Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 17 listopada 2021 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o giełdach towarowych
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Tworzenie i ustrój organizacyjny giełdy towarowej
- Rozdział 3 - Tworzenie i ustrój organizacyjny giełdowej izby rozrachunkowej
- Rozdział 4 - Zadania Komisji w zakresie instytucji rynku towarów giełdowych
- Rozdział 5 - Opłaty
- Rozdział 6
- Rozdział 7 - Towarowe domy maklerskie
- Rozdział 8 - Tajemnica zawodowa oraz prowadzenie listy osób mających dostęp do informacji wewnętrznych
- Rozdział 9 - Odpowiedzialność cywilna, administracyjna i karna
- Rozdział 10 - Zmiany w przepisach obowiązujących
- Rozdział 11 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 23 lipca 2021 r. o zmianie ustawy o rynku mocy oraz niektórych innych
ustaw oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 16 listopada 2021 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
odnośnika nr 1 oraz art. 18 ustawy z dnia 23 lipca 2021 r. o zmianie ustawy o rynku mocy oraz niektórych
innych ustaw , który stanowi:
„
1) Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 r.
w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej .
”
„
Art. 18.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 6, który
wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2024 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa reguluje funkcjonowanie giełd towarowych i obrót towarami giełdowymi, w tym
również zasady tworzenia, ustrój organizacyjny i działalność giełd towarowych, giełdowych
izb rozrachunkowych, działalność towarowych domów maklerskich oraz nadzór nad tymi
instytucjami.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
giełdzie towarowej - rozumie się przez to zespół osób, urządzeń i środków technicznych
zapewniający wszystkim uczestnikom obrotu jednakowe warunki zawierania transakcji
giełdowych oraz jednakowy dostęp w tym samym czasie do informacji rynkowych, a w szczególności
do informacji o kursach i cenach towarów giełdowych oraz o obrotach towarami giełdowymi;
1a)
instrumentach finansowych - rozumie się przez to instrumenty finansowe, o których
mowa w art. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi ;
2)
towarach giełdowych - rozumie się przez to dopuszczone do obrotu na danej giełdzie
towarowej lub do obrotu organizowanego zgodnie z odrębnymi przepisami:
a)
oznaczone co do gatunku rzeczy,
b)
różne rodzaje energii lub paliwa gazowe w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne ,
c)
(uchylona)
d)
prawa majątkowe wynikające ze świadectw, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, oraz ze świadectw pochodzenia i świadectw pochodzenia biogazu rolniczego, o których
mowa w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii ,
e)
(uchylona)
f)
prawa majątkowe wynikające ze świadectwa efektywności energetycznej, o których mowa
w przepisach dotyczących efektywności energetycznej;
2a)
hurtowych produktach energetycznych - rozumie się przez to produkty energetyczne będące
przedmiotem obrotu hurtowego na zorganizowanej platformie obrotu, które muszą być
wykonywane przez dostawę, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami
finansowymi;
3)
transakcji giełdowej - rozumie się przez to umowę dotyczącą towarów giełdowych zawartą
na giełdzie towarowej, w tym umowę zawartą w celu realizacji obrotu transgranicznego
w ramach łączenia rynków, przez:
a)
członków giełdy,
b)
zleceniodawców, którzy zawarli umowę ze spółkami handlowymi prowadzącymi działalność
maklerską, o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2, w zakresie obrotu towarami giełdowymi,
o których mowa w pkt 2 lit. a,
c)
inne podmioty uprawnione do uczestniczenia w obrocie transgranicznym w ramach łączenia
rynków;
4)
giełdowej izbie rozrachunkowej - rozumie się przez to zespół osób, urządzeń i środków
technicznych utworzony w celu organizacji i prowadzenia rozliczeń transakcji giełdowych;
5)
członku giełdy - rozumie się przez to podmiot, który zawarł ze spółką prowadzącą giełdę
umowę o członkostwo i na podstawie regulaminu giełdy jest dopuszczony do zawierania
transakcji giełdowych;
6)
działalności maklerskiej - rozumie się przez to działalność w zakresie obrotu towarami
giełdowymi, realizowaną na giełdzie towarowej;
7)
(uchylony)
8)
towarowym domu maklerskim - rozumie się przez to spółkę akcyjną albo spółkę z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzącą
działalność maklerską w zakresie obrotu towarami giełdowymi;
9)
domu maklerskim - rozumie się przez to:
a)
domy maklerskie,
b)
banki prowadzące działalność maklerską,
c)
zagraniczne firmy inwestycyjne lub zagraniczne osoby prawne, o których mowa w przepisach
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, prowadzące działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
- jeżeli dokonują czynności w zakresie obrotu towarami giełdowymi;
10)
tajemnicy zawodowej - rozumie się przez to informację uzyskaną przez osobę wymienioną
w art. 53 ust. 1 w związku z czynnościami służbowymi, zatrudnieniem, stosunkiem zlecenia
lub innym stosunkiem prawnym o podobnym charakterze, dotyczącą giełdowego obrotu towarami
giełdowymi lub czynności wynikających z uczestnictwa w tym obrocie, albo działalności
podmiotów podlegających nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego, zwanej dalej „Komisją”,
jeżeli nieuprawnione ujawnienie takiej informacji mogłoby narazić na szkodę interes
państwa, interes publiczny lub prawnie chroniony interes osoby fizycznej lub prawnej,
bądź jednostki organizacyjnej, której ta informacja dotyczy, a w szczególności informację
zawierającą:
a)
dane osobowe klienta, inwestora, strony umowy, czynności lub transakcji,
b)
treść umowy i przedmiot czynności lub transakcji,
c)
dane o sytuacji majątkowej osób, o których mowa w lit. a, w tym oznaczenie rachunku
lub rejestru towarów giełdowych lub rachunku pieniężnego oraz stany tych rachunków;
11)
podmiocie dominującym - rozumie się przez to podmiot dominujący w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych ;
12)
(uchylony)
13)
instytucjach rynku towarów giełdowych - rozumie się przez to giełdy towarowe, giełdowe
izby rozrachunkowe oraz towarowe domy maklerskie;
14)
radzie nadzorczej giełdy - rozumie się przez to radę nadzorczą spółki prowadzącej
giełdę towarową;
15)
(uchylony)
16)
gwarantowaniu - rozumie się przez to nieodwołalne zobowiązanie do wykonania każdego
zobowiązania wynikającego z transakcji towarami giełdowymi;
17)
łączeniu rynków - rozumie się przez to tworzony przez operatora systemu przesyłowego
elektroenergetycznego lub operatora systemu przesyłowego gazowego i podmiot prowadzący
giełdę towarową transgraniczny mechanizm łączenia rynków krajowych oparty o wspólny
algorytm ustalania cen i udostępnione uczestnikom połączonych rynków zdolności przesyłowe
na połączeniach z innymi systemami przesyłowymi elektroenergetycznymi lub gazowymi;
18)
obrocie transgranicznym - rozumie się przez to obrót energią elektryczną lub paliwami
gazowymi dokonywany przez użytkowników systemu z użytkownikami innych systemów przesyłowych
elektroenergetycznych lub gazowych na podstawie umów dwustronnych lub transakcji zawieranych
w ramach łączenia rynków;
19)
derywacie elektroenergetycznym - rozumie się przez to instrument finansowy w rozumieniu
art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d i e ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami
finansowymi, który odnosi się do energii elektrycznej;
20)
derywacie gazowym - rozumie się przez to instrument finansowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d i e ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami
finansowymi, który odnosi się do gazu ziemnego;
21)
rozporządzeniu 1031/2010 - rozumie się przez to rozporządzenie Komisji (UE) nr 1031/2010 z dnia 12 listopada 2010 r. w sprawie harmonogramu,
kwestii administracyjnych oraz pozostałych aspektów sprzedaży na aukcji uprawnień
do emisji gazów cieplarnianych na mocy dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie ;
21)
informacji wewnętrznej - rozumie się przez to informację wewnętrzną, o której mowa
w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1227/2011 z dnia
25 października 2011 r. w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii ;
22)
platformie aukcyjnej - rozumie się przez to platformę aukcyjną, o której mowa w art. 3 pkt 10a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
22)
manipulacji na rynku - rozumie się przez to manipulację na rynku, o której mowa w
art. 2 pkt 2 rozporządzenia wymienionego w pkt 21;
23)
próbie manipulacji na rynku - rozumie się przez to próbę manipulacji na rynku, o której
mowa w art. 2 pkt 3 rozporządzenia wymienionego w pkt 21.
Art. 3.
(uchylony)
Art. 3a.
11)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2021 r. o zmianie ustawy o rynku mocy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1505), która weszła w życie z dniem 1 września 2021 r..
Oświadczenia woli składane w związku z dokonywaniem czynności w zakresie obrotu towarami
giełdowymi oraz prawami lub obowiązkami, o których mowa w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy , mogą być składane w postaci elektronicznej.
2.
Dokumenty związane z czynnościami, o których mowa w ust. 1, mogą być sporządzane na
informatycznych nośnikach danych, jeżeli dokumenty te będą w sposób należyty utworzone,
utrwalone, przechowywane i zabezpieczone.
3.
Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, uznaje się, że czynność
dokonana w formie, o której mowa w ust. 1, spełnia wymagania formy pisemnej także
wtedy, gdy forma pisemna została zastrzeżona pod rygorem nieważności.
4.
Minister właściwy do spraw gospodarki może określić, w drodze rozporządzenia, zasady
tworzenia, utrwalania, przechowywania i zabezpieczania, w tym przy zastosowaniu podpisu
elektronicznego, dokumentów, o których mowa w ust. 2, tak aby zapewnić bezpieczeństwo
obrotu towarami giełdowymi.
Rozdział 2
Tworzenie i ustrój organizacyjny giełdy towarowej
Art. 4.
Celem działania spółki prowadzącej giełdę jest:
1)
koncentracja podaży i popytu na towary giełdowe;
2)
zapewnienie bezpiecznego i sprawnego przebiegu transakcji giełdowych i rozliczeń;
3)
upowszechnianie jednolitych informacji umożliwiających ocenę aktualnej wartości towarów
giełdowych.
Art. 5.
1.
Giełda towarowa, zwana dalej „giełdą”, może być prowadzona wyłącznie przez spółkę
akcyjną.
2.
Z zastrzeżeniem ust. 3 i przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, przedmiotem przedsiębiorstwa spółki, o której mowa w ust. 1, może być wyłącznie
prowadzenie giełdy.
2a.
Spółka, o której mowa w ust. 1, może również dokonywać łączenia rynków w celu umożliwienia
członkom giełdy udziału w obrocie transgranicznym.
2b.
Spółka, o której mowa w ust. 1, może prowadzić rynek regulowany w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi. Prowadzenie rynku regulowanego wymaga zezwolenia wydawanego z zachowaniem trybu
określonego w art. 25 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2c.
Na rynku regulowanym, o którym mowa w ust. 2b, może być prowadzony obrót wyłącznie:
1)
instrumentami finansowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d, e oraz i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami
finansowymi, których instrumentem bazowym jest towar giełdowy dopuszczony do obrotu na giełdzie
towarowej, w tym derywatami elektroenergetycznymi i derywatami gazowymi;
2)
instrumentami finansowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami
finansowymi;
3)
instrumentami pochodnymi, których instrumentem bazowym jest instrument finansowy,
o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami
finansowymi;
4)
pięciodniowymi kontraktami terminowymi typu future, o których mowa w art. 3 pkt 30b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2d.
(uchylony)
2e.
Do spółki, o której mowa w ust. 1, oraz do rynku regulowanego, o którym mowa w ust.
2b, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, z wyłączeniem:
1)
możliwości organizowania alternatywnego systemu obrotu;
2)
art. 21 ust. 3a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2f.
Spółka, o której mowa w ust. 1, prowadząca rynek regulowany w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi może prowadzić platformę aukcyjną. Prowadzenie platformy aukcyjnej wymaga zezwolenia
wydanego na podstawie art. 29a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2g.
W skład zarządu spółki, o której mowa w ust. 1, wchodzą osoby posiadające wykształcenie
wyższe, co najmniej trzyletni staż pracy na stanowisku kierowniczym w podmiotach,
których przedmiot działalności związany jest z obrotem hurtowym towarami giełdowymi
dopuszczonymi do obrotu organizowanego przez tę spółkę, nieposzlakowaną opinię w związku
ze sprawowanymi funkcjami oraz wiedzę, kompetencje i doświadczenie niezbędne do zarządzania
tą spółką, z tym że co najmniej jeden członek zarządu spółki, o której mowa w ust.
1, zamiast stażu pracy w podmiotach, których przedmiot działalności związany jest
z obrotem hurtowym towarami giełdowymi dopuszczonymi do obrotu organizowanego przez
tę spółkę, powinien posiadać staż pracy w instytucjach rynku finansowego lub podmiotach
świadczących usługi na rzecz instytucji rynku finansowego w zakresie podstawowej działalności
tych instytucji.
2h.
Spółka, o której mowa w ust. 1, prowadząca rynek regulowany w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi może prowadzić zorganizowaną platformę obrotu w rozumieniu tej ustawy.
2i.
Na zorganizowanej platformie obrotu, o której mowa w ust. 2h, może być prowadzony
obrót wyłącznie:
1)
instrumentami finansowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d, e oraz i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami
finansowymi, których instrumentem bazowym jest towar giełdowy dopuszczony do obrotu na giełdzie
towarowej, w tym derywatami elektroenergetycznymi i derywatami gazowymi;
2)
instrumentami finansowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami
finansowymi;
3)
instrumentami pochodnymi, których instrumentem bazowym jest instrument finansowy,
o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami
finansowymi;
4)
produktami energetycznymi będącymi przedmiotem obrotu hurtowego, które muszą być wykonywane
przez dostawę, w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2j.
Prowadzenie zorganizowanej platformy obrotu wymaga zezwolenia wydanego z zachowaniem
trybu określonego w art. 25 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2k2)Dodany przez art. 3 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Spółka, o której mowa w ust. 1, może również organizować rynek transakcji na rynku
wtórnym, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy.
3.
Spółka, o której mowa w ust. 1, może dokonywać rozliczeń:
1)
transakcji giełdowych,
2)
transakcji zawartych poza giełdą przez będące jej członkami przedsiębiorstwa energetyczne,
o których mowa w art. 9 ust. 3 pkt 4, jeżeli ich przedmiotem są określone rodzaje
energii, paliwa gazowe lub prawa majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i
f,
3)
transakcji zawartych w obrocie, o którym mowa w ust. 2i
- jeżeli zasady dokonywania rozliczeń takich transakcji zostaną określone odpowiednio
w regulaminie giełdy lub zorganizowanej platformy obrotu.
3a.
W przypadku prowadzenia działalności określonej w ust. 3 spółka prowadząca giełdę
może być stroną transakcji wyłącznie w celu dokonania rozliczeń transakcji zawartych
przez członków giełdy.
3b.
Spółka prowadząca giełdę może powierzyć rozliczanie transakcji określonych w ust.
3 giełdowej izbie rozrachunkowej, utworzonej z jej udziałem.
3c3)Dodany przez art. 3 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Spółka, o której mowa w ust. 1, może również dokonywać rozliczeń transakcji na rynku
wtórnym, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy, oraz dokonywać zgłoszeń tych transakcji do podmiotu prowadzącego właściwy rejestr
lub system, a także przesyłać informacje o tych transakcjach do innych podmiotów,
jeżeli taki obowiązek spoczywa na stronie transakcji zgodnie z przepisami prawa.
4.
(uchylony)
5.
Z zastrzeżeniem ust. 6, minimalna wysokość kapitału zakładowego spółki prowadzącej
giełdę wynosi 3 000 000 zł.
5a.
Minimalna wysokość kapitału własnego spółki prowadzącej rynek regulowany, o której
mowa w ust. 2b, wynosi 10 000 000 zł. Przepis art. 21 ust. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o obrocie instrumentami finansowymi stosuje się odpowiednio.
6.
Minimalna wysokość kapitału zakładowego spółki prowadzącej giełdę, na której jest
dokonywany obrót wyłącznie towarami, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, wynosi
1 000 000 zł.
7.
Na jedną akcję przypada tylko jeden głos na walnym zgromadzeniu.
8.
(uchylony)
Art. 6.
1.
Akcje spółki prowadzącej giełdę mogą być wyłącznie imienne.
2.
Pokrycie obejmowanych akcji lub zapłata za nabywane akcje spółki prowadzącej giełdę
nie może pochodzić z pożyczek, kredytów ani z nieudokumentowanych źródeł.
3.
Kapitał zakładowy powinien być pokryty w całości przed złożeniem wniosku o zarejestrowanie
spółki.
4.
Spółka prowadząca giełdę ma obowiązek i wyłączne prawo zamieszczania w firmie spółki
wyrazów „giełda towarowa”.
5.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do utworzenia i działania spółki prowadzącej
giełdę stosuje się przepisy Kodeksu spółek handlowych dotyczące spółki akcyjnej.
6.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku, gdy spółka prowadząca giełdę jest spółką
publiczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów
finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych.
Art. 7.
1.
Prowadzenie giełdy wymaga zezwolenia, które wydaje minister właściwy do spraw gospodarki
na wniosek spółki zaopiniowany przez Komisję.
2.
Wniosek o udzielenie zezwolenia powinien zawierać:
1)
firmę, siedzibę i adres spółki;
2)
dane osobowe członków zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, o ile jest przewidziana,
jak również innych osób, które odpowiadają za rozpoczęcie działalności giełdy lub
będą nią kierować, ich kwalifikacje zawodowe oraz dotychczasowy przebieg pracy zawodowej;
3)
przewidywaną wysokość środków własnych, pożyczek i kredytów przeznaczonych na uruchomienie
giełdy oraz określenie sposobu finansowania działalności;
4)
dane o wysokości i strukturze kapitałów spółki oraz źródeł ich pochodzenia;
5)
listę akcjonariuszy, obejmującą w stosunku do osób:
a)
prawnych - dane, o których mowa w pkt 1 i 2,
b)
fizycznych - imię, nazwisko, adres, kwalifikacje zawodowe oraz dotychczasowy przebieg
pracy zawodowej
- wraz z procentowym określeniem posiadanych przez nich głosów na walnym zgromadzeniu;
6)
informację o podmiotach dominujących i zależnych wobec akcjonariuszy, obejmującą dane,
o których mowa w pkt 1 i 2;
7)
dane o przewidywanej lokalizacji giełdy oraz środkach technicznych umożliwiających
funkcjonowanie giełdy, a w szczególności o posiadanych urządzeniach telekomunikacyjnych
i warunkach lokalowych;
8)
informację o rodzajach towarów giełdowych, mających być przedmiotem obrotu na giełdzie;
9)
zobowiązania do prowadzenia działalności na danej giełdzie co najmniej:
a)
5 towarowych domów maklerskich lub spółek handlowych, prowadzących działalność maklerską
zgodnie z przepisami ustawy - w przypadku gdy przedmiotem obrotu na giełdzie mają
być towary giełdowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. a,
b)
3 towarowych domów maklerskich albo 2 towarowych domów maklerskich oraz 4 przedsiębiorstw
energetycznych posiadających koncesję na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub
obrót energią elektryczną - w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne i spełniających warunki, o których mowa w art. 50b ust. 1 - w przypadku gdy przedmiotem
obrotu na giełdzie mają być towary giełdowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. b,
c)
6 towarowych domów maklerskich lub domów maklerskich albo 2 towarowych domów maklerskich
lub domów maklerskich oraz 6 przedsiębiorstw energetycznych posiadających koncesję
na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną, i spełniających
warunki, o których mowa w art. 50b ust. 1 - w przypadku gdy przedmiotem obrotu na
giełdzie mają być towary giełdowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d.
d)
(uchylona)
3.
Do wniosku należy dołączyć statut spółki, regulamin giełdy oraz analizę ekonomiczno-finansową
możliwości prowadzenia giełdy w okresie co najmniej 3 lat.
4.
Wydając zezwolenie, minister właściwy do spraw gospodarki zatwierdza statut spółki
i regulamin giełdy oraz regulamin giełdowej izby rozrachunkowej.
Art. 8.
Minister właściwy do spraw gospodarki wydaje decyzję odmawiającą zezwolenia na prowadzenie
giełdy, jeżeli z analizy wniosku i dołączonych do niego dokumentów wynika, że spółka
występująca z wnioskiem może prowadzić działalność w sposób nienależycie zabezpieczający
interesy uczestników obrotu towarami giełdowymi lub zagrażający bezpieczeństwu obrotu
towarami giełdowymi.
Art. 9.
1.
Statut spółki, poza danymi, o których mowa w art. 304 Kodeksu spółek handlowych, określa:
1)
podmioty mogące być akcjonariuszami spółki;
2)
rodzaje towarów giełdowych, które mogą być dopuszczone do obrotu na danej giełdzie.
2.
Z zastrzeżeniem art. 5 ust. 3a, stronami transakcji giełdowych mogą być wyłącznie
podmioty, o których mowa w art. 2 pkt 3, oraz giełdowa izba rozrachunkowa, Krajowy
Depozyt Papierów Wartościowych S.A., zwany dalej „Krajowym Depozytem”, i spółka której
Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w
art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, a także spółki prowadzące giełdy towarowe lub giełdowe izby rozrachunkowe poza terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
3.
Członkami giełdy mogą być wyłącznie:
1)
towarowe domy maklerskie;
2)
domy maklerskie;
3)
(uchylony)
4)
przedsiębiorstwa energetyczne oraz będący osobami prawnymi odbiorcy uprawnieni do
zmiany sprzedawcy w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne;
5)
grupy producentów rolnych, o których mowa w ustawie z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz
o zmianie innych ustaw ;
6)
(uchylony)
7)
zagraniczne osoby prawne, o których mowa w art. 50 ust. 1;
8)
niebędące towarowymi domami maklerskimi spółki handlowe, prowadzące działalność, o
której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 i 4 w zakresie obrotu towarami giełdowymi, o których
mowa w art. 2 pkt 2 lit. a.
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
6.
Podmioty, o których mowa w ust. 3 pkt 4, mogą być wyłącznie stronami zawieranych na
własny rachunek transakcji giełdowych, których przedmiotem są towary giełdowe będące
określonymi rodzajami energii, paliwami gazowymi lub prawami majątkowymi, o których
mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i f, po spełnieniu warunków, o których mowa w art. 50b
ust. 1.
6a.
Przepisów ust. 6 oraz rozdziału 7 nie stosuje się do czynności z zakresu działalności
maklerskiej wykonywanych wyłącznie na rzecz podmiotów należących do tej samej grupy
kapitałowej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości , do której należy podmiot wykonujący te czynności.
7.
Podmioty, o których mowa w ust. 3 pkt 5, mogą być wyłącznie stronami transakcji giełdowych
zawieranych na rachunek własny, których przedmiotem są towary giełdowe, o których
mowa w art. 2 pkt 2 lit. a.
8.
Podmioty, o których mowa w ust. 3 pkt 8, mogą być wyłącznie stronami transakcji giełdowych,
których przedmiotem są towary giełdowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. a.
9.
Towarowy dom maklerski, dom maklerski, a także podmioty mające zezwolenie, o którym
mowa w art. 50b ust. 1 pkt 2, w transakcjach giełdowych są reprezentowane przez osoby,
które spełniają wymagania określone w art. 41a ust. 1.
10.
Transakcja giełdowa dokonana przez podmioty inne niż określone w ust. 3 lub z naruszeniem
ust. 6-9 jest nieważna.
114)Dodany przez art. 3 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Podmioty, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 2, mogą być uczestnikami rynku, o którym
mowa w art. 5 ust. 2k, w zakresie prowadzenia działalności brokerskiej polegającej
na zawieraniu transakcji, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy, w imieniu własnym na rachunek dającego zlecenie.
Art. 10.
Transakcja giełdowa nie stanowi gry ani zakładu w rozumieniu art. 413 Kodeksu cywilnego, ani też gry losowej lub zakładu wzajemnego w rozumieniu przepisów o grach hazardowych,
nawet jeżeli według wyraźnej lub dorozumianej woli stron rzeczywiste spełnienie wzajemnych
świadczeń jest wyłączone, a tylko jedna lub druga ze stron jest obowiązana zapłacić
różnicę między umówioną ceną sprzedaży a ceną rynkową w czasie wykonania umowy.
Art. 11.
1.
Regulamin giełdy uchwala rada nadzorcza giełdy.
2.
Regulamin giełdy określa w szczególności:
1)
rodzaje transakcji giełdowych zawieranych na danej giełdzie;
2)
sposoby określenia wymagań jakościowych towarów giełdowych, o których mowa w art.
2 pkt 2 lit. a i b, i standardów przewidzianych dla transakcji dotyczących praw majątkowych,
o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d, a także sposoby kontroli jakości towarów giełdowych;
3)
zasady i tryb dopuszczania towarów giełdowych do obrotu giełdowego;
4)
zasady wprowadzania towarów giełdowych do obrotu giełdowego, zawieszania notowań i
wykluczania towarów z obrotu;
5)
zasady i warunki dopuszczania podmiotów do zawierania transakcji na giełdzie oraz
ich prawa i obowiązki (członkostwo giełdy);
6)
zasady składania zleceń nabycia i zbycia towarów giełdowych;
7)
systemy notowań giełdowych oraz zasady ustalania kursów i cen towarów giełdowych;
8)
dni otwarcia danej giełdy i godziny sesji giełdowych;
9)
formy zabezpieczenia transakcji giełdowych;
10)
dane o systemie informacyjnym giełdy;
11)
zasady ustalania, rodzaje i wysokość opłat giełdowych;
12)
wymagania w zakresie oznaczeń kodowych towarów, według obowiązujących klasyfikacji
statystycznych dla obrotu wewnętrznego i zagranicznego;
13)
sposób i tryb rozstrzygania sporów wynikających z transakcji giełdowych;
14)
środki dyscyplinarne i porządkowe, które mogą być stosowane wobec członków naruszających
obowiązki wynikające z członkostwa bądź nieprzestrzegających zasad regulaminu, oraz
zasady i tryb ich stosowania;
15)
(uchylony)
16)
wskazanie sposobu rozliczania transakcji.
3.
(uchylony)
Art. 12.
1.
Zmiany statutu spółki i regulaminu giełdowego wymagają dla swej ważności zgody Komisji.
2.
Komisja odmawia udzielenia zgody na dokonanie zmian w statucie i regulaminie, jeżeli
proponowane zmiany są sprzeczne z przepisami prawa lub mogłyby naruszyć bezpieczeństwo
obrotu.
Art. 12a.
1.
Spółka prowadząca giełdę tworzy i utrzymuje skuteczne mechanizmy i procedury mające
na celu przeciwdziałanie oraz identyfikację przypadków niezgodnego z prawem wykorzystywania
informacji wewnętrznej, manipulacji na rynku lub próby manipulacji na rynku. Przez
niezgodne z prawem wykorzystywanie informacji wewnętrznej rozumie się działania wbrew
zakazom określonym w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1227/2011 z dnia
25 października 2011 r. w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii.
2.
Spółka prowadząca giełdę, w sposób ciągły i adekwatny do ryzyka, prowadzi nadzór nad
przestrzeganiem przez członków tego rynku wdrożonych przez tę spółkę mechanizmów i
procedur, o których mowa w ust. 1.
3.
Spółka prowadząca giełdę monitoruje transakcje zawierane na rynku towarów giełdowych
przez jego członków w celu identyfikowania wszelkich przypadków naruszenia zasad uczciwego
obrotu oraz przypadków uzasadniających podejrzenie wystąpienia manipulacji na rynku
lub próby manipulacji na rynku lub wykorzystania informacji wewnętrznej wbrew zakazom,
o których mowa w art. 3 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1227/2011 z dnia
25 października 2011 r. w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii.
4.
Spółka prowadząca giełdę informuje niezwłocznie Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki,
nie później jednak niż w terminie 24 godzin od powzięcia informacji o wystąpieniu
zdarzenia, o każdym przypadku uzasadnionego podejrzenia naruszenia, o którym mowa
w ust. 3. Informacja zawiera szczegółowy opis takiego przypadku.
5.
Spółka prowadząca giełdę ustala i wdraża procedury umożliwiające jej sprawowanie nadzoru,
o którym mowa w ust. 2.
Art. 13.
(uchylony)
Rozdział 3
Tworzenie i ustrój organizacyjny giełdowej izby rozrachunkowej
Art. 14.
1.
Prowadzenie giełdowej izby rozrachunkowej wymaga zezwolenia, które wydaje minister
właściwy do spraw gospodarki na wniosek spółki zaopiniowany przez Komisję.
1a.
Do wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie giełdowej izby rozrachunkowej stosuje
się odpowiednio art. 7 ust. 2 pkt 1-8 i ust. 4.
1b.
Do wniosku należy dołączyć statut spółki prowadzącej giełdową izbę rozrachunkową,
regulamin tej izby, oraz analizę ekonomiczno-finansową możliwości prowadzenia przez
izbę rozliczeń finansowych transakcji giełdowych w okresie co najmniej trzech lat.
2.
Giełdową izbę rozrachunkową tworzy się wyłącznie w formie spółki akcyjnej. Giełdową
izbę rozrachunkową tworzy się w celu dokonywania obsługi finansowej transakcji giełdowych
oraz w celu realizacji zadań określonych w art. 15 ust. 5 i 6.
2a.
(uchylony)
2b.
Giełdowa izba rozrachunkowa może zawierać umowy określające tryb, terminy i warunki
przekazywania zbywcom towarów giełdowych środków pieniężnych otrzymanych przez izbę
od nabywców tych towarów.
2c.
Giełdowa izba rozrachunkowa może także dokonywać obsługi finansowej oraz wykonywać
zadania określone w art. 15 ust. 5 i 6 w odniesieniu do transakcji innych niż transakcje
giełdowe, jeżeli ich przedmiotem są określone rodzaje energii, paliwa gazowe lub prawa
majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i f.
2d.
Giełdowa izba rozrachunkowa może, na zlecenie jej członka, dokonywać zgłoszeń zawartych
przez niego transakcji, których przedmiotem są określone rodzaje energii, paliwa gazowe
lub prawa majątkowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. d i f, przekazując te zgłoszenia
do podmiotu prowadzącego właściwy rejestr lub system, w ramach których są realizowane
świadczenia niepieniężne wynikające z tych transakcji, a także przesyłać informacje
o takich transakcjach do innych podmiotów, jeżeli taki obowiązek spoczywa na jej członku
zgodnie z przepisami prawa.
2e.
Giełdowa izba rozrachunkowa może dokonywać obsługi finansowej transakcji zawartych
w ramach obrotu na zorganizowanej platformie obrotu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, której przedmiotem są produkty energetyczne będące przedmiotem obrotu hurtowego,
które muszą być wykonywane przez dostawę w rozumieniu przepisów tej ustawy.
35)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Giełdowa izba rozrachunkowa nie może prowadzić działalności innej niż określona w
ust. 2 i 2b-2e, z uwzględnieniem ust. 3a.
3a6)Dodany przez art. 3 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Spółka prowadząca giełdową izbę rozrachunkową może także dokonywać obsługi finansowej,
wykonywać zadania określone w art. 15 ust. 5 i 6 oraz dokonywać zgłoszeń transakcji
na rynku wtórnym, o których mowa w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy.
4.
Akcjonariuszami giełdowej izby rozrachunkowej mogą być wyłącznie spółki prowadzące
giełdę, akcjonariusze spółki prowadzącej giełdę, banki, Skarb Państwa oraz Krajowy
Depozyt Papierów Wartościowych S.A., zwany dalej „Krajowym Depozytem”.
5.
Do spółki będącej giełdową izbą rozrachunkową stosuje się przepisy art. 5 ust. 7 oraz
art. 6 ust. 3.
6.
(uchylony)
7.
Minimalna wysokość kapitału zakładowego spółki prowadzącej giełdową izbę rozrachunkową
wynosi 1 500 000 zł.
Art. 15.
1.
Giełdowa izba rozrachunkowa świadczy usługi na rzecz swoich członków.
2.
Członkami giełdowej izby rozrachunkowej mogą być wyłącznie jej akcjonariusze, spółki
prowadzące giełdę towarową, zorganizowaną platformę obrotu w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi lub giełdową izbę rozrachunkową z siedzibą w państwach członkowskich Unii Europejskiej,
Konfederacji Szwajcarskiej lub w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, towarowe
domy maklerskie, domy maklerskie oraz podmioty, o których mowa w art. 9 ust. 3 pkt
4 i w art. 50 ust. 1.
3.
Członkami giełdowej izby rozrachunkowej mogą być również inne krajowe instytucje finansowe,
w tym banki, jeżeli zamierzają współdziałać z giełdową izbą rozrachunkową w zakresie
wykonywania jej zadań oraz, za zgodą i na warunkach określonych przez Komisję, osoby
prawne lub inne jednostki organizacyjne z siedzibą za granicą, wykonujące zadania
w zakresie rozliczania transakcji zawieranych w obrocie towarami giełdowymi.
4.
Można być członkiem więcej niż jednej giełdowej izby rozrachunkowej, jak również członkiem
osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych z siedzibą za granicą, które dokonują
rozliczania transakcji zawieranych w obrocie towarami giełdowymi.
5.
Do zadań giełdowej izby rozrachunkowej należy organizacja i prowadzenie rozliczeń
transakcji giełdowych, w szczególności:
1)
badanie stanu finansowego członków w zakresie możliwości terminowego wywiązywania
się z zobowiązań wynikających z transakcji giełdowych;
2)
organizowanie i zarządzanie systemem gwarantującym prawidłowe wykonanie zobowiązań
wynikających z transakcji;
3)
(uchylony)
4)
wyrażanie zgody na zawarcie przez członka giełdowej izby rozrachunkowej umowy o rozliczanie
transakcji, o której mowa w art. 50b ust. 1 pkt 1.
6.
Giełdowa izba rozrachunkowa zapewnia przeprowadzanie rozliczeń członków z tytułu transakcji
giełdowych, w szczególności przez zagwarantowanie ich zobowiązań i wierzytelności
wynikających bezpośrednio z tych transakcji.
7.
Giełdowa izba rozrachunkowa może prowadzić rachunki pieniężne, dokonywać rozliczeń
pieniężnych, udzielać pożyczek oraz uczestniczyć w rozrachunkach dokonywanych przez
Narodowy Bank Polski, na zasadach stosowanych w przypadku rozrachunków międzybankowych,
w zakresie niezbędnym do realizacji zadań określonych w ust. 1, 5 i 6.
8.
Do spółki prowadzącej giełdową izbę rozrachunkową stosuje się odpowiednio art. 9.
Art. 16.
1.
Prawa i obowiązki członków giełdowej izby rozrachunkowej określa regulamin izby uchwalony
przez radę nadzorczą i zatwierdzony przez walne zgromadzenie. Przepisy art. 12 stosuje
się odpowiednio.
2.
Regulamin giełdowej izby rozrachunkowej reguluje w szczególności:
1)
tryb zgłaszania izbie i rejestracji przez izbę wierzytelności członków izby, wynikających
z transakcji przez nią obsługiwanych;
2)
terminy i sposoby zaspokajania wierzytelności członków izby, wynikających z transakcji
przez nią obsługiwanych, w tym w szczególności szczegółowe zasady rozliczania tych
transakcji;
3)
tryb postępowania przy wykonywaniu innych zleceń przekazanych izbie przez jej członków
w związku z obsługiwanymi przez nią transakcjami;
4)
zakres odpowiedzialności spółki będącej giełdową izbą rozrachunkową za terminowe i
należyte przeprowadzenie czynności zleconych przez członków izby;
5)
szczegółowe zasady postępowania przy gromadzeniu, utrzymywaniu i dokonywaniu zwrotu
wadiów.
Art. 17.
(uchylony)
Art. 18.
1.
Funkcję giełdowej izby rozrachunkowej może pełnić Krajowy Depozyt lub spółka, której
Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w
art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
2.
(uchylony)
3.
Do rozliczania przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, transakcji giełdowych lub innych
transakcji w ramach wykonywania funkcji giełdowej izby rozrachunkowej stosuje się
odpowiednio przepisy art. 14 ust. 2 zdanie drugie, ust. 2b-2e oraz art. 15, a w pozostałym
zakresie - przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
4.
W przypadku gdy funkcję giełdowej izby rozrachunkowej pełni podmiot, o którym mowa
w ust. 1, prawa i obowiązki członków giełdowej izby rozrachunkowej oraz zasady rozliczania
transakcji giełdowych lub innych transakcji określa odrębny regulamin uchwalony przez
radę nadzorczą danego podmiotu, na wniosek jego zarządu. Regulamin ten zawiera w szczególności
elementy, o których mowa w art. 16 ust. 2.
5.
Regulamin, o którym mowa w ust. 4, jak również jego zmiany wymagają zatwierdzenia
przez Komisję. Komisja odmawia zatwierdzenia regulaminu albo jego zmiany, jeżeli ich
treść byłaby sprzeczna z prawem lub mogłaby naruszyć bezpieczeństwo obrotu.
Art. 18a.
1.
Na potrzeby rozliczeń transakcji, o których mowa w art. 14 ust. 2c, giełdowa izba
rozrachunkowa, Krajowy Depozyt, a także spółka, której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie
czynności z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, mogą być stronami tych transakcji.
2.
Na potrzeby rozliczeń transakcji, o których mowa w art. 14 ust. 2e, giełdowa izba
rozrachunkowa może być stroną transakcji.
Rozdział 4
Zadania Komisji w zakresie instytucji rynku towarów giełdowych
Art. 19.
(uchylony)
Art. 20.
1.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do sposobu działania oraz zadań Komisji stosuje
się przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym oraz ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym .
2.
(uchylony)
Art. 21.
(uchylony)
Art. 22.
1.
Upoważniony przedstawiciel Komisji ma prawo:
1)
wstępu do siedziby i do lokalu spółki prowadzącej giełdę w celu wglądu do ksiąg, dokumentów
i innych nośników informacji;
2)
uczestniczenia w posiedzeniach rady nadzorczej giełdy oraz na walnych zgromadzeniach.
2.
Na żądanie Komisji lub jej upoważnionych przedstawicieli spółka prowadząca giełdę
jest obowiązana do niezwłocznego sporządzenia i przekazania kopii dokumentów oraz
innych nośników informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1, oraz do udzielenia pisemnych
lub ustnych wyjaśnień.
3.
Na pisemne żądanie Komisji zarząd spółki prowadzącej giełdę jest obowiązany do:
1)
zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia lub
2)
umieszczenia spraw wskazanych przez Komisję w porządku obrad walnego zgromadzenia.
4.
W przypadku niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 3, do żądania Komisji stosuje
się odpowiednio przepisy art. 401 § 1 i 3 Kodeksu spółek handlowych.
5.
Komisja może nakazać radzie nadzorczej giełdy niezwłoczne podjęcie, jednak nie później
niż w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania pisemnego stanowiska Komisji, uchwały
w określonej sprawie.
6.
Spółka prowadząca giełdę jest obowiązana do zawiadamiania Komisji o wszystkich planowanych
posiedzeniach rady nadzorczej giełdy oraz walnych zgromadzeniach.
Art. 23.
1.
Komisja może wytoczyć przeciwko spółce prowadzącej giełdę powództwo o:
1)
stwierdzenie nieważności uchwały walnego zgromadzenia lub rady nadzorczej giełdy -
sprzecznej z ustawą lub podjętej z naruszeniem przepisów ustawy;
2)
uchylenie uchwały walnego zgromadzenia lub rady nadzorczej giełdy - sprzecznej ze
statutem spółki, regulaminem giełdy, naruszającej zasady bezpieczeństwa obrotu lub
podjętej z naruszeniem postanowień statutu lub regulaminu.
2.
Powództwo należy wnieść w terminie 30 dni od dnia otrzymania wiadomości o uchwale,
nie później jednak niż w terminie 6 miesięcy od dnia podjęcia uchwały.
3.
Wniesienie powództwa powoduje wstrzymanie wykonalności zaskarżonej uchwały.
4.
Prawomocny wyrok stwierdzający nieważność albo uchylający uchwałę walnego zgromadzenia
ma moc obowiązującą w stosunkach między spółką a wszystkimi akcjonariuszami oraz między
spółką a członkami organów spółki. W przypadkach, w których ważność czynności dokonanej
przez spółkę jest zależna od uchwały walnego zgromadzenia, stwierdzenie nieważności
takiej uchwały albo jej uchylenie nie ma skutku wobec osób trzecich działających w
dobrej wierze.
Art. 24.
1.
Minister właściwy do spraw gospodarki, na wniosek Komisji, może cofnąć zezwolenie
na prowadzenie giełdy, w przypadku gdy spółka prowadząca giełdę:
1)
nie rozpoczęła prowadzenia działalności objętej zezwoleniem w terminie wskazanym w
decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia;
2)
przez okres co najmniej 6 miesięcy nie prowadziła działalności objętej zezwoleniem;
3)
otrzymała zezwolenie na podstawie fałszywych oświadczeń lub dokumentów zaświadczających
nieprawdę;
4)
przestała spełniać warunki, które były podstawą udzielenia zezwolenia;
5)
prowadzi działalność z naruszeniem przepisów prawa, postanowień regulaminów lub procedur
regulujących prowadzenie giełdy;
6)
nie przestrzega zasad uczciwego obrotu;
7)
narusza interesy uczestników obrotu.
2.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 lub 5-7, Komisja może:
1)
odstąpić od wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 i nałożyć na spółkę prowadzącą
giełdę towarową karę pieniężną do wysokości 10% całkowitego przychodu wykazanego w
ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym, a w przypadku braku takiego sprawozdania
karę pieniężną do wysokości 10% prognozowanego przychodu określonego w załączonej
do wniosku o udzielenie zezwolenia, zgodnie z art. 7 ust. 3, analizie ekonomiczno-finansowej,
nie większą jednak niż do wysokości 10 000 000 zł,
2)
wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1 i jednocześnie nałożyć na spółkę prowadzącą
giełdę karę pieniężną, o której mowa w pkt 1, do wysokości 10% całkowitego przychodu
wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym, a w przypadku braku takiego
sprawozdania karę pieniężną do wysokości 10% prognozowanego przychodu określonego
w załączonej do wniosku o udzielenie zezwolenia, zgodnie z art. 7 ust. 3, analizie
ekonomiczno-finansowej, nie większą jednak niż do wysokości 10 000 000 zł
- jeżeli uzasadnia to stopień naruszeń, których dopuściła się spółka prowadząca giełdę.
Art. 25.
W zakresie nadzoru nad działalnością giełdowych izb rozrachunkowych stosuje się przepisy
art. 22 i 23.
Art. 25a.
Przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do sposobu organizowania łączenia
rynków w obrocie transgranicznym.
Rozdział 5
Opłaty
Art. 26.
1.
Udzielenie zezwolenia lub zgody przewidzianych niniejszą ustawą podlega opłacie w
wysokości nie większej niż równowartość w złotych 4500 euro.
2.
Od spółki prowadzącej giełdę pobiera się roczną opłatę ustalaną na podstawie średniej
wartości przychodów w okresie trzech lat poprzedzających rok, za który należna jest
opłata, z wyłączeniem dywidend otrzymanych od jednostek zależnych i stowarzyszonych,
w wysokości nie większej niż 3,5% tej średniej, jednak nie mniej niż równowartość
w złotych 6250 euro.
3.
Od spółki prowadzącej giełdową izbę rozrachunkową pobiera się roczną opłatę ustalaną
na podstawie średniej wartości przychodów w okresie trzech lat poprzedzających rok,
za który należna jest opłata, z wyłączeniem dywidend otrzymanych od jednostek zależnych
i stowarzyszonych, w wysokości nie większej niż 5,5% tej średniej, jednak nie mniej
niż równowartość w złotych 6250 euro.
4.
Od towarowego domu maklerskiego pobiera się roczną opłatę ustalaną na podstawie średniej
wartości przychodów ogółem w okresie trzech lat poprzedzających rok, za który należna
jest opłata, w wysokości nie większej niż 0,5% tej średniej, jednak nie mniej niż
równowartość w złotych 750 euro. Wielkość przychodów ogółem, o których mowa w zdaniu
pierwszym, stanowi suma następujących pozycji rachunku zysków i strat:
1)
przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów:
a)
przychody netto ze sprzedaży produktów,
b)
przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów;
2)
pozostałe przychody operacyjne:
a)
zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych,
b)
dotacje,
c)
inne przychody operacyjne;
3)
przychody finansowe:
a)
dywidendy i udziały w zyskach,
b)
odsetki,
c)
zysk ze zbycia inwestycji,
d)
aktualizacja wartości inwestycji,
e)
inne.
5.
Od zagranicznej osoby prawnej, o której mowa w art. 50 ust. 1, prowadzącej działalność
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w formie oddziału, pobiera się roczną opłatę
ustalaną na podstawie przychodów oddziału w poprzednim roku kalendarzowym, w wysokości
nie większej niż 0,15% tych przychodów, jednak nie mniej niż równowartość w złotych
500 euro. Przychody, o których mowa w zdaniu pierwszym, są przychodami oddziału w
rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.
6.
Od podmiotu posiadającego zezwolenie na prowadzenie rachunków i rejestrów towarów
giełdowych pobiera się roczną opłatę w wysokości równowartości w złotych 750 euro.
7.
Przeznaczenie i rozdysponowanie wpływów z opłat, o których mowa w ust. 1-6, oraz ustalenie
wysokości, naliczanie i uiszczanie tych opłat następuje na zasadach, w trybie i na
warunkach określonych w art. 17 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym.
Rozdział 6
(uchylony)
Rozdział 7
Towarowe domy maklerskie
Art. 37.
1.
O ile ustawa nie stanowi inaczej, działalność maklerska może być prowadzona wyłącznie
przez towarowy dom maklerski.
2.
Akcje towarowego domu maklerskiego, z wyłączeniem akcji zdematerializowanych zgodnie
z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, są akcjami imiennymi.
3.
Zapłata za obejmowane lub nabywane udziały albo akcje towarowego domu maklerskiego,
które nie są zdematerializowane, nie może pochodzić z pożyczek, kredytów ani z nieudokumentowanych
źródeł.
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
6.
Towarowy dom maklerski może być członkiem więcej niż jednej giełdy towarowej.
7.
Towarowy dom maklerski ma wyłączne prawo i obowiązek używać w swej firmie określenia
„towarowy dom maklerski”.
Art. 38.
1.
Z zastrzeżeniem art. 50a, prowadzenie działalności maklerskiej wymaga zezwolenia Komisji,
wydanego na wniosek zainteresowanego podmiotu.
2.
Działalność, o której mowa w ust. 1, obejmuje wykonywanie czynności związanych z obrotem
towarami giełdowymi, polegających na:
1)
(uchylony)
2)
nabywaniu lub zbywaniu towarów giełdowych na cudzy rachunek na zasadach określonych
w art. 38b, w tym dokonywaniu rozliczeń transakcji zleceniodawców;
3)
prowadzeniu rachunków lub rejestrów towarów giełdowych w obrocie giełdowym, z wyłączeniem
towarów, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. a;
4)
doradztwie w zakresie obrotu giełdowego.
5)
(uchylony)
6)
(uchylony)
3.
(uchylony)
Art. 38a.
(uchylony)
Art. 38b.
1.
W umowie o świadczenie usług brokerskich w zakresie obrotu towarami giełdowymi towarowy
dom maklerski zobowiązuje się wobec dającego zlecenie do zawierania umów nabycia lub
zbycia towarów giełdowych w imieniu własnym, lecz na rachunek dającego zlecenie.
2.
W umowie o świadczenie usług brokerskich w zakresie obrotu towarami giełdowymi, o
których mowa w art. 2 pkt 2 lit. b i d, towarowy dom maklerski zobowiązuje się do
prowadzenia rachunku lub rejestru towarów giełdowych oraz rachunku pieniężnego, służącego
do obsługi realizacji jego zobowiązań wobec dającego zlecenie.
3.
Towarowy dom maklerski odpowiada wobec dającego zlecenie za wykonanie zobowiązania
wynikającego z transakcji giełdowej, której przedmiotem są towary giełdowe, o których
mowa w art. 2 pkt 2 lit. d.
4.
Umowy, o których mowa w ust. 1, powinny zostać zawarte w formie pisemnej pod rygorem
nieważności.
5.
W zakresie nieuregulowanym w ust. 1-4 do umowy:
1)
o świadczenie usług brokerskich w zakresie obrotu towarami giełdowymi - stosuje się
odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy zlecenia, z wyłączeniem art. 737;
2)
zlecenia nabycia lub zbycia towarów giełdowych - stosuje się odpowiednio przepisy
Kodeksu cywilnego dotyczące umowy komisu, z wyłączeniem art. 768 § 3.
6.
Do umowy o prowadzenie rachunku pieniężnego, o którym mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio
przepisy art. 725, art. 727, art. 728 § 3 oraz art. 729-733 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
- Kodeks cywilny , z zastrzeżeniem art. 38g ust. 5 i 6.
Art. 38c.
Przez doradztwo w zakresie obrotu giełdowego rozumie się odpłatne udzielanie pisemnej
lub ustnej rekomendacji nabycia lub zbycia oznaczonych towarów giełdowych albo powstrzymania
się od zawarcia transakcji dotyczącej tych towarów.
Art. 38d.
(uchylony)
Art. 38e.
1.
Towarowy dom maklerski może nabywać towary giełdowe we własnym imieniu i na własny
rachunek.
2.
Minister właściwy do spraw gospodarki może określić, w drodze rozporządzenia, inne
niż określone w ust. 1 czynności:
1)
których wykonywanie przez towarowy dom maklerski nie wymaga uzyskania zezwolenia,
o ile czynności te są związane z obrotem towarowym,
2)
które mogą być wykonywane przez towarowy dom maklerski po uzyskaniu zezwolenia Komisji
- ustalając zakres i warunki wykonywania tych czynności. Rozporządzenie powinno uwzględniać
zapewnienie bezpieczeństwa obrotu towarami giełdowymi oraz należyte zabezpieczenie
interesów klientów.
Art. 38f.
1.
Towarowy dom maklerski może wykonywać wyłącznie czynności określone w zezwoleniu oraz
czynności, o których mowa w art. 38e.
2.
Towarowy dom maklerski może prowadzić działalność dotyczącą hurtowych produktów energetycznych,
polegającą na:
1)
nabywaniu lub zbywaniu hurtowych produktów energetycznych na rachunek własny;
2)
wykonywaniu zleceń nabycia lub zbycia hurtowych produktów energetycznych, w tym dokonywaniu
rozliczeń transakcji - pod warunkiem posiadania zezwolenia na wykonywanie działalności,
o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2;
3)
doradztwie w zakresie obrotu hurtowymi produktami energetycznymi - pod warunkiem posiadania
zezwolenia na wykonywanie działalności, o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 4;
4)
prowadzeniu rachunków lub rejestrów hurtowych produktów energetycznych - pod warunkiem
posiadania zezwolenia na wykonywanie działalności, o której mowa w art. 38 ust. 2
pkt 3.
3.
Do działalności, o której mowa w ust. 2, przepisy art. 73 ust. 4-5e i 5g-6a, art. 73a ust. 5, art. 83a ust. 3a-3c, art. 83b ust. 7 oraz
art. 83c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi stosuje się odpowiednio.
Art. 38g.
1.
Towarowy dom maklerski deponuje środki pieniężne powierzone mu w związku ze świadczeniem
przez niego usług brokerskich, w sposób umożliwiający wyodrębnienie tych środków pieniężnych
od jego własnych środków oraz ustalenie wysokości roszczeń o ich zwrot.
2.
W przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko towarowemu domowi maklerskiemu
środki pieniężne powierzone mu w związku ze świadczeniem przez niego usług brokerskich
nie podlegają zajęciu.
3.
W przypadku ogłoszenia upadłości towarowego domu maklerskiego środki pieniężne powierzone
mu w związku ze świadczeniem przez niego usług brokerskich podlegają wyłączeniu z
masy upadłości.
4.
Przepisy ust. 2 i 3 nie naruszają przepisów gwarantujących rozliczenie i rozrachunek
zawartych transakcji.
5.
Towarowy dom maklerski nie może wykorzystywać na własny rachunek środków pieniężnych
powierzonych mu w związku ze świadczeniem przez niego usług brokerskich.
6.
Przepisu ust. 5 nie stosuje się w przypadku, gdy wykonanie zlecenia wymaga ustanowienia
przez towarowy dom maklerski zabezpieczenia w środkach pieniężnych.
7.
Zasady oprocentowania środków pieniężnych powierzonych towarowemu domowi maklerskiemu
w związku ze świadczeniem przez niego usług brokerskich określa umowa o prowadzenie
rachunku pieniężnego, o której mowa w art. 38b ust. 6.
Art. 39.
1.
Wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej powinien zawierać:
1)
dane osobowe (imiona, nazwiska, daty urodzenia, miejsca urodzenia oraz adresy zamieszkania)
członków zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, o ile jest przewidziana, jak
również innych osób, które odpowiadają za rozpoczęcie przez spółkę działalności maklerskiej
lub będą nią kierować, ich kwalifikacje zawodowe oraz dotychczasowy przebieg pracy
zawodowej;
2)
listę wspólników albo akcjonariuszy wraz z procentowym określeniem posiadanych przez
nich głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu;
3)
informację o podmiotach dominujących i zależnych wobec wnioskodawcy;
4)
zakres czynności, które wnioskodawca zamierza wykonywać;
5)
określenie rodzajów towarów giełdowych lub innych instrumentów, które będą przedmiotem
czynności, o których mowa w pkt 4;
6)
określenie giełdy lub giełd, na których wnioskodawca zamierza prowadzić działalność
maklerską;
6a)
określenie zorganizowanej platformy obrotu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, na której wnioskodawca zamierza prowadzić działalność;
7)
informację o wysokości kapitału własnego, ze wskazaniem źródeł jego pochodzenia;
8)
analizę ekonomiczno-finansową możliwości prowadzenia działalności maklerskiej przez
pierwsze trzy lata;
9)
oświadczenia osób, które będą kierować działalnością maklerską lub działalnością dotyczącą
hurtowych produktów energetycznych, o niekaralności za przestępstwa lub wykroczenia
określone w art. 41a ust. 1 pkt 4;
10)
informacje o planowanej organizacji spółki;
11)
informacje o posiadanych urządzeniach telekomunikacyjnych i warunkach lokalowych;
12)
informacje o poprzednio prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej i
przyczynach zaprzestania tej działalności;
13)
w przypadku wspólników albo akcjonariuszy będących osobami fizycznymi, posiadających
co najmniej 5% głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu lub co
najmniej 5% kapitału zakładowego wnioskodawcy - dane osobowe tych osób, informacje
o dotychczasowym przebiegu pracy zawodowej lub wykonywanej działalności gospodarczej
oraz informacje o źródłach pochodzenia środków przeznaczonych na nabycie udziałów
albo akcji towarowego domu maklerskiego;
14)
w przypadku wspólników albo akcjonariuszy będących osobami prawnymi, posiadających
co najmniej 5% głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu lub co
najmniej 5% kapitału zakładowego spółki będącej wnioskodawcą - informację na temat
wykonywanej działalności gospodarczej, zaświadczenie albo oświadczenie o wpisie do
właściwego rejestru wraz z numerem wpisu oraz ostatnie sprawozdanie finansowe wraz
ze sprawozdaniem z badania, jeżeli badanie jest wymagane przepisami prawa;
15)
informację o podmiotach dominujących i zależnych wobec wspólników albo akcjonariuszy
posiadających co najmniej 5% głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu
lub 5% kapitału zakładowego spółki będącej wnioskodawcą obejmującą wskazanie ich firmy
(nazwy) lub imienia i nazwiska, siedziby i adresu lub miejsca zamieszkania oraz opisu
prowadzonej działalności gospodarczej.
1a.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 14, składa się pod rygorem odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do
zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej
za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań.
2.
Do wniosku dołącza się:
1)
umowę spółki albo statut spółki oraz wyciąg z rejestru przedsiębiorców;
2)
regulaminy określające sposób wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 4;
3)
regulamin organizacyjny oraz regulamin kontroli wewnętrznej;
3a)
regulamin nadzoru zgodności działalności z prawem;
3b)
regulamin ochrony przepływu informacji stanowiących tajemnicę zawodową oraz procedury
wewnętrzne zapobiegające wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących
z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł;
3c)
regulamin zarządzania konfliktami interesów;
4)
listę osób, które będą zatrudnione do wykonywania czynności, o których mowa w art.
38 ust. 2 i art. 38e, zawierającą imiona i nazwiska, daty i miejsca urodzenia, miejsca
zamieszkania i numery PESEL tych osób, a w przypadku braku numeru PESEL - serię i
numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość;
5)
ostatnie sprawozdanie finansowe wraz ze sprawozdaniem z badania, w przypadku gdy wnioskodawca
w chwili składania wniosku prowadzi działalność w innej dziedzinie lub prowadził ją
przed złożeniem wniosku;
6)
(uchylony)
7)
regulacje wewnętrzne, o których mowa w art. 41a ust. 3.
3.
W przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości, czy wnioskodawca będzie przestrzegać
zasad uczciwego obrotu i prowadzić działalność w sposób należycie zabezpieczający
interesy klientów, Komisja może, w zakresie niezbędnym do sprawdzenia faktów podanych
we wniosku, żądać przedstawienia innych informacji dotyczących sytuacji finansowej
i prawnej wnioskodawcy lub jego wspólników albo akcjonariuszy posiadających co najmniej
5% głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu.
Art. 40.
1.
Komisja, z zastrzeżeniem ust. 2, rozpoznaje wniosek o zezwolenie na prowadzenie działalności
maklerskiej w terminie 2 miesięcy od dnia jego złożenia.
2.
W przypadku gdy Komisja zażąda przedstawienia dodatkowych danych, o których mowa w
art. 39 ust. 3, do terminu 2 miesięcy nie wlicza się okresów oczekiwania na przedstawienie
dodatkowych danych.
3.
Zezwolenie zawiera:
1)
firmę, siedzibę oraz adres towarowego domu maklerskiego;
2)
wskazanie czynności, na wykonywanie których jest udzielone zezwolenie;
3)
minimalną wysokość środków własnych, ustaloną zgodnie z odrębnymi przepisami;
4)
termin rozpoczęcia działalności maklerskiej;
5)
określenie warunków technicznych i organizacyjnych, wymaganych do prowadzenia działalności
przez towarowy dom maklerski.
4.
(uchylony)
Art. 41.
Komisja wydaje decyzję odmawiającą zezwolenia w przypadku, gdy:
1)
wniosek o wydanie zezwolenia nie spełnia wymagań określonych w art. 39 ust. 1 i 2;
2)
wnioskodawca nie przedstawi, na żądanie Komisji, informacji, o których mowa w art.
39 ust. 3;
3)
z analizy wniosku i załączonych do niego dokumentów wynika, że spółka nie zapewnia
przestrzegania zasad uczciwego obrotu lub prowadzenia działalności w sposób należycie
zabezpieczający interesy klientów.
Art. 41a.
1.
Towarowy dom maklerski posiadający zezwolenie na prowadzenie działalności maklerskiej
jest obowiązany zatrudniać do wykonywania czynności, o których mowa w art. 38 ust.
2 i art. 38e, osoby, które:
1)
dają rękojmię należytego wykonywania obowiązków, w szczególności mają odpowiednią
wiedzę, kwalifikacje, umiejętności i doświadczenie,
2)
mają pełną zdolność do czynności prawnych,
3)
korzystają z pełni praw publicznych,
4)
nie były uznane prawomocnym orzeczeniem za winne przestępstwa skarbowego, przestępstwa
przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi
i papierami wartościowymi, przestępstwa lub wykroczenia określonego w art. 305, art. 307 lub art. 308 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności
przemysłowej , przestępstwa określonego w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów
finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, przestępstwa określonego w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym lub przestępstwa określonego w niniejszej ustawie
- w liczbie odpowiedniej do rodzaju i rozmiaru prowadzonej działalności oraz wewnętrznej
struktury organizacyjnej.
2.
Pełnia praw publicznych osoby niemającej obywatelstwa polskiego jest oceniana według
prawa państwa, którego obywatelstwo ma dana osoba.
3.
Towarowy dom maklerski jest obowiązany wprowadzić i stosować regulacje wewnętrzne
określające sposób weryfikacji spełniania wymogów określonych w ust. 1 przez osoby
wykonujące czynności określone w art. 38 ust. 2 i art. 38e. Weryfikację potwierdza
odpowiedni dokument określony w tych regulacjach.
4.
Osoby, o których mowa w ust. 1, powinny władać językiem polskim w stopniu niezbędnym
do wykonywania czynności, o których mowa w art. 38 ust. 2 i art. 38e.
Art. 41b.
1.
Z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, środki własne na prowadzenie przez towarowy dom maklerski
działalności maklerskiej wynoszą nie mniej niż 500 000 zł.
2.
Wymogu, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się, jeżeli towarowy dom maklerski prowadzi
działalność maklerską wyłącznie w zakresie obrotu towarami giełdowymi, o których mowa
w art. 2 pkt 2 lit. a.
3.
Środki własne na prowadzenie działalności maklerskiej przez towarowy dom maklerski,
który nie prowadzi rachunków pieniężnych oraz rachunków lub rejestrów towarów giełdowych
ani nie przyjmuje środków pieniężnych od klientów, wynoszą nie mniej niż 250 000 zł.
Art. 42.
1.
Upoważniony przedstawiciel Komisji ma prawo wstępu do siedziby towarowego domu maklerskiego
i do jego lokalu oraz wglądu do ksiąg, dokumentów i innych nośników informacji.
2.
Na żądanie Komisji lub jej upoważnionego przedstawiciela towarowy dom maklerski jest
obowiązany do niezwłocznego sporządzenia i przekazania kopii dokumentów i innych nośników
informacji oraz do udzielenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień.
3.
W razie powzięcia wątpliwości co do prawidłowości lub rzetelności sprawozdań finansowych
albo innych informacji finansowych, których obowiązek sporządzenia wynika z odrębnych
przepisów, lub prawidłowości prowadzenia ksiąg rachunkowych, Komisja może zlecić kontrolę
tych sprawozdań, informacji i ksiąg rachunkowych firmie audytorskiej. W przypadku
gdy kontrola wykaże, że wątpliwości były uzasadnione, towarowy dom maklerski zwraca
Komisji koszty przeprowadzenia kontroli.
Art. 43.
1.
W przypadku gdy towarowy dom maklerski narusza przepisy prawa, nie wypełnia warunków
określonych w zezwoleniu, przekracza zakres zezwolenia, nie przestrzega zasad uczciwego
obrotu lub narusza interesy klientów, Komisja może podjąć decyzję o:
1)
cofnięciu zezwolenia albo ograniczeniu zakresu dozwolonych czynności, albo
2)
nałożeniu kary pieniężnej do wysokości 500 000 zł, albo
3)
zastosowaniu jednej z sankcji, o których mowa w pkt 1, i jednocześnie nałożeniu kary
pieniężnej, o której mowa w pkt 2.
2.
Wydanie decyzji następuje po przeprowadzeniu rozprawy. Komisja może nadać decyzji
rygor natychmiastowej wykonalności.
3.
Decyzja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Komisji Nadzoru Finansowego. Komisja
może nakazać jej ogłoszenie w 2 dziennikach ogólnopolskich na koszt towarowego domu
maklerskiego.
Art. 44.
1.
Zezwolenie wygasa z dniem otwarcia likwidacji lub z dniem ogłoszenia upadłości towarowego
domu maklerskiego, a także w przypadku nierozpoczęcia przez towarowy dom maklerski
prowadzenia działalności w terminie, o którym mowa w art. 40 ust. 3 pkt 4.
2.
W postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym, jak również w przypadku cofnięcia
zezwolenia, przepis art. 42 stosuje się odpowiednio.
3.
Do czasu zakończenia likwidacji albo - w przypadku cofnięcia zezwolenia - do czasu
zaprzestania prowadzenia działalności towarowy dom maklerski wykonuje wyłącznie czynności
wynikające z już zawartych umów w obrocie towarami giełdowymi - bez możliwości zawierania
nowych umów, chyba że jest to niezbędne do realizacji umów już zawartych.
4.
W przypadku wygaśnięcia lub cofnięcia zezwolenia, Komisja może nakazać przeniesienie
środków pieniężnych, rachunków lub rejestrów towarów giełdowych, a także innych dokumentów
związanych ze świadczeniem usług przez towarowy dom maklerski, do innego towarowego
domu maklerskiego, który uprzednio wyraził na to zgodę. W innym przypadku do postępowania
z dokumentami związanymi z prowadzeniem działalności maklerskiej stosuje się art.
288 § 3 albo art. 476 § 3 Kodeksu spółek handlowych. Właściwy sąd niezwłocznie zawiadamia Komisję o wyznaczonym przechowawcy.
Art. 45.
1.
Spółka, która zaprzestała prowadzenia działalności maklerskiej, ma obowiązek archiwizowania
i przechowywania, przez okres 5 lat, dokumentów oraz innych nośników informacji związanych
z prowadzeniem tej działalności.
2.
Upoważniony przedstawiciel Komisji ma prawo wstępu do siedziby lub lokalu podmiotu
przechowującego dokumenty i inne nośniki informacji celem wglądu do tych dokumentów
i nośników.
3.
Na pisemne żądanie Komisji lub jej upoważnionego przedstawiciela podmiot przechowujący
dokumenty jest obowiązany do niezwłocznego sporządzenia i przekazania kopii tych dokumentów.
Art. 46.
Towarowy dom maklerski jest obowiązany niezwłocznie informować Komisję o:
1)
wszelkich zmianach danych zawartych we wniosku o udzielenie zezwolenia i w załącznikach
do niego, z zastrzeżeniem pkt 2;
2)
zmianach w składzie wspólników albo akcjonariuszy posiadających co najmniej 5% głosów
na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu;
3)
nabyciu lub objęciu akcji lub udziałów w innych spółkach w liczbie, która zapewnia
prawo do co najmniej 5% głosów na walnym zgromadzeniu.
4)
(uchylony)
Art. 47.
(uchylony)
Art. 48.
1.
Nabycie lub objęcie udziałów lub akcji towarowego domu maklerskiego w liczbie, która
spowoduje osiągnięcie lub przekroczenie 10%, 20%, 33% lub 50% głosów na zgromadzeniu
wspólników albo na walnym zgromadzeniu, wymaga zgody Komisji, przy czym nabycie lub
posiadanie udziałów lub akcji przez podmiot zależny uważa się za nabycie lub posiadanie
przez podmiot dominujący, a nabycie lub posiadanie udziałów lub akcji przez podmiot
dominujący uważa się za nabycie lub posiadanie przez podmiot zależny.
2.
Komisja nie udziela zgody, jeżeli w jej ocenie podmiot zamierzający nabyć udziały
albo akcje nie zapewnia wykonywania prawa głosu w sposób należycie zabezpieczający
interesy uczestników obrotu towarami giełdowymi lub przestrzegania przez towarowy
dom maklerski zasad uczciwego obrotu.
3.
Obowiązek uzyskania zgody Komisji, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy nabycia udziałów
albo akcji towarowego domu maklerskiego w drodze dziedziczenia.
Art. 49.
1.
Towarowe domy maklerskie, w liczbie co najmniej 15, mogą utworzyć, na zasadach określonych
w odrębnej ustawie, izbę gospodarczą, zwaną dalej „izbą”.
2.
Do obowiązków izby należy, w szczególności, określanie i kodyfikacja zasad uczciwego
obrotu oraz przyjętych w obrocie zwyczajów.
3.
Organizację władz izby, tryb ich powoływania, zakres kompetencji oraz zadania izby
określa statut izby.
Art. 50.
1.
O ile umowy międzynarodowe ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polską nie stanowią inaczej,
zagraniczna osoba prawna prowadząca działalność maklerską w zakresie obrotu towarami
giełdowymi w państwie będącym członkiem Unii Europejskiej może prowadzić taką działalność
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w formie oddziału.
2.
O ile umowy międzynarodowe ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polską nie stanowią inaczej,
doradztwo w zakresie obrotu towarami giełdowymi może być wykonywane na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczne osoby prawne świadczące usługi o tym samym
charakterze w obcym państwie, bez zachowania warunku określonego w ust. 1.
3.
Z wnioskiem o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej przez oddział zagranicznej osoby prawnej występuje organ zarządzający zagranicznej
osoby prawnej.
4.
Do oddziału zagranicznej osoby prawnej, o której mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio
przepisy art. 37 ust. 6, art. 38-46, art. 49 i art. 52.
Art. 50a.
1.
Działalność maklerska, o której mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 i 4, w zakresie obrotu
towarami giełdowymi, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, może być prowadzona także
przez niebędące towarowymi domami maklerskimi spółki handlowe.
2.
Spółki handlowe, o których mowa w ust. 1, mogą w obrocie giełdowym nabywać na rachunek
własny towary giełdowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. a.
3.
Spółki handlowe, o których mowa w ust. 1, mogą także zawierać z klientami, w imieniu
zleceniodawców, umowy dotyczące towarów giełdowych, o których mowa w art. 2 pkt 2
lit. a, na zasadach określonych w art. 758-7649 Kodeksu cywilnego, z zastrzeżeniem ust. 5.
4.
Jeżeli regulamin giełdy tak stanowi, spółki handlowe, o których mowa w ust. 1, mogą
pośredniczyć na rzecz zleceniodawców przy zawieraniu z klientami umów dotyczących
towarów giełdowych, o których mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, na zasadach określonych
w art. 758-7649 Kodeksu cywilnego, z zastrzeżeniem ust. 5.
5.
Zleceniodawcą może być również podmiot niebędący przedsiębiorcą.
Art. 50b.
1.
Podmioty, o których mowa w art. 9 ust. 3 pkt 4, mogą zawierać na giełdzie, we własnym
imieniu, transakcje, których przedmiotem są towary giełdowe będące określonymi rodzajami
energii, paliwami gazowymi lub prawami majątkowymi, o których mowa w art. 2 pkt 2
lit. d i f, pod warunkiem:
1)
zawarcia z towarowym domem maklerskim lub domem maklerskim, będącymi członkami giełdowej
izby rozrachunkowej, umowy o rozliczanie transakcji albo
2)
uzyskania zezwolenia Komisji na prowadzenie rachunków lub rejestrów tych towarów giełdowych.
2.
W przypadku zawarcia umowy o rozliczenie transakcji, o której mowa w ust. 1 pkt 1,
transakcje zawierane przez podmioty, o których mowa w art. 9 ust. 3 pkt 4, będą rozliczane
przez będący członkiem danej giełdy towarowy dom maklerski lub dom maklerski albo
przez będący członkiem giełdowej izby rozrachunkowej towarowy dom maklerski lub dom
maklerski, który na podstawie tej umowy będzie gwarantować wywiązywanie się przez
te podmioty z wszelkich zobowiązań z tytułu zawieranych transakcji giełdowych lub
transakcji zawieranych w obrocie transgranicznym.
3.
(uchylony)
4.
Zezwolenie na prowadzenie rachunków lub rejestrów towarów giełdowych, o których mowa
w ust. 1 pkt 2, jest wydawane na wniosek zainteresowanego podmiotu.
5.
Wniosek, o którym mowa w ust. 4, powinien zawierać:
1)
nazwę (firmę) oraz siedzibę i adres wnioskodawcy, a także dane osobowe (imiona, nazwiska,
daty urodzenia, miejsca urodzenia oraz adresy zamieszkania) członków organów zarządzających
i nadzorujących wnioskodawcy, osób upoważnionych do reprezentowania wnioskodawcy,
jak również innych osób, które będą kierować działalnością maklerską, ich kwalifikacje
zawodowe oraz dotychczasowy przebieg pracy zawodowej;
2)
oświadczenia osób, które będą kierować działalnością maklerską w zakresie prowadzenia
rachunków lub rejestrów towarów giełdowych, o nieuznaniu prawomocnym orzeczeniem za
winne przestępstw lub wykroczeń określonych w art. 41a ust. 1 pkt 4;
3)
informacje o towarach giełdowych, które będzie nabywać wnioskodawca;
4)
informacje o posiadanych urządzeniach telekomunikacyjnych;
5)
akt założycielski wnioskodawcy oraz statut i wyciąg z rejestru przedsiębiorców;
6)
listę osób reprezentujących podmiot w transakcjach giełdowych zawierającą imiona i
nazwiska, daty i miejsca urodzenia, miejsca zamieszkania i numery PESEL tych osób,
a w przypadku braku numeru PESEL - serię i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego
tożsamość;
7)
umowę, w której giełdowa izba rozrachunkowa, Krajowy Depozyt albo spółka, której Krajowy
Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, zobowiąże się do rozliczania transakcji zawartych przez wnioskodawcę, pod warunkiem
uzyskania przez wnioskodawcę zezwolenia na prowadzenie rachunków lub rejestrów towarów
giełdowych.
6.
Komisja rozpoznaje wniosek w terminie 2 miesięcy od dnia jego złożenia.
7.
Komisja wydaje decyzję odmawiającą zezwolenia na prowadzenie rachunków lub rejestrów
towarów giełdowych, o których mowa w ust. 1, jeżeli:
1)
z analizy wniosku i dołączonych do niego dokumentów wynika, że podmiot występujący
z wnioskiem nie zapewni prowadzenia działalności w sposób niezagrażający bezpieczeństwu
obrotu towarami giełdowymi;
2)
podmiot nie posiada środków własnych w wysokości określonej w art. 41b ust. 1.
8.
Komisja może cofnąć zezwolenie, o którym mowa w ust. 4, jeżeli:
1)
podmiot prowadzi działalność w sposób zagrażający bezpieczeństwu obrotu towarami giełdowymi;
2)
wysokość środków własnych posiadanych przez podmiot spadła poniżej wysokości określonej
w art. 41b ust. 1;
3)
nastąpiła zmiana stanu faktycznego w zakresie danych wskazanych we wniosku, która
uzasadnia przypuszczenie, że podmiot nie zapewni prowadzenia działalności w sposób
niezagrażający bezpieczeństwu obrotu towarami giełdowymi.
9.
W stosunku do podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 3 pkt 4, posiadających zezwolenie,
o którym mowa w ust. 1 pkt 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 40 ust. 3 pkt
1, 2 i 4, art. 41a, art. 42, art. 44 i art. 46 pkt 1.
Art. 50c.
1.
Ogłoszenie upadłości, otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, wszczęcie postępowania
egzekucyjnego lub zabezpieczającego lub wydanie innego orzeczenia lub decyzji o likwidacji,
zawieszeniu lub ograniczeniu prowadzenia działalności:
1)
członka giełdowej izby rozrachunkowej prowadzonej przez Krajowy Depozyt lub spółkę,
której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których
mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, lub
2)
członka innej giełdowej izby rozrachunkowej
- skutkujących zawieszeniem lub ograniczeniem dokonywania przez niego spłaty zadłużenia
albo ograniczających jego zdolność swobodnego rozporządzania mieniem, nie wywołuje
skutków prawnych wobec środków znajdujących się na rachunku lub w rejestrze towarów
giełdowych, rachunku pieniężnym lub rachunku bankowym tego członka, służącym do realizacji
jego zobowiązań wynikających z rozliczeń transakcji w Krajowym Depozycie, spółce,
której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których
mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, albo giełdowej izbie rozrachunkowej, w zakresie, w jakim środki te są potrzebne
do realizacji tych zobowiązań, chociażby postępowanie zostało wszczęte albo inne orzeczenie
lub decyzja zostały wydane przed ich zrealizowaniem.
2.
W celu doprowadzenia do wykonania zobowiązań określonych w ust. 1 Krajowy Depozyt,
spółka, której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o
których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, lub giełdowa izba rozrachunkowa są uprawnione do dysponowania środkami członka izby,
o których mowa w ust. 1.
3.
Środki prawne, o których mowa w ust. 1, nie wywołują skutków prawnych wobec przedmiotu
zabezpieczenia ustanowionego na zasadach określonych w regulaminach, o których mowa
w art. 16 ust. 1 lub art. 18 ust. 4, przez członka giełdowej izby rozrachunkowej na
rzecz Krajowego Depozytu, spółki, której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności
z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, lub giełdowej izby rozrachunkowej, jak również nie mają wpływu na uprawnienia tych
podmiotów wynikające z ustanowienia takiego zabezpieczenia.
Art. 51.
(uchylony)
Art. 51a.
1.
Podmioty nadzorowane, o których mowa w art. 5 w pkt 1 i 2 oraz pkt 12-14 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem
kapitałowym, są obowiązane do niezwłocznego przekazania Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
informacji o każdym uzasadnionym podejrzeniu manipulacji na rynku lub próby manipulacji
na rynku, zawierającej:
1)
szczegółowe dane dotyczące podejrzanej transakcji, ze wskazaniem:
a)
towaru giełdowego w rozumieniu art. 2 pkt 2, będącego przedmiotem transakcji,
b)
rodzaju transakcji i trybu jej zawarcia,
c)
daty i miejsca transakcji,
d)
ceny i wolumenu transakcji,
e)
rodzaju rynku i systemu notowań towarów giełdowych, których dotyczy transakcja,
f)
opisu zlecenia dotyczącego towarów giełdowych, których dotyczy transakcja, w tym jego
typu i wielkości,
g)
osoby, która złożyła zlecenie lub zawarła transakcję, z określeniem w szczególności,
czy działała ona na rachunek własny czy na rzecz osoby trzeciej;
2)
opis powodów uzasadniających podejrzenie;
3)
informacje pozwalające na identyfikację osób, na rachunek których zlecenie zostało
złożone lub została zawarta transakcja, oraz innych osób mających związek z zawieraną
transakcją;
4)
określenie związku podmiotu nadzorowanego z podejrzaną transakcją i osobami, o których
mowa w pkt 3, wynikającego z charakteru wykonywanych przez ten podmiot czynności;
5)
inne informacje, które w ocenie podmiotu nadzorowanego, o którym mowa w art. 5 w pkt 1 i 2 oraz pkt 12-14 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem
kapitałowym, mogą mieć istotne znaczenie dla weryfikacji podejrzenia;
6)
datę i miejsce sporządzenia informacji oraz podpis osoby przekazującej informację.
2.
W przypadku gdy wykonując obowiązek, o którym mowa w ust. 1, podmiot nadzorowany nie
posiada wszystkich informacji, przekazuje te informacje, które są mu znane, co najmniej
ze wskazaniem powodu powzięcia podejrzenia manipulacji na rynku lub próby manipulacji
na rynku. Pozostałe informacje, w których posiadanie podmiot nadzorowany wszedł później,
podmiot ten przekazuje niezwłocznie po ich uzyskaniu.
3.
Informacje, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą być sporządzane i przekazywane przez
podmiot nadzorowany pisemnie lub w inny sposób, w szczególności w postaci elektronicznej
lub przy użyciu środków porozumiewania się na odległość, z zachowaniem poufności tych
informacji. W takim przypadku podmiot nadzorowany, na żądanie Prezesa Urzędu Regulacji
Energetyki, przedstawia dokument potwierdzający na piśmie fakt przekazania informacji.
4.
Podmiot wykonujący obowiązek, o którym mowa w ust. 1, zarówno o fakcie dokonania zgłoszenia,
jak i jego treści, nie może informować podmiotów innych niż Prezes Urzędu Regulacji
Energetyki, w szczególności osób, na których rachunek transakcje przeprowadzono, lub
podmiotów powiązanych z tymi osobami, z wyłączeniem przypadków, w których obowiązek
przekazania tych informacji wynika z przepisów innych ustaw.
5.
Podmioty nadzorowane, o których mowa w ust. 1, tworzą i utrzymują skuteczne mechanizmy
i procedury mające na celu przeciwdziałanie oraz identyfikację przypadków niezgodnego
z prawem wykorzystywania informacji wewnętrznej, manipulacji na rynku lub próby manipulacji
na rynku.
Art. 52.
1.
Minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia:
1)
tryb i warunki postępowania towarowych domów maklerskich przy zawieraniu transakcji
i dokonywaniu rozliczeń, przy prowadzeniu ewidencji i archiwizacji tych transakcji,
przy ustanawianiu i realizacji zabezpieczeń spłaty kredytów i pożyczek udzielonych
na nabycie towarów giełdowych oraz w przypadku zabezpieczenia wierzytelności na towarach
giełdowych; rozporządzenie określi szczegółowy tryb i warunki postępowania, tak aby
zapewnić bezpieczeństwo obrotu, wiarygodność i zupełność ewidencji, poufność transakcji
oraz zapewnić możliwości prawidłowego wykonywania przez Komisję nadzoru nad prawidłowością
transakcji i rozliczeń;
2)
minimalną wielkość środków własnych towarowego domu maklerskiego oraz warunki zaliczania
zobowiązań do kapitałów własnych towarowego domu maklerskiego, w zależności od zakresu
zezwolenia i rozmiarów tej działalności, oraz maksymalną wysokość kredytów, pożyczek
i wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych w stosunku do środków własnych; rozporządzenie
powinno określić wielkość środków własnych towarowego domu maklerskiego, tak aby zapewnić
pewność obrotu i wywiązanie się towarowego domu maklerskiego z podjętych zobowiązań
wobec dających zlecenia;
3)
zakres, tryb oraz terminy dostarczania innych niż wymienione w art. 39 ust. 1 i 2
informacji dotyczących działalności i sytuacji finansowej towarowych domów maklerskich;
rozporządzenie powinno określać zakres informacji oraz częstotliwość ich przekazywania,
tak aby umożliwić Komisji ocenę sytuacji finansowej i gospodarczej towarowego domu
maklerskiego;
4)
tryb postępowania w celu ochrony informacji stanowiących tajemnicę zawodową w towarowych
domach maklerskich, a także nadzoru nad przepływem i wykorzystaniem tych informacji;
rozporządzenie powinno szczegółowo określać procedurę postępowania, tak aby zapewnić
ochronę informacji w towarowych domach maklerskich przed osobami trzecimi oraz umożliwić
wykonywanie przez Komisję nadzoru w tym zakresie.
2.
Minister właściwy do spraw gospodarki może określić, w drodze rozporządzenia:
1)
(uchylony)
2)
(uchylony)
3)
tryb postępowania towarowych domów maklerskich w celu przeciwdziałania zawieraniu
transakcji oraz wykonywaniu innych operacji na rynku towarów giełdowych, z wykorzystaniem
środków pieniężnych, co do których ujawniono okoliczności wskazujące, że środki te
mogą pochodzić z przestępstwa lub z uczestnictwa w jego popełnieniu albo że ich pochodzenie
ma zostać ukryte z przyczyn związanych z przestępstwem; rozporządzenie powinno określić
przypadki, w których podmioty te są obowiązane rejestrować operacje finansowe uczestników
obrotu, zakres oraz zasady pozyskiwania danych o tych uczestnikach, w celu ustalenia,
czy środki pieniężne mogą pochodzić z przestępstwa lub uczestnictwa w jego popełnieniu
albo że ich pochodzenie ma zostać ukryte z przyczyn związanych z przestępstwem.
Rozdział 8
Tajemnica zawodowa oraz prowadzenie listy osób mających dostęp do informacji wewnętrznych
Art. 53.
1.
Do zachowania tajemnicy zawodowej są obowiązani:
1)
(uchylony)
2)
(uchylony)
2a)
(uchylony)
3)
osoby wchodzące w skład statutowych organów:
a)
towarowego domu maklerskiego,
b)
spółki prowadzącej giełdę oraz spółki prowadzącej giełdową izbę rozrachunkową,
c)
izby,
d)
(uchylona)
e)
domu maklerskiego,
f)
zagranicznej osoby prawnej, o której mowa w art. 50 ust. 1,
g)
spółek handlowych, o których mowa w art. 50a,
h)
Krajowego Depozytu,
i)
spółki, której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o
których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
4)
osoby pozostające z podmiotami, o których mowa w pkt 2a i 3, w stosunku pracy, zlecenia lub w innym stosunku prawnym o podobnym charakterze.
2.
Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej istnieje również po ustaniu stosunków prawnych,
o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4.
Art. 54.
1.
Z zastrzeżeniem art. 55-55b, informacje stanowiące tajemnicę zawodową mogą być ujawniane
wyłącznie na żądanie:
1)
sądu lub prokuratora:
a)
w związku z toczącym się przeciwko osobie fizycznej, będącej stroną umowy, czynności
lub transakcji zawartej z podmiotem obowiązanym do zachowania tajemnicy zawodowej,
postępowaniem karnym lub karnym skarbowym albo w związku z wykonaniem wniosku o udzielenie
pomocy prawnej, pochodzącego od państwa obcego, które na mocy ratyfikowanej umowy
międzynarodowej wiążącej Rzeczpospolitą Polską ma prawo występować o udzielenie informacji
objętych tajemnicą zawodową,
b)
w związku z toczącym się postępowaniem karnym lub karnym skarbowym o przestępstwo
popełnione w związku z działaniem osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej
osobowości prawnej, będącej stroną umowy, czynności lub transakcji zawartej z podmiotem
obowiązanym do zachowania tajemnicy zawodowej;
2)
sądu - w związku z prowadzonym postępowaniem spadkowym lub o podział majątku między
małżonkami albo prowadzoną przeciwko osobie fizycznej, będącej stroną umowy, czynności
lub transakcji zawartej z podmiotem obowiązanym do zachowania tajemnicy zawodowej,
sprawą o alimenty lub o rentę o charakterze alimentacyjnym;
3)
organu Krajowej Administracji Skarbowej:
a)
w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie
skarbowe:
-
-przeciwko osobie fizycznej, będącej stroną umowy, czynności lub transakcji zawartej z podmiotem obowiązanym do zachowania tajemnicy zawodowej lub
-
-popełnione w zakresie działalności osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej stroną umowy, czynności lub transakcji zawartej z podmiotem obowiązanym do zachowania tajemnicy zawodowej,
b)
jeżeli jest to konieczne do skutecznego zapobieżenia przestępstwom lub przestępstwom
skarbowym, ich wykrycia albo ustalenia ich sprawców i uzyskania dowodów ich popełnienia,
a także wykrycia i identyfikacji przedmiotów i innych korzyści majątkowych pochodzących
z przestępstwa lub przestępstwa skarbowego albo ich równowartości - w zakresie, o
którym mowa w art. 127a ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej ;
4)
Prezesa Najwyższej Izby Kontroli lub upoważnionego przez niego kontrolera - w zakresie
danych dotyczących jednostki kontrolowanej, niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego
w prowadzonym postępowaniu kontrolnym dotyczącym tej jednostki, określonym w ustawie z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli ;
5)
biegłego rewidenta upoważnionego do badania sprawozdań finansowych podmiotu obowiązanego
do zachowania tajemnicy zawodowej, na podstawie zawartej z nim umowy - jeżeli jest
to niezbędne do celów tego badania;
6)
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Agencji Wywiadu,
Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Policji, Żandarmerii
Wojskowej, Straży Granicznej, Służby Więziennej, Służbie Ochrony Państwa i ich upoważnionych
pisemnie funkcjonariuszy lub żołnierzy - w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia
postępowania sprawdzającego na podstawie przepisów o ochronie informacji niejawnych;
7)
Policji - jeżeli jest to konieczne do skutecznego zapobieżenia popełnieniu przestępstwa,
jego wykrycia albo ustalenia sprawców i uzyskania dowodów, a także wykrycia i identyfikacji
przedmiotów i innych korzyści majątkowych pochodzących z przestępstwa albo ich równowartości,
na zasadach i w trybie określonych w art. 20 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ;
7a)
Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w trybie i na zasadach określonych w art. 34a ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz
Agencji Wywiadu ;
7b)
Żandarmerii Wojskowej - jeżeli jest to konieczne do skutecznego zapobieżenia popełnieniu
przestępstwa, jego wykrycia albo ustalenia sprawców i uzyskania dowodów, a także wykrycia
i identyfikacji przedmiotów i innych korzyści majątkowych pochodzących z przestępstwa
albo ich równowartości, na zasadach i w trybie określonych w art. 40b ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach
porządkowych ;
8)
komornika sądowego - w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym lub zabezpieczającym
albo wykonywaniem postanowienia o zabezpieczeniu spadku lub ze sporządzaniem spisu
inwentarza;
8a)
administracyjnego organu egzekucyjnego oraz centralnego biura łącznikowego, o którym
mowa w art. 9 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków,
należności celnych i innych należności pieniężnych , w zakresie wykonywania ich ustawowych zadań;
9)
Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki - w zakresie niezbędnym do kontroli wykonywania
przez przedsiębiorstwa energetyczne oraz inne podmioty obowiązków określonych w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne;
10)
Inspektora Nadzoru Wewnętrznego - jeżeli jest to konieczne dla skutecznego zapobieżenia
przestępstwom lub wykrycia ich sprawców i uzyskania dowodów, a także wykrycia i identyfikacji
przedmiotów i innych korzyści majątkowych pochodzących z przestępstwa albo ich równowartości,
na zasadach i w trybie określonych w art. 11p ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych .
2.
Nie narusza obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej:
1)
przekazywanie, przechowywanie oraz ujawnianie danych w trybie i na warunkach określonych
w ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie
danych gospodarczych ;
2)
przekazywanie informacji przez towarowy dom maklerski lub zagraniczną osobę prawną
prowadzącą działalność maklerską w formie oddziału:
a)
podmiotowi wiodącemu w rozumieniu art. 4 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad
instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami
inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego , zwanej dalej „ustawą o nadzorze uzupełniającym”,
b)
koordynatorowi w rozumieniu art. 3 pkt 19 ustawy o nadzorze uzupełniającym,
c)
koordynatorowi zagranicznemu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy o nadzorze uzupełniającym
- w wykonaniu obowiązków określonych ustawą o nadzorze uzupełniającym.
Art. 55.
W związku z wykonywaniem ustawowo określonych zadań w zakresie nadzoru, Komisja oraz
jej upoważnieni przedstawiciele mają prawo dostępu do informacji stanowiących tajemnicę
zawodową, będących w posiadaniu podmiotów zobowiązanych do jej zachowania.
Art. 55a.
Nie narusza obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej przekazywanie informacji stanowiących
taką tajemnicę:
1)
w zawiadomieniu o przestępstwie lub w załączonych do niego dokumentach;
2)
Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej, Szefowi Krajowego Centrum Informacji
Kryminalnych, organom podatkowym lub organom celnym - w zakresie, trybie i na warunkach
określonych w odrębnych ustawach;
3)
przez Komisję lub jej upoważnionego przedstawiciela do publicznej wiadomości w zakresie
dotyczącym treści podjętych uchwał i decyzji, także w sprawach indywidualnych, na
podstawie których są wydawane decyzje administracyjne - jeżeli ze względu na interes
rynku towarowego Komisja uznała przekazanie takiej informacji za uzasadnione;
4)
w wykonaniu obowiązków informacyjnych, publikacyjnych lub sprawozdawczych określonych
w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie;
5)
za zgodą osoby, której ta informacja dotyczy.
Art. 55b.
Komisja może przekazać będące w jej posiadaniu informacje stanowiące tajemnicę zawodową:
1)
(uchylony)
2)
rzecznikowi sądu lub sądowi izby, wyłącznie w zakresie niezbędnym do ustalenia, na
potrzeby prowadzonego postępowania, naruszenia przez członka izby zasad etyki lub
zasad rzetelnego wykonywania działalności gospodarczej.
Art. 55c.
Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej rozciąga się również na osoby, którym informacje
stanowiące taką tajemnicę zostały ujawnione na podstawie art. 54-55b.
Art. 55d.
1.
Lista osób, o której mowa w art. 42 ust. 1 rozporządzenia 1031/2010, zawiera:
1)
imię, nazwisko, serię i numer dokumentu tożsamości oraz adres zamieszkania osoby posiadającej
dostęp do określonej informacji wewnętrznej;
2)
wskazanie przyczyny wpisania na listę, z określeniem całokształtu stosunków prawnych
łączących osobę wpisywaną na listę z podmiotem, o którym mowa w art. 42 ust. 1 rozporządzenia
1031/2010;
3)
wskazanie daty uzyskania przez osobę, o której mowa w pkt 1, dostępu do określonej
informacji wewnętrznej;
4)
wzmiankę o pouczeniu osoby, o której mowa w pkt 1, o odpowiedzialności karnej i administracyjnej
związanej z bezprawnym ujawnieniem lub wykorzystaniem informacji wewnętrznych, jak
również nieodpowiednim zabezpieczeniem takich informacji;
5)
wzmiankę o utracie przez osobę, o której mowa w pkt 1, dostępu do określonej informacji
wewnętrznej, o której mowa w art. 37 lit. a rozporządzenia 1031/2010;
6)
wskazanie daty utraty przez osobę, o której mowa w pkt 1, dostępu do określonej informacji
wewnętrznej, o której mowa w art. 37 lit. a rozporządzenia 1031/2010;
7)
datę sporządzenia listy oraz daty jej kolejnych aktualizacji.
2.
Aktualizacji listy dokonuje się w każdym przypadku zmiany danych określonych w ust.
1 pkt 1 i 2, niezwłocznie po uzyskaniu informacji o zmianie tych danych. Aktualizacja
polega również na wpisaniu na listę kolejnej osoby mającej dostęp do określonej informacji
wewnętrznej.
3.
Lista może być prowadzona w postaci elektronicznej.
4.
Listę przechowuje się przez okres co najmniej 5 lat od dnia jej sporządzenia, a w
przypadku jej aktualizacji - przez okres co najmniej 5 lat od dnia ostatniej aktualizacji,
chyba że odrębne przepisy wymagają jej dłuższego przechowywania.
Rozdział 9
Odpowiedzialność cywilna, administracyjna i karna
Art. 56.
(uchylony)
Art. 56a.
(uchylony)
Art. 56b.
1.
Osoby, o których mowa w art. 53 oraz w art. 55c, ponoszą, z zastrzeżeniem ust. 2,
odpowiedzialność za szkody wynikające z ujawnienia informacji stanowiącej tajemnicę
zawodową i wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem.
2.
Osoby, o których mowa w art. 53, nie ponoszą odpowiedzialności za szkodę wynikającą
z ujawnienia i wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem informacji stanowiącej tajemnicę
zawodową przez osoby, którym informacje takie zostały przekazane na podstawie art.
54-55b.
Art. 57.
Kto bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom prowadzi giełdę, giełdową izbę
rozrachunkową lub towarowy dom maklerski, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności
albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 58.
Kto, będąc obowiązany do zachowania tajemnicy zawodowej, ujawnia lub wykorzystuje
w obrocie towarami giełdowymi informacje stanowiące tajemnicę zawodową, podlega karze
pozbawienia wolności do lat 3.
Art. 58a.
1.
Kto wbrew zakazowi, o którym mowa w art. 38 ust. 1 rozporządzenia 1031/2010, wykorzystuje
informację wewnętrzną, o której mowa w art. 37 lit. a rozporządzenia 1031/2010, poprzez
składanie, zmianę lub wycofanie oferty, na własny rachunek lub w imieniu osoby trzeciej,
bezpośrednio lub pośrednio, w odniesieniu do produktów sprzedawanych na aukcji, których
informacja ta dotyczy, podlega grzywnie do 5 000 000 zł albo karze pozbawienia wolności
od 3 miesięcy do lat 5, albo obu tym karom łącznie.
2.
Jeżeli czynu określonego w ust. 1 dopuszcza się osoba, o której mowa w art. 38 ust.
1 lit. a rozporządzenia 1031/2010, podlega ona grzywnie do 5 000 000 zł albo karze
pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8, albo obu tym karom łącznie.
Art. 58b.
Kto wbrew zakazowi, o którym mowa w art. 39 lit. a rozporządzenia 1031/2010, ujawnia
informację wewnętrzną, o której mowa w art. 37 lit. a tego rozporządzenia, jakiejkolwiek
innej osobie,
podlega grzywnie do 2 000 000 zł albo karze pozbawienia wolności do lat 4, albo obu
tym karom łącznie.
Art. 58c.
Kto wbrew zakazowi, o którym mowa w art. 39 lit. b rozporządzenia 1031/2010, zaleca
innej osobie złożenie lub nakłania ją, na podstawie informacji wewnętrznej, o której
mowa w art. 37 lit. a tego rozporządzenia, do złożenia, zmiany lub wycofania oferty
na produkty sprzedawane na aukcji, których dotyczą te informacje,
podlega grzywnie do 2 000 000 zł albo karze pozbawienia wolności do lat 4, albo obu
tym karom łącznie.
Art. 58d.
1.
Na osobę, która nie wykonała obowiązku lub nienależycie wykonała obowiązek, o którym
mowa w art. 42 ust. 2 rozporządzenia 1031/2010, Komisja może nałożyć, w drodze decyzji,
karę pieniężną do wysokości 100 000 zł.
2.
Wydanie decyzji przez Komisję następuje po przeprowadzeniu rozprawy.
Art. 59.
1.
Kto powoduje sztuczne podwyższenie lub obniżenie ceny towarów giełdowych, podlega
grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
2.
Kto wchodzi w porozumienie mające na celu sztuczne podwyższenie lub obniżenie ceny
towarów giełdowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia
wolności do lat 2.
Art. 59a.
1.
Kto dokonuje manipulacji na rynku, o której mowa w art. 37 lit. b pkt i, ii, iii zdanie
drugie rozporządzenia 1031/2010, podlega grzywnie do 5 000 000 zł albo karze pozbawienia
wolności od 3 miesięcy do lat 5, albo obu tym karom łącznie.
2.
Kto wchodzi w porozumienie z inną osobą mające na celu manipulację na rynku, o której
mowa w art. 37 lit. b pkt i, ii, iii zdanie drugie rozporządzenia 1031/2010, podlega
grzywnie do 2 000 000 zł.
Art. 59b.
1.
Na każdego kto dokonuje manipulacji na rynku, o której mowa w art. 37 lit. b pkt iii
zdanie pierwsze rozporządzenia 1031/2010, Komisja może, w drodze decyzji, nałożyć
karę pieniężną do wysokości 200 000 zł lub karę pieniężną do wysokości dziesięciokrotności
uzyskanej korzyści majątkowej.
2.
Tej samej karze podlega, kto wchodzi w porozumienie mające na celu dokonanie manipulacji
na rynku, o której mowa w art. 37 lit. b pkt iii zdanie pierwsze rozporządzenia 1031/2010.
3.
Wydanie decyzji przez Komisję następuje po przeprowadzeniu rozprawy.
4.
Rozstrzygnięcie, o którym mowa w ust. 1, Komisja w całości lub w części ogłasza w
Dzienniku Urzędowym Komisji Nadzoru Finansowego lub nakazuje jego ogłoszenie w 2 dziennikach
ogólnopolskich, na koszt strony, chyba że spowodowałoby to poniesienie przez uczestników
obrotu niewspółmiernej szkody lub naraziłoby na poważne niebezpieczeństwo rynki finansowe.
Art. 59c.
1.
W przypadku gdy wymaga tego bezpieczeństwo przebiegu aukcji dwudniowymi kontraktami
na rynku kasowym lub zagrożony jest interes uczestników rynku, spółka prowadząca platformę
aukcyjną, na żądanie Komisji, unieważnia aukcję.
2.
W przypadku gdy aukcja zostaje unieważniona na podstawie ust. 1, wolumen uprawnień
do sprzedania na aukcji jest rozdzielany na zasadach określonych w art. 32 ust. 5
rozporządzenia 1031/2010.
3.
Żądanie, o którym mowa w ust. 1, powinno wskazywać szczegółowe przyczyny, które je
uzasadniają.
4.
Spółka prowadząca platformę aukcyjną przekazuje niezwłocznie do publicznej wiadomości,
za pośrednictwem agencji informacyjnej, o której mowa w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, informację o unieważnieniu aukcji i rozdzieleniu wolumenu uprawnień do sprzedania,
zgodnie z zasadami, o których mowa w ust. 2.
5.
Komisja podaje niezwłocznie do publicznej wiadomości informację o wystąpieniu z żądaniem,
o którym mowa w ust. 1, oraz informację o sposobie podziału wolumenu uprawnień do
sprzedania na aukcji, o którym mowa w ust. 2.
6.
Spółka prowadząca platformę aukcyjną nie ponosi opłat za czynności agencji informacyjnej
wynikające z przekazywania informacji, o których mowa w ust. 4.
Art. 59d.
1.
W przypadku gdy obrót określonymi dwudniowymi kontraktami na rynku kasowym jest dokonywany
w okolicznościach wskazujących na możliwość zagrożenia prawidłowego funkcjonowania
lub bezpieczeństwa tego obrotu lub naruszenia interesów jego uczestników, na żądanie
Komisji, spółka prowadząca platformę aukcyjną zawiesza obrót tymi dwudniowymi kontraktami
na rynku kasowym, na okres nie dłuższy niż miesiąc.
2.
Na żądanie Komisji, spółka prowadząca platformę aukcyjną wyklucza z obrotu wskazane
przez Komisję dwudniowe kontrakty na rynku kasowym, w przypadku gdy obrót nimi zagraża
w sposób istotny prawidłowemu funkcjonowaniu obrotu lub bezpieczeństwu obrotu na tej
platformie, albo powoduje naruszenie interesów uczestników tego obrotu.
3.
Żądanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, powinno wskazywać szczegółowe przyczyny, które
je uzasadniają.
4.
Komisja, w przypadku otrzymania od organu nadzoru nad platformą aukcyjną w innym państwie
członkowskim Unii Europejskiej informacji o wystąpieniu przez ten organ z żądaniem
zawieszenia lub wykluczenia z obrotu określonych dwudniowych kontraktów na rynku kasowym,
występuje do spółki prowadzącej platformę aukcyjną z żądaniem odpowiednio zawieszenia
lub wykluczenia z obrotu tych dwudniowych kontraktów na rynku kasowym, o ile nie spowoduje
to znaczącego naruszenia interesów uczestników obrotu ani nie zagrozi bezpieczeństwu
obrotu.
5.
Spółka prowadząca platformę aukcyjną przekazuje niezwłocznie do publicznej wiadomości,
za pośrednictwem agencji informacyjnej, o której mowa w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, informację o zawieszeniu lub wykluczeniu z obrotu określonych dwudniowych kontraktów
na rynku kasowym.
6.
Komisja podaje niezwłocznie do publicznej wiadomości informację o wystąpieniu z żądaniem,
o którym mowa w ust. 1 i 2.
7.
Spółka prowadząca platformę aukcyjną nie ponosi opłat za czynności agencji informacyjnej
wynikające z przekazywania informacji, o których mowa w ust. 5.
Art. 60.
(uchylony)
Art. 61.
1.
Kto uniemożliwia bądź utrudnia przeprowadzenie czynności, o których mowa w art. 22
ust. 1 i 3, art. 25 w związku z art. 22 ust. 1 i 3 oraz art. 42 ust. 1, podlega karze
aresztu, ograniczenia wolności albo grzywnie.
2.
Tej samej karze podlega, kto działając w imieniu lub w interesie osoby prawnej wbrew
obowiązkowi, o którym mowa w art. 22 ust. 2, art. 25 w związku z art. 22 ust. 2 oraz
art. 39 ust. 2, nie przekazuje niezwłocznie kopii dokumentów lub innych nośników informacji
albo nie udziela wyjaśnień.
3.
Tej samej karze podlega, kto, wbrew nakazowi określonemu w art. 44 ust. 4, nie dokonuje
przeniesienia środków pieniężnych, rachunków lub rejestrów towarów giełdowych oraz
dokumentów związanych ze świadczeniem usług maklerskich w zakresie obrotu towarami
giełdowymi.
4.
Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 45 ust. 1, nie
archiwizuje lub nie przechowuje dokumentów lub innych nośników informacji związanych
z prowadzeniem działalności maklerskiej.
5.
Rozpoznawanie spraw o czyny przewidziane w niniejszym artykule następuje w postępowaniu
przewidzianym dla spraw o wykroczenia.
Art. 61a.
(uchylony)
Rozdział 10
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 62-66.
(pominięte)
Rozdział 11
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 67-69.
(pominięte)
Art. 70.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia8)Ustawa została ogłoszona w dniu 27 listopada 2000 r., z wyjątkiem:
1)
art. 26 ust. 2, który wchodzi w życie po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia;
2)
art. 29, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1)
W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2021 r. o zmianie
ustawy o rynku mocy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1505), która weszła
w życie z dniem 1 września 2021 r.
2)
Dodany przez art. 3 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
3)
Dodany przez art. 3 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
4)
Dodany przez art. 3 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
5)
W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
1.
6)
Dodany przez art. 3 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
7)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 464, 694, 802, 815, 954, 1003, 1005 i 1718.
8)
Ustawa została ogłoszona w dniu 27 listopada 2000 r.