Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 21 maja 2021 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Zasiłek chorobowy
- Rozdział 3 - Świadczenie rehabilitacyjne
- Rozdział 4 - Zasiłek wyrównawczy
- Rozdział 5
- Rozdział 6 - Zasiłek macierzyński
- Rozdział 7 - Zasiłek opiekuńczy
- Rozdział 8 - Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym będącym pracownikami
- Rozdział 9 - Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym niebędącym pracownikami
- Rozdział 10 - Dokumentowanie prawa do zasiłków i kontrola orzekania o czasowej niezdolności do pracy
- Rozdział 11 - Postępowanie w sprawach ustalania prawa do zasiłków i zasady ich wypłaty
- Rozdział 12 - Zmiany w przepisach obowiązujących
- Rozdział 13 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego
w razie choroby i macierzyństwa , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem
sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 ,
2)
ustawą z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 18 maja 2021 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 27 i art. 31 ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw
w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 , które stanowią:
„
Art. 27.
1.
Do postępowań w sprawie skierowania do pracy, wszczętych i niezakończonych przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
2.
Do postępowań administracyjnych i sądowych w sprawie decyzji wydanych w sprawie skierowania
do pracy, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
stosuje się przepisy dotychczasowe.
”
„
Art. 31.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 3-5, art. 7 pkt 2, art. 11, art. 13, art. 17, art. 19 i art. 20 pkt 2 w zakresie
art. 4g i pkt 5, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia z mocą
od dnia 5 września 2020 r.;
2)
art. 9 w zakresie art. 96 § 1be, który wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia;
3)
art. 14 pkt 5, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.
”
;
2)
odnośnika nr 1 oraz art. 166 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych , które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 29 października
2019 r. pod numerem 2019/533/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania
krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych , które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r.
ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych
oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego .
”
„
Art. 166.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2021 r., z wyjątkiem:
1)
art. 145 i art. 146, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 80, art. 115, art. 144 i art. 161, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od
dnia ogłoszenia;
3)
art. 96 pkt 18, art. 130, art. 134, art. 149 ust. 1 oraz art. 150, które wchodzą w
życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
4)
art. 38 ust. 6, art. 50, art. 52 ust. 5-7, art. 54 ust. 1-5 oraz art. 57 ust. 4, które
wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia;
5)
art. 9 ust. 1 pkt 1-8, art. 11 pkt 2, art. 16 ust. 1, art. 18 ust. 2, art. 28 pkt
2 lit. b i c, art. 31, art. 83 oraz art. 141, które wchodzą w życie z dniem 1 października
2021 r.;
6)
art. 122, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem pkt 5, który
wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.;
7)
art. 58 ust. 1 pkt 4 i art. 63, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2022 r.;
8)
art. 126 pkt 8, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.;
9)
art. 9 ust. 1 pkt 9, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2026 r.;
10)
art. 82 pkt 2, w zakresie dodawanego art. 100b, i art. 159, które wchodzą w życie
z dniem 1 października 2028 r.;
11)
art. 82 pkt 1, 2, w zakresie dodawanego art. 100a, i pkt 3-21, art. 93, art. 96 pkt
1-17 i 19, art. 105 oraz art. 162, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2029 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom
objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , zwanym dalej „ubezpieczonymi”.
2.
Świadczenia pieniężne z tytułu następstw wypadków przy pracy i chorób zawodowych określa
odrębna ustawa.
Art. 2.
Świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa,
zwanego dalej „ubezpieczeniem chorobowym”, obejmują:
1)
zasiłek chorobowy;
2)
świadczenie rehabilitacyjne;
3)
zasiłek wyrównawczy;
4)
(uchylony)
5)
zasiłek macierzyński;
6)
zasiłek opiekuńczy.
Art. 3.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
tytuł ubezpieczenia chorobowego - zatrudnienie lub inną działalność, których podjęcie
rodzi obowiązek ubezpieczenia chorobowego lub uprawnienie do objęcia tym ubezpieczeniem
na zasadach dobrowolności w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;
2)
płatnik składek - płatnika składek na ubezpieczenie chorobowe w rozumieniu przepisów
ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;
3)
wynagrodzenie - przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie
chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne,
rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe;
4)
przychód - kwotę stanowiącą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe ubezpieczonego
niebędącego pracownikiem, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru
składki na ubezpieczenie chorobowe;
5)
wypadek w drodze do pracy lub z pracy - zdarzenie, które nastąpiło w drodze do lub
z miejsca wykonywania zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia
chorobowego uznane za wypadek na zasadach określonych w przepisach o emeryturach i
rentach z FUS.
Rozdział 2
Zasiłek chorobowy
Art. 4.
1.
Ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego:
1)
po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli podlega obowiązkowo
temu ubezpieczeniu;
2)
po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli jest ubezpieczony
dobrowolnie.
2.
Do okresów ubezpieczenia chorobowego, o których mowa w ust. 1, wlicza się poprzednie
okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni
lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej
służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego.
3.
Od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego prawo do zasiłku chorobowego przysługuje:
1)
absolwentom szkół lub uczelni lub osobom, które zakończyły kształcenie w szkole doktorskiej,
którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego
w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów,
lub zakończenia kształcenia w szkole doktorskiej;
2)
jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z
pracy;
3)
ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni okres obowiązkowego
ubezpieczenia chorobowego;
4)
posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni
od ukończenia kadencji;
5)
funkcjonariuszom Służby Celnej, którzy przyjęli propozycję pracy na podstawie art. 165 ust. 7 i art. 167 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej i stali się pracownikami w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej.
Art. 5.
(uchylony)
Art. 6.
1.
Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z
powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
2.
Na równi z niezdolnością do pracy z powodu choroby traktuje się niemożność wykonywania
pracy:
1)
w wyniku decyzji wydanej przez właściwy organ albo uprawniony podmiot na podstawie
przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;
1a2)W brzmieniu ustalonym przez art. 8 ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. poz. 2112), która weszła w życie z dniem 29 listopada 2020 r.)
wskutek poddania się obowiązkowi kwarantanny, izolacji w warunkach domowych albo izolacji,
o której mowa w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych
u ludzi;
2)
z powodu przebywania w:
a)
stacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego w celu leczenia uzależnienia alkoholowego,
b)
szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność
leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne w celu leczenia
uzależnienia od środków odurzających lub substancji psychotropowych;
3)
wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na
dawców komórek, tkanek i narządów.
Art. 7.
Zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po
ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy
co najmniej 30 dni i powstała:
1)
nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego;
2)
nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego - w
razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innej
choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku
choroby.
Art. 8.
Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby
lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 - nie dłużej
jednak niż przez 182 dni, a jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą
lub występuje w trakcie ciąży - nie dłużej niż przez 270 dni.
Art. 9.
1.
Do okresu, o którym mowa w art. 8, zwanego dalej „okresem zasiłkowym”, wlicza się
wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, jak również okresy niemożności
wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2.
2.
Do okresu zasiłkowego wlicza się okresy poprzedniej niezdolności do pracy, spowodowanej
tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej
niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni.
3.
Do okresu zasiłkowego nie wlicza się okresu niezdolności do pracy przypadającego w
okresach, o których mowa w art. 4 ust. 1.
Art. 10.
(uchylony)
Art. 11.
1.
Miesięczny zasiłek chorobowy, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, wynosi 80% podstawy wymiaru
zasiłku.
1a.
Miesięczny zasiłek chorobowy, z zastrzeżeniem ust. 1b i 2, za okres pobytu w szpitalu
wynosi 70% podstawy wymiaru zasiłku.
1b.
Miesięczny zasiłek chorobowy za okres pobytu w szpitalu od 15 do 33 dnia niezdolności
do pracy w roku kalendarzowym w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia,
wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku.
2.
Miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku, jeżeli niezdolność
do pracy lub niemożność wykonywania pracy, o której mowa w art. 6 ust. 2:
1)
przypada w okresie ciąży;
2)
powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów
na dawców komórek, tkanek i narządów oraz zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów;
3)
powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy.
3.
(uchylony)
4.
Zasiłek chorobowy przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając
dni wolnych od pracy.
5.
Ilekroć przy ustalaniu prawa do zasiłku chorobowego lub jego wysokości okres jest
oznaczony w miesiącach, za miesiąc uważa się 30 dni.
Art. 12.
1.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okresy niezdolności do pracy, w których ubezpieczony
na podstawie przepisów o wynagradzaniu zachowuje prawo do wynagrodzenia. Okresy te
wlicza się do okresu zasiłkowego.
2.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje również za okresy niezdolności do pracy przypadającej
w czasie:
1)
urlopu bezpłatnego;
2)
urlopu wychowawczego;
3)
tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, z wyjątkiem przypadków,
w których prawo do zasiłku wynika z ubezpieczenia chorobowego osób wykonujących odpłatnie
pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności
lub tymczasowego aresztowania;
4)
usprawiedliwionej nieobecności w pracy, o której mowa w art. 632§ 8 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy .
2a.
Przepisu ust. 2 pkt 4 nie stosuje się, jeżeli niezdolność do pracy powstała do dnia
śmierci pracodawcy i trwa nieprzerwanie po tym dniu.
3.
Okresów niezdolności do pracy, o których mowa w ust. 2, w których zasiłek nie przysługuje,
nie wlicza się do okresu zasiłkowego.
Art. 13.
1.
Zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia
chorobowego, jak i z tytułu niezdolności do pracy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia
nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba
niezdolna do pracy:
1)
ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy;
2)
kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł
do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą
prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby;
3)
nie nabyła prawa do zasiłku w czasie ubezpieczenia, w przypadkach określonych w art.
4 ust. 1;
4)
jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia
przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego lub nauczycielskiego
świadczenia kompensacyjnego;
5)
podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników określonemu w przepisach o
ubezpieczeniu społecznym rolników.
2.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres niezdolności do pracy po ustaniu tytułu
ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało po wyczerpaniu prawa do
zasiłku chorobowego.
Art. 14.
Ubezpieczonemu będącemu pracownikiem, odsuniętemu od pracy w trybie określonym w art.
6 ust. 2 pkt 1, z powodu podejrzenia o nosicielstwo zarazków choroby zakaźnej, zasiłek
chorobowy nie przysługuje, jeżeli nie podjął proponowanej mu przez pracodawcę innej
pracy niezabronionej takim osobom, odpowiadającej jego kwalifikacjom zawodowym lub
którą może wykonywać po uprzednim przeszkoleniu.
Art. 15.
1.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje ubezpieczonemu za cały okres niezdolności do pracy,
jeżeli niezdolność ta spowodowana została w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia
popełnionego przez tego ubezpieczonego.
2.
Okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się na podstawie prawomocnego orzeczenia
sądu.
Art. 16.
Ubezpieczonemu, którego niezdolność do pracy spowodowana została nadużyciem alkoholu,
zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres pierwszych 5 dni tej niezdolności.
Art. 17.
1.
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową
lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia
traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
2.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje w przypadku, gdy zaświadczenie lekarskie zostało
sfałszowane.
3.
Okoliczności, o których mowa w ust. 1 i 2, ustala się w trybie określonym w art. 68.
Rozdział 3
Świadczenie rehabilitacyjne
Art. 18.
1.
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku
chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza
rokują odzyskanie zdolności do pracy.
2.
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności
do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy.
3.
O okolicznościach, o których mowa w ust. 1 i 2, orzeka lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych.
4.
Od orzeczenia lekarza orzecznika ubezpieczonemu przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w terminie i na zasadach przewidzianych w przepisach
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
5.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może zgłosić zarzut wadliwości orzeczenia lekarza
orzecznika w terminie i na zasadach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
6.
Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego
nie wniesiono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego.
7.
Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty
z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego,
świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, nauczycielskiego
świadczenia kompensacyjnego oraz do urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na
podstawie odrębnych przepisów.
Art. 19.
1.
Świadczenie rehabilitacyjne wynosi 90% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres
pierwszych trzech miesięcy, 75% tej podstawy za pozostały okres, a jeżeli niezdolność
do pracy przypada w okresie ciąży - 100% tej podstawy.
2.
Dla celów obliczenia świadczenia rehabilitacyjnego podstawa wymiaru zasiłku chorobowego
przyjęta do obliczenia tego świadczenia podlega waloryzacji według następujących zasad:
1)
jeżeli pierwszy dzień okresu, na który przyznano świadczenie rehabilitacyjne, przypada
w I kwartale kalendarzowym danego roku, podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przyjęta
do obliczenia tego świadczenia ulega podwyższeniu o procent wzrostu przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia ogłaszanego dla celów emerytalnych w III kwartale w stosunku do I kwartału
ubiegłego roku kalendarzowego;
2)
jeżeli pierwszy dzień okresu, na który przyznano świadczenie rehabilitacyjne, przypada
w II kwartale kalendarzowym danego roku, podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przyjęta
do obliczenia tego świadczenia ulega podwyższeniu o procent wzrostu przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia ogłaszanego dla celów emerytalnych w IV kwartale w stosunku do II kwartału
ubiegłego roku kalendarzowego;
3)
jeżeli pierwszy dzień okresu, na który przyznano świadczenie rehabilitacyjne, przypada
w III kwartale kalendarzowym danego roku, podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przyjęta
do obliczenia tego świadczenia ulega podwyższeniu o procent wzrostu przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia ogłaszanego dla celów emerytalnych w I kwartale tego roku kalendarzowego
w stosunku do III kwartału ubiegłego roku kalendarzowego;
4)
jeżeli pierwszy dzień okresu, na który przyznano świadczenie rehabilitacyjne, przypada
w IV kwartale kalendarzowym danego roku, podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przyjęta
do obliczenia tego świadczenia ulega podwyższeniu o procent wzrostu przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia ogłaszanego dla celów emerytalnych w II kwartale tego roku kalendarzowego
w stosunku do IV kwartału ubiegłego roku kalendarzowego.
3.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski”, w terminie do ostatniego dnia każdego kwartału kalendarzowego,
wskaźnik waloryzacji, obliczony według zasad określonych w ust. 2, obowiązujący w
następnym kwartale.
Art. 20.
Przepis art. 53 § 5 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio do pracownika pobierającego świadczenie rehabilitacyjne,
jeżeli zgłosi on swój powrót do pracodawcy niezwłocznie po wyczerpaniu tego świadczenia,
choćby nastąpiło to po upływie 6 miesięcy od rozwiązania stosunku pracy.
Art. 21.
Ilekroć w przepisach o ubezpieczeniu społecznym, o ubezpieczeniu zdrowotnym, o emeryturach
i rentach, a także w przepisach, które uzależniają uprawnienia od dochodu rodziny,
jest mowa o zasiłku chorobowym, należy przez to rozumieć również świadczenie rehabilitacyjne.
Art. 22.
Do świadczenia rehabilitacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 4 i
5, art. 12, art. 13 ust. 1, art. 15 i 17.
Rozdział 4
Zasiłek wyrównawczy
Art. 23.
1.
Zasiłek wyrównawczy przysługuje ubezpieczonemu będącemu pracownikiem ze zmniejszoną
sprawnością do pracy, wykonującemu pracę:
1)
w zakładowym lub międzyzakładowym ośrodku rehabilitacji zawodowej,
2)
u pracodawcy na wyodrębnionym stanowisku pracy, dostosowanym do potrzeb adaptacji
lub przyuczenia do określonej pracy,
jeżeli jego miesięczne wynagrodzenie osiągane podczas rehabilitacji jest niższe od
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ustalonego w myśl art. 36-42.
2.
O potrzebie przeprowadzenia rehabilitacji zawodowej orzeka wojewódzki ośrodek medycyny
pracy lub lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
3.
Zasiłek wyrównawczy przysługuje przez okres rehabilitacji zawodowej w warunkach, o
których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
Prawo do zasiłku wyrównawczego ustaje:
1)
z dniem zakończenia rehabilitacji zawodowej i przesunięcia do innej pracy, nie później
jednak niż po 24 miesiącach od dnia, w którym ubezpieczony będący pracownikiem podjął
rehabilitację;
2)
jeżeli z uwagi na stan zdrowia ubezpieczonego będącego pracownikiem rehabilitacja
zawodowa stała się niecelowa.
5.
O okolicznościach, o których mowa w ust. 4 pkt 2, orzeka lekarz orzecznik Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych.
6.
Do orzeczeń lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o których mowa w ust.
2 i 5, mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 18 ust. 4 i 5.
Art. 24.
1.
Zasiłek wyrównawczy stanowi różnicę między przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem
ustalonym w myśl art. 36-42 a miesięcznym wynagrodzeniem osiągniętym za pracę w warunkach
rehabilitacji zawodowej.
2.
Jeżeli ubezpieczony będący pracownikiem przepracował tylko część miesiąca wskutek
nieobecności w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, zasiłek wyrównawczy za ten miesiąc
przysługuje w wysokości różnicy między przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem ustalonym
w myśl art. 36-42, zmniejszonym o jedną trzydziestą część za każdy dzień tej nieobecności,
a wynagrodzeniem osiągniętym w tym miesiącu.
Art. 25.
Zasiłek wyrównawczy nie przysługuje ubezpieczonemu będącemu pracownikiem, uprawnionemu
do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub nauczycielskiego świadczenia
kompensacyjnego.
Art. 26.
(uchylony)
Rozdział 5
(uchylony)
Rozdział 6
Zasiłek macierzyński
Art. 29.
1.
Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego
albo w okresie urlopu wychowawczego:
1)
urodziła dziecko;
2)
przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec
którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia, i wystąpiła
do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia;
3)
przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej
zawodowej, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto
decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia.
2.
Przepisy ust. 1 pkt 2 i 3 stosuje się odpowiednio do ubezpieczonego.
2a.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do funkcjonariuszy Służby Celnej, którzy
przyjęli propozycję pracy na podstawie art. 165 ust. 7 i art. 167 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej i stali się pracownikami w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej,
i w dniu objęcia ubezpieczeniem chorobowym przebywali na urlopie macierzyńskim, urlopie
na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie rodzicielskim albo urlopie ojcowskim.
3.
W przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną - matkę dziecka z pobierania zasiłku macierzyńskiego,
po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 14 tygodni po porodzie,
zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu - ojcu dziecka, który uzyskał prawo
do urlopu macierzyńskiego lub przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej
opieki nad dzieckiem.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do ubezpieczonych, o których mowa w ust. 1
pkt 2 i 3 oraz ust. 2.
5.
W przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną - matkę dziecka, legitymującą się orzeczeniem
o niezdolności do samodzielnej egzystencji, z pobierania zasiłku macierzyńskiego,
po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie,
zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu - ojcu dziecka albo ubezpieczonemu
- innemu członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego,
urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał
działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
6.
Po wykorzystaniu przez ubezpieczoną - matkę dziecka zasiłku macierzyńskiego za okres
co najmniej 8 tygodni po porodzie, ubezpieczonemu - ojcu dziecka albo innemu ubezpieczonemu
członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał działalność
zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, przysługuje prawo do
zasiłku macierzyńskiego za okres, w którym ubezpieczona - matka dziecka przebywa w
szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność
leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, ze względu na
stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Zasiłek
macierzyński ubezpieczonej - matki dziecka przerywa się na okres, w którym z zasiłku
tego korzysta ubezpieczony - ojciec dziecka albo inny ubezpieczony członek najbliższej
rodziny.
7.
W przypadku zgonu ubezpieczonej - matki dziecka albo porzucenia przez nią dziecka,
zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu - ojcu dziecka albo innemu ubezpieczonemu
członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał działalność
zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. W przypadku porzucenia
dziecka przez ubezpieczoną - matkę dziecka, zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu
- ojcu dziecka albo innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, za okres
przypadający po dniu porzucenia dziecka przez ubezpieczoną - matkę dziecka, nie wcześniej
jednak niż po wykorzystaniu przez nią 8 tygodni zasiłku macierzyńskiego po porodzie.
8.
Przepisy ust. 3-7 stosuje się odpowiednio w przypadku gdy matka albo ojciec dziecka
korzysta z prawa do urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego
albo urlopu rodzicielskiego na podstawie przepisów odrębnych.
9.
W przypadku:
1)
zgonu matki dziecka nieobjętej ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa,
określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, albo nieposiadającej tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,
2)
porzucenia dziecka przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa w pkt 1, albo
nieposiadającą tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,
3)
niemożności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem,
o którym mowa w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,
legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji
- zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu - ojcu dziecka albo innemu ubezpieczonemu
członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał działalność
zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za okres przypadający
po dniu zaistnienia tych okoliczności.
10.
W przypadku podjęcia przez matkę dziecka, nieposiadającą tytułu do objęcia ubezpieczeniem
społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zatrudnienia w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, zasiłek
macierzyński przysługuje ubezpieczonemu - ojcu dziecka, który uzyskał prawo do urlopu
macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego
lub przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
do wyczerpania wymiaru zasiłku, nie dłużej niż przez okres trwania zatrudnienia matki.
Art. 29a.
1.
Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu
rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego.
2.
W przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 3-7, okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego
zmniejsza się o okres wypłaty tego zasiłku ubezpieczonej - matce dziecka, a w przypadku,
o którym mowa w art. 29 ust. 8, o okres, przez który matka dziecka korzystała, na
podstawie przepisów odrębnych, z prawa do urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach
urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego.
3.
Z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego mogą
jednocześnie korzystać ubezpieczeni rodzice dziecka. W takim przypadku łączny okres
zasiłku macierzyńskiego nie może przekraczać wymiaru urlopu rodzicielskiego określonego
przepisami Kodeksu pracy.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio w przypadku gdy drugi z rodziców dziecka korzysta
z prawa do urlopu rodzicielskiego na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 30.
1.
Zasiłek macierzyński przysługuje również w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia
chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało w okresie ciąży:
1)
wskutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy;
2)
z naruszeniem przepisów prawa, stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu.
2.
(uchylony)
3.
Ubezpieczonej będącej pracownicą, z którą rozwiązano stosunek pracy w okresie ciąży
z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy i której nie zapewniono innego
zatrudnienia, przysługuje do dnia porodu zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.
4.
Ubezpieczonej będącej pracownicą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas określony,
z którą umowa o pracę na podstawie art. 177 § 3 Kodeksu pracy została przedłużona do dnia porodu - przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego
po ustaniu ubezpieczenia.
Art. 30a.
1.
Ubezpieczona - matka dziecka, nie później niż 21 dni po porodzie, może złożyć pisemny
wniosek o wypłacenie jej zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu
macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze.
2.
Ubezpieczony, nie później niż 21 dni po przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu
do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia
dziecka albo po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem
rodziny zastępczej zawodowej, może złożyć pisemny wniosek o wypłacenie mu zasiłku
macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego
i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze.
3.
W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, ubezpieczona - matka dziecka
może dzielić się z ubezpieczonym - ojcem dziecka korzystaniem z zasiłku macierzyńskiego
za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego albo jego części.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do wniosku, o którym mowa w ust. 2.
Art. 31.
1.
Miesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego
oraz okres urlopu ojcowskiego wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku.
2.
Miesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego wynosi:
1)
100% podstawy wymiaru zasiłku - za okres do:
a)
6 tygodni urlopu rodzicielskiego, w przypadku, o którym mowa w art. 1821a § 1 pkt 1 i art. 183 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy,
b)
8 tygodni urlopu rodzicielskiego, w przypadkach, o których mowa w art. 1821a § 1 pkt 2 i art. 183 § 4 pkt 2 Kodeksu pracy,
c)
3 tygodni urlopu rodzicielskiego, w przypadku, o którym mowa w art. 183 § 4 pkt 3 Kodeksu pracy;
2)
60% podstawy wymiaru zasiłku - za okres urlopu rodzicielskiego przypadający po okresach,
o których mowa w pkt 1.
3.
Miesięczny zasiłek macierzyński w przypadku:
1)
ubezpieczonej będącej pracownicą, która złożyła wniosek o udzielenie jej, bezpośrednio
po urlopie macierzyńskim, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze, o którym mowa
w art. 1791Kodeksu pracy,
2)
ubezpieczonej niebędącej pracownicą, która złożyła wniosek, o którym mowa w art. 30a
ust. 1,
3)
ubezpieczonego będącego pracownikiem, który złożył wniosek, o którym mowa w art. 1824Kodeksu pracy,
4)
ubezpieczonego niebędącego pracownikiem, który złożył wniosek, o którym mowa w art.
30a ust. 2
- wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku za cały okres odpowiadający okresowi urlopu
macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego.
3a.
W przypadku gdy miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o zaliczkę
na podatek dochodowy od osób fizycznych, obliczonego zgodnie z ust. 1-3, jest niższa
niż kwota świadczenia rodzicielskiego, określonego w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych , kwotę zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od
osób fizycznych podwyższa się do wysokości świadczenia rodzicielskiego.
3b.
Podwyższenie, o którym mowa w ust. 3a, podlega finansowaniu z budżetu państwa w ramach
dotacji do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
3c.
W przypadku gdy zasiłek macierzyński przysługuje za część miesiąca, podwyższenie,
o którym mowa w ust. 3a, ustala się proporcjonalnie do okresu, za który jest wypłacany
zasiłek macierzyński.
3d.
W przypadku gdy oboje rodzice dziecka mają prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres
urlopu rodzicielskiego, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, od tego samego dnia, okres pobierania
tego zasiłku dzieli się proporcjonalnie między rodziców, z zachowaniem podstawy wymiaru
zasiłku określonej w tym przepisie.
3e.
W przypadku gdy o zasiłek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, wystąpią oboje rodzice dziecka,
zasiłek ten przysługuje temu z rodziców, który rozpoczął pobieranie tego zasiłku jako
pierwszy.
4.
W przypadku rezygnacji z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu
rodzicielskiego w pełnym wymiarze albo rezygnacji z zasiłku macierzyńskiego za okres
odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w wymiarze, o którym mowa w ust. 2 pkt
2, przysługuje jednorazowe wyrównanie pobranego zasiłku macierzyńskiego do 100% podstawy
wymiaru zasiłku, pod warunkiem niepobrania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający
okresowi urlopu rodzicielskiego w wymiarze, o którym mowa w ust. 2 pkt 2. Przepis
art. 64 stosuje się odpowiednio.
4a.
Wysokość zasiłku macierzyńskiego zmniejsza się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy,
w którym pracownik łączy korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy
u pracodawcy udzielającego takiego urlopu.
5.
Do zasiłku macierzyńskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 4 oraz art.
12 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 3.
Rozdział 7
Zasiłek opiekuńczy
Art. 32.
1.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu
konieczności osobistego sprawowania opieki nad:
1)
dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w przypadku:
a)
nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do
których dziecko uczęszcza, a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice mają
zawartą umowę uaktywniającą, o której mowa w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 , lub dziennego opiekuna sprawujących opiekę nad dzieckiem,
b)
porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących
się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi
sprawowanie opieki,
c)
pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem,
w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność
leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne;
2)
chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat;
2a)
chorym dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności
albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej
lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością
samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna
dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18 lat;
2b)
dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo
orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej
opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej
egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w
procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18 lat w przypadku:
a)
porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących
się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi
sprawowanie opieki,
b)
pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem,
w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność
leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne;
3)
innym chorym członkiem rodziny.
2.
Za członków rodziny, o których mowa w ust. 1 pkt 3, uważa się małżonka, rodziców,
rodzica dziecka, ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci
w wieku powyżej 14 lat - jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym
w okresie sprawowania opieki.
3.
Za dzieci w rozumieniu ust. 1 i 2 uważa się dzieci własne ubezpieczonego lub jego
małżonka oraz dzieci przysposobione, a także dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie.
Art. 32a.
1.
W przypadku gdy ubezpieczona matka dziecka przed upływem 8 tygodni po porodzie:
1)
przebywa w szpitalu albo w innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego
działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze
względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem
albo
2)
legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo
3)
porzuciła dziecko
- ubezpieczonemu - ojcu dziecka przysługuje dodatkowo, niezależnie od zasiłku określonego
w art. 32, zasiłek opiekuńczy w wymiarze do 8 tygodni, jeżeli przerwie zatrudnienie
lub inną działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do innego ubezpieczonego członka najbliższej
rodziny.
Art. 33.
1.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje przez okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu
konieczności osobistego sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż przez okres:
1)
60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad dziećmi, o których
mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2;
1a)
30 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad dziećmi, o których
mowa w art. 32 ust. 1 pkt 2a i 2b;
2)
14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad innymi członkami rodziny,
o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 3.
2.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie na opiekę nad dziećmi i innymi członkami rodziny
za okres nie dłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym. W przypadku gdy opieka jest
sprawowana wyłącznie nad osobami, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 2a, 2b i 3,
zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie za okres nie dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się niezależnie od liczby osób uprawnionych do zasiłku
opiekuńczego oraz bez względu na liczbę dzieci i innych członków rodziny wymagających
opieki.
Art. 34.
Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli poza ubezpieczonym są inni członkowie rodziny
pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, mogący zapewnić opiekę dziecku lub
choremu członkowi rodziny. Nie dotyczy to jednak opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem
w wieku do 2 lat.
Art. 35.
1.
Miesięczny zasiłek opiekuńczy wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku.
2.
Do zasiłku opiekuńczego stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 4 oraz art.
12 i 17.
Rozdział 8
Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym będącym pracownikami
Art. 36.
1.
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem
stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych
poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
2.
Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1,
podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie za
pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia.
3.
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za jeden dzień niezdolności do pracy stanowi
jedna trzydziesta część wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku.
4.
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskanego
u płatnika składek w okresie nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, w trakcie którego
powstała niezdolność do pracy.
Art. 37.
1.
Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego
ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie,
które ubezpieczony będący pracownikiem osiągnąłby, gdyby pracował pełny miesiąc kalendarzowy.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi:
1)
wynagrodzenie miesięczne określone w umowie o pracę lub w innym akcie, na podstawie
którego powstał stosunek pracy, jeżeli wynagrodzenie przysługuje w stałej miesięcznej
wysokości;
2)
wynagrodzenie miesięczne obliczone przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego za
przepracowane dni robocze przez liczbę dni przepracowanych i pomnożenie przez liczbę
dni, które ubezpieczony będący pracownikiem był obowiązany przepracować w tym miesiącu,
jeżeli przepracował choćby 1 dzień;
3)
kwota zmiennych składników wynagrodzenia w przeciętnej miesięcznej wysokości, wypłacona
za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, pracownikom zatrudnionym na takim
samym lub podobnym stanowisku pracy u pracodawcy, u którego przysługuje zasiłek chorobowy,
jeżeli ubezpieczony będący pracownikiem nie osiągnął żadnego wynagrodzenia.
Art. 38.
1.
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru zasiłku chorobowego
ustala się przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego przez ubezpieczonego będącego
pracownikiem za okres, o którym mowa w art. 36 ust. 1 i 2, przez liczbę miesięcy,
w których wynagrodzenie to zostało osiągnięte.
2.
Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1, ubezpieczony będący pracownikiem nie osiągnął
wynagrodzenia wskutek nieobecności w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, przy ustalaniu
podstawy wymiaru zasiłku chorobowego:
1)
wyłącza się wynagrodzenie za miesiące, w których przepracował mniej niż połowę obowiązującego
go czasu pracy;
2)
przyjmuje się, po uzupełnieniu według zasad określonych w art. 37 ust. 2, wynagrodzenie
z miesięcy, w których ubezpieczony będący pracownikiem przepracował co najmniej połowę
obowiązującego go czasu pracy.
3.
Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1, ubezpieczony będący pracownikiem w każdym
miesiącu z przyczyn usprawiedliwionych wykonywał pracę przez mniej niż połowę obowiązującego
go czasu pracy, przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przyjmuje się
wynagrodzenie za wszystkie miesiące po uzupełnieniu według zasad określonych w art.
37 ust. 2.
Art. 39.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego wypłacany zasiłek wyrównawczy
traktuje się na równi z wynagrodzeniem.
Art. 40.
W razie zmiany umowy o pracę lub innego aktu, na podstawie którego powstał stosunek
pracy, polegającej na zmianie wymiaru czasu pracy, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego
stanowi wynagrodzenie ustalone dla nowego wymiaru czasu pracy, jeżeli zmiana ta nastąpiła
w miesiącu, w którym powstała niezdolność do pracy, lub w miesiącach, o których mowa
w art. 36.
Art. 41.
1.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się składników
wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania tego zasiłku
zgodnie z postanowieniami układów zbiorowych pracy lub przepisami o wynagradzaniu,
jeżeli są one wypłacane za okres pobierania tego zasiłku.
2.
Składników wynagrodzenia przysługujących w myśl umowy o pracę lub innego aktu, na
podstawie którego powstał stosunek pracy, tylko do określonego terminu nie uwzględnia
się przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należnego za okres po tym
terminie.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do składników wynagrodzenia, których wypłaty
zaprzestano na podstawie układu zbiorowego pracy lub przepisów o wynagradzaniu.
Art. 42.
1.
Premie, nagrody i inne składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy miesięczne
wlicza się do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego w kwocie wypłaconej pracownikowi
za miesiące kalendarzowe, z których wynagrodzenie przyjmuje się do ustalenia podstawy
wymiaru zasiłku.
2.
Składniki wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1, przysługujące za okresy kwartalne,
wlicza się do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjmowanego do ustalenia podstawy
wymiaru zasiłku chorobowego w wysokości stanowiącej jedną dwunastą kwot wypłaconych
pracownikowi za cztery kwartały poprzedzające miesiąc, w którym powstała niezdolność
do pracy.
3.
Składniki wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1, przysługujące za okresy roczne,
wlicza się do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego w wysokości stanowiącej jedną dwunastą
kwoty wypłaconej pracownikowi za rok poprzedzający miesiąc, w którym powstała niezdolność
do pracy.
4.
Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do składników wynagrodzenia wypłacanych
za inne okresy.
5.
Jeżeli składniki wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1-4, nie zostały wypłacone do
czasu ostatecznego sporządzenia listy wypłat zasiłków chorobowych, do podstawy wymiaru
zasiłku przyjmuje się składniki wypłacone za okres poprzedni.
Art. 43.
Podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania
zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa
była krótsza niż 3 miesiące kalendarzowe.
Art. 44.
(uchylony)
Art. 45.
1.
Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego z tytułu pracy w pełnym wymiarze czasu pracy
nie może być niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu kwoty
odpowiadającej 13,71% tego wynagrodzenia.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do ubezpieczonych będących pracownikami, do których
wynagrodzenia nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę .
Art. 46.
Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia
chorobowego nie może być wyższa niż kwota wynosząca 100% przeciętnego wynagrodzenia.
Kwotę tę ustala się miesięcznie, poczynając od 3. miesiąca kwartału kalendarzowego,
na okres 3 miesięcy, na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego
kwartału, ogłaszanego dla celów emerytalnych.
Art. 47.
Przepisy art. 36-42 i art. 45 stosuje się odpowiednio przy ustalaniu podstawy wymiaru
świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku wyrównawczego, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku
w wysokości zasiłku macierzyńskiego i zasiłku opiekuńczego, a do świadczenia rehabilitacyjnego
także art. 46.
Rozdział 9
Zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłków przysługujących ubezpieczonym niebędącym pracownikami
Art. 48.
1.
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu niebędącemu pracownikiem
stanowi przeciętny miesięczny przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających
miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
2.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu
niebędącemu pracownikiem stosuje się odpowiednio przepisy art. 36 ust. 2-4, art. 38
ust. 1, art. 42, art. 43 i art. 46, z zastrzeżeniem art. 48a-50.
Art. 48a.
1.
W przypadku ubezpieczonego, dla którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie
chorobowe stanowi zadeklarowana kwota, podlegającego ubezpieczeniu chorobowemu przez
okres krótszy niż okres, o którym mowa w art. 48 ust. 1, podstawę wymiaru zasiłku
chorobowego stanowi suma:
1)
przeciętnej miesięcznej najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe,
po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt 4, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia,
z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz
2)
kwoty stanowiącej iloczyn jednej dwunastej przeciętnej kwoty zadeklarowanej jako podstawa
wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, w części przewyższającej najniższą podstawę
wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniach, o których mowa w art.
3 pkt 4, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega
uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz liczby tych miesięcy.
2.
Jeżeli okres ubezpieczenia chorobowego rozpoczął się po przerwie nieprzekraczającej
30 dni od ustania ubezpieczenia chorobowego z innego tytułu, w liczbie pełnych miesięcy
kalendarzowych ubezpieczenia, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uwzględnia się również
pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia z poprzedniego tytułu. Liczba pełnych miesięcy
kalendarzowych ubezpieczenia uwzględnionych z poprzedniego i aktualnego tytułu nie
może przekraczać 12.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego
przyjmuje się przeciętną miesięczną najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie
chorobowe oraz przeciętną kwotę zadeklarowaną jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie
chorobowe za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, w części przewyższającej najniższą
podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w ust. 1, za okres
pełnych miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia z aktualnego tytułu.
4.
Jeżeli przerwa w ubezpieczeniu chorobowym, o której mowa w ust. 2, nie jest związana
z ustaniem tytułu do ubezpieczeń społecznych, a związana jest jedynie z nieopłaceniem
składki na ubezpieczenie chorobowe bądź z opóźnieniem w jej opłaceniu, w podstawie
wymiaru zasiłku uwzględnia się również przeciętny miesięczny przychód za miesiące
przed przerwą.
5.
Jeżeli ubezpieczony przez cały okres wykonywania pozarolniczej działalności deklaruje
podstawę wymiaru składek w kwocie nie niższej niż określona w art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, o której mowa
w ust. 1, uważa się kwotę określoną w art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Art. 49.
1.
Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego
ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru zasiłku stanowi:
1)
najniższa miesięczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe za miesiąc,
w którym powstało prawo do zasiłku, po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt 4
- dla ubezpieczonych, dla których określono najniższą podstawę wymiaru składek;
2)
kwota przychodu określona w umowie przypadająca za miesiąc, w którym powstało prawo
do zasiłku, po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt 4, a jeżeli kwota ta w umowie
nie została określona, kwota przeciętnego miesięcznego przychodu innych ubezpieczonych,
z którymi płatnik składek zawarł takie same lub podobne umowy - dla ubezpieczonych
wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia;
3)
przeciętny miesięczny przychód innych członków spółdzielni za miesiąc, w którym powstało
prawo do zasiłku - dla ubezpieczonych będących członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych
i spółdzielni kółek rolniczych;
4)
przeciętny miesięczny przychód osób wykonujących pracę nakładczą na rzecz danego płatnika
składek za miesiąc, w którym powstało prawo do zasiłku - dla osób wykonujących pracę
nakładczą.
2.
Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego
ubezpieczenia chorobowego, a okres ubezpieczenia chorobowego rozpoczął się po przerwie
nieprzekraczającej 30 dni od ustania ubezpieczenia chorobowego z innego tytułu, przy
ustaleniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego stosuje się odpowiednio przepis art.
37 ust. 1.
3.
W przypadku ubezpieczonego, dla którego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie
chorobowe stanowi zadeklarowana kwota, jeżeli niezdolność do pracy powstała przed
upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, a okres tego ubezpieczenia
rozpoczął się po przerwie nieprzekraczającej 30 dni od ustania ubezpieczenia chorobowego
z innego tytułu, stosuje się odpowiednio przepisy art. 48a. Przy ustalaniu podstawy
wymiaru zasiłku chorobowego:
1)
przyjmuje się miesięczną najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe
oraz kwotę zadeklarowaną, w przeliczeniu na pełny miesiąc kalendarzowy ubezpieczenia,
w części przewyższającej najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe,
za miesiąc kalendarzowy, w którym powstała niezdolność do pracy, po odliczeniach,
o których mowa w art. 3 pkt 4;
2)
w liczbie pełnych miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia, o której mowa w art. 48a
ust. 1 pkt 2, uwzględnia się również miesiąc kalendarzowy, w którym powstała niezdolność
do pracy.
Art. 50.
1.
Jeżeli w okresie, o którym mowa w art. 48 lub art. 48a, przychód ubezpieczonego niebędącego
pracownikiem uległ zmniejszeniu wskutek niewykonywania pracy lub działalności w okresie
pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego
albo odbywania ćwiczeń wojskowych, przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego:
1)
wyłącza się przychód za miesiące, w których ubezpieczony wykonywał pracę lub działalność
przez mniej niż połowę miesiąca;
2)
przyjmuje się przychód za miesiące, w których ubezpieczony wykonywał pracę lub działalność
przez co najmniej połowę miesiąca.
2.
Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1, przychód ubezpieczonego w każdym miesiącu
uległ zmniejszeniu z przyczyn wymienionych w ust. 1, przy ustalaniu podstawy wymiaru
zasiłku chorobowego przyjmuje się przychód za wszystkie miesiące.
Art. 51.
(uchylony)
Art. 52.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku macierzyńskiego
i zasiłku opiekuńczego stosuje się odpowiednio przepisy art. 36 ust. 2-4, art. 38
ust. 1, art. 42, art. 43, art. 48 ust. 1 i art. 48a-50, a do świadczenia rehabilitacyjnego
także przepisy art. 19 ust. 2 i art. 46.
Art. 52a.
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego dla osób odbywających służbę zastępczą stanowi
kwota świadczenia pieniężnego, określona w przepisach o służbie zastępczej, w miesiącu,
w którym powstała niezdolność do pracy, po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt
4.
Rozdział 10
Dokumentowanie prawa do zasiłków i kontrola orzekania o czasowej niezdolności do pracy
Art. 53.
1.
Przy ustalaniu prawa do zasiłków i ich wysokości dowodami stwierdzającymi czasową
niezdolność do pracy z powodu choroby, pobytu w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym
podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne albo konieczność osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem
rodziny są zaświadczenia lekarskie, o których mowa w art. 55 ust. 1 i art. 55a ust.
7, albo wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6.
2.
Przewidywaną datę porodu określa zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym
druku, datę porodu zaś dokumentuje się skróconym odpisem aktu urodzenia dziecka.
3.
Przyczynę niemożności wykonywania pracy wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim
przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz niezdolności
do pracy wskutek poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów określa
zaświadczenie wystawione przez lekarza na zwykłym druku.
Art. 54.
13)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 4..
Zakład Ubezpieczeń Społecznych upoważnia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej
niezdolności do pracy z powodu choroby, pobytu w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym
podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne albo o konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym
członkiem rodziny, zwanych dalej „zaświadczeniem lekarskim”, lekarza, lekarza dentystę,
felczera lub starszego felczera, zwanych dalej „wystawiającym zaświadczenie lekarskie”,
po złożeniu, w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego, podpisanego
kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo
z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego
w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
na elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utworzoną zgodnie
z przepisami wydanymi na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów
realizujących zadania publiczne , zwaną dalej „elektroniczną skrzynką podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych”, oświadczenia,
że zobowiązuje się do przestrzegania zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy
i wykonywania obowiązków wynikających z przepisów ustawy i przepisów o ochronie danych
osobowych.
14)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 88 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), która wejdzie w życie z dniem 1 lipca 2021 r..
Zakład Ubezpieczeń Społecznych upoważnia do wystawiania zaświadczeń lekarskich o czasowej
niezdolności do pracy z powodu choroby, pobytu w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym
podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne albo o konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym
członkiem rodziny, zwanych dalej „zaświadczeniem lekarskim”, lekarza, lekarza dentystę,
felczera lub starszego felczera, zwanych dalej „wystawiającym zaświadczenie lekarskie”,
po złożeniu, w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego, podpisanego
kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo
z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego
w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
na elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utworzoną zgodnie
z przepisami wydanymi na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów
realizujących zadania publiczne , zwaną dalej „elektroniczną skrzynką podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych”, lub
na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych , zwany dalej „adresem do doręczeń elektronicznych”, oświadczenia, że zobowiązuje
się do przestrzegania zasad orzekania o czasowej niezdolności do pracy i wykonywania
obowiązków wynikających z przepisów ustawy i przepisów o ochronie danych osobowych.
2.
(uchylony)
3.
Upoważnienia, o którym mowa w ust. 1, Zakład Ubezpieczeń Społecznych udziela w formie
decyzji.
Art. 54a.
1.
Wystawiający zaświadczenie lekarskie, mający utworzony profil informacyjny, o którym
mowa w art. 55a ust. 1, może udzielić upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich,
w jego imieniu i na podstawie danych dotyczących orzeczonej czasowej niezdolności
do pracy zawartych w sporządzonej przez niego dokumentacji medycznej, o której mowa
w art. 55 ust. 4 pkt 2, zwanego dalej „upoważnieniem do wystawiania zaświadczeń lekarskich”,
osobie wykonującej:
1)
zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej ;
2)
czynności pomocnicze przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku
Praw Pacjenta .
2.
Upoważnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich może być udzielone na okres nie
dłuższy niż 12 miesięcy, przy czym po upływie tego okresu można udzielać kolejnych
upoważnień na okresy nie dłuższe niż 12 miesięcy. Upoważnienie do wystawiania zaświadczeń
lekarskich może być w każdym czasie cofnięte przez wystawiającego zaświadczenie lekarskie.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
6.
Od dnia udzielenia upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich do dnia jego
cofnięcia albo wygaśnięcia wystawiający zaświadczenie lekarskie ponosi odpowiedzialność
wynikającą z przepisów ustawy za skutki nieprawidłowego wystawienia zaświadczenia
lekarskiego przez osobę upoważnioną, o której mowa w ust. 1.
7.
Osoby upoważnione, o których mowa w ust. 1, mogą być dopuszczone do przetwarzania
danych osobowych zawartych w tych dokumentach po wydaniu im przez podmiot wykonujący
działalność leczniczą upoważnienia do przetwarzania danych osobowych. Osoby te mogą
być obecne przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych oraz są obowiązane do zachowania
poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych w związku z wystawianiem zaświadczenia
lekarskiego. Zachowanie poufności obowiązuje również po śmierci ubezpieczonego.
8.
(uchylony)
9.
(uchylony)
10.
(uchylony)
11.
Do wystawiania zaświadczeń lekarskich przez osoby upoważnione, o których mowa w ust.
1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 55 ust. 1-3, art. 55a ust. 1, ust. 2 pkt
1 i 3, ust. 3-6, 8 i 9 oraz art. 58a dotyczące wystawiającego zaświadczenie lekarskie,
z tym że:
1)
przez wystawiającego zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w art. 55 ust. 3 pkt 4,
rozumie się wystawiającego zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w art. 54 ust. 1;
2)
po dokonaniu weryfikacji, o której mowa w art. 31b ust. 9 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie
zdrowia , z wynikiem pozytywnym, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż w terminie
48 godzin, zapewnia osobie upoważnionej, o której mowa w ust. 1, możliwość wystawiania
zaświadczeń lekarskich w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego udostępnionego bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
na jej profilu informacyjnym;
3)
do osoby upoważnionej, o której mowa w ust. 1, przepisy art. 58a stosuje się w celu
skorygowania błędu popełnionego w zaświadczeniu lekarskim wystawionym przez tę osobę,
a także przez wystawiającego zaświadczenie lekarskie, który ją upoważnił do wystawiania
zaświadczeń lekarskich, oraz przez inne osoby upoważnione przez niego do wystawiania
zaświadczeń lekarskich.
12.
W przypadku, o którym mowa w ust. 11 pkt 3, Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia
osobie upoważnionej, o której mowa w ust. 1, na jej profilu informacyjnym, informacje
o wcześniejszych zaświadczeniach lekarskich zgromadzonych w rejestrze, o którym mowa
w art. 55b ust. 1, wystawionych przez tę osobę, a także przez wystawiającego zaświadczenie
lekarskie, który ją upoważnił do wystawiania zaświadczeń lekarskich, oraz przez inne
osoby upoważnione przez niego do wystawiania zaświadczeń lekarskich.
13.
(uchylony)
14.
(uchylony)
15.
Udzielanie upoważnień, o których mowa w ust. 1, następuje za pośrednictwem Rejestru
Asystentów Medycznych, o którym mowa w art. 31b ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie
zdrowia, na zasadach określonych w tej ustawie.
Art. 55.
1.
Zaświadczenie lekarskie jest wystawiane zgodnie ze wzorem ustalonym przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego udostępnionego bezpłatnie
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w formie dokumentu elektronicznego podpisanego
kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo
z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego
w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje zaświadczenie lekarskie na elektroniczną
skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
3.
Zaświadczenie lekarskie zawiera:
1)
identyfikator i datę wystawienia zaświadczenia lekarskiego;
2)
dane ubezpieczonego: pierwsze imię, nazwisko, numer Powszechnego Elektronicznego Systemu
Ewidencji Ludności, zwany dalej „numerem PESEL”, albo serię i numer paszportu i datę
urodzenia, jeżeli nie nadano numeru PESEL, oraz adres miejsca pobytu ubezpieczonego
w czasie trwania niezdolności do pracy;
3)
dane płatnika składek: numer identyfikacji podatkowej, zwany dalej „NIP”, lub numer
PESEL albo serię i numer paszportu, jeżeli nie ma obowiązku posługiwania się NIP i
nie nadano numeru PESEL, oraz rodzaj identyfikatora płatnika składek;
4)
imię, nazwisko i numer prawa wykonywania zawodu wystawiającego zaświadczenie lekarskie
oraz adres miejsca udzielania świadczeń zdrowotnych;
5)
okres orzeczonej czasowej niezdolności do pracy, w tym okres pobytu w szpitalu;
6)
informacje o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłku chorobowego lub jego
wysokość, zgodnie z art. 7 pkt 2, art. 8, art. 9 ust. 2, art. 11 ust. 2 pkt 1 i art.
16, podane z zastosowaniem kodów literowych, o których mowa w art. 57 ust. 1;
7)
wskazania lekarskie - odpowiednio: chory powinien leżeć albo chory może chodzić;
8)
okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania osobistej
opieki nad chorym członkiem rodziny, datę urodzenia tego członka rodziny i stopień
jego pokrewieństwa lub powinowactwa z ubezpieczonym;
9)
numer statystyczny choroby ubezpieczonego ustalony według Międzynarodowej Statystycznej
Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych;
10)
oznaczenie instytucji, w której ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczenia.
4.
Orzekanie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, pobytu w szpitalu albo
innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą
w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne lub o konieczności osobistego
sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny:
1)
następuje po przeprowadzeniu bezpośredniego badania stanu zdrowia ubezpieczonego lub
chorego członka rodziny;
2)
jest dokumentowane w dokumentacji medycznej na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
Art. 55a.
1.
W celu wystawiania zaświadczeń lekarskich wystawiający zaświadczenie lekarskie tworzy
za pomocą systemu teleinformatycznego udostępnionego bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych profil informacyjny.
2.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w celu wystawienia zaświadczenia lekarskiego udostępnia
bezpłatnie wystawiającemu zaświadczenie lekarskie na jego profilu informacyjnym:
1)
dane zgromadzone w prowadzonych na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych:
a)
Centralnym Rejestrze Ubezpieczonych - pierwsze imię, nazwisko, datę urodzenia i adres
zamieszkania ubezpieczonego,
b)
Centralnym Rejestrze Płatników Składek - nazwę skróconą oraz NIP lub numer PESEL albo
serię i numer paszportu płatnika składek, jeżeli nie ma obowiązku posługiwania się
NIP i nie nadano numeru PESEL,
c)
Centralnym Rejestrze Członków Rodziny Ubezpieczonych Uprawnionych do Ubezpieczenia
Zdrowotnego - datę urodzenia chorego członka rodziny i stopień jego pokrewieństwa
lub powinowactwa z ubezpieczonym;
2)
informacje o wcześniejszych zaświadczeniach lekarskich wystawionych ubezpieczonemu,
zgromadzone w rejestrze, o którym mowa w art. 55b ust. 1, oraz o zaświadczeniach,
o których mowa w art. 59 ust. 8;
3)
informacje, czy płatnik składek posiada profil informacyjny płatnika składek, o którym
mowa w art. 58 ust. 1.
3.
Dane i informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 i 3, Zakład
Ubezpieczeń Społecznych udostępnia po podaniu przez wystawiającego zaświadczenie lekarskie
numeru PESEL ubezpieczonego albo serii i numeru paszportu, jeżeli ubezpieczonemu nie
nadano numeru PESEL, a dane, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. c, po podaniu numeru
PESEL członka rodziny albo serii i numeru paszportu, jeżeli członkowi rodziny nie
nadano numeru PESEL.
4.
Prawidłowość i aktualność danych i informacji udostępnionych na profilu informacyjnym
wystawiający zaświadczenie lekarskie potwierdza u ubezpieczonego.
5.
W przypadku gdy na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie nie
zostaną udostępnione dane lub informacje albo zostaną udostępnione dane lub informacje
niekompletne lub nieaktualne, brakujące lub aktualne dane lub informacje wystawiający
zaświadczenie lekarskie uzyskuje od ubezpieczonego.
6.
Na żądanie ubezpieczonego oraz w przypadku gdy z informacji udostępnionych na profilu
informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie wynika, że płatnik składek nie
posiada profilu informacyjnego płatnika składek, o którym mowa w art. 58 ust. 1, wystawiający
zaświadczenie lekarskie przekazuje ubezpieczonemu wydruk wystawionego zaświadczenia
lekarskiego z systemu teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 1, zawierający dane
i informacje, o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 1-8 i 10, opatrzony jego podpisem
i pieczątką.
7.
W przypadku gdy wystawienie zaświadczenia lekarskiego w formie dokumentu elektronicznego,
o którym mowa w art. 55 ust. 1, nie jest możliwe, w szczególności w przypadku braku
możliwości dostępu do Internetu lub braku możliwości podpisania zaświadczenia lekarskiego
kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo
z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego
w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
wystawiający zaświadczenie lekarskie w dniu badania przekazuje ubezpieczonemu zaświadczenie
lekarskie wystawione na formularzu zaświadczenia lekarskiego wydrukowanym z systemu
teleinformatycznego, o którym mowa w art. 55 ust. 1, zawierające dane i informacje,
o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 1-8 i 10, opatrzone jego podpisem i pieczątką.
Dane i informacje, o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 2, 3 i 10, oraz dane i informacje
dotyczące daty urodzenia członka rodziny i stopnia jego pokrewieństwa lub powinowactwa
z ubezpieczonym, o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 8, wystawiający zaświadczenie
lekarskie uzyskuje od ubezpieczonego.
8.
W przypadkach, o których mowa w ust. 4, 5 i 7, ubezpieczony jest obowiązany przekazać
wystawiającemu zaświadczenie lekarskie dane i informacje w zakresie niezbędnym do
wystawienia zaświadczenia lekarskiego.
9.
Wystawiający zaświadczenie lekarskie, w terminie 3 dni roboczych od dnia wystawienia
zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w ust. 7, przekazuje na elektroniczną skrzynkę
podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaświadczenie lekarskie wystawione w formie
dokumentu elektronicznego, o którym mowa w art. 55 ust. 1, zawierające dane i informacje
zawarte w wystawionym zaświadczeniu lekarskim, o którym mowa w ust. 7, oraz informację,
o której mowa w art. 55 ust. 3 pkt 9. Jeżeli przekazanie zaświadczenia lekarskiego
w tym terminie nie jest możliwe, w szczególności w przypadku braku możliwości dostępu
do Internetu lub braku możliwości podpisania zaświadczenia lekarskiego kwalifikowanym
podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem
sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie
teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje zaświadczenie lekarskie nie później
niż w terminie 3 dni roboczych od ustania przyczyn uniemożliwiających przekazanie
zaświadczenia lekarskiego.
Art. 55b.
1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi rejestr zaświadczeń lekarskich zawierający
dane i informacje, o których mowa w art. 55 ust. 3.
2.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przechowuje zaświadczenie lekarskie przez okres 3 lat,
licząc od końca roku kalendarzowego, w którym je wystawiono.
3.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia bezpłatnie Kasie Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego zaświadczenia lekarskie, o których mowa w art. 55 ust. 1, oraz informacje,
o których mowa w art. 58a, jeżeli dotyczą osób ubezpieczonych w Kasie.
Art. 56.
1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi rejestr lekarzy, lekarzy dentystów, felczerów
i starszych felczerów, którzy zgłosili wniosek w sprawie upoważnienia ich do wystawiania
zaświadczeń lekarskich.
2.
Rejestr, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)
numer prawa wykonywania zawodu;
2)
imię i nazwisko;
3)
numer PESEL albo serię i numer paszportu, w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL;
4)
rodzaj i stopień specjalizacji;
5)
adres miejsca udzielania świadczeń zdrowotnych;
6)
nazwę i siedzibę właściwej izby lekarskiej;
7)
informację o cofnięciu upoważnienia, o którym mowa w art. 54 ust. 1.
3.
Lekarze, lekarze dentyści, felczerzy i starsi felczerzy, o których mowa w ust. 1,
informują Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zmianach w zakresie danych i informacji
gromadzonych w rejestrze, o których mowa w ust. 2.
4.
(uchylony)
5.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych:
1)
udostępnia Naczelnej Radzie Lekarskiej oraz systemowi informacji w ochronie zdrowia,
o którym mowa w ustawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, informacje zgromadzone w rejestrze, o którym mowa w ust. 1;
2)
jest uprawniony do korzystania z informacji, o których mowa w ust. 2, zgromadzonych
w rejestrach lekarzy prowadzonych przez okręgowe rady lekarskie oraz zgromadzonych
w Centralnym Rejestrze Lekarzy i Lekarzy Dentystów prowadzonym przez Naczelną Radę
Lekarską.
6.
(uchylony)
Art. 57.
1.
W zaświadczeniu lekarskim o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub pobytu
w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność
leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne informacje o okolicznościach
mających wpływ na prawo do zasiłku chorobowego lub jego wysokość zgodnie z art. 7
pkt 2, art. 8, art. 9 ust. 2, art. 11 ust. 2 pkt 1 i art. 16 podaje się z zastosowaniem
następujących kodów literowych:
1)
kod A - oznacza niezdolność do pracy powstałą po przerwie nieprzekraczającej 60 dni
- spowodowaną tą samą chorobą, która była przyczyną niezdolności do pracy przed przerwą;
2)
kod B - oznacza niezdolność do pracy przypadającą w okresie ciąży;
3)
kod C - oznacza niezdolność do pracy spowodowaną nadużyciem alkoholu;
4)
kod D - oznacza niezdolność do pracy spowodowaną gruźlicą;
5)
kod E - oznacza niezdolność do pracy spowodowaną chorobą, o której mowa w art. 7 pkt
2.
2.
W zaświadczeniu lekarskim, na pisemny wniosek ubezpieczonego, nie umieszcza się kodu
„B” i „D”.
Art. 58.
1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia bezpłatnie zaświadczenie lekarskie płatnikowi
składek na profilu informacyjnym płatnika składek, bez informacji, o której mowa w
art. 55 ust. 3 pkt 9, nie później niż w dniu następującym po dniu otrzymania zaświadczenia
lekarskiego.
2.
Profil informacyjny płatnika składek jest tworzony przez płatnika składek za pomocą
systemu teleinformatycznego udostępnionego bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
3.
Profil informacyjny płatnika składek są obowiązani utworzyć płatnicy składek obowiązani
na podstawie art. 47a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych do przekazywania dokumentów niezbędnych do prowadzenia kont płatników składek i kont
ubezpieczonych oraz korekty tych dokumentów przez transmisję danych w formie dokumentu
elektronicznego.
4.
Płatnicy składek, którzy utworzyli profil informacyjny płatnika składek, są obowiązani
do jego utrzymywania także wówczas, gdy nie ma do nich zastosowania obowiązek przekazywania
dokumentów niezbędnych do prowadzenia kont płatników składek i kont ubezpieczonych
oraz korekty tych dokumentów przez transmisję danych w formie dokumentu elektronicznego,
o którym mowa w art. 47a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
5.
Płatnik składek nieposiadający profilu informacyjnego płatnika składek informuje ubezpieczonego,
w formie pisemnej, w pierwszym dniu podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, o obowiązku
dostarczania mu przez ubezpieczonego wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa
w art. 55a ust. 6, albo zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7.
6.
Płatnik składek, o którym mowa w ust. 5, w przypadku utworzenia profilu informacyjnego
płatnika składek, w terminie 7 dni od dnia utworzenia tego profilu, informuje ubezpieczonego,
w formie pisemnej, o ustaniu obowiązku dostarczania mu przez ubezpieczonego wydruku
zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6, albo zaświadczenia lekarskiego,
o którym mowa w art. 55a ust. 7.
Art. 58a.
1.
W przypadku gdy w zaświadczeniu lekarskim został popełniony błąd, wystawiający zaświadczenie
lekarskie, który wystawił zaświadczenie lekarskie, w którym został popełniony błąd,
albo inny wystawiający zaświadczenie lekarskie, w terminie 3 dni roboczych od dnia
stwierdzenia błędu lub otrzymania informacji o stwierdzeniu błędu, w szczególności
od płatnika składek, ubezpieczonego lub Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przekazuje
na elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o której mowa
w art. 55 ust. 2, odpowiednio:
1)
informację o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym został popełniony
błąd, albo
2)
informację, o której mowa w pkt 1, oraz nowe zaświadczenie lekarskie, zawierające
identyfikator i datę jego wystawienia oraz dane i informacje, o których mowa w art.
55 ust. 3 pkt 2-10, zawarte w zaświadczeniu lekarskim, w którym został popełniony
błąd, po sprostowaniu tego błędu
- podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym
albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych
dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych.
1a.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, przepisu art. 55 ust. 4 pkt 1 nie stosuje się.
2.
Jeżeli przekazanie informacji o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego,
w którym został popełniony błąd, lub nowego zaświadczenia lekarskiego w terminie,
o którym mowa w ust. 1, nie jest możliwe, w szczególności w przypadku braku możliwości
dostępu do Internetu lub braku możliwości podpisania informacji lub zaświadczenia
lekarskiego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym
albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych
dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje informację lub zaświadczenie
lekarskie nie później niż w terminie 3 dni roboczych od ustania przyczyn uniemożliwiających
przekazanie informacji lub zaświadczenia lekarskiego.
3.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż w dniu następującym po dniu otrzymania
informacji o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym został popełniony
błąd, albo informacji o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym
został popełniony błąd, oraz nowego zaświadczenia lekarskiego udostępnia bezpłatnie
na profilu informacyjnym płatnika składek:
1)
informację o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym został popełniony
błąd, płatnikowi składek wskazanemu w zaświadczeniu lekarskim, w którym został popełniony
błąd;
2)
nowe zaświadczenie lekarskie, bez informacji, o której mowa w art. 55 ust. 3 pkt 9,
płatnikowi składek wskazanemu w nowym zaświadczeniu lekarskim.
4.
Informację o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym został popełniony
błąd, wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje także, w formie pisemnej, ubezpieczonemu,
informując go równocześnie o obowiązku doręczenia tej informacji płatnikowi składek,
w przypadku gdy z informacji udostępnionych na profilu informacyjnym wystawiającego
zaświadczenie lekarskie wynika, że płatnik składek nie posiada profilu informacyjnego
płatnika składek.
5.
Wydruk nowego zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6, wystawiający
zaświadczenie lekarskie przekazuje także ubezpieczonemu, informując go równocześnie
o obowiązku doręczenia nowego zaświadczenia lekarskiego płatnikowi składek, w przypadku
gdy z informacji udostępnionych na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie
lekarskie wynika, że płatnik składek nie posiada profilu informacyjnego płatnika składek.
6.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w art. 55a ust. 7, w zaświadczeniu lekarskim na
formularzu wydrukowanym z systemu teleinformatycznego błąd został stwierdzony w dniu
badania w obecności ubezpieczonego, wystawiający zaświadczenie lekarskie informuje
ubezpieczonego o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym został
popełniony błąd, oraz przekazuje ubezpieczonemu nowe zaświadczenie lekarskie. Wystawiający
zaświadczenie lekarskie przesyła informację o stwierdzeniu nieważności formularza
zaświadczenia lekarskiego w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
7.
Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio, jeżeli w przypadku, o którym mowa w art.
55a ust. 7, błąd w zaświadczeniu lekarskim wystawionym na formularzu wydrukowanym
z systemu teleinformatycznego zostanie stwierdzony przed przekazaniem zaświadczenia
lekarskiego wystawionego w formie dokumentu elektronicznego, o którym mowa w art.
55 ust. 1, na elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
8.
Jeżeli błąd w zaświadczeniu lekarskim ma wpływ na prawo do przyznanego zasiłku lub
jego wysokość, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję o braku prawa do zasiłku
lub o zmianie jego wysokości. W przypadku gdy do wypłaty zasiłku jest obowiązany płatnik
składek, decyzja jest wydawana na wniosek płatnika składek lub ubezpieczonego.
Art. 59.
1.
Prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania
zaświadczeń lekarskich podlega kontroli.
2.
Kontrolę wykonują lekarze orzecznicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
3.
W celu kontroli lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może:
1)
przeprowadzić badanie lekarskie ubezpieczonego:
a)
w wyznaczonym miejscu,
b)
w miejscu jego pobytu;
2)
skierować ubezpieczonego na badanie specjalistyczne przez lekarza konsultanta Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych;
3)
zażądać od wystawiającego zaświadczenie lekarskie udostępnienia dokumentacji medycznej
dotyczącej ubezpieczonego stanowiącej podstawę wydania zaświadczenia lekarskiego lub
udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie;
4)
zlecić wykonanie badań pomocniczych w wyznaczonym terminie.
4.
Ubezpieczony jest obowiązany udostępnić posiadaną dokumentację medyczną lekarzowi
przeprowadzającemu badanie, o którym mowa w ust. 3 pkt 1 i 2.
5.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiadamia ubezpieczonego o terminie badania przez
lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo przez lekarza konsultanta
lub dostarczenia posiadanych wyników badań pomocniczych. Zawiadomienie zawiera informację
o skutkach, o których mowa w ust. 6 i 10.
5a5)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 6..
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje przez:
1)
operatora pocztowego - w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe ;
2)
pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub inne upoważnione osoby;
3)
pracodawcę.
5a6)W brzmieniu ustalonym przez art. 88 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5, Zakład Ubezpieczeń Społecznych doręcza:
1)
w przypadku osoby fizycznej posiadającej jednocześnie adres do doręczeń elektronicznych
wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, oraz profil informacyjny w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
na adres do doręczeń elektronicznych oraz przez przekazanie pisma w postaci elektronicznej
na profil informacyjny w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
albo
2)
przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której
mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo
3)
przez operatora pocztowego - w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe , albo
4)
przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby, albo
5)
przez pracodawcę.
5b5)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 6..
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5a pkt 1, przekazuje się w formie pisemnej. Zawiadomienie,
o którym mowa w ust. 5a pkt 2 i 3, przekazuje się telefonicznie lub za pomocą środków
komunikacji elektronicznej, w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną . Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5a pkt 2 i 3, może być przekazane, jeżeli odpowiednio
numer telefonu ubezpieczonego lub jego adres elektroniczny są znane podmiotowi dokonującemu
doręczenia.
5b6)W brzmieniu ustalonym przez art. 88 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Zawiadomienie, o którym mowa w:
1)
ust. 5a pkt 1, przekazuje się na piśmie w postaci elektronicznej;
2)
ust. 5a pkt 2 i 3, przekazuje się na piśmie w postaci papierowej;
3)
ust. 5a pkt 4 i 5, przekazuje się na piśmie w postaci papierowej, telefonicznie lub
za pomocą środków komunikacji elektronicznej, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną , w tym na adres do doręczeń elektronicznych. Zawiadomienie, o którym mowa w ust.
5a pkt 4 i 5, może być przekazane telefonicznie, jeżeli numer telefonu ubezpieczonego
jest znany podmiotowi dokonującemu doręczenia.
5c5)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 6..
Zawiadomienie w formie pisemnej przesyłane jest na adres pobytu ubezpieczonego w okresie
czasowej niezdolności do pracy, wskazany w zaświadczeniu lekarskim. Zawiadomienie
przekazywane telefonicznie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej jest dokonywane
odpowiednio na numer telefonu ubezpieczonego lub na adres elektroniczny, o których
mowa w ust. 5b.
5c6)W brzmieniu ustalonym przez art. 88 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Zawiadomienie na piśmie w postaci papierowej przesyłane jest na adres pobytu ubezpieczonego
w okresie czasowej niezdolności do pracy, wskazany w zaświadczeniu lekarskim.
5d.
Ubezpieczony jest zobowiązany podać wystawiającemu zaświadczenie lekarskie adres pobytu
w okresie czasowej niezdolności do pracy, jeżeli adres udostępniony na profilu informacyjnym
wystawiającego zaświadczenie lekarskie lub znajdujący się w dokumentacji medycznej
ubezpieczonego różni się od adresu pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy.
5e.
Ubezpieczony jest zobowiązany poinformować płatnika składek oraz Zakład Ubezpieczeń
Społecznych o zmianie adresu pobytu, o którym mowa w ust. 5c, w trakcie niezdolności
do pracy, nie później niż w ciągu 3 dni od wystąpienia tej okoliczności.
5f.
W razie niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 5d i 5e, przyjmuje się, że
zawiadomienie o terminie badania wysłane na adres pobytu, o którym mowa w ust. 5c,
zostało doręczone skutecznie.
5g.
Zawiadomienie przekazane telefonicznie ma skutek doręczenia, jeżeli rozmowa była rejestrowana,
a ubezpieczony wyraził zgodę na nagranie. Zawiadomienie przekazane za pomocą środków
komunikacji elektronicznej ma skutek doręczenia, jeżeli doręczający otrzymał potwierdzenie
jego otrzymania przez ubezpieczonego.
6.
W razie uniemożliwienia badania lub niedostarczenia posiadanych wyników badań w terminie,
o którym mowa w ust. 5, zaświadczenie lekarskie traci ważność od dnia następującego
po tym terminie.
7.
Jeżeli po analizie dokumentacji medycznej i po przeprowadzeniu badania ubezpieczonego
lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określi wcześniejszą datę ustania
niezdolności do pracy niż orzeczona w zaświadczeniu lekarskim, za okres od tej daty
zaświadczenie lekarskie traci ważność.
8.
W przypadkach, o których mowa w ust. 7, lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
wystawia zaświadczenie, które jest traktowane na równi z zaświadczeniem stwierdzającym
brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, wydanym w myśl art. 229 § 4 Kodeksu pracy.
9.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 8, lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
wystawia w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym,
podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania
pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym
bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie ze wzorem ustalonym przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego udostępnionego
bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Przepisy art. 55 ust. 2 i art. 55a
ust. 7-9 stosuje się odpowiednio.
9a.
W przypadku wystawienia przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaświadczenia,
o którym mowa w ust. 8, Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje o tym fakcie wystawiającego
zaświadczenie lekarskie.
9b.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 8, zawiera:
1)
datę wystawienia;
2)
dane ubezpieczonego: pierwsze imię, nazwisko, numer PESEL albo serię i numer paszportu
i datę urodzenia, jeżeli nie nadano numeru PESEL, oraz adres jego pobytu w czasie
trwania niezdolności do pracy;
3)
dane płatnika składek: NIP lub numer PESEL albo serię i numer paszportu, jeżeli nie
ma obowiązku posługiwania się NIP i nie nadano numeru PESEL, oraz rodzaj identyfikatora
płatnika składek;
4)
datę ustania niezdolności do pracy;
5)
identyfikator zaświadczenia lekarskiego, które traci ważność za okres od daty wskazanej
w pkt 4, wskutek okoliczności, o których mowa w ust. 7;
6)
imię i nazwisko lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wystawiającego
zaświadczenie;
7)
oznaczenie terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
8)
informacje dla ubezpieczonego o okolicznościach, o których mowa w ust. 7, a także
o konieczności doręczenia zaświadczenia płatnikowi składek, w przypadku gdy nie posiada
on profilu informacyjnego płatnika składek.
9c.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 8, jest udostępniane płatnikowi składek na zasadach
określonych dla zaświadczenia lekarskiego.
9d.
Lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przekazuje ubezpieczonemu w dniu
badania:
1)
wydruk zaświadczenia, o którym mowa w ust. 8, z systemu teleinformatycznego, o którym
mowa w ust. 9, albo
2)
zaświadczenie, o którym mowa w ust. 8, wystawione na formularzu zaświadczenia wydrukowanym
z systemu teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 9
- opatrzone jego podpisem i pieczątką.
9e.
Ubezpieczony dostarcza płatnikowi składek:
1)
wydruk zaświadczenia, o którym mowa w ust. 9d pkt 1, jeżeli płatnik składek nie posiada
profilu informacyjnego płatnika składek;
2)
zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w ust. 9d pkt 2.
10.
W przypadkach, o których mowa w ust. 6 i 7, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje
decyzję o braku prawa do zasiłku.
11.
Kopię decyzji, o której mowa w ust. 10, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przesyła pracodawcy
ubezpieczonego, którego ta decyzja dotyczy.
12.
Pracodawca może wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przeprowadzenie kontroli
prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania
zaświadczeń lekarskich dla celów wypłaty wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy,
o którym mowa w art. 92 Kodeksu pracy. Zakład informuje pracodawcę o wyniku postępowania.
13.
Poniesione przez ubezpieczonego koszty przejazdu na badania kontrolne Zakład Ubezpieczeń
Społecznych zwraca do wysokości kosztów przejazdu najtańszym środkiem komunikacji
publicznej.
14.
(uchylony)
15.
(uchylony)
Art. 59a.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej, określi, w drodze
rozporządzenia:
1)
tryb i sposób orzekania o czasowej niezdolności do pracy oraz wystawiania zaświadczenia
lekarskiego i zaświadczenia, o którym mowa w art. 59 ust. 8,
2)
sposób dokumentowania orzeczonej niezdolności do pracy,
3)
tryb i sposób sprostowania błędu w zaświadczeniu lekarskim oraz przekazywania ubezpieczonemu
i płatnikowi składek informacji o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego,
w którym został popełniony błąd, i wydruku nowego zaświadczenia lekarskiego, o którym
mowa w art. 55a ust. 6
- mając na uwadze konieczność zapewnienia prawidłowego i sprawnego orzekania o czasowej
niezdolności do pracy, jednolitości trybu i sposobu wystawiania zaświadczeń lekarskich
i zaświadczeń, o których mowa w art. 59 ust. 8, oraz sposobu dokumentowania orzeczonej
niezdolności do pracy, a także sprawnego sprostowania błędów w wystawionych zaświadczeniach
lekarskich.
Art. 60.
1.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wystawianiu zaświadczeń lekarskich, w
szczególności gdy zaświadczenie lekarskie zostało wystawione:
1)
bez przeprowadzenia bezpośredniego badania ubezpieczonego,
2)
bez udokumentowania rozpoznania stanowiącego podstawę orzeczonej czasowej niezdolności
do pracy
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych może, w formie decyzji, cofnąć upoważnienie, o którym
mowa w art. 54 ust. 1, na okres nieprzekraczający 12 miesięcy od dnia, w którym decyzja
stała się ostateczna.
2.
W przypadku powtarzającego się naruszania zasad określonych w art. 55 ust. 1-3, art.
55a ust. 6, 7 i 9 oraz art. 57 Zakład Ubezpieczeń Społecznych może, w drodze decyzji,
cofnąć upoważnienie, o którym mowa w art. 54 ust. 1, na okres nieprzekraczający 3
miesięcy od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
2a.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdza, w formie decyzji, wygaśnięcie upoważnienia,
o którym mowa w art. 54 ust. 1, w przypadku uzyskania informacji o istnieniu przesłanek,
o których mowa w art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
3.
(uchylony)
4.
Od decyzji, o której mowa w ust. 13, przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
5.
Do decyzji, o których mowa w ust. 13 iart. 54, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
6.
Przepisy ust. 2, 4 i 5 stosuje się w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wystawianiu
zaświadczeń lekarskich lub powtarzającego się naruszania zasad określonych w art.
55 ust. 1-3, art. 55a ust. 6 i 9 oraz art. 57 przez osoby upoważnione, o których mowa
w art. 54a ust. 1.
7.
W przypadku cofnięcia lub wygaszenia wystawiającemu zaświadczenia lekarskie upoważnienia,
o którym mowa w art. 54 ust. 1, wygasają udzielone przez niego upoważnienia do wystawiania
zaświadczeń lekarskich.
8.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych niezwłocznie przekazuje ministrowi właściwemu do spraw
zdrowia informacje dotyczące imienia i nazwiska, numeru PESEL i numeru prawa wykonywania
zawodu wystawiającego zaświadczenie lekarskie, któremu cofnięto lub wygaszono upoważnienie,
przez wprowadzenie ich do Rejestru Asystentów Medycznych, za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego obsługującego ten rejestr wraz ze wskazaniem daty, od której cofnięto
albo wygaszono upoważnienie.
Art. 60a.
1.
Zaświadczenia, o których mowa w art. 55 ust. 1 oraz art. 59 ust. 8, mogą być wystawiane
przez system teleinformatyczny Elektroniczna Platforma Gromadzenia, Analizy i Udostępniania
Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, za pośrednictwem którego są przekazywane do systemu informatycznego, o którym mowa
w art. 55 ust. 1 oraz art. 59 ust. 9.
2.
Informacje dotyczące zaświadczeń lekarskich, o których mowa w art. 55 ust. 1, oraz
zaświadczeń, o których mowa w art. 59 ust. 8, w zakresie odpowiadającym informacjom
prezentowanym w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych, są przekazywane systemowi informacji w ochronie zdrowia,
o którym mowa w ustawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia.
Rozdział 11
Postępowanie w sprawach ustalania prawa do zasiłków i zasady ich wypłaty
Art. 61.
1.
Prawo do zasiłków określonych w ustawie i ich wysokość ustalają oraz zasiłki te wypłacają:
1)
płatnicy składek na ubezpieczenie chorobowe, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego
powyżej 20 ubezpieczonych, z zastrzeżeniem pkt 2 lit. d;
2)
Zakład Ubezpieczeń Społecznych:
a)
ubezpieczonym, których płatnicy składek zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego nie
więcej niż 20 ubezpieczonych,
b)
ubezpieczonym prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi współpracującym,
c)
ubezpieczonym będącym duchownymi,
d)
osobom uprawnionym do zasiłków za okres po ustaniu ubezpieczenia,
e)
ubezpieczonym podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu w Polsce z tytułu zatrudnienia
u pracodawcy zagranicznego.
2.
Liczbę ubezpieczonych, o której mowa w ust. 1, ustala się według stanu na dzień 30
listopada poprzedniego roku kalendarzowego, a w stosunku do płatników składek, którzy
na ten dzień nie zgłaszali nikogo do ubezpieczenia chorobowego - według stanu na pierwszy
miesiąc, w którym dokonali takiego zgłoszenia.
3.
Jeżeli do wypłaty zasiłku obowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, płatnik
składek przedkłada zaświadczenie zawierające zestawienie składników wynagrodzenia
lub przychodu, stanowiących podstawę wymiaru zasiłku, którego wzór określi, w drodze
rozporządzenia, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
4.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych kontynuuje po dniu 31 grudnia podjętą wcześniej wypłatę
zasiłku, nawet jeżeli od dnia 1 stycznia płatnik składek jest zobowiązany, zgodnie
z ust. 1, do wypłaty zasiłków.
Art. 61a.
W celu ustalenia prawa do zasiłku i jego wypłaty Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma
prawo do przetwarzania danych i informacji niezbędnych do ustalenia prawa do zasiłków,
ich wysokości, podstawy wymiaru oraz do ich wypłaty.
Art. 61b.
17)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 8..
Postępowanie w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku wszczyna się na wniosek złożony
w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym
podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem
sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie
teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
na elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
18)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 88 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Postępowanie w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku wszczyna się na wniosek złożony
w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym
podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem
sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie
teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
na elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub na adres do
doręczeń elektronicznych.
2.
Postępowanie w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku chorobowego lub zasiłku opiekuńczego
z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny wszczyna się:
1)
jeżeli płatnikiem zasiłku jest płatnik składek:
a)
posiadający profil informacyjny płatnika składek, na podstawie:
-
-zaświadczenia lekarskiego w formie dokumentu elektronicznego, o którym mowa w art. 55 ust. 1, otrzymanego na tym profilu,
-
-wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6, albo zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7, przekazanych przez ubezpieczonego,
b)
nieposiadający profilu informacyjnego płatnika składek - na podstawie wydruku zaświadczenia
lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6, albo zaświadczenia lekarskiego, o którym
mowa w art. 55a ust. 7, przekazanych przez ubezpieczonego;
2)
jeżeli płatnikiem zasiłku jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych - na podstawie wydruku
zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6, zaświadczenia lekarskiego,
o którym mowa w art. 55a ust. 7, albo wniosku, o którym mowa w ust. 1, przekazanych
przez ubezpieczonego albo płatnika składek upoważnionego przez ubezpieczonego.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)
dane ubezpieczonego - pierwsze imię, nazwisko, numer PESEL albo serię i numer paszportu
i datę urodzenia, jeżeli nie nadano numeru PESEL, oraz adres zamieszkania;
2)
dane płatnika składek - NIP lub numer PESEL albo serię i numer paszportu, jeżeli nie
ma obowiązku posługiwania się NIP i nie nadano numeru PESEL;
3)
informacje o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłku lub jego wysokość.
4.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się dokumenty niezbędne do przyznania
i wypłaty zasiłku.
5.
W przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a, płatnik
składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek, wydruk zaświadczenia
lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6, albo zaświadczenie lekarskie, o którym
mowa w art. 55a ust. 7, wraz z dokumentami niezbędnymi do przyznania i wypłaty zasiłku
niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia ich otrzymania.
6.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
zakres informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłku lub jego wysokość,
o których mowa w ust. 3 pkt 3, oraz dokumenty niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłków,
o których mowa w ust. 4, mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego i terminowego
ustalania prawa do zasiłków i dokonywania ich wypłaty.
Art. 62.
1.
Ubezpieczony dostarcza wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a
ust. 6, albo zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w art. 55a ust. 7:
1)
do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - jeżeli płatnikiem zasiłku jest Zakład Ubezpieczeń
Społecznych;
2)
płatnikowi składek - jeżeli płatnikiem zasiłku jest płatnik składek nieposiadający
profilu informacyjnego płatnika składek.
2.
Ubezpieczony, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a, który został poinformowany,
w formie pisemnej, o obowiązku dostarczania płatnikowi składek wydruku zaświadczenia
lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6, albo zaświadczenia lekarskiego, o którym
mowa w art. 55a ust. 7, dostarcza odpowiednio wydruk zaświadczenia lekarskiego albo
zaświadczenie lekarskie płatnikowi składek, który przekazuje je niezwłocznie do Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych, podając datę dostarczenia odpowiednio wydruku zaświadczenia
lekarskiego albo zaświadczenia lekarskiego przez ubezpieczonego.
3.
(uchylony)
4.
Ubezpieczony, uprawniony do zasiłku macierzyńskiego z więcej niż jednego tytułu, jest
obowiązany do poinformowania każdego płatnika zasiłku o prawie do zasiłku macierzyńskiego
z innych tytułów oraz jego wysokości.
5.
W przypadku gdy ubezpieczony jest uprawniony do zasiłku macierzyńskiego z więcej niż
jednego tytułu, a łączna kwota wypłacanych zasiłków macierzyńskich jest niższa niż
wysokość świadczenia rodzicielskiego, podwyższony zasiłek macierzyński, o którym mowa
w art. 31 ust. 3a, wypłaca płatnik wskazany przez ubezpieczonego, z uwzględnieniem
ust. 6.
6.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, gdy jednym z płatników zasiłku jest Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, podmiotem wypłacającym kwotę podwyższenia jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 63.
1.
Ubezpieczony może wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ustalenie
uprawnień do zasiłku, jeżeli uważa, że zostały naruszone jego uprawnienia w tym zakresie.
2.
Z wnioskiem o ustalenie uprawnień do zasiłku przysługującego ubezpieczonemu może wystąpić
do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych także płatnik składek na ubezpieczenie chorobowe.
3.
Środki odwoławcze od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określają odrębne przepisy.
Art. 64.
1.
Płatnicy składek, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, wypłacają zasiłki w terminach
przyjętych dla wypłaty wynagrodzeń lub dochodów, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych
bieżąco po stwierdzeniu uprawnień. Zasiłki te wypłaca się nie później jednak niż w
ciągu 30 dni od daty złożenia dokumentów niezbędnych do stwierdzenia uprawnień do
zasiłków.
2.
Jeżeli płatnik składek nie wypłacił zasiłku w terminie, o którym mowa w ust. 1, jest
on obowiązany do wypłaty odsetek od tego zasiłku w wysokości i na zasadach określonych
w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.
Art. 65.
1.
Zasiłki wypłaca się osobie, której zasiłki te przysługują, lub osobie przez nią upoważnionej
albo osobie, do której rąk wypłaca się wynagrodzenie lub dochód ubezpieczonego.
2.
W razie śmierci ubezpieczonego przed podjęciem należnego mu zasiłku, zasiłek wypłaca
się osobom uprawnionym do podjęcia wynagrodzenia lub dochodu ubezpieczonego.
Art. 66.
1.
Wypłatę zasiłku wstrzymuje się, jeżeli prawo do zasiłku ustało albo okaże się, że
prawo takie w ogóle nie istniało.
2.
Jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub wskutek okoliczności,
o których mowa w art. 15-17 i art. 59 ust. 6 i 7, wypłacone kwoty podlegają potrąceniu
z należnych ubezpieczonemu zasiłków bieżących oraz z innych świadczeń z ubezpieczeń
społecznych lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
3.
Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zwrotu bezpodstawnie pobranych zasiłków
stanowi tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Art. 67.
1.
Roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego, wyrównawczego, macierzyńskiego oraz opiekuńczego
przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje.
2.
(uchylony)
3.
Jeżeli niezgłoszenie roszczenia o wypłatę zasiłku nastąpiło z przyczyn niezależnych
od osoby uprawnionej, termin 6 miesięcy liczy się od dnia, w którym ustała przeszkoda
uniemożliwiająca zgłoszenie roszczenia.
4.
Jeżeli niewypłacanie zasiłku w całości lub w części było następstwem błędu płatnika
składek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, albo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
roszczenie o wypłatę zasiłku przedawnia się po upływie 3 lat.
Art. 68.
1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz płatnicy składek, o których mowa w art. 61 ust.
1 pkt 1, są uprawnieni do kontrolowania ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania
zwolnień od pracy zgodnie z ich celem oraz są upoważnieni do formalnej kontroli zaświadczeń
lekarskich.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, po zasięgnięciu opinii Naczelnej
Rady Lekarskiej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb kontroli
prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń
lekarskich.
Art. 69.
Do świadczenia rehabilitacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 61, art. 61a,
art. 61b ust. 1, 3 i 4 i art. 63-68 oraz przepisy wydane na podstawie art. 61b ust.
6.
Art. 70.
1.
Jeżeli niezdolność ubezpieczonego do pracy uzasadniająca wypłatę zasiłku chorobowego
lub świadczenia rehabilitacyjnego została spowodowana przez inną osobę w wyniku popełnienia
przez nią umyślnego przestępstwa lub wykroczenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych albo
płatnik składek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, może dochodzić od sprawcy zwrotu
wypłaconego zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego.
2.
Okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się na podstawie prawomocnego orzeczenia
sądu.
Rozdział 12
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 71-80.
(pominięte)
Rozdział 13
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 81.
1.
Zasiłki chorobowe, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie ustawy, wypłaca
się w wysokości, na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych,
za cały okres nieprzerwanej niezdolności do pracy.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się do świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku wyrównawczego,
zasiłku macierzyńskiego i zasiłku opiekuńczego.
3.
Wysokość świadczenia rehabilitacyjnego, przyznanego po zakończeniu pobierania zasiłku
chorobowego ustalonego według przepisów dotychczasowych, ustala się z uwzględnieniem
podstawy wymiaru zasiłku chorobowego ustalonej według dotychczasowych zasad.
Art. 82.
Do okresu ubezpieczenia chorobowego, o którym mowa w art. 4, wlicza się okresy ubezpieczenia
społecznego, uprawniającego do świadczeń pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa,
przed wejściem w życie ustawy, jeżeli przerwa między tymi okresami albo między nimi
i ubezpieczeniem chorobowym nie przekracza 30 dni.
Art. 83.
(pominięty)
Art. 84.
(pominięty)
Art. 85.
1.
Tracą moc:
1)
ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego
w razie choroby i macierzyństwa ;
2)
art. 6 ust. 1 pkt 2 i 8, ust. 2 pkt 1 i 2 i ust. 5, art. 7, art. 9-11 oraz art. 36-38
ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę
na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia 11)Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 3 ustawy z
dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy
i chorób zawodowych (Dz. U. poz. 1673), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.;
3)
art. 3 ust. 1 pkt 2 i 10, ust. 2 pkt 1 i 2, art. 4 oraz art. 6-10 dekretu z dnia 4
marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych
i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin 13)Dekret utracił moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 4 ustawy, o
której mowa w odnośniku 11.;
4)
art. 5 pkt 2 i 8, art. 7, 13-14, art. 15 ust. 1 oraz art. 30 ustawy z dnia 18 grudnia
1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz
ich rodzin 15)Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 5 ustawy,
o której mowa w odnośniku 11.;
5)
art. 7 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i ust. 3, art. 9, art. 18-20 oraz art. 23 ustawy
z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych 17)Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 6 ustawy,
o której mowa w odnośniku 11..
2.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy
przepisy aktów wykonawczych wydane na podstawie ustawy wymienionej w ust. 1 pkt 1,
jeżeli nie są sprzeczne z przepisami niniejszej ustawy.
Art. 86.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1999 r., z tym że:
1)
art. 54, 56, 59, 79 i 83 wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia18)Ustawa została ogłoszona w dniu 12 lipca 1999 r.;
2)
art. 80 wchodzi w życie z dniem 1 listopada 1999 r.
1)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 2255, z 2017 r.
poz. 379, 1537, 1926 i 2409 oraz z 2018 r. poz. 2354.
2)
W brzmieniu ustalonym przez art. 8 ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie
niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem
COVID-19 (Dz. U. poz. 2112), która weszła w życie z dniem 29 listopada 2020 r.
3)
W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 4.
4)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 88 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach
elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), która wejdzie w życie z dniem 1 lipca 2021 r.
5)
W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 6.
6)
W brzmieniu ustalonym przez art. 88 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 4.
7)
W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 8.
8)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 88 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4.
9)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1985 r.
poz. 15, z 1986 r. poz. 202, z 1989 r. poz. 21 i 192, z 1991 r. poz. 450, 457 i 474,
z 1995 r. poz. 77 oraz z 1998 r. poz. 1118.
10)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1995 r.
poz. 617, z 1996 r. poz. 461, z 1997 r. poz. 153, z 1998 r. poz. 887 i 1118 oraz z
1999 r. poz. 636.
11)
Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 3 ustawy z
dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy
i chorób zawodowych (Dz. U. poz. 1673), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.
12)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionego dekretu zostały ogłoszone w Dz. U. z 1989 r.
poz. 190, z 1990 r. poz. 206, z 1991 r. poz. 450, z 1995 r. poz. 17, z 1996 r. poz.
461, z 1997 r. poz. 153, z 1998 r. poz. 1118 oraz z 1999 r. poz. 636.
13)
Dekret utracił moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 4 ustawy, o
której mowa w odnośniku 11.
14)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1990 r.
poz. 206, z 1991 r. poz. 450 i 474, z 1995 r. poz. 17, z 1996 r. poz. 461 i 585, z
1997 r. poz. 153, z 1998 r. poz. 668, 887 i 1118 oraz z 1999 r. poz. 636.
15)
Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 5 ustawy,
o której mowa w odnośniku 11.
16)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1990 r. poz. 206, z 1991 r.
poz. 450, z 1995 r. poz. 17, z 1996 r. poz. 461, z 1997 r. poz. 153, z 1998 r. poz.
887 i 1118 oraz z 1999 r. poz. 636.
17)
Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 61 pkt 6 ustawy,
o której mowa w odnośniku 11.
18)
Ustawa została ogłoszona w dniu 12 lipca 1999 r.