
protokołu kontroli, może zwrócić się do biegłego o wydanie takiej opinii.
2.
O powołaniu biegłego zawiadamia się kontrolowanego.
3.
Na podstawie upoważnienia wydanego przez organ upoważniony do kontroli biegły może
uczestniczyć w czynnościach kontrolnych w obecności kontrolującego.
§ 10.
1.
Kontrolujący dokonują ustaleń stanu faktycznego na podstawie zebranych w toku kontroli
dowodów.
2.
Czynności kontrolne polegają na:
1)
badaniu dokumentów;
2)
żądaniu udzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie oraz na przyjmowaniu wyjaśnień;
3)
przeprowadzaniu oględzin.
3.
Dowodami są w szczególności: dokumenty, wyniki oględzin, pisemne wyjaśnienia i oświadczenia
świadków i opinie biegłych.
4.
Dowody zebrane w toku kontroli przechowuje się w sposób uniemożliwiający dostęp do
nich bez zgody kontrolujących.
§ 11.
1.
Kontrola jest przeprowadzana w sposób zapewniający kontrolującym oraz biegłym upoważnionym
do udziału w kontroli warunki i środki niezbędne do sprawnego przeprowadzenia kontroli,
w szczególności:
1)
swobodny wstęp i poruszanie się po siedzibie kontrolowanego lub miejscu prowadzenia
przez niego działalności;
2)
w miarę możliwości samodzielne zamykane pomieszczenie, jeżeli jest to niezbędne do
przeprowadzenia kontroli;
3)
wydzielone miejsce do przechowywania dokumentów i zabezpieczonych przedmiotów;
4)
możliwość podłączenia do sieci elektrycznej sprzętu komputerowego i elektronicznego
służącego do prowadzenia kontroli;
5)
możliwość korzystania z innych środków technicznych (w szczególności drukarki, kserokopiarki)
niezbędnych do przeprowadzenia kontroli, o ile kontrolowany nimi dysponuje.
2.
Kontrolowany potwierdza za zgodność z oryginałem sporządzone kopie dokumentów i wydruków.
W przypadku odmowy potwierdzenia za zgodność z oryginałem kopii dokumentów i wydruków
potwierdza je kontrolujący, o czym czyni wzmiankę w protokole kontroli.
§ 12.
1.
Wyniki przeprowadzonej kontroli kontrolujący przedstawiają w protokole kontroli.
2.
Protokół kontroli zawiera:
1)
imię i nazwisko albo nazwę kontrolowanego, jego adres, a także, w miarę potrzeby,
imiona i nazwiska kierowników kontrolowanych jednostek organizacyjnych oraz daty objęcia
przez nich stanowisk;
2)
datę rozpoczęcia i zakończenia kontroli, z uwzględnieniem przerw w kontroli;
3)
imiona i nazwiska kontrolujących, pracowników kontrolowanego uczestniczących w czynnościach
związanych z postępowaniem kontrolnym, a także osób składających wyjaśnienia w toku
kontroli;
4)
określenie miejsca kontroli, szczegółowego zakresu kontroli i okresu objętego kontrolą;
5)
opis stanu faktycznego stwierdzonego w toku kontroli, w tym opis ustalonych nieprawidłowości
lub naruszeń prawa, z uwzględnieniem, o ile to możliwe, przyczyn powstania, zakresu
i skutków tych nieprawidłowości lub naruszeń oraz wskazanie osób za nie odpowiedzialnych;
6)
opis załączników stanowiących część składową protokołu kontroli;
7)
określenie stwierdzonych zagrożeń dla prawidłowej realizacji zadań, o których mowa
w ustawie;
8)
informację o możliwości zgłaszania umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych
w protokole kontroli, o których mowa w § 14 ust. 3.
3.
Protokół kontroli sporządza się w postaci papierowej lub elektronicznej w dwóch jednobrzmiących
egzemplarzach - po jednym dla kontrolowanego i dla organu upoważnionego do kontroli.
4.
Oczywiste omyłki pisarskie prostują kontrolujący, przez sporządzenie odpowiedniej
adnotacji.
§ 13.
Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości lub naruszeń
prawa, w protokole kontroli dokonuje się odpowiedniej adnotacji.
§ 14.
1.
Protokół kontroli podpisują kontrolujący i przekazują kontrolowanemu w celu podpisania
w terminie 7 dni od dnia otrzymania. Jeżeli protokół kontroli jest sporządzony w postaci
papierowej, każda strona protokołu kontroli jest parafowana przez kontrolujących i
kontrolowanego. W przypadku zmiany składu zespołu, o którym mowa w § 4 ust. 1 albo
ust. 2, i wydania nowego upoważnienia do kontroli, protokół kontroli podpisują kontrolujący
wskazani w tym upoważnieniu.
2.
Protokół kontroli może być dostarczony kontrolowanemu za pośrednictwem operatora pocztowego
w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w sposób przewidziany w art. 4 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych ; w przypadku dostarczania protokołu za pośrednictwem operatora pocztowego stosuje
się odpowiednio art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego .
3.
Kontrolowany może zgłosić, przed podpisaniem protokołu kontroli, umotywowane zastrzeżenia
co do ustaleń zawartych w protokole. Zastrzeżenia zgłasza się w postaci papierowej
lub elektronicznej w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli.
4.
W przypadku zgłoszenia zastrzeżeń kontrolujący dokonują ich analizy i, w miarę potrzeby,
podejmują dodatkowe czynności kontrolne, a w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń
- zmieniają lub uzupełniają odpowiednią część protokołu kontroli.
5.
W przypadku nieuwzględnienia zastrzeżeń w całości lub w części kontrolujący przekazują
na piśmie swoje stanowisko zgłaszającemu zastrzeżenia.
6.
Po podpisaniu protokołu kontroli przez kontrolujących i kontrolowanego nie dokonuje
się w nim poprawek, z zastrzeżeniem § 12 ust. 4.
§ 15.
1.
Kontrolowany może odmówić podpisania protokołu kontroli.
2.
O odmowie podpisania protokołu kontroli kontrolujący zamieszczają wzmiankę w protokole.
3.
Brak doręczenia organowi upoważnionemu do kontroli podpisanego protokołu kontroli
przekazanego kontrolowanemu zgodnie z § 14 ust. 2 albo niezgłoszenie zastrzeżeń do
jego treści w terminie, o którym mowa w § 14 ust. 3, uznaje się za odmowę podpisania
protokołu kontroli.
4.
Odmowa podpisania protokołu kontroli przez kontrolowanego nie stanowi przeszkody do
realizacji ustaleń kontroli.
§ 16.
1.
W przypadku stwierdzenia w wyniku kontroli nieprawidłowości lub naruszeń prawa w zakresie
przedmiotu kontroli organ upoważniony do kontroli, niezwłocznie po podpisaniu protokołu
kontroli, sporządza wystąpienie pokontrolne, które przekazuje kontrolowanemu.
2.
Jeżeli opinia biegłego, o której mowa w § 9 ust. 1, została sporządzona po podpisaniu
protokołu kontroli, organ upoważniony do kontroli sporządza wystąpienie pokontrolne
po otrzymaniu opinii.
3.
Wystąpienie pokontrolne zawiera opis stwierdzonych nieprawidłowości lub naruszeń prawa,
a także uwagi i zalecenia pokontrolne zmierzające do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości
lub naruszeń prawa oraz termin wykonania zaleceń.
4.
Jeżeli stwierdzone w wyniku kontroli nieprawidłowości lub naruszenia prawa wskazują
na konieczność podjęcia działań przez właściwe organy państwowe lub samorządowe, organ
upoważniony do kontroli przekazuje wystąpienie pokontrolne do tych organów oraz informuje
o tym kontrolowanego.
5.
Kontrolowany, w terminie wyznaczonym w wystąpieniu pokontrolnym, zawiadamia organ
upoważniony do kontroli o sposobie wykorzystania uwag i wykonania zaleceń pokontrolnych
oraz o podjętych działaniach lub przyczynach niepodjęcia tych działań.
§ 17.
Czynności kontrolne, które zostały dokonane, i dowody zebrane w związku z kontrolą
niezakończoną przed dniem 11 marca 2023 r. mogą być uwzględnione w postępowaniach
kontrolnych prowadzonych zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia, wszczętych
nie później niż w terminie 60 dni od dnia jego wejścia w życie, o ile stan faktyczny
będący przedmiotem kontroli nie uległ zmianie.
§ 18.
Kontrole okresowe, zaplanowane do przeprowadzenia w okresie od dnia 11 marca 2023 r.
do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, mogą być
wszczęte nie później niż w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
§ 19.
1)
Minister Rodziny i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - zabezpieczenie
społeczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 416).
2)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki
Społecznej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie trybu i sposobu przeprowadzania kontroli
przez organy upoważnione do kontroli na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 29),
które utraciło moc z dniem 11 marca 2023 r. zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 lutego
2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ustawy o podatku
od wydobycia niektórych kopalin (Dz. U. poz. 558).