Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Organizacja i funkcjonowanie służby zagranicznej
- Rozdział 3 - Kierownicy placówek zagranicznych
- Rozdział 4 - Nabór do służby zagranicznej
- Rozdział 5 - Stanowiska kierownicze w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych
- Rozdział 6 - Prawa i obowiązki członków służby zagranicznej
- Rozdział 7 - Przepis szczególny
- Rozdział 8 - Przepisy zmieniające
- Rozdział 9 - Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa organizację i funkcjonowanie służby zagranicznej oraz szczególne prawa
i obowiązki osób wchodzących w jej skład.
Art. 2.
1.
Służba zagraniczna chroni interesy Rzeczypospolitej Polskiej w relacjach z innymi
państwami, organizacjami międzynarodowymi i innymi podmiotami zagranicznymi.
2.
Służba zagraniczna chroni interesy obywateli polskich za granicą na zasadach określonych
w ustawie z dnia 25 czerwca 2015 r. - Prawo konsularne .
Art. 3.
1.
W skład służby zagranicznej wchodzą:
1)
członkowie korpusu służby cywilnej zatrudnieni w urzędzie obsługującym ministra właściwego
do spraw zagranicznych, w tym:
a)
dyplomaci zawodowi stanowiący personel dyplomatyczno-konsularny,
b)
pracownicy krajowi zatrudnieni na podstawie powołania w celu wykonywania obowiązków
służbowych w placówce zagranicznej jako członkowie personelu pomocniczego lub personelu
obsługi;
2)
pełnomocni przedstawiciele Rzeczypospolitej Polskiej w innym państwie lub przy organizacji
międzynarodowej;
3)
pracownicy zagraniczni zatrudnieni na podstawie powołania w celu wykonywania obowiązków
służbowych w placówce zagranicznej jako członkowie personelu dyplomatyczno-konsularnego.
2.
W skład służby zagranicznej nie wchodzą:
1)
niebędące członkami korpusu służby cywilnej osoby zatrudnione w urzędzie obsługującym
ministra właściwego do spraw zagranicznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych ;
2)
osoby zatrudnione w placówce zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy
o pracę zawartej zgodnie z prawem państwa przyjmującego;
3)
osoby zatrudnione w placówce zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy
o pracę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy zawartej na czas określony, w tym osoby zatrudnione na czas wykonywania funkcji w
placówce przez członka rodziny;
4)
konsulowie honorowi, o których mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2015 r. - Prawo konsularne;
5)
osoby wyznaczone przez innych niż minister właściwy do spraw zagranicznych ministrów
lub kierowników jednostek sektora finansów publicznych, które wykonują zadania w placówkach
zagranicznych na rzecz tych ministrów lub tych kierowników.
Art. 4.
1.
Stosunek pracy w służbie zagranicznej wygasa w dniu ukończenia przez osobę, o której
mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 65 lat.
2.
Osoba zatrudniona w służbie zagranicznej nie później niż 6 miesięcy przed dniem ukończenia
65 lat może złożyć do ministra właściwego do spraw zagranicznych uzasadniony wniosek
o wyłączenie stosowania wobec niej przepisu ust. 1.
3.
Minister właściwy do spraw zagranicznych w terminie 2 tygodni od dnia otrzymania wniosku
wydaje decyzję w sprawie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy przepisu ust. 1,
uwzględniając potrzeby służby zagranicznej. Od decyzji nie przysługuje odwołanie.
Art. 5.
1.
W służbie zagranicznej nie może być zatrudniona osoba, która w okresie od dnia 22
lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pracowała lub pełniła służbę w organach bezpieczeństwa
państwa lub była współpracownikiem tych organów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów
bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów .
2.
Przepis ust. 1 stosuje się także do niebędących członkami służby zagranicznej osób,
o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1-3, o ile osoby te są obywatelami polskimi.
Art. 6.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do osób wchodzących w skład służby zagranicznej,
zwanych dalej „członkami służby zagranicznej”, z wyłączeniem żołnierzy pełniących
służbę w placówkach zagranicznych, stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej .
Art. 7.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
ambasadorze - oznacza to, mianowanego w trybie określonym w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, pełnomocnego przedstawiciela Rzeczypospolitej Polskiej w innym państwie lub przy
organizacji międzynarodowej;
2)
członkach rodziny - oznacza to małżonka, dzieci własne, przysposobione oraz inne dzieci
wzięte na utrzymanie i wychowanie w ramach rodzin zastępczych, w wieku do 18 lat bądź
będące w wieku określonym odrębnymi przepisami dotyczącymi zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych,
a także osoby niepełnosprawne niezdolne do samodzielnej egzystencji w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do
samodzielnej egzystencji , wymagające stałej opieki członka służby zagranicznej;
3)
dyplomacie delegowanym - oznacza to osobę wyznaczoną przez innego niż minister właściwy
do spraw zagranicznych ministra lub kierownika jednostki sektora finansów publicznych,
która wykonuje zadania w placówce zagranicznej określone przez organ wyznaczający;
4)
dyplomacie zawodowym - oznacza to osobę zatrudnioną w urzędzie obsługującym ministra
właściwego do spraw zagranicznych na podstawie mianowania, której nadano stopień dyplomatyczny;
5)
konsulu - oznacza to konsula Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. - Prawo konsularne;
6)
państwie przyjmującym - oznacza to państwo przyjmujące w rozumieniu Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych, sporządzonej w Wiedniu dnia 18
kwietnia 1961 r. ;
7)
placówce zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej, zwanej dalej „placówką zagraniczną”
- oznacza to przedstawicielstwo dyplomatyczne, stałe przedstawicielstwo przy organizacji
międzynarodowej, konsulat generalny, konsulat, wicekonsulat, agencję konsularną, instytut
polski lub inną placówkę podległą ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych mającą
siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej;
8)
pracowniku delegowanym - oznacza to osobę wyznaczoną przez innego niż minister właściwy
do spraw zagranicznych ministra lub kierownika jednostki sektora finansów publicznych,
która wykonuje obowiązki personelu pomocniczego albo personelu obsługi w placówce
zagranicznej określone przez organ wyznaczający;
9)
pracowniku krajowym - oznacza to osobę zatrudnioną w urzędzie obsługującym ministra
właściwego do spraw zagranicznych na podstawie powołania w celu wykonywania obowiązków
członka personelu pomocniczego albo personelu obsługi w placówce zagranicznej;
10)
pracowniku zagranicznym - oznacza to osobę zatrudnioną w urzędzie obsługującym ministra
właściwego do spraw zagranicznych na podstawie powołania w celu wykonywania obowiązków
członka personelu dyplomatyczno-konsularnego w placówce zagranicznej;
11)
służbie cywilnej - oznacza to służbę cywilną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej;
12)
tajemnicy dyplomatycznej - oznacza to informacje, dane oraz wiedzę, niestanowiące
informacji niejawnych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych , z którymi członek służby zagranicznej zapoznał się w związku z pełnieniem obowiązków
i które ze względu na dobro służby zagranicznej mogły być udostępnione wyłącznie osobom
do tego uprawnionym, a ich ujawnienie mogłoby szkodzić polityce zagranicznej Rzeczypospolitej
Polskiej i naruszać jej wizerunek międzynarodowy.
Rozdział 2
Organizacja i funkcjonowanie służby zagranicznej
Art. 8.
1.
Służbą zagraniczną kieruje minister właściwy do spraw zagranicznych.
2.
Służba zagraniczna działa w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych
i w placówkach zagranicznych.
Art. 9.
1.
W służbie zagranicznej tworzy się stanowisko Szefa Służby Zagranicznej.
2.
Szef Służby Zagranicznej:
1)
koordynuje proces zarządzania zasobami ludzkimi w służbie zagranicznej;
2)
planuje i organizuje szkolenia w służbie zagranicznej;
3)
kieruje Akademią Dyplomatyczną;
4)
upowszechnia informacje o służbie zagranicznej;
5)
przetwarza dane osobowe członków służby zagranicznej oraz zbiera, wykorzystuje i przetwarza
inne informacje w celu realizacji ustawowych zadań;
6)
zbiera i przetwarza szczegółowe dane o stanie zatrudnienia i wynagrodzeniach członków
służby zagranicznej;
7)
przedstawia ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, do 15 marca każdego roku,
sprawozdanie o stanie służby zagranicznej i o realizacji zadań tej służby za rok poprzedni;
8)
określa, w drodze zarządzenia, standardy zarządzania zasobami ludzkimi w służbie zagranicznej.
Art. 10.
1.
W celu i w zakresie niezbędnym do realizacji zadań określonych w ustawie Szef Służby
Zagranicznej może żądać od dyrektora generalnego urzędu obsługującego ministra właściwego
do spraw zagranicznych, zwanego dalej „dyrektorem generalnym urzędu”, informacji,
dokumentów i sprawozdań okresowych.
2.
Dyrektor generalny urzędu udostępnia Szefowi Służby Zagranicznej żądane przez niego
informacje, dokumenty i sprawozdania.
Art. 11.
1.
Szefem Służby Zagranicznej może być osoba, która:
1)
posiada wyłącznie obywatelstwo polskie;
2)
korzysta z pełni praw publicznych;
3)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo
skarbowe;
4)
posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;
5)
co najmniej 3 lata pracowała na stanowisku kierowniczym związanym bezpośrednio ze
stosunkami międzynarodowymi;
6)
zna co najmniej dwa języki obce, w tym jeden spośród języków roboczych Unii Europejskiej;
7)
cieszy się nieposzlakowaną opinią;
8)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem orzekającym zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych
w urzędach organów władzy publicznej lub pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem
środkami publicznymi;
9)
nie jest członkiem partii politycznej.
2.
Przed przystąpieniem do wykonywania obowiązków Szef Służby Zagranicznej składa przed
ministrem właściwym do spraw zagranicznych następujące ślubowanie: „Obejmując stanowisko
Szefa Służby Zagranicznej, uroczyście ślubuję dochować wierności postanowieniom Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności strzec zawodowego, rzetelnego, bezstronnego i politycznie neutralnego
wykonywania zadań państwa w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych
oraz w placówkach zagranicznych przez służbę zagraniczną, a powierzone mi obowiązki
wypełniać sumiennie i bezstronnie.”. Ślubowanie może być złożone z dodaniem słów „Tak
mi dopomóż Bóg”.
3.
Minister właściwy do spraw zagranicznych powołuje i odwołuje Szefa Służby Zagranicznej.
4.
Szef Służby Zagranicznej niezwłocznie wyznacza, w uzgodnieniu z ministrem właściwym
do spraw zagranicznych, zastępującą go osobę.
5.
Do osoby zastępującej Szefa Służby Zagranicznej przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.
6.
Obsługę Szefa Służby Zagranicznej zapewnia urząd obsługujący ministra właściwego do
spraw zagranicznych.
Art. 12.
1.
W służbie zagranicznej tworzy się stanowisko dyrektora generalnego służby zagranicznej.
2.
Dyrektor generalny służby zagranicznej jest dyrektorem generalnym urzędu w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, wykonującym także zadania określone w ustawie.
3.
Dyrektor generalny służby zagranicznej wykonuje zadania dyrektora generalnego urzędu
wobec członków służby zagranicznej będących członkami korpusu służby cywilnej oraz
czynności z zakresu prawa pracy w odniesieniu do członków służby zagranicznej niebędących
członkami korpusu służby cywilnej.
Art. 13.
Zadania służby zagranicznej wykonują:
1)
ambasadorowie;
2)
personel dyplomatyczno-konsularny, który stanowią:
a)
dyplomaci zawodowi,
b)
pracownicy zagraniczni, którym Szef Służby Zagranicznej nadał stopień dyplomatyczny
na czas pełnienia obowiązków w placówce zagranicznej,
c)
dyplomaci delegowani;
3)
personel pomocniczy;
4)
personel obsługi.
Art. 14.
Dyplomatą zawodowym może być osoba, która:
1)
posiada wyłącznie obywatelstwo polskie;
2)
korzysta z pełni praw publicznych;
3)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo
skarbowe;
4)
zna co najmniej dwa języki obce;
5)
posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;
6)
posiada zdolność fizyczną i psychiczną do długotrwałej służby w placówkach zagranicznych,
w warunkach wymagających szczególnej dyscypliny i dyspozycyjności;
7)
wykazuje gotowość do podjęcia zadań w placówce zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 15.
1.
Stosunek służbowy dyplomaty zawodowego nawiązuje się na podstawie mianowania, w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.
2.
Mianowania w służbie zagranicznej dokonuje Szef Służby Zagranicznej po nadaniu osobie,
o której mowa w ust. 1, stopnia dyplomatycznego.
3.
Akt mianowania zawiera imię i nazwisko dyplomaty zawodowego, datę mianowania oraz
nadany stopień dyplomatyczny.
4.
Akt mianowania sporządza się na piśmie.
Art. 16.
1.
Przy wykonywaniu obowiązków służbowych dyplomata zawodowy nie kieruje się interesem
osobistym.
2.
Dyplomata zawodowy:
1)
nie manifestuje publicznie swoich poglądów politycznych;
2)
nie uczestniczy w strajku lub akcji protestacyjnej zakłócającej normalne funkcjonowanie
urzędu;
3)
nie łączy zatrudnienia w służbie zagranicznej z mandatem posła, senatora lub ze sprawowaniem
funkcji w organach jednostek samorządu terytorialnego;
4)
nie uczestniczy w tworzeniu partii politycznej i nie jest członkiem partii politycznej;
5)
nie pełni funkcji w związkach zawodowych;
6)
nie podejmuje pracy i nie wykonuje zadań w urzędach administracji obcego państwa lub
na rzecz takich urzędów, chyba że do wykonywania takiej pracy lub zadań został skierowany
przez Szefa Służby Zagranicznej.
3.
Stosunek pracy dyplomaty zawodowego wygasa w przypadku:
1)
ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem
w postępowaniu dyscyplinarnym;
2)
skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
3)
naruszenia tajemnicy dyplomatycznej stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem w postępowaniu
dyscyplinarnym;
4)
o którym mowa w art. 4.
Art. 17.
1.
Dyplomatę zawodowego można, za jego zgodą, oddelegować do wykonywania obowiązków w
Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Decyzję o oddelegowaniu podejmuje Szef Służby Zagranicznej na imienny wniosek Szefa
Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
3.
Czas oddelegowania nie może jednorazowo przekroczyć 5 lat.
4.
W czasie oddelegowania dyplomata zawodowy zachowuje prawo do wszystkich składników
wynagrodzenia i innych świadczeń finansowych przysługujących na podstawie niniejszej
ustawy oraz do urlopu dodatkowego, o którym mowa w art. 58.
5.
Szczegóły oddelegowania dyplomaty zawodowego, w szczególności dotyczące okresu oddelegowania,
zakresu obowiązków oddelegowanego, miejsca wykonywania obowiązków przez oddelegowanego
reguluje porozumienie zawarte pomiędzy Szefem Służby Zagranicznej, Szefem Kancelarii
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz oddelegowanym dyplomatą zawodowym.
6.
Dyplomacie zawodowemu Szef Służby Zagranicznej zapewnia, po zakończeniu oddelegowania,
zatrudnienie na stanowisku co najmniej równorzędnym z zajmowanym przed oddelegowaniem,
a jeżeli nie jest to możliwe - na innym stanowisku z wynagrodzeniem nie niższym niż
przysługujące przed oddelegowaniem.
7.
Czas oddelegowania wlicza się do stażu w służbie zagranicznej, od którego zależą uprawnienia
pracownicze dyplomaty zawodowego, w tym w szczególności w odniesieniu do kryteriów
nadania stopnia dyplomatycznego.
Art. 18.
Pracownikiem zagranicznym może być osoba, która:
1)
posiada wyłącznie obywatelstwo polskie;
2)
korzysta z pełni praw publicznych;
3)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo
skarbowe;
4)
zna co najmniej jeden język obcy;
5)
posiada wyższe wykształcenie lub co najmniej średnie wykształcenie w przypadku pracy
na stanowisku technicznym;
6)
posiada zdolność fizyczną i psychiczną do służby w placówce zagranicznej, w warunkach
wymagających szczególnej dyscypliny i dyspozycyjności.
Art. 19.
1.
Stosunek służbowy pracownika zagranicznego nawiązuje się na podstawie powołania w
rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, do wykonywania obowiązków członka personelu dyplomatyczno-konsularnego w placówce
zagranicznej.
2.
Powołania do służby zagranicznej dokonuje dyrektor generalny służby zagranicznej,
po nadaniu osobie, o której mowa w ust. 1, stopnia dyplomatycznego na czas wykonywania
obowiązków służbowych w placówce zagranicznej według zasad określonych w art. 30 z
uwzględnieniem posiadanych przez tę osobę umiejętności i kwalifikacji oraz przebiegu
kariery zawodowej.
3.
Członkowi korpusu służby cywilnej, który nie jest dyplomatą zawodowym, zatrudnionemu
w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych, dyrektor generalny
urzędu udziela urlopu bezpłatnego na czas powołania w celu wykonywania obowiązków
członka personelu dyplomatyczno-konsularnego w placówce zagranicznej.
4.
Członkowi korpusu służby cywilnej zatrudnionemu w urzędzie obsługującym ministra innego
niż minister właściwy do spraw zagranicznych oraz w urzędach, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, urlopu bezpłatnego na czas powołania w celu wykonywania obowiązków członka personelu
dyplomatyczno-konsularnego w placówce zagranicznej udziela dyrektor generalny urzędu,
w którym członek korpusu służby cywilnej jest zatrudniony.
Art. 20.
Pracownikiem krajowym może być osoba, która:
1)
posiada obywatelstwo polskie;
2)
korzysta z pełni praw publicznych;
3)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo
skarbowe;
4)
posiada kwalifikacje wymagane na dane stanowisko pracy;
5)
posiada zdolność fizyczną i psychiczną do pracy w placówce zagranicznej, w warunkach
wymagających szczególnej dyscypliny i dyspozycyjności.
Art. 21.
1.
Stosunek służbowy pracownika krajowego nawiązuje się na podstawie powołania, w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, do wykonywania obowiązków członka personelu pomocniczego albo personelu obsługi
w placówce zagranicznej.
2.
Powołania do służby zagranicznej pracownika krajowego dokonuje dyrektor generalny
służby zagranicznej.
3.
Członkowi korpusu służby cywilnej, który nie jest dyplomatą zawodowym, oraz osobie,
o której mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1, zatrudnionym w urzędzie obsługującym ministra
właściwego do spraw zagranicznych, dyrektor generalny urzędu udziela urlopu bezpłatnego
na czas powołania w celu wykonywania obowiązków członka personelu pomocniczego lub
personelu obsługi w placówce zagranicznej.
4.
Członkowi korpusu służby cywilnej zatrudnionemu w urzędzie obsługującym ministra innego
niż minister właściwy do spraw zagranicznych oraz w urzędach, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, urlopu bezpłatnego na czas powołania w celu wykonywania obowiązków członka personelu
pomocniczego lub personelu obsługi w placówce zagranicznej udziela dyrektor generalny
urzędu, w którym członek korpusu służby cywilnej jest zatrudniony.
5.
Jeżeli powołanie dotyczy małżonka członka służby zagranicznej skierowanego do pełnienia
funkcji w placówce zagranicznej, powołanie następuje na okres nie dłuższy niż okres
pełnienia funkcji w placówce zagranicznej przez małżonka, będącego członkiem służby
zagranicznej.
6.
Czynności z zakresu prawa pracy w stosunku do pracownika krajowego, o którym mowa
w ust. 5, wykonuje w imieniu dyrektora generalnego służby zagranicznej kierownik placówki
zagranicznej.
Art. 22.
1.
Stanowisko w służbie zagranicznej wyznacza i odwołuje ze stanowiska:
1)
Szef Służby Zagranicznej - w przypadku personelu dyplomatyczno-konsularnego;
2)
dyrektor generalny służby zagranicznej - w przypadkach innych niż określone w pkt
1.
2.
Wyznaczenie i odwołanie, o którym mowa w ust. 1, nie wymaga uzasadnienia.
3.
Jeżeli wyznaczenie stanowiska skutkuje koniecznością zmiany miejsca pobytu członka
służby zagranicznej, wyznaczenie stanowiska następuje z wyprzedzeniem nie krótszym
niż 2 miesiące, chyba że na skrócenie tego okresu członek służby zagranicznej wyraził
zgodę.
4.
W przypadku zmiany miejsca pobytu członka służby zagranicznej, który przesiedla się
wraz z członkami rodziny, wyznaczenie stanowiska następuje z wyprzedzeniem nie krótszym
niż 3 miesiące, chyba że na skrócenie tego okresu członek służby zagranicznej wyraził
zgodę.
5.
Minister właściwy do spraw zagranicznych, kierując się specyfiką i charakterem zadań
służby zagranicznej oraz koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa jej członkom, określi,
w drodze zarządzenia, placówki zagraniczne, na które wyjazd następuje bez członków
ich rodzin.
6.
W przypadku dwukrotnej odmowy przyjęcia przez dyplomatę zawodowego dwóch następujących
po sobie wyznaczeń stanowiska w placówce zagranicznej lub komórce organizacyjnej urzędu
obsługującego ministra właściwego do spraw zagranicznych, które są zgodne z jego kwalifikacjami
i umiejętnościami oraz przebiegiem kariery zawodowej, dyrektor generalny służby zagranicznej,
na wniosek Szefa Służby Zagranicznej, obniża dyplomacie zawodowemu dodatek służby
zagranicznej, o którym mowa w art. 50 ust. 1 i 2, do wysokości 20% wynagrodzenia zasadniczego
oraz dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej - do czasu przyjęcia przez dyplomatę
zawodowego stanowiska w placówce zagranicznej lub komórce organizacyjnej urzędu obsługującego
ministra właściwego do spraw zagranicznych, które są zgodne z jego kwalifikacjami
i umiejętnościami oraz przebiegiem kariery zawodowej.
7.
W przypadku, o którym mowa w ust. 6, drugie wyznaczenie dyplomacie zawodowemu stanowiska
w placówce zagranicznej może nastąpić nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia
pisemnej odmowy przyjęcia przez dyplomatę zawodowego pierwszego wyznaczonego stanowiska
w placówce zagranicznej.
Art. 23.
1.
Stopień dyplomatyczny, na czas wykonywania zadań w placówce zagranicznej, nadaje dyplomacie
delegowanemu, który spełnia warunki, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 i 5-7,
Szef Służby Zagranicznej, w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku. Pracodawca
będący jednostką sektora finansów publicznych, występując do Szefa Służby Zagranicznej
o nadanie stopnia dyplomatycznego, bierze pod uwagę kwalifikacje, umiejętności oraz
przebieg kariery zawodowej dyplomaty delegowanego.
2.
Czynności z zakresu prawa pracy wobec dyplomatów delegowanych i pracowników delegowanych
wykonuje dyrektor generalny urzędu delegującego albo osoba wyznaczona do wykonywania
czynności z zakresu prawa pracy w delegującej jednostce sektora finansów publicznych.
3.
Dyplomaci delegowani otrzymują wynagrodzenie i inne świadczenia określone w ustawie
na zasadach przewidzianych dla dyplomatów zawodowych.
4.
Pracownicy delegowani otrzymują wynagrodzenie i inne świadczenia określone w ustawie
na zasadach przewidzianych odpowiednio dla personelu pomocniczego lub personelu obsługi.
5.
Pracodawca, o którym mowa w ust. 1, może wystąpić do Szefa Służby Zagranicznej o nadanie
dyplomacie delegowanemu kolejnego, wyższego stopnia dyplomatycznego, jeżeli uzasadnia
to przebieg jego pracy zawodowej, z tym że takie wystąpienie może nastąpić nie wcześniej
niż po upływie 2 lat od nadania ostatniego stopnia. Szef Służby Zagranicznej nadaje
wyższy stopień dyplomatyczny w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku.
Art. 24.
Członka służby zagranicznej, gdy jest to uzasadnione interesem służby zagranicznej,
za jego zgodą, można oddelegować do wykonywania obowiązków w organizacjach i instytucjach
międzynarodowych.
Art. 25.
1.
Jeżeli wymaga tego interes służby zagranicznej, członka służby zagranicznej można
przenieść do dyspozycji kadr służby zagranicznej na okres:
1)
nie dłuższy niż 6 miesięcy poprzedzający wyznaczenie stanowiska w służbie zagranicznej;
2)
oddelegowania, o którym mowa w art. 24;
3)
długotrwałego niewykonywania obowiązków służbowych z innych przyczyn.
2.
Po upływie okresu przeniesienia do dyspozycji kadr członkowi służby zagranicznej wyznacza
się stanowisko.
Art. 26.
Przeniesienie członka służby zagranicznej do dyspozycji kadr w przypadku, o którym
mowa w art. 25 ust. 1 pkt 3, nie stanowi zmiany stosunku pracy.
Art. 27.
1.
Stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki żołnierzy pełniących służbę
w placówkach zagranicznych określają odrębne przepisy.
2.
Osobom wyznaczonym do wykonywania zadań Ministra Obrony Narodowej w placówce zagranicznej
nadaje się stopień dyplomatyczny:
1)
attaché obrony (wojskowego, morskiego, lotniczego) albo
2)
zastępcy attaché obrony (wojskowego, morskiego, lotniczego).
3.
Minister właściwy do spraw zagranicznych i Minister Obrony Narodowej określą, w drodze
zarządzenia, szczególne zasady wykonywania obowiązków służbowych przez osoby, o których
mowa w ust. 1, a także organizację i funkcjonowanie w placówkach zagranicznych ataszatów
obrony, z uwzględnieniem przepisów o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Art. 28.
1.
Ustanawia się, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 2, następujące stopnie dyplomatyczne w
służbie zagranicznej:
1)
ambasador;
2)
minister pełnomocny;
3)
radca-minister;
4)
I radca;
5)
radca;
6)
I sekretarz;
7)
II sekretarz;
8)
III sekretarz;
9)
attaché.
2.
Najniższym stopniem dyplomatycznym jest stopień attaché.
Art. 29.
Stopnie dyplomatyczne są funkcjami w placówkach zagranicznych, na których ambasadorowie,
dyplomaci zawodowi, pracownicy zagraniczni oraz dyplomaci delegowani wykonują czynności
służbowe.
Art. 30.
1.
Stopnie dyplomatyczne, z zastrzeżeniem ust. 2, nadaje Szef Służby Zagranicznej.
2.
Stopień ambasadora nadaje minister właściwy do spraw zagranicznych. Nadanie stopnia
ambasadora następuje po podpisaniu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej aktu
mianowania na ambasadora.
3.
Stopnie dyplomatyczne są nadawane stosownie do stażu w służbie zagranicznej, jej przebiegu
oraz posiadanych kwalifikacji zawodowych członka służby zagranicznej, w tym dyplomaty
zawodowego, przy czym stopień ambasadora nadaje się na czas pełnienia funkcji osobie
mianowanej pełnomocnym przedstawicielem Rzeczypospolitej Polskiej w innym państwie
lub przy organizacji międzynarodowej.
4.
Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
zasady nadawania członkom służby zagranicznej stopni dyplomatycznych, z uwzględnieniem
przebiegu służby, posiadanych kwalifikacji zawodowych i oceny służbowej.
5.
W przypadku ukończenia seminarium dyplomatyczno-konsularnego i złożenia egzaminu dyplomatyczno-konsularnego
z wynikiem pozytywnym przez członka służby zagranicznej zatrudnionego w urzędzie obsługującym
ministra właściwego do spraw zagranicznych na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony
albo mianowania w służbie cywilnej, który nie jest dyplomatą zawodowym, pierwszy stopień
dyplomatyczny jest nadawany z uwzględnieniem zasad dotyczących przebiegu zatrudnienia
w służbie zagranicznej określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie
ust. 4.
Art. 31.
1.
Stopień dyplomatyczny można, z zastrzeżeniem ust. 2, art. 32 oraz art. 41 ust. 1,
nadać członkowi korpusu służby cywilnej zatrudnionemu w urzędzie obsługującym ministra
właściwego do spraw zagranicznych na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony
albo mianowania w służbie cywilnej, który:
1)
posiada wyłącznie obywatelstwo polskie;
2)
odbył aplikację dyplomatyczno-konsularną, o której mowa w art. 43, albo ukończył seminarium
dyplomatyczno-konsularne, o którym mowa w art. 45;
3)
złożył z wynikiem pozytywnym egzamin dyplomatyczno-konsularny;
4)
zna co najmniej dwa języki obce;
5)
posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;
6)
posiada zdolność fizyczną i psychiczną do długotrwałej służby w placówkach zagranicznych,
w warunkach wymagających szczególnej dyscypliny i dyspozycyjności;
7)
nie był skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo
skarbowe;
8)
wykazuje gotowość do podjęcia zadań w dowolnej placówce zagranicznej Rzeczypospolitej
Polskiej, w dowolnym kraju i w dowolnym czasie.
2.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach członkowi korpusu służby cywilnej, zatrudnionemu
w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych niespełniającemu
wymagań określonych w ust. 1 pkt 2-4, w związku z wykonywaniem zadań w placówce zagranicznej
można nadać stopień dyplomatyczny na czas niezbędny do wykonywania tych zadań.
3.
Ambasadorowi oraz stałemu przedstawicielowi przy organizacji międzynarodowej nadaje
się stopień dyplomatyczny na czas pełnienia funkcji bez względu na spełnianie warunków,
o których mowa w ust. 1 pkt 1-5.
4.
Przed nadaniem stopnia dyplomatycznego osoba, o której mowa w ust. 1 i 2, przedkłada
dyrektorowi generalnemu służby zagranicznej informację w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym stwierdzającą brak karalności za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe,
wydaną nie później niż 3 miesiące przed dniem nadania stopnia dyplomatycznego.
5.
Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
rodzaje badań lekarskich, jakim podlega członek korpusu służby cywilnej ubiegający
się o stopień dyplomatyczny,
2)
rodzaje dokumentów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa w ust. 1 pkt
4-6
- mając na względzie charakter zadań wykonywanych przez członków personelu dyplomatyczno-konsularnego.
Art. 32.
1.
Stopień dyplomatyczny nadaje się pracownikowi zagranicznemu na czas powołania w celu
wykonywania obowiązków członka personelu dyplomatyczno-konsularnego w placówce zagranicznej.
2.
Stopień dyplomatyczny można nadać pracownikowi zagranicznemu, który:
1)
ukończył seminarium dyplomatyczno-konsularne, o którym mowa w art. 45;
2)
złożył z wynikiem pozytywnym egzamin dyplomatyczno-konsularny;
3)
był zatrudniony w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych
na podstawie powołania w celu wykonywania obowiązków członka personelu dyplomatyczno-konsularnego
w placówce zagranicznej przez okres co najmniej 3 lat.
3.
Po spełnieniu wymagań, o których mowa w ust. 2, pracownik zagraniczny może zwrócić
się z wnioskiem do Szefa Służby Zagranicznej o nadanie mu stopnia dyplomatycznego.
4.
Szef Służby Zagranicznej nadaje osobie, o której mowa w ust. 1, stopień dyplomatyczny
w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku. Przepis art. 31 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
5.
Po nadaniu stopnia dyplomatycznego dyrektor generalny służby zagranicznej, na wniosek
Szefa Służby Zagranicznej, zatrudnia pracownika zagranicznego w urzędzie obsługującym
ministra właściwego do spraw zagranicznych na podstawie mianowania. Przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej dotyczących służby przygotowawczej, pierwszej oceny i postępowania kwalifikacyjnego
dla pracowników służby cywilnej ubiegających się o mianowanie nie stosuje się.
Art. 33.
1.
Dyplomata zawodowy, przy otrzymaniu po raz pierwszy stopnia dyplomatycznego, składa
ślubowanie następującej treści: „Przyrzekam i zobowiązuję się wiernie służyć Rzeczypospolitej
Polskiej, godnie ją reprezentować, dbać o jej interesy i dobre imię, rzetelnie i sumiennie
wykonywać powierzone mi obowiązki.”
2.
Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze zarządzenia, tryb, formę
i ceremoniał nadania stopnia dyplomatycznego oraz składania ślubowania, uwzględniając
historyczne tradycje i zwyczaje dyplomatyczne.
Art. 34.
Nadanie kolejnego, wyższego stopnia dyplomatycznego dyplomacie zawodowemu następuje
po spełnieniu przez niego warunków określonych w przepisach wykonawczych wydanych
na podstawie art. 30 ust. 4.
Rozdział 3
Kierownicy placówek zagranicznych
Art. 35.
1.
Przedstawicielstwem dyplomatycznym w innym państwie lub stałym przedstawicielstwem
przy organizacji międzynarodowej kieruje ambasador, a do czasu objęcia placówki zagranicznej
przez ambasadora - kierownik przedstawicielstwa, którego wyznacza, spośród członków
personelu dyplomatyczno-konsularnego, i odwołuje minister właściwy do spraw zagranicznych.
2.
W odniesieniu do Stałego Przedstawicielstwa Rzeczypospolitej Polskiej przy Unii Europejskiej
czynności, o których mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw zagranicznych wykonuje
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej
w Unii Europejskiej.
3.
Placówką zagraniczną, inną niż wymieniona w ust. 1, kieruje kierownik placówki zagranicznej,
którego wyznacza, spośród członków personelu dyplomatyczno-konsularnego, i odwołuje
minister właściwy do spraw zagranicznych na wniosek Szefa Służby Zagranicznej.
4.
Ambasador kierujący przedstawicielstwem dyplomatycznym w innym państwie nadzoruje
działalność wszystkich placówek zagranicznych w państwie przyjmującym z wyjątkiem
stałego przedstawicielstwa przy organizacji międzynarodowej.
Art. 36.
1.
Kierujący placówką zagraniczną:
1)
jest przełożonym wszystkich członków służby zagranicznej w kierowanej przez niego
placówce zagranicznej oraz osób, o których mowa w art. 3 ust. 2;
2)
odpowiada za bezpieczeństwo placówki zagranicznej i zapewnia jej ochronę, z wyłączeniem
przypadków, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych
organach porządkowych oraz w art. 3 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa .
2.
Dyrektor generalny służby zagranicznej w porozumieniu z kierującym placówką zagraniczną wyznacza w placówce zagranicznej zastępcę
kierującego placówką, który jednocześnie jest osobą odpowiedzialną przed dyrektorem
generalnym za prawidłowe gospodarowanie mieniem, przestrzeganie dyscypliny finansów
publicznych, przestrzeganie przepisów, w szczególności przepisów prawa pracy oraz
przepisów dotyczących tajemnic ustawowo chronionych.
Art. 37.
Ambasador w państwie przyjmującym, w zakresie swoich pełnomocnictw, w szczególności:
1)
reprezentuje Rzeczpospolitą Polską;
2)
chroni interesy Rzeczypospolitej Polskiej oraz jej obywateli, zgodnie z prawem międzynarodowym
i prawem państwa przyjmującego;
3)
uczestniczy w czynnościach przedstawicieli organów władzy publicznej w zakresie prowadzonych
przez nich negocjacji i podejmowanych działań, zapewnia współdziałanie tych przedstawicieli,
dba o zgodność ich czynności z założeniami polskiej polityki zagranicznej, a także
udziela im pomocy i współdziała z nimi w zakresie ich zadań w stosunkach z państwem
przyjmującym;
4)
działa na rzecz promocji Rzeczypospolitej Polskiej, a zwłaszcza polskiej kultury,
nauki i gospodarki;
5)
udziela pomocy i współdziała w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań przez członków
służby zagranicznej oraz innych osób delegowanych do załatwienia określonych spraw
w państwie przyjmującym;
6)
prowadzi rokowania z państwem przyjmującym;
7)
popiera przyjazne stosunki między Rzecząpospolitą Polską a państwem przyjmującym;
8)
zaznajamia się z warunkami, wydarzeniami i działalnością prowadzoną przez państwo
przyjmujące i przekazuje właściwym organom władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej
informacje na ten temat.
Art. 38.
Ambasador przy organizacji międzynarodowej, zwanej dalej „organizacją”, w szczególności:
1)
reprezentuje Rzeczpospolitą Polską wobec organizacji;
2)
utrzymuje łączność między Rzecząpospolitą Polską a organizacją;
3)
prowadzi rokowania z organizacją i w ramach organizacji;
4)
zaznajamia się z działalnością prowadzoną przez organizację i przekazuje właściwym
organom władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej informację na temat jej działalności;
5)
zapewnia udział Rzeczypospolitej Polskiej w pracach organizacji;
6)
chroni interesy Rzeczypospolitej Polskiej, jej obywateli oraz polskich osób prawnych
w stosunkach z organizacją;
7)
popiera realizację celów i zasad organizacji przez współpracę z organizacją i w ramach
organizacji;
8)
uczestniczy, poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz w zakresie przedmiotu działalności
organizacji, w czynnościach przedstawicieli organów władzy publicznej w zakresie prowadzonych
przez nich negocjacji i podejmowanych działań, zapewnia współdziałanie tych przedstawicieli,
dba o zgodność ich czynności z założeniami polskiej polityki zagranicznej, a także
udziela im pomocy i współdziała z nimi w zakresie ich zadań w stosunkach z organizacją.
Art. 39.
1.
Ambasadora mianuje i odwołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra
właściwego do spraw zagranicznych, zaakceptowany przez Prezesa Rady Ministrów.
2.
Stałego Przedstawiciela Rzeczypospolitej Polskiej przy Unii Europejskiej mianuje i
odwołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wspólny wniosek ministra właściwego
do spraw zagranicznych oraz ministra właściwego do spraw członkostwa Rzeczypospolitej
Polskiej w Unii Europejskiej, zaakceptowany przez Prezesa Rady Ministrów.
3.
Ambasador podlega służbowo ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych.
4.
W celu oceny kandydatów do objęcia funkcji ambasadora w państwie przyjmującym albo
ambasadora przy organizacji międzynarodowej tworzy się Konwent Służby Zagranicznej,
zwany dalej „Konwentem”.
5.
Minister właściwy do spraw zagranicznych przed skierowaniem wniosku, o którym mowa
w ust. 1, zasięga opinii Konwentu.
6.
W skład Konwentu wchodzą:
1)
minister właściwy do spraw zagranicznych lub wskazany przez niego członek kierownictwa
urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zagranicznych jako przewodniczący;
2)
Szef Służby Zagranicznej;
3)
przedstawiciel Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wskazany przez Szefa
Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;
4)
przedstawiciel Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wskazany przez Szefa Kancelarii Prezesa
Rady Ministrów.
7.
Konwent obraduje na posiedzeniach. Posiedzenia Konwentu są niejawne.
8.
Posiedzenie Konwentu zwołuje minister właściwy do spraw zagranicznych.
9.
Z posiedzenia Konwentu sporządza się protokół, który jest podpisywany przez obecnych
członków Konwentu.
10.
Członkowie Konwentu, w drodze uchwały, wyrażają opinię oraz zamieszczają jej treść
w protokole.
11.
Protokół jest dokumentem stanowiącym informację niejawną w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, któremu nadaje się klauzulę, o której mowa w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, i nie podlega udostępnieniu.
Art. 40.
Minister właściwy do spraw zagranicznych może określić, w drodze zarządzenia, formę
i tryb wydawania poleceń ambasadorowi, kierując się zadaniami służby dyplomatycznej
i potrzebami polityki państwa.
Art. 41.
1.
Dyrektor generalny służby zagranicznej nawiązuje z ambasadorem, który przed mianowaniem
nie był członkiem służby zagranicznej, stosunek pracy na podstawie powołania, na czas
pełnienia funkcji ambasadora.
2.
Odwołanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ambasadora jest równoznaczne
z odwołaniem w rozumieniu przepisów prawa pracy.
3.
Stosunek pracy ambasadora wygasa z dniem odwołania.
Art. 42.
1.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może ustanowić ambasadora - specjalnego przedstawiciela
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do zadań z zakresu polityki zagranicznej.
2.
Ambasador - specjalny przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie wchodzi
w skład służby zagranicznej.
Rozdział 4
Nabór do służby zagranicznej
Art. 43.
1.
Szef Służby Zagranicznej, mając na względzie potrzeby służby zagranicznej, organizuje
nabór zewnętrzny kandydatów na aplikację dyplomatyczno-konsularną.
2.
Szef Służby Zagranicznej określa w drodze decyzji limit przyjęć na aplikację dyplomatyczno-konsularną
w danym roku kalendarzowym. Decyzja ta jest zamieszczana na stronie Biuletynu Informacji
Publicznej.
3.
Aplikacja dyplomatyczno-konsularna ma na celu merytoryczne przygotowanie kandydatów
do wykonywania zadań służby zagranicznej oraz włączenie ich w poczet dyplomatów zawodowych
przez nadanie im stopnia dyplomatycznego.
4.
Aplikacja dyplomatyczno-konsularna trwa 1 rok. Program aplikacji dyplomatyczno-konsularnej
przygotowuje Szef Służby Zagranicznej.
5.
Aplikacja dyplomatyczno-konsularna składa się z następujących etapów:
1)
szkolenia teoretycznego trwającego 2 miesiące;
2)
stażu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych trwającego
łącznie 4 miesiące;
3)
staży zagranicznych trwających łącznie 6 miesięcy.
6.
Przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej dotyczące służby przygotowawczej i pierwszej oceny stosuje się odpowiednio, z tym
że pierwszą ocenę w służbie zagranicznej sporządza się po upływie 1 roku.
7.
Nabór na aplikację dyplomatyczno-konsularną jest otwarty oraz odbywa się w drodze
konkursu. Konkurs ma na celu sprawdzenie poziomu wiedzy ogólnej i stopnia znajomości
języka obcego przez kandydatów oraz ich predyspozycji i przydatności do pracy w służbie
zagranicznej, przy czym sprawdzenie wiedzy odbywa się z zachowaniem zasady anonimowości.
8.
Szef Służby Zagranicznej organizuje i przeprowadza nabór na aplikację dyplomatyczno-konsularną
oraz zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej ogłoszenie o naborze na tę aplikację.
9.
Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
zasady i tryb przeprowadzania naboru na aplikację dyplomatyczno-konsularną, przeprowadzania
testów, w tym testów psychologicznych, treści i formy wniosku o przyjęcie na aplikację
dyplomatyczno-konsularną, z możliwością wykorzystania elektronicznych środków przekazu
danych, z uwzględnieniem konieczności prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia naboru
na aplikację.
Art. 44.
1.
Aplikantem dyplomatyczno-konsularnym może zostać osoba spełniająca wymagania określone
w art. 31 ust. 1 pkt 1 i 5-8, znająca co najmniej jeden język obcy, w tym język angielski.
2.
Dyrektor generalny służby zagranicznej zawiera z aplikantem dyplomatyczno-konsularnym
umowę o pracę na czas określony na okres 1 roku.
3.
Nawiązanie stosunku pracy na podstawie mianowania z członkiem służby zagranicznej,
który ukończył aplikację dyplomatyczno-konsularną, następuje po spełnieniu wymagania,
o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 4, oraz złożeniu z wynikiem pozytywnym egzaminu
dyplomatyczno-konsularnego.
4.
Umowa o pracę z aplikantem dyplomatyczno-konsularnym, będącym urzędnikiem służby cywilnej,
przekształca się na czas odbywania aplikacji dyplomatyczno-konsularnej w umowę o pracę
na czas określony na okres 1 roku.
5.
Z aplikantem dyplomatyczno-konsularnym, który nie złożył egzaminu dyplomatyczno-konsularnego
z wynikiem pozytywnym, umowę o pracę na czas określony przedłuża się na okres umożliwiający
złożenie egzaminu dyplomatyczno-konsularnego, jednak nie dłuższy niż okres 1 roku.
6.
W przypadku niezłożenia egzaminu dyplomatyczno-konsularnego przez urzędnika służby
cywilnej w terminie określonym w ust. 5, dyrektor generalny służby zagranicznej powiadamia
niezwłocznie Szefa Służby Cywilnej o konieczności wyznaczenia stanowiska urzędnikowi
służby cywilnej w urzędzie innym niż urząd obsługujący ministra właściwego do spraw
zagranicznych. W takim przypadku przepis art. 66 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej stosuje się odpowiednio.
Art. 45.
1.
Akademia Dyplomatyczna prowadzi seminarium dyplomatyczno-konsularne, przygotowujące
członków służby zagranicznej nieposiadających stopnia dyplomatycznego, zatrudnionych
w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych na podstawie umowy
o pracę na czas nieokreślony albo mianowania w służbie cywilnej, do wykonywania zadań
służby zagranicznej.
2.
Do osób zatrudnionych w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych
na podstawie powołania w celu wykonywania obowiązków członka personelu dyplomatyczno-konsularnego
w placówce zagranicznej przepis ust. 1 stosuje się.
3.
Uczestnikiem seminarium dyplomatyczno-konsularnego może być osoba, która spełnia wymagania
określone w art. 31 ust. 1 pkt 1 i 5-8.
4.
Program seminarium dyplomatyczno-konsularnego przygotowuje Szef Służby Zagranicznej.
5.
Na wniosek osoby, o której mowa w ust. 1 i 2, Szef Służby Zagranicznej kieruje ją
do uczestnictwa w seminarium dyplomatyczno-konsularnym.
Art. 46.
1.
Aplikacja dyplomatyczno-konsularna oraz seminarium dyplomatyczno-konsularne kończą
się egzaminem dyplomatyczno-konsularnym.
2.
Celem egzaminu dyplomatyczno-konsularnego jest sprawdzenie wiedzy, kwalifikacji i
posiadania predyspozycji niezbędnych do wykonywania obowiązków dyplomaty zawodowego.
3.
Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
organizację aplikacji dyplomatyczno-konsularnej oraz seminarium dyplomatyczno-konsularnego,
2)
sposób dokumentowania znajomości języków obcych,
3)
szczegółowe zasady i tryb dopuszczenia do egzaminu dyplomatyczno-konsularnego oraz
zakres tego egzaminu,
4)
sposób powoływania członków komisji egzaminacyjnej, wysokości ich wynagrodzenia,
5)
sposób przeprowadzania egzaminu dyplomatyczno-konsularnego, z zachowaniem zasady anonimowości
przy sprawdzaniu wiedzy i z uwzględnieniem możliwości powtarzania egzaminu
- uwzględniając konieczność prawidłowego przygotowania kandydatów do wykonywania zadań
służby zagranicznej oraz rzetelnego sprawdzenia wiedzy osób przystępujących do egzaminu.
Rozdział 5
Stanowiska kierownicze w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych
Art. 47.
1.
Na kierownicze stanowisko w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych,
będące wyższym stanowiskiem w służbie cywilnej, może zostać powołany dyplomata zawodowy
lub inna osoba spełniająca wymagania określone w art. 31 ust. 1, która spełnia wymagania
określone w art. 53 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.
2.
Na stanowisko zastępcy dyrektora w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw
zagranicznych, będące wyższym stanowiskiem w służbie cywilnej, może zostać powołany
także członek personelu pomocniczego lub inna osoba spełniająca wymagania określone
w art. 31 ust. 1 pkt 4-7, która spełnia wymagania określone w art. 53 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.
3.
Na stanowisko kierownicze w komórce organizacyjnej w urzędzie obsługującym ministra
właściwego do spraw zagranicznych, o której mowa w art. 39 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów , może zostać powołany także członek personelu pomocniczego lub inna osoba spełniająca
wymagania określone w art. 31 ust. 1 pkt 5-7, która spełnia wymagania określone w
art. 53 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.
4.
Na stanowisko zastępcy dyrektora w komórce organizacyjnej w urzędzie obsługującym
ministra właściwego do spraw zagranicznych może zostać powołany także członek personelu
pomocniczego lub inna osoba spełniająca wymagania określone w art. 31 ust. 1 pkt 5-7,
która spełnia wymagania określone w art. 53 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.
5.
Dyplomata zawodowy powołany na stanowisko kierownicze w urzędzie obsługującym ministra
właściwego do spraw zagranicznych zachowuje prawo do dodatku służby zagranicznej,
o którym mowa w art. 50 ust. 1 i 2.
Rozdział 6
Prawa i obowiązki członków służby zagranicznej
Art. 48.
1.
Obowiązkiem członka służby zagranicznej jest wierność Rzeczypospolitej Polskiej i
sumienne wykonywanie obowiązków służbowych określanych przez przełożonych.
2.
Członek służby zagranicznej jest obowiązany do zachowania tajemnicy dyplomatycznej.
3.
Członek służby zagranicznej podlega ocenie okresowej dokonywanej przez bezpośredniego
przełożonego pod kątem jego predyspozycji i przydatności do pracy w służbie zagranicznej.
Przepisy art. 81 i art. 83 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej stosuje się odpowiednio.
4.
Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
warunki i sposób przeprowadzania ocen okresowych członków służby zagranicznej, w tym
kryteria, wzór arkusza, skalę ocen i tryb sporządzania przez bezpośredniego przełożonego
oceny okresowej, kierując się potrzebą stałego doskonalenia jakości wykonywania obowiązków
przez ocenianego oraz zapewnienia obiektywizmu dokonywanych ocen okresowych.
Art. 49.
1.
Członek służby zagranicznej za naruszenie obowiązków służbowych odpowiada dyscyplinarnie
na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, z zastrzeżeniem ust. 2-5.
2.
Karami dyscyplinarnymi stosowanymi wobec członków służby zagranicznej są:
1)
upomnienie;
2)
nagana;
3)
nagana z pozbawieniem możliwości awansowania przez okres 2 lat do wyższej kategorii
zaszeregowania, o której mowa w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art.
50 ust. 3;
4)
obniżenie kategorii zaszeregowania, o której mowa w przepisach wykonawczych wydanych
na podstawie art. 50 ust. 3;
5)
obniżenie wynagrodzenia zasadniczego, nie więcej niż o 25% - przez okres nie dłuższy
niż 6 miesięcy;
6)
wydalenie z pracy w służbie zagranicznej.
3.
W służbie zagranicznej działa rzecznik dyscyplinarny służby zagranicznej, będący rzecznikiem
dyscyplinarnym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.
4.
Do ambasadorów, o których mowa w art. 41 ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 114 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.
5.
W placówce zagranicznej postępowanie wyjaśniające może prowadzić członek personelu
dyplomatyczno-konsularnego wyznaczony, na wniosek rzecznika dyscyplinarnego służby
zagranicznej, przez Szefa Służby Zagranicznej.
Art. 50.
1.
Wynagrodzenie członków służby zagranicznej składa się z wynagrodzenia określonego
dla członków korpusu służby cywilnej, z tym że dyplomatom zawodowym przysługuje dodatek
służby zagranicznej.
2.
Dodatek służby zagranicznej wynosi 40% wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatku za
wieloletnią pracę w służbie cywilnej. W przypadku zbiegu uprawnień do dodatku służby
zagranicznej oraz dodatku służby cywilnej z tytułu posiadanego stopnia służbowego
dyplomacie zawodowemu przysługuje dodatek w wyższej wysokości.
3.
Prezes Rady Ministrów, kierując się specyfiką i charakterem zadań członków służby
zagranicznej oraz koniecznością zapewnienia adekwatności wynagrodzenia do zakresu
powierzonych obowiązków, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
stanowiska w służbie zagranicznej, z uwzględnieniem kategorii zaszeregowania, w tym
stanowiska kierownicze w służbie zagranicznej, z uwzględnieniem porównywalności stanowisk
pracy członków służby zagranicznej ze stanowiskami w służbie cywilnej oraz stanowiska
osób zatrudnionych w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych
niebędących członkami służby zagranicznej - z uwzględnieniem specyfiki zadań wykonywanych
na tych stanowiskach;
2)
mnożniki do ustalenia wynagrodzenia zasadniczego członków służby zagranicznej;
3)
mnożniki dodatku z tytułu zajmowania stanowiska kierowniczego.
Art. 51.
1.
Członkowi służby zagranicznej za wykonywanie obowiązków służbowych w placówce zagranicznej
przysługuje dodatek zagraniczny za wykonywanie obowiązków służbowych w placówce zagranicznej.
2.
Dodatek zagraniczny podlega corocznej waloryzacji według wskaźnika inflacji w państwie
przyjmującym.
3.
Dodatek zagraniczny przysługuje za czas świadczenia pracy w placówce zagranicznej
i ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do dni nieobecności w pracy w przypadku czasowej
niemożności wykonywania obowiązków służbowych w placówce zagranicznej.
4.
Członek służby zagranicznej wykonujący obowiązki służbowe w placówce zagranicznej
może otrzymać, na swój pisemny wniosek, wynagrodzenie w walucie państwa przyjmującego
lub w walucie przyjętej w planie finansowym placówki.
Art. 52.
1.
W przypadku nieobecności w pracy dyplomaty zawodowego wykonującego obowiązki służbowe
w placówce zagranicznej, trwającej dłużej niż 3 miesiące w okresie każdego półrocza
wykonywania tych obowiązków służbowych od dnia objęcia tych obowiązków, z wyjątkiem
nieobecności z tytułu urlopu wypoczynkowego, jest on odwoływany ze stanowiska w placówce
zagranicznej do pełnienia obowiązków w urzędzie obsługującym ministra właściwego do
spraw zagranicznych.
2.
Jeżeli nieobecność w pracy dotyczy pracownika zagranicznego albo pracownika krajowego
pełniącego obowiązki służbowe w placówce zagranicznej, pracownik ten jest odwoływany
ze stanowiska w placówce zagranicznej po upływie 3 miesięcy nieobecności w pracy.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, gdy przyczyną niemożności świadczenia pracy jest:
1)
czasowa niezdolność do pracy wskutek choroby,
2)
urlop macierzyński,
3)
urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego,
4)
urlop rodzicielski,
5)
urlop ojcowski
- w rozumieniu przepisów prawa pracy, dodatek zagraniczny, o którym mowa w art. 51
ust. 1, przysługuje przez okres 6 miesięcy od dnia odwołania ze stanowiska w placówce
zagranicznej do pełnienia obowiązków w urzędzie obsługującym ministra właściwego do
spraw zagranicznych.
Art. 53.
1.
Członkowi służby zagranicznej wykonującemu obowiązki służbowe w placówce zagranicznej
zapewnia się:
1)
nieodpłatne korzystanie z przydzielonego przez kierownika placówki zagranicznej lokalu
mieszkalnego, a w przypadku braku lokalu mieszkalnego stanowiącego własność Skarbu
Państwa - ryczałt na wynajem lokalu mieszkalnego w państwie przyjmującym w wysokości
zgodnej ze wskazaniami Biuletynu Statystycznego Narodów Zjednoczonych aktualnego na
dzień objęcia stanowiska w placówce zagranicznej;
2)
częściowy zwrot kosztów eksploatacji zajmowanego lokalu mieszkalnego;
3)
pokrycie kosztów podróży przesiedleniowej oraz ryczałt na pokrycie kosztów przewozu
mienia przesiedleniowego w wysokości kwoty bazowej dodatku zagranicznego na każdego
przesiedlającego się z nim członka rodziny;
4)
pokrycie kosztów podróży urlopowej do kraju wraz z członkami rodziny raz na 2 lata;
5)
zwrot kosztów podróży do kraju w przypadku zgonu małżonka członka służby zagranicznej
lub zgonu jego rodziców, rodzeństwa lub dziecka;
6)
zwrot uzasadnionych i udokumentowanych kosztów leczenia członka służby zagranicznej
i przebywających z nim na stałe członków rodziny albo ubezpieczenie zdrowotne w państwie
przyjmującym lub innym państwie, które przyjmuje przesiedlonych, wraz z członkiem
służby zagranicznej, członków rodziny;
7)
pokrycie opłat za naukę dzieci w szkole typu podstawowego lub średniego oraz opłat
z tytułu obowiązkowego przygotowania przedszkolnego wymaganego przepisami obowiązującymi
w państwie przyjmującym w wysokości 100% czesnego - w przypadku gdy członek służby
zagranicznej dokona wyboru szkoły bazowej w państwie przyjmującym, wyznaczonej przez
Szefa Służby Zagranicznej;
8)
pokrycie opłat za naukę dzieci w szkole typu podstawowego lub średniego oraz opłat
z tytułu obowiązkowego przygotowania przedszkolnego wymaganego przepisami obowiązującymi
w państwie przyjmującym lub w Rzeczypospolitej Polskiej w wysokości:
a)
80% czesnego w przypadku posiadania jednego lub dwojga dzieci,
b)
90% czesnego w przypadku posiadania trojga lub czworga dzieci,
c)
95% czesnego w przypadku posiadania pięciorga lub więcej dzieci
- w przypadku gdy członek służby zagranicznej dokona wyboru szkoły w państwie przyjmującym
niebędącej nieodpłatną placówką publiczną lub szkołą bazową w państwie przyjmującym
wyznaczoną przez Szefa Służby Zagranicznej;
9)
zasiłek adaptacyjny na pokrycie kosztów zagospodarowania się w państwie przyjmującym;
10)
dodatek rozłąkowy, jeżeli ze względu na szczególne warunki państwa przyjmującego członek
służby zagranicznej jest kierowany na placówkę zagraniczną bez członków rodziny.
2.
Zwrot kosztów leczenia albo ubezpieczenie zdrowotne, o których mowa w ust. 1 pkt 6,
nie przysługuje:
1)
małżonkowi członka służby zagranicznej, jeżeli małżonek członka służby zagranicznej
wykonuje działalność zarobkową, z wyjątkiem małżonka służby zagranicznej zatrudnionego
w placówce zagranicznej;
2)
jeżeli członek służby zagranicznej przebywa w państwie przyjmującym będącym państwem
członkowskim Unii Europejskiej lub państwem członkowskim Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w którym
przysługuje mu dostęp do gwarantowanych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej w
całości ze środków publicznych.
3.
Członkowi służby zagranicznej, którego małżonek przebywa wraz z nim w placówce zagranicznej,
przysługuje, proporcjonalnie do dni pobytu małżonka w placówce zagranicznej, dodatek
na pokrycie zwiększonych kosztów utrzymania rodziny w wysokości 10% dodatku zagranicznego.
4.
Dodatek na pokrycie zwiększonych kosztów utrzymania rodziny nie przysługuje, jeżeli
małżonek członka służby zagranicznej jest zatrudniony w placówce zagranicznej, w Rzeczypospolitej
Polskiej lub w państwie przyjmującym.
5.
Kierownikowi placówki zagranicznej przysługuje dodatek na pokrycie zwiększonych kosztów
utrzymania rodziny w wysokości 20% dodatku zagranicznego.
6.
Członkowi służby zagranicznej, którego małoletni członkowie rodziny przebywają wraz
z nim w placówce zagranicznej, przysługuje dodatek na każdego małoletniego członka
rodziny w wysokości 10% dodatku zagranicznego proporcjonalnie do dni pobytu w placówce
zagranicznej każdego małoletniego członka rodziny.
7.
Do osób niepełnosprawnych, które są członkami rodziny członka polskiej służby dyplomatycznej,
stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące małoletnich członków rodziny członka służby
zagranicznej.
8.
Jeżeli obowiązki służbowe w placówce zagranicznej wykonywane są przez członków służby
zagranicznej będących małżonkami, świadczenia, o których mowa w ust. 1, 9 i 10, przysługują
tylko jednemu z nich.
9.
Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze zarządzenia, sposób oraz
tryb ewidencjonowania pobytu w placówce zagranicznej małżonków oraz dzieci członków
służby zagranicznej, mając na względzie zapewnienie jednolitego mechanizmu ewidencjonowania
pobytu w placówce zagranicznej.
Art. 54.
Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wysokość i szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty dodatku zagranicznego,
2)
rodzaje, wysokość, tryb i szczegółowe zasady przyznawania świadczeń, o których mowa
w art. 53
- uwzględniając funkcje dyplomatyczne lub konsularne w placówce zagranicznej, specyfikę
państw przyjmujących i kierując się potrzebą zachowania warunków socjalno-bytowych
porównywalnych do warunków posiadanych przez członków korpusu dyplomatycznego lub
konsularnego innych państw, a także mając na względzie wypadki szczególne związane
ze zgonami członków rodziny.
Art. 55.
1.
Małżonek członka służby zagranicznej może podejmować zatrudnienie poza granicami kraju
w czasie pełnienia funkcji przez współmałżonka po uzyskaniu zgody Szefa Służby Zagranicznej.
2.
Przed wyrażeniem zgody, o której mowa ust. 1, Szef Służby Zagranicznej zasięga opinii
pełnomocnika ministra właściwego w sprawach zagrożeń korupcyjnych i komórki odpowiedzialnej
za bezpieczeństwo placówek zagranicznych w urzędzie obsługującym ministra właściwego
dla spraw zagranicznych.
3.
Jeżeli wymagają tego szczególne potrzeby służby zagranicznej, małżonkowie oraz osoby
pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa oraz w stosunku przysposobienia,
opieki lub kurateli mogą być, za zgodą Szefa Służby Zagranicznej, zatrudnione w tej
samej placówce zagranicznej, nawet gdyby powstał między nimi stosunek podległości
służbowej.
Art. 56.
1.
Jeżeli wymagają tego potrzeby służby zagranicznej, członek służby zagranicznej wykonuje
pracę poza normalnymi godzinami pracy, a w uzasadnionych przypadkach także w niedziele
i święta, bez prawa do oddzielnego wynagrodzenia i prawa do czasu wolnego w zamian
za czas przepracowany.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do członków służby zagranicznej będących kobietami
w ciąży oraz do członków służby zagranicznej opiekujących się dziećmi w wieku do 8
lat, chyba że na taką pracę wyrażą oni zgodę.
3.
Członek służby zagranicznej ma prawo do nieprzerwanego 11-godzinnego odpoczynku.
Art. 57.
1.
Członek służby zagranicznej wykonujący obowiązki służbowe w placówce zagranicznej,
jeżeli wymagają tego szczególne potrzeby służby zagranicznej, obowiązany jest wykonywać
polecenia kierującego placówką niezwiązane z pełnioną funkcją.
2.
Członek służby zagranicznej wykonujący obowiązki służbowe w placówce zagranicznej,
jeżeli wymagają tego potrzeby służby zagranicznej, może być czasowo przeniesiony do
innej placówki zagranicznej. Czas tego przeniesienia nie powinien przekraczać 6 miesięcy.
Art. 58.
1.
Dyplomacie zawodowemu po 10 latach pozostawania w służbie zagranicznej przysługuje
urlop dodatkowy w wymiarze 6 dni roboczych, a po 20 latach - 12 dni roboczych.
2.
W przypadku zbiegu uprawnień do urlopu dodatkowego przysługującego dyplomacie zawodowemu
na mocy ust. 1 oraz przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej przysługuje urlop w wymiarze korzystniejszym.
3.
Członkowi służby zagranicznej w okresie służby w placówce zagranicznej w miejscu o
klimacie szczególnie szkodliwym dla zdrowia przysługuje, w okresie służby w tej placówce,
urlop dodatkowy w wymiarze 5 dni roboczych rocznie.
4.
Minister właściwy do spraw zagranicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia, wykaz miejsc o klimacie szczególnie
szkodliwym dla zdrowia przebywających w nich na placówkach zagranicznych członków
służby zagranicznej.
5.
Członkowi służby zagranicznej przysługuje jednorazowy urlop dodatkowy w wymiarze 5
dni:
1)
bezpośrednio przed podjęciem pracy w placówce zagranicznej oraz
2)
bezpośrednio po zakończeniu pracy w placówce zagranicznej, o ile przebywał w placówce
zagranicznej co najmniej 3 lata.
6.
Do urlopu wypoczynkowego członka służby zagranicznej wykonującego obowiązki służbowe
w placówce zagranicznej nie wlicza się przypadających w tym okresie dni niebędących
dniami pracy w państwie przyjmującym.
Art. 59.
1.
Członek służby zagranicznej nie może podejmować zatrudnienia lub wykonywać innych
zajęć zarobkowych bez pisemnej zgody Szefa Służby Zagranicznej.
2.
Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki:
1)
ogłaszania przez członków służby zagranicznej prac naukowych i publicystycznych związanych
ze stosunkami międzynarodowymi, a także rozpowszechniania w środkach masowego przekazu
wiadomości dotyczących takich stosunków lub służby zagranicznej, w tym udzielania
wywiadów i ogłaszania prac naukowych,
2)
przyjmowania upominków i innych świadczeń o podobnym charakterze
- biorąc pod uwagę interes służby zagranicznej i tradycje w dyplomacji oraz zapewnienie
rozwoju intelektualnego i naukowego członków służby zagranicznej.
Rozdział 7
Przepis szczególny
Art. 60.
Zamówienia publiczne o wartości od ponad 3000 euro do 200 000 euro składane przez
placówkę zagraniczną na roboty budowlane, dostawy lub usługi wykonywane poza granicami
kraju wymagają uprzedniej zgody Szefa Służby Zagranicznej, która określa również zakres
uprawnień kierującego placówką zagraniczną przy udzielaniu zamówienia.
Rozdział 8
Przepisy zmieniające
Art. 61.
W ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w art. 41b w ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
W przypadku oddelegowania funkcjonariusza do pracy do urzędu obsługującego ministra
właściwego do spraw zagranicznych w celu pełnienia służby w placówce zagranicznej
Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, występuje Komendant Główny Straży Granicznej.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się do Szefa Służby Zagranicznej.
”
.
Art. 62.
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 21 w ust. 1 pkt 110 otrzymuje brzmienie:
„
110)
wartość świadczeń przysługujących osobom wykonującym zadania służby zagranicznej w
placówce zagranicznej oraz wartość świadczeń przysługujących pracownikom polskich
jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej,
wynikających z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na ich
podstawie, z wyjątkiem wynagrodzeń za pracę, ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy,
oraz zasiłków chorobowych i macierzyńskich;
”
.
Art. 63.
W ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej w art. 49h w ust. 2 w pkt 2 wyrazy „ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 211 i
284)” zastępuje się wyrazami „ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. poz. 464)”.
Art. 64.
W ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej w art. 32 w ust. 4 wyrazy „ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 211 i
284)” zastępuje się wyrazami „ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. poz. 464)”.
Art. 65.
W ustawie z dnia 3 lutego 2001 r. o ochronie dziedzictwa Fryderyka Chopina w art. 6 w ust. 3 w pkt 3 wyrazy „art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. z 2018 r.
poz. 2040 oraz z 2019 r. poz. 9)” zastępuje się wyrazami „art. 7 pkt 7 ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. poz.
464)”.
Art. 66.
W ustawie z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 27:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Uprawnionymi do otrzymania paszportu dyplomatycznego są również osoby:
1)
wykonujące zadania służby zagranicznej, które posiadają stopień dyplomatyczny;
2)
zajmujące stanowiska lub pełniące funkcje:
a)
związane z przywilejami i immunitetami dyplomatycznymi na podstawie umów międzynarodowych,
których stroną jest Rzeczpospolita Polska, lub zwyczajów międzynarodowych,
b)
w wyniku skierowania do pracy w organizacjach międzynarodowych.
”
,
b)
w ust. 2 wyrazy „ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 211 i
284)” zastępuje się wyrazami „ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. poz. 464)”;
2)
w art. 28 w ust. 2 wyrazy „ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 211 i
284)” zastępuje się wyrazami „ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej”.
Art. 67.
W ustawie z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów
bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 4:
a)
pkt 11 i 11a otrzymują brzmienie:
„
11)
osoby wchodzące w skład służby zagranicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej ;
11a)
niebędące członkami służby zagranicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej osoby:
a)
o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej,
b)
zatrudnione w placówce zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy o
pracę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy ,
c)
zatrudnione w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych na
podstawie przepisów ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych ,
d)
zatrudnione w jednostkach organizacyjnych nadzorowanych przez ministra właściwego
do spraw zagranicznych
- o ile osoby te są obywatelami polskimi;
”
;
b)
uchyla się pkt 11b;
2)
w art. 8 uchyla się pkt 10a.
Art. 68.
W ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej po art. 15 dodaje się art. 15a w brzmieniu:
„
Art. 15a.
W stosunku do pracowników korpusu służby cywilnej będących członkami służby zagranicznej
zadania Szefa Służby Cywilnej określone w art. 15 ust. 1 pkt 2, 6 i 7 oraz ust. 5,
6 i 9 wykonuje Szef Służby Zagranicznej.
”
.
Art. 69.
W ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej w art. 147 w ust. 2 wyrazy „ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 211 i
284)” zastępuje się wyrazami „ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. poz. 464)”.
Art. 70.
W ustawie z dnia 25 czerwca 2015 r. - Prawo konsularne wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 3 w ust. 1 w pkt 3 wyrazy „ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2040
oraz z 2019 r. poz. 9)” zastępuje się wyrazami „ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. poz. 464)”;
2)
w art. 16 w ust. 3 wyrazy „ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej” zastępuje się wyrazami „ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej”.
Art. 71.
W ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych w art. 16:
1)
w ust. 1 w pkt 5 wyrazy „ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2040
oraz z 2019 r. poz. 9)” zastępuje się wyrazami „ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. poz. 464)”;
2)
w ust. 2 w pkt 1 wyrazy „ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej” zastępuje się wyrazami „ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej”;
3)
w ust. 6 wyrazy „ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej” zastępuje się wyrazami „ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej”.
Art. 72.
W ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej w art. 165 w ust. 2 wyrazy „ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1854)” zastępuje się wyrazami „ustawie z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. poz. 464)”.
Art. 73.
W ustawie z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 65 w ust. 1 w pkt 7 wyrazy „ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1854)” zastępuje się wyrazami „ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. poz. 464)”;
2)
w art. 305 w pkt 3 wyrazy „ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2040
oraz z 2019 r. poz. 9)” zastępuje się wyrazami „ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej”.
Rozdział 9
Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe
Art. 74.
Od dnia wejścia w życie ustawy do dnia powołania Szefa Służby Zagranicznej dyrektor
generalny służby zagranicznej pełni obowiązki Szefa Służby Zagranicznej.
Art. 75.
Z dniem wejścia w życie ustawy członkowie personelu dyplomatyczno-konsularnego będący
członkami korpusu służby cywilnej, którzy otrzymali stopień dyplomatyczny po spełnieniu
warunków, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 91, zatrudnieni
w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych na podstawie umowy
o pracę na czas nieokreślony lub na podstawie mianowania lub powołania w służbie cywilnej
stają się dyplomatami zawodowymi.
Art. 76.
1.
Z dniem wejścia w życie ustawy członkowie personelu dyplomatyczno-konsularnego będący
członkami korpusu służby cywilnej, którzy otrzymali stopień dyplomatyczny na czas
niezbędny do wykonywania zadań w placówce zagranicznej na podstawie art. 12 ust. 2
ustawy uchylanej w art. 91, stają się pracownikami zagranicznymi, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2.
Z dniem wejścia w życie ustawy członkowie personelu dyplomatyczno-konsularnego wykonujący
w placówce zagranicznej zadania innego niż minister właściwy do spraw zagranicznych
ministra lub kierownika jednostki sektora finansów publicznych stają się dyplomatami
delegowanymi.
3.
Pracodawcą osób, o których mowa w ust. 2, staje się delegujące ministerstwo lub jednostka
sektora finansów publicznych. Osoby te zachowują posiadany stopień dyplomatyczny.
4.
Z dniem wejścia w życie ustawy pracownicy personelu pomocniczego i personelu obsługi
wykonujący w placówce zagranicznej zadania innego niż minister właściwy do spraw zagranicznych
ministra lub kierownika jednostki sektora finansów publicznych stają się pracownikami
delegowanymi.
Art. 77.
Z dniem wejścia w życie ustawy stosunek pracy osób, o których mowa w art. 75, przekształca
się w stosunek pracy na podstawie mianowania, a stosunek pracy osób, o których mowa
w art. 76 ust. 1, przekształca się w stosunek pracy na podstawie powołania.
Art. 78.
Z dniem wejścia w życie ustawy osoby, o których mowa w art. 76 ust. 1, zachowują prawo
do dodatku służby zagranicznej, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy uchylanej w
art. 91, w wysokości przewidzianej na podstawie dotychczasowych przepisów wykonawczych
wydanych na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy uchylanej w art. 91.
Art. 79.
Z dniem wejścia w życie ustawy członkowie służby zagranicznej stanowiący personel
pomocniczy i obsługi nieposiadający stopnia dyplomatycznego, wykonujący obowiązki
służbowe w placówce zagranicznej stają się pracownikami krajowymi.
Art. 80.
1.
Po upływie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy wygasa stosunek pracy osób, które
w dniu wejścia w życie ustawy pozostają w stosunku pracy w służbie zagranicznej i
które ukończyły 65 lat.
2.
Osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy pozostają w stosunku pracy w służbie zagranicznej
i które ukończyły 65 lat, mogą w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy
wystąpić do ministra właściwego do spraw zagranicznych z uzasadnionym wnioskiem o
wyłączenie stosowania wobec nich przepisu ust. 1.
3.
Minister właściwy do spraw zagranicznych w terminie miesiąca od dnia otrzymania wniosku
wydaje decyzję w sprawie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy przepisu ust. 1,
uwzględniając potrzeby służby zagranicznej. Od decyzji nie przysługuje odwołanie.
Art. 81.
1.
Z dniem wejścia w życie ustawy Szef Służby Zagranicznej udziela osobom, o których
mowa w art. 76 ust. 1 i art. 79, będącym członkami korpusu służby cywilnej zatrudnionymi
w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych urlopu bezpłatnego
na czas wykonywania obowiązków służbowych w placówce zagranicznej.
2.
Członkowie służby zagranicznej pełniący obowiązki w placówce zagranicznej w dniu wejścia
w życie ustawy zachowują prawo do otrzymywania na dotychczasowych zasadach świadczeń,
o których mowa w art. 29 ust. 4 pkt 1 i 4 ustawy uchylanej w art. 91, do dnia zakończenia
wykonywania obowiązków służbowych w placówce zagranicznej.
Art. 82.
1.
Członkowie personelu dyplomatyczno-konsularnego oraz aplikanci dyplomatyczno-konsularni
w rozumieniu przepisów ustawy uchylanej w art. 91, którzy w dniu wejścia w życie ustawy
posiadają obywatelstwo innego państwa, w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy
przedstawiają Szefowi Służby Zagranicznej dowód ustania obywatelstwa państwa obcego.
2.
W przypadku nieprzedłożenia w terminie dowodu ustania obywatelstwa innego państwa
stosunek pracy członka personelu dyplomatyczno-konsularnego w służbie zagranicznej
wygasa z dniem następującym po dniu, w którym upłynął termin na przedłożenie dowodu
ustania obywatelstwa obcego.
Art. 83.
Aplikanci dyplomatyczno-konsularni, którzy rozpoczęli aplikację dyplomatyczno-konsularną
przed dniem wejścia w życie ustawy, odbywają ją na dotychczasowych zasadach, przy
czym osoby posiadające obywatelstwo innego państwa przedkładają Szefowi Służby Zagranicznej
dokument ustania tego obywatelstwa w terminie, o którym mowa w art. 82 ust. 1.
Art. 84.
Członkowie rodzin osób wykonujących zadania służby zagranicznej, o których mowa w
art. 4 pkt 6 ustawy uchylanej w art. 91, przebywający na placówce zagranicznej na
podstawie przepisów dotychczasowych, zachowują prawo do pobytu w placówce zagranicznej
na dotychczasowych zasadach.
Art. 85.
Do członków służby zagranicznej pełniących obowiązki służbowe w placówce zagranicznej,
którzy w dniu wejścia w życie ustawy są czasowo niezdolni do pracy wskutek choroby,
przebywają na urlopie macierzyńskim, urlopie ojcowskim, urlopie na warunkach urlopu
macierzyńskiego lub urlopie rodzicielskim w rozumieniu przepisów prawa pracy, nie
stosuje się przepisu art. 51 ust. 3 do dnia ustania czasowej niezdolności do pracy
wskutek choroby lub zakończenia tych urlopów.
Art. 86.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy zmienianej
w art. 71 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc do czasu wejścia w życie przepisów
wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 71 w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy.
Art. 87.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy uchylanej w art. 91 zachowują
moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie niniejszej
ustawy w zakresie, w jakim nie są sprzeczne z przepisami niniejszej ustawy, nie dłużej
jednak niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 88.
1.
Członkowie służby zagranicznej będący od dnia wejścia w życie ustawy dyplomatami zawodowymi,
którym nadano stopień dyplomatyczny na podstawie przepisów dotychczasowych, zachowują
prawo do posiadanego stopnia dyplomatycznego.
2.
Dyrektor generalny służby zagranicznej w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy
wyda akty mianowania do służby zagranicznej osobom będącym od dnia wejścia ustawy
w życie ustawy dyplomatami zawodowymi.
3.
Członkowie służby zagranicznej, którzy w dniu wejścia w życie ustawy posługują się
stopniem dyplomatycznym ambasadora tytularnego i nie pełnią funkcji pełnomocnego przedstawiciela
Rzeczypospolitej Polskiej w innym państwie lub przy organizacji międzynarodowej, w
dniu wejścia w życie ustawy otrzymują stopień dyplomatyczny ministra pełnomocnego.
Art. 89.
1.
Członkom służby zagranicznej nieposiadającym stopnia dyplomatycznego zatrudnionym
w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych, spełniającym wymagania
do nadania stopnia dyplomatycznego na podstawie art. 31 ust. 1, odpowiednio Szef Służby
Zagranicznej lub minister właściwy do spraw zagranicznych, w terminie 3 miesięcy od
dnia wejścia w życie ustawy, nada stopień dyplomatyczny odpowiedni do zajmowanego
stanowiska, biorąc pod uwagę przebieg doświadczenia zawodowego oraz specjalistyczną
wiedzę niezbędną w pracy w służbie zagranicznej.
2.
Wymóg odbycia aplikacji dyplomatyczno-konsularnej lub ukończenia seminarium dyplomatyczno-konsularnego,
o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, w przypadku gdy doświadczenie
zawodowe danej osoby w sferze stosunków zagranicznych gwarantuje fachowe wykonywanie
obowiązków dyplomaty zawodowego.
3.
Z dniem nadania stopnia dyplomatycznego osoby, o których mowa w ust. 1, stają się
dyplomatami zawodowymi, a ich stosunek pracy przekształca się w stosunek pracy na
podstawie mianowania.
Art. 90.
1.
Minister właściwy do spraw zagranicznych w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie
ustawy przekaże do dyspozycji archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu dokumenty, zbiory danych, rejestry i kartoteki,
o których mowa w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji
Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu , a także akta pracowników służby zagranicznej, wytworzone lub gromadzone w okresie
do dnia 31 grudnia 1990 r.
2.
Przepisy art. 25 ust. 2-6 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej -
Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu stosuje się odpowiednio.
Art. 91.
Traci moc ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej .
Art. 92.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 12 października 1990 r. o Straży
Granicznej, ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
ustawę z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, ustawę z dnia 4 września
1997 r. o działach administracji rządowej, ustawę z dnia 3 lutego 2001 r. o ochronie
dziedzictwa Fryderyka Chopina, ustawę z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych,
ustawę z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów
bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, ustawę z dnia
21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, ustawę z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie
Więziennej, ustawę z dnia 25 czerwca 2015 r. - Prawo konsularne, ustawę z dnia 10
czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych, ustawę z dnia 16 listopada 2016 r.
o Krajowej Administracji Skarbowej i ustawę z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień
publicznych oraz uchyla się ustawę z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r.
poz. 1291, 1428, 1492, 1565, 2122, 2123, 2127, 2255 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 255.