Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 2 grudnia 2021 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów
mieszkaniowych o stałej stopie procentowej
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych
o stałej stopie procentowej , z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy o niektórych formach popierania budownictwa
mieszkaniowego oraz niektórych innych ustaw oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 25 listopada 2021 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 11 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy o niektórych formach popierania
budownictwa mieszkaniowego oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 11.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady stosowania dopłat do oprocentowania długoterminowych kredytów
o stałej stopie procentowej, udzielanych przez banki na cele związane z budownictwem
mieszkaniowym, realizowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także źródła
finansowania dopłat oraz zasady rozliczeń z tytułu przekazanych bankom dopłat.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
„budynek mieszkalny” - budynek, w którym łączna powierzchnia wykorzystywanych zgodnie
z przeznaczeniem lokali mieszkalnych wraz z powierzchnią pomieszczeń do nich przynależnych
jest większa od łącznej powierzchni pozostałych lokali i pomieszczeń do nich przynależnych;
2)
„kredyty o stałej stopie procentowej” - długoterminowe kredyty udzielane na zasadach
określonych w ustawie, do których oprocentowania stosowane są dopłaty;
3)
„stała stopa procentowa” - nominalną roczną stopę oprocentowania kredytu, po jakiej
banki udzielają kredytów o stałej stopie procentowej;
4)
„stopa WIBOR trzymiesięczny” - roczną stopę procentową trzymiesięcznych pożyczek udzielonych
w walucie polskiej na warszawskim międzybankowym rynku finansowym, notowaną przez
agencję informacyjną, wskazaną w umowie między Bankiem Gospodarstwa Krajowego a bankiem
udzielającym kredytu o stałej stopie procentowej;
5)
„stopa referencyjna” - zmienną stopę procentową, stanowiącą podstawę ustalenia wysokości
dopłat do oprocentowania kredytów o stałej stopie procentowej, równą przeciętnej stopie
WIBOR trzymiesięczny, obliczanej jako średnia arytmetyczna notowań w kwartale poprzedzającym
dany kwartał, powiększonej o marżę określoną w umowie między Bankiem Gospodarstwa
Krajowego a bankiem udzielającym kredytu o stałej stopie procentowej, wynoszącą nie
więcej niż 1,5 punktu procentowego;
6)
„dopłata” - kwotę stanowiącą różnicę między odsetkami naliczonymi za dany okres według
stopy referencyjnej a odsetkami naliczonymi za ten sam okres według stałej stopy procentowej;
podstawą naliczania odsetek według obu stóp jest pozostający do spłaty kapitał kredytu.
Rozdział 2
Kredyt o stałej stopie procentowej
Art. 3.
1.
Kredytów o stałej stopie procentowej udzielają banki, które zawarły umowy z Bankiem
Gospodarstwa Krajowego, zwane dalej „bankami”.
2.
Kredytów o stałej stopie procentowej udziela się:
1)
osobom fizycznym na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych przez:
a)
budowę domu jednorodzinnego,
b)
nadbudowę, przebudowę lub rozbudowę budynku mieszkalnego lub adaptację budynku lub
lokalu o innym przeznaczeniu na cele mieszkalne, w celu uzyskania lokalu mieszkalnego
stanowiącego odrębną nieruchomość,
c)
zakup będącego w budowie lub nowo wybudowanego domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego,
stanowiącego odrębną nieruchomość, od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek
w ramach wykonywanej działalności gospodarczej,
d)
pokrycie kosztów budowy lokalu mieszkalnego, budowanego przez spółdzielnię mieszkaniową
w celu ustanowienia odrębnej własności tego lokalu,
e)
wniesienie wkładu do spółdzielni mieszkaniowej w celu uzyskania spółdzielczego prawa
do zasiedlanego po raz pierwszy lokalu mieszkalnego
- z wyjątkiem inwestycji dokonywanych przez te osoby fizyczne w ramach wykonywanej
przez nie działalności gospodarczej;
2)
osobom fizycznym, osobom prawnym i wspólnotom mieszkaniowym na remont budynku mieszkalnego,
z wyłączeniem remontów niewymagających pozwolenia na budowę oraz remontów lokali w
budynkach wielorodzinnych.
3.
Kredytów o stałej stopie procentowej nie udziela się na finansowanie przedsięwzięcia
inwestycyjnego, na które zaciągnięto kredyt uprawniający do otrzymania premii termomodernizacyjnej
na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych 2)Utraciła moc z dniem 19 marca 2009 r. na podstawie art. 31 ustawy z dnia 21 listopada
2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. poz. 1459), która weszła
w życie z dniem 19 marca 2009 r..
4.
Kredytów o stałej stopie procentowej udziela się:
1)
na cele określone w ust. 2 pkt 1 - na okres od 20 do 25 lat;
2)
na cel określony w ust. 2 pkt 2 - na okres od 15 do 20 lat.
5.
Kredyty o stałej stopie procentowej są udzielane i spłacane w walucie polskiej.
6.
Prowizje i opłaty związane z udzielaniem kredytu o stałej stopie procentowej nie mogą
być doliczone do kwoty kredytu ani z niej potrącone.
7.
Kredyt o stałej stopie procentowej jest spłacany w równych ratach kapitałowo-odsetkowych
w okresach miesięcznych lub kwartalnych.
8.
Bank może odroczyć spłatę rat kapitałowych do czasu postawienia całej kwoty kredytu
o stałej stopie procentowej do dyspozycji kredytobiorcy, nie dłużej jednak niż o 24
miesiące od dnia zawarcia umowy kredytu o stałej stopie procentowej.
Art. 4.
1.
Stała stopa procentowa wynosi 7% w stosunku rocznym, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast 3)Obecnie ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa, na podstawie art. 63 pkt 3 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach
w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek
im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. poz. 253, 820, 1689,
1923 i 2055, z 2003 r. poz. 594, z 2004 r. poz. 1492 i 2703, z 2006 r. poz. 1592,
z 2007 r. poz. 162, z 2012 r. poz. 951 oraz z 2016 r. poz. 1250), który wszedł w życie
z dniem 1 stycznia 2004 r., oraz art. 5 pkt 1a i art. 9a ustawy z dnia 4 września
1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1893), która weszła
w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r. oraz Banku Gospodarstwa Krajowego, może, w drodze rozporządzenia, zmienić wysokość
stałej stopy procentowej, biorąc pod uwagę konkurencyjność stopy procentowej kredytu
o stałej stopie procentowej w stosunku do kredytów na cele mieszkaniowe oferowanych
na rynku. Stała stopa procentowa nie może być ustalona na poziomie niższym niż 6%
w stosunku rocznym.
3.
Stała stopa procentowa ustalona na podstawie ust. 2 ma zastosowanie wyłącznie do kredytów
o stałej stopie procentowej udzielanych na podstawie umów zawartych po dniu wejścia
w życie rozporządzenia, o którym mowa w ust. 2.
Rozdział 3
Fundusz Dopłat
Art. 5.
1.
W Banku Gospodarstwa Krajowego tworzy się Fundusz Dopłat, zwany dalej „Funduszem”.
2.
Środki Funduszu tworzą:
1)
nadwyżki, o których mowa w art. 8 ust. 3;
2)
zwroty dopłat, o których mowa w art. 9 ust. 3 i art. 10 ust. 2;
3)
dochody z tytułu inwestowania przejściowo wolnych środków Funduszu w lokaty bankowe
i papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski, bądź
poręczane lub gwarantowane przez Skarb Państwa, w listy zastawne oraz w jednostki
uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego, o którym mowa w art. 178 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi
funduszami inwestycyjnymi ;
4)
środki z budżetu państwa - w wysokości określonej w ustawie budżetowej;
4a)
środki przekazane przez Krajowy Zasób Nieruchomości, o którym mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości ;
4b4)Dodany przez art. 6 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243), która weszła w życie z dniem 23 lipca 2021 r.)
środki Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa przekazane na podstawie art. 33la ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania
budownictwa mieszkaniowego ;
5)
inne wpływy.
3.
Środki Funduszu przeznacza się na:
1)
dopłaty;
1a)
dopłaty do oprocentowania kredytów preferencyjnych, o których mowa w ustawie z dnia 8 września 2006 r. o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu
własnego mieszkania ;
1b)
finansowe wsparcie udzielone na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali mieszkalnych
na wynajem, mieszkań chronionych, noclegowni, schronisk dla bezdomnych, ogrzewalni
i tymczasowych pomieszczeń5)Obecnie tytuł ustawy brzmi: o finansowym wsparciu tworzenia lokali mieszkalnych na
wynajem, mieszkań chronionych, noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych, ogrzewalni
i tymczasowych pomieszczeń, na podstawie art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r.
o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz. U. z 2021 r. poz.
11), który wszedł w życie z dniem 5 marca 2021 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 508 oraz z 2021 r. poz. 11 i 223);
1c)
dopłaty do odsetek od środków banku prowadzącego kasę mieszkaniową wykorzystanych
do przejściowego finansowania działalności kasy mieszkaniowej oraz dopłaty do oprocentowania
pożyczki zaciągniętej w innym banku, oraz dopłaty do oprocentowania kredytów w ramach
realizacji rządowego programu popierania budownictwa mieszkaniowego, o których mowa
w ustawie z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa
mieszkaniowego;
1d)
finansowe wsparcie udzielane na podstawie ustawy z dnia 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania
przez młodych ludzi ;
1e)
dopłaty do czynszu, o których mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych
w pierwszych latach najmu mieszkania ;
2)
pokrycie kosztów działania Funduszu.
4.
Bank Gospodarstwa Krajowego:
1)
sporządza dla Funduszu odrębny bilans oraz rachunek zysków i strat;
2)
wyodrębnia plan finansowy Funduszu w planie finansowym Banku Gospodarstwa Krajowego;
3)
przekazuje organom, o których mowa w ust. 5, kwartalne informacje o realizacji planu
finansowego Funduszu w terminie do końca miesiąca następującego po danym kwartale.
5.
Plan finansowy Funduszu, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, jest opracowywany w uzgodnieniu
z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych oraz ministrem właściwym do spraw
budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, nie
później niż do dnia 31 lipca roku poprzedzającego rok, na który plan jest opracowywany.
6.
Projekt planu finansowego na dany rok jest przekazywany do uzgodnienia organom wymienionym
w ust. 5, nie później niż do dnia 15 czerwca roku poprzedniego.
Art. 6.
Po spłacie ostatniego kredytu o stałej stopie procentowej oraz ostatniego kredytu
preferencyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 8 września 2006 r. o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu
własnego mieszkania, środki Funduszu podlegają odprowadzeniu do budżetu państwa.
Art. 7.
Bank Gospodarstwa Krajowego jest zwolniony z obowiązku utrzymywania rezerwy obowiązkowej,
o której mowa w art. 38 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim , od środków zgromadzonych na rachunkach Funduszu.
Rozdział 4
Rozliczenia z tytułu dopłat
Art. 8.
1.
Dopłaty są stosowane, jeżeli stała stopa procentowa jest niższa od stopy referencyjnej.
2.
Środki otrzymane przez banki na dopłaty są ewidencjonowane odrębnie dla rachunku każdego
kredytobiorcy.
3.
Jeżeli w danym miesiącu stopa referencyjna jest niższa od stałej stopy procentowej,
środki wpłacone przez kredytobiorcę do banku, w kwocie odpowiadającej nadwyżce odsetek
naliczonych za ten miesiąc według stałej stopy procentowej nad odsetkami naliczonymi
za ten sam okres według stopy referencyjnej, podlegają przekazaniu do Funduszu.
4.
Rozliczenia banków z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, o których mowa w ust. 3, odbywają
się w okresach kwartalnych, w terminie do końca miesiąca następującego po danym kwartale.
5.
Środki wpłacone przez kredytobiorcę, o których mowa w ust. 3, pomniejszają kwotę dopłat
ewidencjonowanych przez bank na rachunku tego kredytobiorcy.
Art. 9.
1.
Dopłaty są przekazywane bankom pod warunkiem terminowej spłaty kredytu o stałej stopie
procentowej wraz z odsetkami, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Dopłaty są przekazywane bankom również w okresie odroczenia spłaty rat kapitałowych,
o którym mowa w art. 3 ust. 8.
3.
W przypadku wystąpienia nieterminowej spłaty kredytu o stałej stopie procentowej bank
traci prawo do dopłat do oprocentowania tego kredytu i jest obowiązany zwrócić do
Funduszu uzyskane dopłaty pomniejszone o ewentualne nadwyżki, o których mowa w art.
8 ust. 3, w terminie 6 miesięcy od dnia wypowiedzenia umowy kredytu przez bank.
4.
Przez nieterminową spłatę kredytu o stałej stopie procentowej spłacanego w okresach
miesięcznych lub kwartalnych należy rozumieć brak spłaty raty przez kolejne trzy miesiące.
5.
W przypadku wystąpienia nieterminowej spłaty kredytu o stałej stopie procentowej bankowi
przysługuje wobec kredytobiorcy roszczenie o zwrot kwoty, zwróconej przez bank do
Funduszu, o której mowa w ust. 3.
Art. 10.
1.
Kredytobiorca może spłacić kredyt o stałej stopie procentowej przed upływem okresu,
na jaki ten kredyt został udzielony, jeżeli:
1)
łączna kwota nadwyżek, o których mowa w art. 8 ust. 3, przekroczy łączną kwotę zastosowanych
dopłat lub
2)
kredytobiorca spłaci kwotę zastosowanych dopłat, zaewidencjonowanych dla rachunku,
o którym mowa w art. 8 ust. 2.
2.
W przypadku spłaty przez kredytobiorcę kwoty zastosowanych dopłat, o której mowa w
ust. 1 pkt 2, bank niezwłocznie zwraca tę kwotę do Funduszu.
3.
Bank niezwłocznie informuje kredytobiorcę o wystąpieniu sytuacji, o której mowa w
ust. 1 pkt 1, oraz o przysługującym mu prawie wcześniejszej spłaty.
4.
Przepis ust. 1 nie narusza prawa banku do ustalenia własnych opłat i prowizji związanych
z wcześniejszą spłatą kredytu.
Art. 11.
1.
Bank Gospodarstwa Krajowego zawiera z bankami umowy w sprawie udzielania kredytów
o stałej stopie procentowej i rozliczeń finansowych z tytułu dopłat.
2.
Do wyboru banków nie mają zastosowania przepisy o zamówieniach publicznych.
3.
Umowy, o których mowa w ust. 1, określają w szczególności tryb i terminy przekazywania
bankom przez Bank Gospodarstwa Krajowego środków na dopłaty, a także tryb i terminy
przekazywania Bankowi Gospodarstwa Krajowego przez banki nadwyżek, o których mowa
w art. 8 ust. 3.
4.
Jeżeli środki Funduszu nie pozwalają na pokrycie należności banków z tytułu dopłat,
Bank Gospodarstwa Krajowego wypłaci bankom dopłaty z własnych środków, a minister
właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
zwróci Bankowi Gospodarstwa Krajowego wypłaconą kwotę wraz z odsetkami równymi kosztowi
pozyskania przez Bank Gospodarstwa Krajowego tej kwoty.
Art. 12.
1.
Bank Gospodarstwa Krajowego sporządza zbiorcze rozliczenie dopłat przekazanych bankom
za dany kwartał i przekazuje je Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast 3)Obecnie ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa, na podstawie art. 63 pkt 3 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach
w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek
im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. poz. 253, 820, 1689,
1923 i 2055, z 2003 r. poz. 594, z 2004 r. poz. 1492 i 2703, z 2006 r. poz. 1592,
z 2007 r. poz. 162, z 2012 r. poz. 951 oraz z 2016 r. poz. 1250), który wszedł w życie
z dniem 1 stycznia 2004 r., oraz art. 5 pkt 1a i art. 9a ustawy z dnia 4 września
1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1893), która weszła
w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r. w terminie do końca miesiąca następującego po danym kwartale.
2.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza zbiorczego rozliczenia,
o którym mowa w ust. 1, uwzględniając w szczególności dane dotyczące kwot dopłat przekazanych
bankom oraz kwot zwrotów nadwyżek, o których mowa w art. 8 ust. 3, a także dane służące
obliczeniu tych kwot.
Rozdział 5
Zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe
Art. 13.
(pominięty)
Art. 14.
Kredytów o stałej stopie procentowej udziela się do dnia 31 grudnia 2005 r.
Art. 15.
Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa dostosuje, w trybie określonym w odrębnych
przepisach, statut Banku Gospodarstwa Krajowego do przepisów niniejszej ustawy.
Art. 16.
(pominięty)
Art. 17.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia6)Ustawa została ogłoszona w dniu 24 grudnia 2002 r..
1)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. poz. 550, z 2001 r.
poz. 808 i 1800, z 2002 r. poz. 253, z 2004 r. poz. 1546 i 2157 oraz z 2006 r. poz.
1600.
2)
Utraciła moc z dniem 19 marca 2009 r. na podstawie art. 31 ustawy z dnia 21 listopada
2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. poz. 1459), która weszła
w życie z dniem 19 marca 2009 r.
3)
Obecnie ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa, na podstawie art. 63 pkt 3 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach
w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek
im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. poz. 253, 820, 1689,
1923 i 2055, z 2003 r. poz. 594, z 2004 r. poz. 1492 i 2703, z 2006 r. poz. 1592,
z 2007 r. poz. 162, z 2012 r. poz. 951 oraz z 2016 r. poz. 1250), który wszedł w życie
z dniem 1 stycznia 2004 r., oraz art. 5 pkt 1a i art. 9a ustawy z dnia 4 września
1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1893), która weszła
w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.
4)
Dodany przez art. 6 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy o niektórych formach
popierania budownictwa mieszkaniowego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243),
która weszła w życie z dniem 23 lipca 2021 r.
5)
Obecnie tytuł ustawy brzmi: o finansowym wsparciu tworzenia lokali mieszkalnych na
wynajem, mieszkań chronionych, noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych, ogrzewalni
i tymczasowych pomieszczeń, na podstawie art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r.
o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz. U. z 2021 r. poz.
11), który wszedł w życie z dniem 5 marca 2021 r.
6)
Ustawa została ogłoszona w dniu 24 grudnia 2002 r.