Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 15 lipca 2020 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla
opiekunów
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 15 lipca 2020 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 81 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum
usług społecznych , który stanowi:
„
Art. 81.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
Art. 1.
Ustawa określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów
osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r.
w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
Art. 2.
1.
Zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do
świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych
oraz niektórych innych ustaw z dniem 1 lipca 2013 r.
2.
Zasiłek dla opiekuna przysługuje:
1)
za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy,
w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone
w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.;
2)
od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia
pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.
3.
Zasiłek dla opiekuna za okresy, o których mowa w ust. 2 pkt 1, przysługuje wraz z odsetkami ustalonymi w wysokości odsetek ustawowych,
określonej przepisami prawa cywilnego.
4.
Odsetki, o których mowa w ust. 3, przysługują do dnia wejścia w życie ustawy.
5.
Zasiłek dla opiekuna nie przysługuje za okresy, w których:
1)
osobie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna zostało ustalone prawo do specjalnego
zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub
2)
na osobę wymagającą opieki innej osobie zostało ustalone prawo do specjalnego zasiłku
opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego.
6.
Zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie
statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do zasiłku dla opiekuna.
7.
Ustalenie członkowi rodziny osoby sprawującej opiekę prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego
z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego lub świadczenia
pielęgnacyjnego w związku z opieką nad inną osobą nie powoduje utraty prawa do zasiłku
dla opiekuna.
Art. 3.
1.
W przypadku, gdy o zasiłek dla opiekuna ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników
lub domownicy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników świadczenie to przysługuje odpowiednio:
1)
rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;
2)
małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich
gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.
2.
Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w
gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem
złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający
oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem
świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula
ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Art. 4.
Zasiłek dla opiekuna przysługuje w wysokości 520 zł miesięcznie.
Art. 5.
1.
Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna organ ustalający prawo
do świadczeń pielęgnacyjnych wszczyna na wniosek osoby ubiegającej się o zasiłek dla
opiekuna. Wniosek może być złożony nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wejścia
w życie ustawy.
2.
Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1, toczy się postępowanie o wydanie orzeczenia
o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności osobie, nad którą
jest sprawowana opieka, wniosek może być złożony nie później niż w terminie 4 miesięcy
od dnia wydania tego orzeczenia.
3.
Ustalając prawo do zasiłku dla opiekuna, organ, o którym mowa w ust. 1, może odebrać
oświadczenie o spełnianiu warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie
ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., odpowiednio za okresy, o których
mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1, lub w dniu składania wniosku.
4.
Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej
treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”.
Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
zeznań.
Art. 6.
1.
Prawo do zasiłku dla opiekuna ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie
o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na
czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia
o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku dla opiekuna ustala
się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.
2.
W przypadku upływu terminu, na który została wydana decyzja, w związku z utratą ważności
orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, prawo
do zasiłku dla opiekuna, w związku z uzyskaniem nowego orzeczenia, ustala się na wniosek.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, prawo do zasiłku dla opiekuna przysługuje, jeżeli
wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna został złożony w okresie 3 miesięcy,
licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
4.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3, prawo do zasiłku dla opiekuna ustala się, począwszy
od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Art. 7.
11)W brzmieniu ustalonym przez art. 71 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz. 1818), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2020 r..
Ustalając prawo do zasiłku dla opiekuna za okres, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt
2, organ, o którym mowa w art. 5 ust. 1, zwraca się do kierownika ośrodka pomocy społecznej,
a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych
na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego,
na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej, w celu potwierdzenia faktu
sprawowania opieki przez osobę ubiegającą się o zasiłek dla opiekuna.
2.
Wywiad przeprowadza się w miejscu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.
3.
Aktualizację wywiadu przeprowadza się co 6 miesięcy, jeżeli do końca okresu, na który
zostało ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, pozostało więcej niż 3 miesiące, oraz
w każdej sytuacji, gdy zaistnieją wątpliwości co do faktu sprawowania opieki przez
osobę pobierającą zasiłek dla opiekuna. Organ, o którym mowa w art. 5 ust. 1, zwraca
się do kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka
pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie aktualizacji wywiadu.2)Zdanie drugie w brzmieniu ustalonym przez art. 71 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku
1.
Art. 8.
Organ, który wypłacał świadczenia pielęgnacyjne do dnia 30 czerwca 2013 r., w terminie
14 dni od dnia wejścia w życie ustawy informuje osoby, o których mowa w art. 2 ust.
1, o możliwości złożenia wniosku o przyznanie zasiłku dla opiekuna oraz o warunkach
nabywania do niego prawa.
Art. 9.
1.
Zasiłki dla opiekunów i koszty ich obsługi, składki na ubezpieczenia emerytalne i
rentowe z ubezpieczenia społecznego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne są finansowane
ze środków z budżetu państwa na realizację świadczeń rodzinnych.
2.
Realizacja zasiłków dla opiekunów jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej
realizowanym przez gminy.
Art. 9a.
1.
Organ właściwy oraz wojewoda sporządzają sprawozdania rzeczowo-finansowe z realizacji
zadań określonych w ustawie.
1a.
Organ właściwy przekazuje sprawozdania rzeczowo-finansowe z realizacji zadań określonych
w ustawie właściwemu miejscowo wojewodzie.
2.
Wojewoda sporządza zbiorcze sprawozdanie rzeczowo-finansowe z realizacji zadań określonych
w ustawie, w tym uwzględniające realizowane przez niego zadania, i przekazuje je ministrowi
właściwemu do spraw rodziny.
2a.
Sprawozdania rzeczowo-finansowe z realizacji zadań określonych w ustawie przekazywane
są zgodnie z wzorami udostępnionymi drogą elektroniczną przez ministra właściwego
do spraw rodziny.
3.
Zadania określone w niniejszej ustawie są realizowane za pomocą systemów teleinformatycznych
stosowanych w urzędach administracji publicznej realizujących zadania w zakresie świadczeń
rodzinnych określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
Art. 9b.
Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania
sprawozdań rzeczowo-finansowych z realizacji zadań określonych w ustawie oraz terminy
i sposób ich przekazywania, uwzględniając potrzebę zapewnienia skutecznej realizacji
zadań określonych w ustawie.
Art. 10.
1.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych dotyczące świadczeń pielęgnacyjnych.
2.
Wysokość zasiłku dla opiekuna podlega weryfikacji, o której mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, na zasadach określonych w rozdziale 4 tej ustawy.
3.
W przypadku gdy Rada Dialogu Społecznego nie uzgodni w terminie, o którym mowa w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych wysokości zasiłku dla opiekuna, Rada Ministrów ustala jego wysokość w drodze rozporządzenia.
Art. 11-22.
(pominięte)
Art. 23.
Osoba pobierająca zasiłek dla opiekuna podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego
na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych , nie wcześniej jednak niż od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 24.
Wobec osób mających ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna w okresie od dnia 1 lipca
2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, za który mają ustalone
prawo do zasiłku dla opiekuna oraz w ciągu 30 dni po upływie tego okresu, którym w
tym okresie zostały udzielone świadczenia opieki zdrowotnej finansowane ze środków
publicznych, mimo braku prawa do tych świadczeń z powodu wygaśnięcia z mocy prawa
decyzji o przyznaniu im prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych
oraz niektórych innych ustaw, dyrektor oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia:
1)
nie wszczyna postępowania w sprawie o ustalenie obowiązku poniesienia kosztów tych
świadczeń, a postępowanie wszczęte umarza;
2)
umarza w całości spłatę należności ustalonej w decyzji wydanej na podstawie art. 50 ust. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, stosując odpowiednio art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych .
Art. 25.
W przypadku, gdy o specjalny zasiłek opiekuńczy, o którym mowa w art. 16a ustawy zmienianej
w art. 17, ubiegają się osoby, którym w okresie od dnia 31 grudnia 2012 r. do dnia
30 czerwca 2013 r. wygasły decyzje przyznające prawo do świadczenia pielęgnacyjnego,
wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2013 r., z powodu
upływu terminu ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o znacznym
stopniu niepełnosprawności, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje
tym osobom w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2014 r., na
warunkach dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego określonych w ustawie zmienianej
w art. 17, również jeżeli osoby te nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Art. 26.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia5)Ustawa została ogłoszona w dniu 30 kwietnia 2014 r., z wyjątkiem art. 17 pkt 2 lit. a, w zakresie art. 16a ust. 1 pkt 1, który wchodzi
w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.
1)
W brzmieniu ustalonym przez art. 71 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu
usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz. 1818), która weszła
w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.
2)
Zdanie drugie w brzmieniu ustalonym przez art. 71 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku
1.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r.
poz. 1394, 1590, 1694, 1726, 1818, 1905, 2020 i 2473 oraz z 2020 r. poz. 695 i 945.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r.
poz. 1622, 1649, 2020 i 2473 oraz z 2020 r. poz. 284, 374, 568, 695 i 1175.
5)
Ustawa została ogłoszona w dniu 30 kwietnia 2014 r.