Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 3 października 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o służbie zagranicznej
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt K 2/15 ,
2)
ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 2 października 2018 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 392 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa , który stanowi:
„
Art. 392.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lutego 2018 r., z wyjątkiem art. 346, który wchodzi
w życie z dniem ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa organizację i funkcjonowanie służby zagranicznej, a także szczególne
prawa i obowiązki osób wchodzących w jej skład.
Art. 2.
1.
W skład służby zagranicznej wchodzą:
1)
członkowie korpusu służby cywilnej zatrudnieni w ministerstwie obsługującym ministra
właściwego do spraw zagranicznych;
2)
niebędące członkami korpusu służby cywilnej osoby zatrudnione w służbie zagranicznej;
3)
pełnomocni przedstawiciele Rzeczypospolitej Polskiej w innym państwie lub przy organizacji
międzynarodowej;
4)
członkowie służby zagranicznej przeniesieni na stanowiska w komórkach organizacyjnych
ministerstwa zapewniających obsługę zadań ministra właściwego do spraw członkostwa
Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej.
2.
W skład służby zagranicznej nie wchodzą:
1)
członkowie korpusu służby cywilnej zatrudnieni w ministerstwie, o którym mowa w ust.
1 pkt 1, w komórkach organizacyjnych zapewniających obsługę zadań ministra właściwego
do spraw członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej;
2)
osoby zatrudnione w placówce zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy
o pracę zawartej zgodnie z prawem państwa przyjmującego;
3)
osoby zatrudnione w placówce zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy
o pracę zawartej na czas określony - wykonywania funkcji na placówce przez członka
rodziny - chyba że są one członkami korpusu służby cywilnej;
4)
konsul honorowy, o którym mowa w ustawie określonej w art. 4 pkt 3.
Art. 3.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do osób wchodzących w skład służby zagranicznej,
zwanych dalej „członkami służby zagranicznej”, z wyłączeniem żołnierzy pełniących
służbę w placówkach zagranicznych, stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej .
Art. 4.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
ambasadorze - oznacza to, mianowanego w trybie określonym w Konstytucji, pełnomocnego przedstawiciela Rzeczypospolitej Polskiej w innym państwie lub przy
organizacji międzynarodowej;
2)
placówce zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej, zwanej dalej „placówką zagraniczną”
- oznacza to przedstawicielstwo dyplomatyczne, stałe przedstawicielstwo przy organizacji
międzynarodowej, konsulat generalny, konsulat, wicekonsulat, agencję konsularną, instytut
polski lub inną placówkę podległą ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, mającą
siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej;
3)
konsulu - oznacza to konsula Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. - Prawo konsularne ;
4)
służbie cywilnej - oznacza to służbę cywilną, w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej;
5)
państwie przyjmującym - oznacza to państwo przyjmujące w rozumieniu Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych, sporządzonej w Wiedniu dnia 18
kwietnia 1961 r. ;
6)
członkach rodziny - oznacza to małżonka, dzieci własne, dzieci małżonka, przysposobione
oraz inne dzieci wzięte na utrzymanie i wychowanie w ramach rodzin zastępczych, w
wieku do 18 lat bądź będące w wieku określonym odrębnymi przepisami dotyczącymi zasiłków
rodzinnych i pielęgnacyjnych, a także osoby niepełnosprawne wymagające stałej opieki
członka służby zagranicznej.
Rozdział 2
Organizacja i funkcjonowanie służby zagranicznej
Art. 5.
1.
Służbą zagraniczną kieruje minister właściwy do spraw zagranicznych.
2.
Służba zagraniczna działa w ministerstwie obsługującym ministra właściwego do spraw
zagranicznych i w placówkach zagranicznych.
3.
Z zastrzeżeniem art. 2 ust. 1 pkt 4, służba zagraniczna nie działa w komórkach organizacyjnych
ministerstwa zapewniających obsługę zadań ministra właściwego do spraw członkostwa
Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej.
Art. 6.
1.
W służbie zagranicznej tworzy się stanowisko dyrektora generalnego służby zagranicznej.
2.
Dyrektor generalny służby zagranicznej jest dyrektorem generalnym urzędu w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, wykonującym także zadania określone w ustawie.
2a.
Dyrektor generalny służby zagranicznej wykonuje zadania dyrektora generalnego urzędu
wobec członków służby zagranicznej oraz członków korpusu służby cywilnej, o których
mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 3.
3.
Dyrektorem generalnym służby zagranicznej może zostać osoba posiadająca stopień dyplomatyczny,
o którym mowa w art. 8.
Art. 7.
1.
Zadania służby zagranicznej wykonują:
1)
personel dyplomatyczno-konsularny, który stanowią, z zastrzeżeniem ust. 2, członkowie
służby zagranicznej posiadający stopień dyplomatyczny;
2)
personel pomocniczy;
3)
personel obsługi.
2.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach dyrektor generalny służby zagranicznej może
powierzyć obowiązki członka personelu dyplomatyczno-konsularnego na czas określony
osobie, która spełnia wymagania określone w art. 12 ust. 1 pkt 2-5, oddelegowanej
lub wyznaczonej, za zgodą dyrektora generalnego służby zagranicznej, w trybie określonym
w odrębnych przepisach, do służby zagranicznej - zatrudniając ją na podstawie umowy
o pracę i nadając jej odpowiedni stopień dyplomatyczny.
Art. 8.
1.
Ustanawia się, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 2, następujące stopnie dyplomatyczne w
służbie zagranicznej:
1)
ambasador tytularny;
2)
radca - minister;
3)
I radca;
4)
radca;
5)
I sekretarz;
6)
II sekretarz;
7)
III sekretarz;
8)
attaché.
2.
Najniższym stopniem dyplomatycznym jest stopień attaché.
Art. 9.
1.
Stopnie dyplomatyczne są jednocześnie stanowiskami pracy, a w placówkach zagranicznych
funkcjami, na których członek personelu dyplomatyczno-konsularnego wykonuje czynności
służbowe.
2.
Zatrudnienie członka personelu dyplomatyczno-konsularnego na stanowisku kierowniczym
w służbie zagranicznej, o którym mowa w art. 27 ust. 2 pkt 1, nie powoduje zmiany
posiadanego stopnia dyplomatycznego.
Art. 10.
1.
Stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki żołnierzy pełniących służbę
w placówkach zagranicznych określają odrębne przepisy.
2.
Osobom wyznaczonym do wykonywania zadań Ministra Obrony Narodowej w placówce zagranicznej
nadaje się stopień dyplomatyczny:
1)
attaché obrony (wojskowego, morskiego, lotniczego) albo
2)
zastępcy attaché obrony (wojskowego, morskiego, lotniczego).
3.
Minister właściwy do spraw zagranicznych i Minister Obrony Narodowej określą, w drodze
zarządzenia, szczególne zasady wykonywania obowiązków służbowych przez osoby, o których
mowa w ust. 1, a także organizację i funkcjonowanie w placówkach zagranicznych ataszatów
obrony, z uwzględnieniem przepisów o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Art. 11.
1.
Stopnie dyplomatyczne, z zastrzeżeniem ust. 2, nadaje dyrektor generalny służby zagranicznej.
2.
Stopień ambasadora tytularnego, na wniosek dyrektora generalnego służby zagranicznej,
nadaje minister właściwy do spraw zagranicznych.
Art. 12.
1.
Stopień dyplomatyczny można, z zastrzeżeniem ust. 2, art. 7 ust. 2 oraz art. 18 ust.
1, nadać członkowi służby zagranicznej, który:
1)
odbył, z zastrzeżeniem art. 40 ust. 2, aplikację dyplomatyczno-konsularną, o której
mowa w art. 38, albo jest urzędnikiem służby cywilnej lub ukończył Krajową Szkołę
Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego;
2)
złożył egzamin dyplomatyczno-konsularny;
3)
zna co najmniej dwa języki obce;
4)
posiada tytuł magistra lub równorzędny;
5)
wykazuje się odpowiednim stanem zdrowia psychicznego i fizycznego.
2.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach członkowi służby zagranicznej niespełniającemu
wymagań określonych w ust. 1 pkt 1-4, w związku z wykonywaniem zadań w placówce zagranicznej,
można nadać stopień dyplomatyczny na czas niezbędny do wykonywania tych zadań.
3.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1)
rodzaje badań lekarskich, jakim podlega członek służby zagranicznej ubiegający się
o stopień dyplomatyczny,
2)
rodzaje dokumentów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa w ust. 1 pkt
3 i 5
- mając na względzie charakter zadań wykonywanych przez członków personelu dyplomatyczno-konsularnego.
Art. 13.
1.
Nadanie kolejnego, wyższego stopnia dyplomatycznego członkowi personelu dyplomatyczno-konsularnego
następuje stosownie do przebiegu służby, posiadanych kwalifikacji zawodowych i oceny
służbowej:
1)
na wniosek lub po zasięgnięciu opinii kierującego placówką zagraniczną - w stosunku
do członka personelu dyplomatyczno-konsularnego wykonującego zadania w placówce zagranicznej;
2)
na wniosek bezpośredniego przełożonego po uzyskaniu pozytywnej oceny służbowej - w
stosunku do członków personelu dyplomatyczno-konsularnego, innych niż wymienieni w
pkt 1.
2.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach członkowi personelu dyplomatyczno-konsularnego,
który otrzymał pozytywną ocenę służbową, można nadać wyższy stopień dyplomatyczny
na czas określony, nie dłuższy niż rok, z pominięciem kolejności nadawanych stopni
i z zawieszeniem na ten czas dotychczasowego stopnia.
Art. 14.
1.
Członek personelu dyplomatyczno-konsularnego, przy otrzymaniu po raz pierwszy stopnia
dyplomatycznego, składa ślubowanie następującej treści:
„
Przyrzekam i zobowiązuję się godnie reprezentować Rzeczpospolitą Polską, dbać o jej
interesy i dobre imię, rzetelnie i sumiennie wykonywać powierzone mi obowiązki.
”
2.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw zagranicznych i po
zasięgnięciu opinii Szefa Służby Cywilnej, określi, w drodze zarządzenia, tryb, formę
i ceremoniał nadania stopnia dyplomatycznego oraz składania ślubowania, o którym mowa
w ust. 1, uwzględniając historyczne tradycje i zwyczaje dyplomatyczne.
Art. 15.
1.
Przedstawicielstwem dyplomatycznym w innym państwie lub stałym przedstawicielstwem
przy organizacji międzynarodowej kieruje ambasador, a do czasu objęcia placówki zagranicznej
przez ambasadora - kierownik przedstawicielstwa, którego wyznacza, spośród członków
personelu dyplomatyczno-konsularnego, i odwołuje minister właściwy do spraw zagranicznych.
2.
Placówką zagraniczną, inną niż wymieniona w ust. 1, kieruje kierownik placówki zagranicznej,
którego wyznacza, spośród personelu dyplomatyczno-konsularnego, i odwołuje minister
właściwy do spraw zagranicznych na wniosek dyrektora generalnego służby zagranicznej.
Art. 16.
Kierujący placówką zagraniczną:
1)
jest przełożonym wszystkich członków służby zagranicznej w kierowanej przez niego
placówce zagranicznej oraz osób, o których mowa w art. 2 ust. 2;
2)
odpowiada przed dyrektorem generalnym służby zagranicznej za prawidłowe gospodarowanie
mieniem, przestrzeganie dyscypliny finansów publicznych, przestrzeganie przepisów,
w szczególności przepisów prawa pracy oraz przepisów dotyczących tajemnic ustawowo
chronionych;
31)Dodany przez art. 297 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 138), która weszła w życie z dniem 1 lutego 2018 r.)
odpowiada za bezpieczeństwo placówki zagranicznej i zapewnia jej ochronę, z wyłączeniem
przypadków, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych
organach porządkowych oraz w art. 3 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa .
Art. 17.
1.
Ambasadora mianuje i odwołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra
właściwego do spraw zagranicznych, zaakceptowany przez Prezesa Rady Ministrów.
2.
Ambasador, z zastrzeżeniem art. 16 pkt 2, podlega służbowo ministrowi właściwemu do
spraw zagranicznych.
3.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw zagranicznych, określi,
w drodze zarządzenia, formę i tryb wydawania poleceń ambasadorowi, kierując się zadaniami
służby zagranicznej i potrzebami polityki państwa.
Art. 18.
1.
Dyrektor generalny nawiązuje z ambasadorem, który przed mianowaniem nie był członkiem
służby zagranicznej, stosunek pracy na podstawie powołania, na czas pełnienia funkcji
ambasadora, nadając mu, z zastrzeżeniem art. 11 ust. 2, na ten czas stopień dyplomatyczny.
2.
Odwołanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ambasadora, o którym mowa w ust.
1, jest równoznaczne z odwołaniem w rozumieniu przepisów prawa pracy.
Art. 19.
Ambasador w państwie przyjmującym, w zakresie swoich pełnomocnictw, w szczególności:
1)
reprezentuje Rzeczpospolitą Polską;
2)
chroni interesy Rzeczypospolitej Polskiej oraz jej obywateli, zgodnie z prawem międzynarodowym
i prawem państwa przyjmującego;
3)
uczestniczy w czynnościach przedstawicieli organów władzy publicznej w zakresie prowadzonych
przez nich negocjacji i podejmowanych działań, zapewnia współdziałanie tych przedstawicieli,
dba o zgodność ich czynności z założeniami polskiej polityki zagranicznej, a także
udziela im pomocy i współdziała z nimi w zakresie ich zadań w stosunkach z państwem
przyjmującym;
4)
działa na rzecz promocji Polski, a zwłaszcza polskiej kultury, nauki i gospodarki;
5)
udziela pomocy i współdziała w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań przez członków
służby zagranicznej oraz innych osób delegowanych do załatwienia określonych spraw
w państwie przyjmującym;
6)
nadzoruje działalność wszystkich placówek zagranicznych w państwie przyjmującym;
7)
prowadzi rokowania z państwem przyjmującym;
8)
popiera przyjazne stosunki między Rzecząpospolitą Polską a państwem przyjmującym;
9)
zaznajamia się z warunkami, wydarzeniami i działalnością prowadzoną przez państwo
przyjmujące i przekazuje właściwym organom władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej
informacje na ten temat.
Art. 20.
Ambasador przy organizacji międzynarodowej, zwanej dalej „organizacją”, w szczególności:
1)
reprezentuje Rzeczpospolitą Polską wobec organizacji;
2)
utrzymuje łączność między Rzecząpospolitą Polską a organizacją;
3)
prowadzi rokowania z organizacją i w ramach organizacji;
4)
zaznajamia się z działalnością prowadzoną przez organizację i przekazuje właściwym
organom władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej informację na temat jej działalności;
5)
zapewnia udział Rzeczypospolitej Polskiej w pracach organizacji;
6)
chroni interesy Rzeczypospolitej Polskiej, jej obywateli oraz polskich osób prawnych
w stosunkach z organizacją;
7)
popiera realizację celów i zasad organizacji przez współpracę z organizacją i w ramach
organizacji;
8)
uczestniczy, poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz w zakresie przedmiotu działalności
organizacji, w czynnościach przedstawicieli organów władzy publicznej w zakresie prowadzonych
przez nich negocjacji i podejmowanych działań, zapewnia współdziałanie tych przedstawicieli,
dba o zgodność ich czynności z założeniami polskiej polityki zagranicznej, a także
udziela im pomocy i współdziała z nimi w zakresie ich zadań w stosunkach z organizacją.
Art. 21.
(uchylony)
Art. 22.
(uchylony)
Art. 23.
1.
Placówki zagraniczne podlegają okresowej inspekcji wykonywanej na polecenie dyrektora
generalnego służby zagranicznej.
2.
(uchylony)
Rozdział 3
Prawa i obowiązki członków służby zagranicznej
Art. 24.
1.
Stanowisko w służbie zagranicznej wyznacza i odwołuje ze stanowiska dyrektor generalny
służby zagranicznej.
2.
Jeżeli wyznaczenie stanowiska pociąga za sobą zmianę miejsca pobytu członka służby
zagranicznej, wyznaczenie stanowiska następuje z wyprzedzeniem nie krótszym niż 3
miesiące, chyba że na skrócenie tego okresu członek służby zagranicznej wyraził zgodę
lub jeśli za skróceniem okresu przemawiają szczególne potrzeby służby zagranicznej.
Art. 24a.
Członek służby zagranicznej może być przeniesiony na stanowisko w komórce organizacyjnej
ministerstwa zapewniającej obsługę zadań ministra właściwego do spraw członkostwa
Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej.
Art. 25.
Przeniesienia, o których mowa w art. 62 i 63 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, urzędnika służby cywilnej do służby zagranicznej dokonuje dyrektor generalny urzędu
w porozumieniu z dyrektorem generalnym służby zagranicznej.
Art. 26.
(uchylony)
Art. 27.
1.
Wynagrodzenie członków służby zagranicznej składa się z wynagrodzenia określonego
dla członków korpusu służby cywilnej, z tym że członkom personelu dyplomatyczno-konsularnego
przysługuje dodatek służby zagranicznej z tytułu posiadanego stopnia dyplomatycznego.
2.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw zagranicznych, po zasięgnięciu
opinii Szefa Służby Cywilnej, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
stanowiska w służbie zagranicznej, w tym stanowiska kierownicze w służbie zagranicznej,
z uwzględnieniem porównywalności stanowisk pracy personelu dyplomatyczno-konsularnego
ze stanowiskami w służbie cywilnej oraz stanowiska personelu pomocniczego i personelu
obsługi - z uwzględnieniem specyfiki zadań wykonywanych na tych stanowiskach,
2)
mnożniki do ustalenia wynagrodzenia zasadniczego członków korpusu służby zagranicznej,
3)
mnożniki dodatku służby zagranicznej,
4)
mnożniki dodatku z tytułu zajmowania stanowiska kierowniczego w ramach personelu dyplomatyczno-konsularnego
- kierując się specyfiką i charakterem zadań służby zagranicznej.
Art. 28.
(uchylony)
Art. 28a.
1.
Na kierownicze stanowisko w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych,
będące wyższym stanowiskiem w służbie cywilnej, może zostać powołany członek personelu
dyplomatyczno-konsularnego lub inna osoba spełniająca wymagania określone w art. 12
ust. 1 pkt 2-5, którzy spełniają dodatkowo wymagania określone w art. 53 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.
2.
Na stanowisko zastępcy dyrektora biura w urzędzie obsługującym ministra właściwego
do spraw zagranicznych może zostać powołany także członek personelu pomocniczego lub
inna osoba spełniająca wymagania określone w art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5, którzy spełniają
dodatkowo wymagania określone w art. 53 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.
3.
Na stanowiska dyrektorów biur do spraw budżetu i finansów, administracyjnych i majątkowych
placówek zagranicznych, a także informatyki w urzędzie obsługującym ministra właściwego
do spraw zagranicznych może zostać powołany także członek personelu pomocniczego lub
inna osoba spełniająca wymagania określone w art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5, którzy spełniają
dodatkowo wymagania określone w art. 53 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.
Art. 28b.
Obsadzanie kierowniczych stanowisk w placówkach zagranicznych następuje w trybie określonym
w art. 18 ust. 1 albo w art. 24.
Art. 28c.
W przypadku umów o pracę zawieranych na czas określony w celu wykonywania zadań w
placówce zagranicznej art. 251 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy nie stosuje się. Jednakże umowa zawarta w tym celu, w tym z osobą podejmującą po
raz pierwszy pracę w służbie cywilnej, może być zawarta na czas nieprzekraczający
6 lat. Ponowne zawarcie takiej umowy jest możliwe po upływie co najmniej 6 miesięcy
od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy o pracę zawartej w celu wykonywania
zadań w placówce zagranicznej.
Art. 29.
1.
Warunki pracy w placówkach zagranicznych powinny zapewniać prawidłowe i godne wykonywanie
zadań służby zagranicznej.
2.
Członek służby zagranicznej wykonujący obowiązki służbowe w placówce zagranicznej
może otrzymać, na swój pisemny wniosek, wynagrodzenie w walucie państwa przyjmującego.
3.
Członkowi służby zagranicznej wykonującemu obowiązki służbowe w placówce zagranicznej
przysługuje dodatek zagraniczny na pokrycie zwiększonych kosztów związanych z wykonywaniem
obowiązków służbowych w placówce zagranicznej, uwzględniający poziom kosztów utrzymania
w państwie przyjmującym.
4.
Członkowi służby zagranicznej wykonującemu obowiązki służbowe w placówce zagranicznej
zapewnia się:
1)
nieodpłatne korzystanie z lokalu mieszkalnego odpowiedniego do sytuacji rodzinnej
członka służby zagranicznej oraz częściowy zwrot kosztów jego eksploatacji;
2)
pokrycie kosztów podróży przesiedleniowej, w tym przewozu mienia, oraz, raz na 2 lata,
podróży urlopowej do kraju członka służby zagranicznej i członków jego rodziny, a
także zwrot kosztów podróży i przewozu w przypadkach szczególnych i losowych;
3)
zwrot uzasadnionych, udokumentowanych kosztów leczenia w państwie przyjmującym oraz
kosztów leczenia przebywających z nim stale za granicą członków rodziny;
42)Uznany za niezgodny z Konstytucją z dniem 3 marca 2017 r. w zakresie, w jakim pomija zwrot opłat za naukę dzieci, które ze względu na szczególne warunki państwa przyjmującego nie mają możliwości uczęszczania do bezpłatnego przedszkola publicznego, oddziału przedszkolnego przy publicznej szkole podstawowej lub korzystania z innej formy wychowania przedszkolnego w celu realizacji obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt K 2/15 (Dz. U. poz. 476).)
zwrot opłat za naukę dzieci ze względu na szczególne warunki państwa przyjmującego,
jeżeli nie mają one możliwości uczęszczania do bezpłatnej publicznej szkoły typu podstawowego
lub średniego;
5)
zasiłek adaptacyjny, na pokrycie kosztów zagospodarowania się w państwie przyjmującym;
6)
ryczałt z tytułu używania do celów służbowych samochodów osobowych i motocykli niebędących
własnością pracodawcy.
5.
Ambasadorowi, którego małżonek przebywa wraz z nim na placówce zagranicznej i nie
jest zatrudniony na podstawie art. 31 ust. 1, przysługuje dodatek na pokrycie zwiększonych
kosztów utrzymania rodziny.
5a.
Przepis ust. 5 stosuje się do konsula, który kieruje konsulatem generalnym, konsulatem,
wicekonsulatem lub agencją konsularną.
6.
Do osób niepełnosprawnych wymagających stałej opieki członka służby zagranicznej stosuje
się odpowiednio przepisy dotyczące dzieci członka służby zagranicznej.
Art. 30.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw zagranicznych, określi,
w drodze rozporządzenia:
1)
wysokość i szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty dodatku zagranicznego,
2)
rodzaje, wysokość, tryb i szczegółowe zasady przyznawania świadczeń, o których mowa
w art. 29 ust. 4 i 5
- uwzględniając funkcje dyplomatyczne lub konsularne na placówce, specyfikę państw
przyjmujących i kierując się potrzebą zachowania warunków socjalno-bytowych porównywalnych
do warunków posiadanych przez członków korpusu dyplomatycznego lub konsularnego innych
państw, a także mając na względzie wypadki szczególne, takie jak związane ze zgonami
lub innymi wyjątkowymi wydarzeniami rodzinnymi.
Art. 31.
1.
Jeżeli wymagają tego szczególne potrzeby służby zagranicznej, małżonkowie oraz osoby
pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa oraz w stosunku przysposobienia,
opieki lub kurateli mogą być, za zgodą dyrektora generalnego służby zagranicznej,
zatrudnione w tej samej placówce zagranicznej, nawet gdyby powstał między nimi stosunek
podległości służbowej.
2.
Małżonek ambasadora nie może podejmować zatrudnienia poza granicami kraju w czasie
pełnienia funkcji przez współmałżonka, z zastrzeżeniem ust. 1.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się do małżonka konsula, który kieruje konsulatem generalnym,
konsulatem, wicekonsulatem lub agencją konsularną.
Art. 32.
1.
Jeżeli wymagają tego potrzeby służby zagranicznej, członek służby zagranicznej wykonuje
pracę poza normalnymi godzinami pracy, a w wyjątkowych przypadkach także w niedziele
i święta, bez prawa do oddzielnego wynagrodzenia i prawa do czasu wolnego w zamian
za czas przepracowany.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do członków służby zagranicznej będących kobietami
w ciąży oraz do członków służby zagranicznej sprawujących pieczę nad osobami wymagającymi
stałej opieki lub opiekujących się dziećmi w wieku do 8 lat, chyba że na taką pracę
wyrażą oni zgodę.
3.
Członek służby zagranicznej ma prawo do nieprzerwanego 11-godzinnego odpoczynku.
Art. 33.
1.
Członek służby zagranicznej wykonujący obowiązki służbowe w placówce zagranicznej,
jeżeli wymagają tego szczególne potrzeby służby zagranicznej, obowiązany jest wykonywać
polecenia kierującego placówką niezwiązane z pełnioną funkcją.
2.
Członek służby zagranicznej wykonujący obowiązki służbowe w placówce zagranicznej,
jeżeli wymagają tego potrzeby służby zagranicznej, może być czasowo przeniesiony do
innej placówki zagranicznej. Czas tego przeniesienia nie powinien przekraczać 6 miesięcy.
3.
Członkowi personelu dyplomatyczno-konsularnego, w przypadku, o którym mowa w ust.
2, jeżeli czas przeniesienia przekracza 3 miesiące, przysługuje wynagrodzenie przewidziane
dla stopnia dyplomatycznego lub funkcji dyplomatycznej, na których okresowo wypełnia
obowiązki, jeżeli jest ono wyższe od dotychczasowego.
Art. 34.
1.
Członkowi personelu dyplomatyczno-konsularnego po 10 latach pozostawania w służbie
zagranicznej przysługuje urlop dodatkowy w wymiarze 6 dni roboczych, a po 20 latach
- 12 dni roboczych.
2.
Członkowi służby zagranicznej w okresie służby w placówce zagranicznej w miejscu o
klimacie szczególnie szkodliwym dla zdrowia przysługuje, w okresie służby w tej placówce,
urlop dodatkowy w wymiarze 5 dni roboczych rocznie.
3.
Minister właściwy do spraw zagranicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia, wykaz miejsc o klimacie szczególnie
szkodliwym dla zdrowia przebywających w nich na placówkach zagranicznych członków
służby zagranicznej.
Art. 35.
1.
Do urlopu wypoczynkowego członka służby zagranicznej wykonującego obowiązki służbowe
w placówce zagranicznej nie wlicza się przypadających w tym okresie dni niebędących
dniami pracy w państwie przyjmującym.
2.
Członkowi służby zagranicznej, wykonującemu obowiązki służbowe w placówce zagranicznej,
jeżeli przemawia za tym interes służby zagranicznej, może być, za jego zgodą, udzielony
urlop wypoczynkowy łącznie za 2 lata kalendarzowe, zamiast dwóch corocznych urlopów
wypoczynkowych.
Art. 36.
1.
Członek służby zagranicznej nie może podejmować zatrudnienia lub wykonywać innych
zajęć zarobkowych bez pisemnej zgody dyrektora generalnego służby zagranicznej.
2.
Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki:
1)
ogłaszania przez członków służby zagranicznej prac naukowych i publicystycznych związanych
ze stosunkami międzynarodowymi, a także rozpowszechniania w środkach masowego przekazu
wiadomości dotyczących takich stosunków lub służby zagranicznej, w tym udzielania
wywiadów i ogłaszania prac naukowych,
2)
przyjmowania upominków i innych świadczeń o podobnym charakterze
- biorąc pod uwagę interes służby zagranicznej i tradycje w dyplomacji oraz zapewnienie
rozwoju intelektualnego i naukowego członków służby zagranicznej.
Art. 37.
1.
Członek służby zagranicznej za naruszenie obowiązków służbowych odpowiada dyscyplinarnie
na zasadach określonych w przepisach o służbie cywilnej, z zastrzeżeniem ust. 2-4.
1a.
Karami dyscyplinarnymi stosowanymi wobec członków służby zagranicznej są:
1)
upomnienie;
2)
nagana;
3)
nagana z ostrzeżeniem;
4)
nagana z pozbawieniem możliwości awansowania przez okres 2 lat do wyższej kategorii
zaszeregowania;
5)
obniżenie kategorii zaszeregowania;
6)
wydalenie z pracy w służbie zagranicznej.
2.
W służbie zagranicznej działa rzecznik dyscyplinarny służby zagranicznej, będący rzecznikiem
dyscyplinarnym w rozumieniu przepisów o służbie cywilnej.
3.
Do ambasadorów, o których mowa w art. 18 ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 114 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.
4.
W placówce zagranicznej postępowanie wyjaśniające może prowadzić zamiast rzecznika
dyscyplinarnego służby zagranicznej członek personelu dyplomatyczno-konsularnego wyznaczony,
na wniosek rzecznika, przez dyrektora generalnego służby zagranicznej.
Art. 38.
1.
W celu przygotowania do służby zagranicznej osób nieposiadających stopnia dyplomatycznego
ustanawia się odbywaną w ministerstwie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych
aplikację dyplomatyczno-konsularną, trwającą rok.
2.
Program aplikacji dyplomatyczno-konsularnej przygotowuje dyrektor generalny służby
zagranicznej po zasięgnięciu opinii Szefa Służby Cywilnej.
3.
Przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej dotyczące służby przygotowawczej stosuje się odpowiednio.
Art. 39.
1.
Aplikantem dyplomatyczno-konsularnym może zostać osoba, będąca obywatelem polskim,
spełniająca wymagania określone w art. 12 ust. 1 pkt 3-5.
2.
Nabór na aplikację jest otwarty oraz odbywa się w drodze konkursu. Konkurs ma na celu
sprawdzenie poziomu wiedzy ogólnej i stopnia znajomości języka obcego u kandydatów
oraz ich predyspozycji i przydatności do pracy w służbie zagranicznej, przy czym sprawdzenie
wiedzy odbywane jest z zachowaniem zasady anonimowości.
3.
Ogłoszenie o konkursie na aplikację zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej
dyrektor generalny służby zagranicznej, który konkurs organizuje i przeprowadza.
4.
Minister właściwy do spraw zagranicznych określi w drodze rozporządzenia szczegółowe
zasady i tryb przeprowadzania konkursu, o którym mowa w ust. 2, z uwzględnieniem przeprowadzania
testów, w tym testów psychologicznych, treści i formy wniosku o przyjęcie na aplikację
dyplomatyczno-konsularną, z możliwością wykorzystania elektronicznych środków przekazu
danych.
Art. 40.
1.
Aplikację dyplomatyczno-konsularną organizuje i przeprowadza dyrektor generalny służby
zagranicznej.
2.
Dyrektor generalny służby zagranicznej może skrócić okres aplikacji dyplomatyczno-konsularnej
lub zwolnić z obowiązku jej odbywania osobę spełniającą warunki, o których mowa w
art. 12 ust. 1 pkt 3-5, której doświadczenie zawodowe w sferze stosunków zagranicznych
gwarantuje fachowe wykonywanie obowiązków członka personelu dyplomatyczno-konsularnego
służby zagranicznej.
Art. 41.
1.
Aplikacja dyplomatyczno-konsularna kończy się egzaminem dyplomatyczno-konsularnym.
2.
Celem egzaminu dyplomatyczno-konsularnego jest sprawdzenie wiedzy, kwalifikacji i
posiadania predyspozycji niezbędnych do wykonywania obowiązków członka personelu dyplomatyczno-konsularnego.
3.
Absolwent Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej Lecha Kaczyńskiego oraz urzędnik służby cywilnej, spełniający wymogi, o których
mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3-5, a także osoba, o której mowa w art. 40 ust. 2, mogą
przystąpić do egzaminu dyplomatyczno-konsularnego bez konieczności odbycia aplikacji
dyplomatyczno-konsularnej.
4.
Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia, organizację
aplikacji dyplomatyczno-konsularnej, sposób dokumentowania znajomości języków obcych
oraz szczegółowe zasady i tryb dopuszczenia do egzaminu dyplomatyczno-konsularnego
oraz zakres tego egzaminu, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu powoływania członków
komisji egzaminacyjnej, wysokości ich wynagrodzenia oraz sposobu przeprowadzania egzaminu
dyplomatyczno-konsularnego, z zachowaniem zasady anonimowości przy sprawdzaniu wiedzy
i z uwzględnieniem możliwości powtarzania egzaminu.
Rozdział 4
Przepisy szczególne
Art. 42.
(uchylony)
Art. 43.
1.
Zamówienia publiczne, o wartości od ponad 3000 euro do 200 000 euro składane przez
placówkę zagraniczną na roboty budowlane, dostawy lub usługi wykonywane poza granicami
kraju, wymagają uprzedniej zgody dyrektora generalnego służby zagranicznej, która
określa również zakres uprawnień kierującego placówką zagraniczną przy udzielaniu
zamówienia.
2.
(uchylony)
Rozdział 5
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 44-51.
(pominięte)
Rozdział 6
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 52.
Ambasadorowie pełniący swoje funkcje w dniu wejścia ustawy w życie pełnią je na zasadach
dotychczasowych do czasu odwołania w trybie określonym w Konstytucji.
Art. 53.
1.
Z dniem wejścia ustawy w życie:
1)
członkowie korpusu służby cywilnej zatrudnieni w Ministerstwie Spraw Zagranicznych
stają się członkami służby zagranicznej;
2)
osoby zatrudnione w placówkach zagranicznych, z wyłączeniem osób, o których mowa w
art. 2 ust. 2, stają się członkami służby zagranicznej;
3)
dyrektor generalny w Ministerstwie Spraw Zagranicznych staje się dyrektorem generalnym
służby zagranicznej;
4)
pracownicy oddelegowani lub wyznaczeni, w trybie określonym w przepisach odrębnych,
do pracy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych lub w placówkach zagranicznych, z dniem
wejścia ustawy w życie, stają się członkami personelu dyplomatyczno-konsularnego zatrudnionymi
na podstawie umowy o pracę w służbie zagranicznej; przepisy art. 54 stosuje się odpowiednio.
2.
Z dniem wejścia ustawy w życie osoby, o których mowa w ust. 1 i art. 2 ust. 2, wykonują
swoje obowiązki na dotychczasowych warunkach.
Art. 54.
1.
Osobom zatrudnionym w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i w placówkach zagranicznych,
spełniającym wymagania określone w art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz znającym przynajmniej
jeden język obcy, odpowiednio dyrektor generalny służby zagranicznej lub minister
właściwy do spraw zagranicznych, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie,
nada, z zastrzeżeniem ust. 4, stopień dyplomatyczny odpowiedni do zajmowanego stanowiska,
biorąc pod uwagę stopień służbowy nadany na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 marca 1983 r. w sprawie niektórych praw i
obowiązków pracowników służby dyplomatyczno-konsularnej , przy czym osoby, które przed zatrudnieniem w placówce zagranicznej nie były zatrudnione
w Ministerstwie Spraw Zagranicznych stopień dyplomatyczny otrzymują na czas określony,
do dnia odwołania z placówki zagranicznej.
2.
Osoby wykonujące obowiązki służbowe w placówce zagranicznej wykonują je do czasu odwołania
z placówki zagranicznej, pełniąc funkcje posiadane w dniu wejścia ustawy w życie.
3.
Osobom, które w dniu wejścia w życie ustawy nie posiadają stopnia służbowego nadanego
na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów, określonego w ust. 1, lub też
nie spełniają wymagań określonych w art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz nie znają języka
obcego, dyrektor generalny służby zagranicznej wyznacza, z zastrzeżeniem ust. 4, stanowisko,
przy czym osobom, które przed zatrudnieniem w placówce zagranicznej nie były zatrudnione
w Ministerstwie Spraw Zagranicznych - dyrektor generalny służby zagranicznej wyznacza
stanowisko na czas określony, do dnia odwołania z placówki zagranicznej.
4.
Wyznaczenie stanowiska osobom, które nie spełniają wymogu określonego w art. 12 ust.
1 pkt 3, następuje na okres nie dłuższy niż 5 lat od dnia wejścia ustawy w życie.
Art. 55.
W okresie 5 lat od dnia wejścia ustawy w życie określony w art. 12 ust. 1 pkt 1 wymóg
odbycia aplikacji dyplomatyczno-konsularnej uważa się za spełniony także w przypadku,
gdy doświadczenie zawodowe danej osoby w sferze stosunków zagranicznych gwarantuje
fachowe wykonywanie obowiązków członka personelu dyplomatyczno-konsularnego służby
zagranicznej.
Art. 56.
Prowadzone z udziałem konsula postępowania w sprawach spadkowych, wszczęte i niezakończone
do dnia wejścia ustawy w życie, toczą się według przepisów dotychczasowych.
Art. 57.
Minister właściwy do spraw zagranicznych może wyrazić zgodę na utrzymanie zatrudnienia
poza granicami kraju przez zatrudnionego w dniu wejścia w życie ustawy małżonka ambasadora
albo małżonka konsula kierującego urzędem konsularnym.
Art. 58.
Do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych, określonych w ustawie, nie dłużej
jednak niż przez okres 2 lat od dnia wejścia ustawy w życie, zachowują moc przepisy
rozporządzenia Rady Ministrów, o którym mowa w art. 54 ust. 1, i przepisy wykonawcze
wydane na podstawie ustawy określonej w art. 4 pkt 4 - w zakresie niesprzecznym z
niniejszą ustawą.
Art. 59.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia3)Ustawa została ogłoszona w dniu 9 listopada 2001 r., z tym że art. 42, w zakresie, w jakim dotyczy utworzenia środka specjalnego w celu
wsparcia inwestycji i utrzymania placówek zagranicznych, oraz art. 43 wchodzą w życie
z dniem 1 stycznia 2002 r.
1)
Dodany przez art. 297 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz.
U. z 2018 r. poz. 138), która weszła w życie z dniem 1 lutego 2018 r.
2)
Uznany za niezgodny z Konstytucją z dniem 3 marca 2017 r. w zakresie, w jakim pomija
zwrot opłat za naukę dzieci, które ze względu na szczególne warunki państwa przyjmującego
nie mają możliwości uczęszczania do bezpłatnego przedszkola publicznego, oddziału
przedszkolnego przy publicznej szkole podstawowej lub korzystania z innej formy wychowania
przedszkolnego w celu realizacji obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego,
na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt K
2/15 (Dz. U. poz. 476).
3)
Ustawa została ogłoszona w dniu 9 listopada 2001 r.