Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowejz dnia 15 lutego 2019 r.w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz
klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego 1)Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie,
na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. poz.
2315).
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe zarządza się, co następuje:
§ 1.
Określa się:
1)
ogólne cele i zadania kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego, które stanowią
załącznik nr 1 do rozporządzenia;
2)
klasyfikację zawodów szkolnictwa branżowego, która stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§ 2.
Przepisy rozporządzenia stosuje się począwszy od:
1)
roku szkolnego 2019/2020 w:
a)
klasie I branżowej szkoły I stopnia, która rozpoczyna się z dniem 1 września 2019 r.
lub z dniem 1 lutego 2020 r.,
b)
semestrze I szkoły policealnej,
c)
klasie I dotychczasowego czteroletniego technikum,
d)
klasie I pięcioletniego technikum,
2)
roku szkolnego 2020/2021 w semestrze I branżowej szkoły II stopnia
- a w latach następnych również w kolejnych klasach lub semestrach tych szkół.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2019 r.
1)
Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie,
na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. poz.
2315).
Załącznik nr 1 - Ogólne cele i zadania kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego
Kształcenie w zawodach szkolnictwa branżowego jest realizowane w szkołach ponadpodstawowych:
branżowej szkole I stopnia, technikum, branżowej szkole II stopnia oraz szkole policealnej.
Kształcenie w zawodach szkolnictwa branżowego jest realizowane również na kwalifikacyjnych
kursach zawodowych prowadzonych przez podmioty, o których mowa w art. 117 ust. 2 ustawy
z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, oraz na kursach umiejętności zawodowych
prowadzonych przez podmioty, o których mowa w art. 117 ust. 2a tej ustawy.
Celem kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego jest przygotowanie uczących się
do wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku
pracy. Absolwent szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe powinien legitymować się
pełnymi kwalifikacjami zawodowymi, a także być przygotowany do uzyskania niezbędnych
uprawnień zawodowych.
Szkoła prowadząca kształcenie zawodowe może również zaoferować uczniowi przygotowanie
do nabycia dodatkowych uprawnień zawodowych w zakresie wybranych zawodów, dodatkowych
umiejętności zawodowych lub kwalifikacji rynkowych funkcjonujących w Zintegrowanym
Systemie Kwalifikacji.
W szkole prowadzącej kształcenie zawodowe przygotowanie do uzyskania dodatkowych umiejętności
zawodowych, podobnie jak przygotowanie do uzyskania dodatkowych uprawnień zawodowych
lub kwalifikacji rynkowych funkcjonujących w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji,
jest realizowane w wymiarze wynikającym z różnicy między sumą godzin obowiązkowych
zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego, określoną w ramowym planie nauczania
dla danego typu szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe, a minimalną liczbą godzin
kształcenia zawodowego dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie szkolnictwa branżowego
określoną w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego.
Zadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich
realizacji są uwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo--społecznym,
na które wpływają w szczególności: nowe techniki i technologie, idea gospodarki opartej
na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych, rosnący udział handlu
międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, a także wzrost oczekiwań pracodawców
w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.
Bliska współpraca szkół prowadzących kształcenie zawodowe z pracodawcami stanowi istotny
element nowoczesnego kształcenia, odpowiadającego potrzebom współczesnej gospodarki.
Szkoła prowadząca kształcenie zawodowe powinna realizować to kształcenie w oparciu
o współpracę z pracodawcami, a praktyczna nauka zawodu powinna odbywać się w jak największym
wymiarze w rzeczywistych warunkach pracy u pracodawców lub w indywidualnych gospodarstwach
rolnych, a także w centrach kształcenia zawodowego, warsztatach szkolnych, pracowniach
szkolnych i placówkach kształcenia ustawicznego.
W procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia
ogólnego i zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie
kształcenia ogólnego, z uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom
wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą zawodową przyczyni się do podniesienia poziomu
umiejętności zawodowych absolwentów szkół prowadzących kształcenie zawodowe, a tym
samym zapewni im możliwość sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.
W procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego
uczącego się, stosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem
indywidualnych ścieżek edukacji i kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia
i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania przedwczesnemu kończeniu nauki.
Elastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego
otwartości na uczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej
absolwentów ma służyć wyodrębnienie kwalifikacji w poszczególnych zawodach szkolnictwa
branżowego oraz stworzenie uczniom warunków do uzyskiwania dodatkowych umiejętności
zawodowych, dodatkowych uprawnień zawodowych lub kwalifikacji rynkowych funkcjonujących
w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji, pod koniec nauki w szkole.
Zawody szkolnictwa branżowego są określone w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego,
która stanowi usystematyzowany układ tabelaryczny obejmujący:
1)
uporządkowane alfabetycznie branże oraz przyporządkowane do nich alfabetycznie zawody,
z uwzględnieniem nazw oraz symboli cyfrowych zawodów ustalonych w klasyfikacji zawodów
i specjalności na potrzeby rynku pracy określonej przez ministra właściwego do spraw
pracy;
2)
poziomy Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) dla kwalifikacji pełnych, o których mowa
w art. 8 pkt 3a, 4a, 5a i 7a ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie
Kwalifikacji (Dz. U. z 2018 r. poz. 2153, z późn. zm.) (oznaczono cyfrą rzymską);
3)
ministrów właściwych dla zawodów, na wnioski których wprowadzono te zawody do klasyfikacji
zawodów szkolnictwa branżowego, wyznaczonych ze względu na odpowiedni dział administracji
rządowej określony w ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz. U. z 2018 r. poz. 762, z późn. zm.);
4)
typy szkół ponadpodstawowych, w których może odbywać się kształcenie w danym zawodzie:
trzyletnią branżową szkołę I stopnia (BS I), dwuletnią branżową szkołę II stopnia
(BS II), pięcioletnie technikum (T) oraz szkołę policealną o okresie nauczania nie
dłuższym niż 2,5 roku (SP); typ szkoły ponadpodstawowej, w którym może odbywać się
kształcenie w danym zawodzie, w przypadku branżowej szkoły I stopnia, branżowej szkoły
II stopnia oraz technikum oznaczono znakiem „X”, a w przypadku szkoły policealnej
wskazano cyfrą arabską długość okresu kształcenia w latach;
5)
symbole i nazwy kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie;
6)
poziomy Polskiej Ramy Kwalifikacji (PRK) dla kwalifikacji cząstkowych wyodrębnionych
w zawodach (oznaczono cyfrą arabską);
7)
możliwość prowadzenia kształcenia w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie
na kwalifikacyjnych kursach zawodowych lub na kursach umiejętności zawodowych (oznaczono
znakiem „X”);
8)
szczególne uwarunkowania związane z kształceniem w zawodzie lub kwalifikacji wyodrębnionej
w zawodzie, w szczególności związane z formą kształcenia lub kształceniem osób niepełnosprawnych,
wynikające z opisu zawodu zawartego we wnioskach ministrów właściwych dla zawodów.
Zawody szkolnictwa branżowego przyporządkowano do branż, uwzględniając specyfikę umiejętności
zawodowych lub zakres, w jakim umiejętności te są wykorzystywane podczas wykonywania
zadań zawodowych. Branże uporządkowano według kolejności alfabetycznej:
1)
branża audiowizualna (AUD);
2)
branża budowlana (BUD);
3)
branża ceramiczno-szklarska (CES);
4)
branża chemiczna (CHM);
5)
branża drzewno-meblarska (DRM);
6)
branża ekonomiczno-administracyjna (EKA);
7)
branża elektroenergetyczna (ELE);
8)
branża elektroniczno-mechatroniczna (ELM);
9)
branża fryzjersko-kosmetyczna (FRK);
10)
branża górniczo-wiertnicza (GrW);
11)
branża handlowa (HAN);
12)
branża hotelarsko-gastronomiczno-turystyczna (HGT);
13)
branża leśna (LES);
14)
branża mechaniczna (MEC);
15)
branża mechaniki precyzyjnej (MEP);
16)
branża metalurgiczna (MTL);
17)
branża motoryzacyjna (MOT);
18)
branża ochrony i bezpieczeństwa osób i mienia (BPO);
19)
branża ogrodnicza (OGR);
20)
branża opieki zdrowotnej (MED);
21)
branża poligraficzna (PGF);
22)
branża pomocy społecznej (SPO);
23)
branża przemysłu mody (MOD);
24)
branża rolno-hodowlana (ROL);
25)
branża rybacka (RYB);
26)
branża spedycyjno-logistyczna (SPL);
27)
branża spożywcza (SPC);
28)
branża teleinformatyczna (INF);
29)
branża transportu drogowego (TDR);
30)
branża transportu kolejowego (TKO);
31)
branża transportu lotniczego (TLO);
32)
branża transportu wodnego (TWO).
Zawody szkolnictwa branżowego określone w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego
są zawodami jednokwalifikacyjnymi lub dwukwalifikacyjnymi.
Zawody jednokwalifikacyjne są przede wszystkim zawodami nauczanymi w branżowej szkole
I stopnia. Wśród zawodów nauczanych w technikum dominują zawody dwukwalifikacyjne.
W zawodach nauczanych w technikum pierwszą kwalifikacją jest w wielu przypadkach kwalifikacja
wyodrębniona w zawodzie nauczanym w branżowej szkole I stopnia, stanowiąca merytoryczną
i programową podbudowę do uzyskiwania kolejnych -wyższych - kwalifikacji w innym zawodzie
w ramach tej samej branży.
W niektórych zawodach, dla których podbudowę merytoryczną i programową stanowi więcej
niż jeden zawód nauczany w branżowej szkole I stopnia, przewidziano możliwość alternatywnego
wyboru kwalifikacji stanowiących pierwszą kwalifikację wyodrębnioną w zawodzie nauczanym
na poziomie technika.
Kształcenie w branżowej szkole II stopnia odbywa się w zawodach, dla których przewidziano
kształcenie w tym typie szkoły. Są to zawody nauczane na poziomie technika, które
posiadają kwalifikację wspólną z kwalifikacją wyodrębnioną w zawodzie nauczanym w
branżowej szkole I stopnia. W branżowej szkole II stopnia kształcenie jest prowadzone
wyłącznie w tych zawodach, które stanowią kontynuację kształcenia w branżowej szkole
I stopnia, ponieważ w zawodzie nauczanym w branżowej szkole I i II stopnia wyodrębniono
wspólną pierwszą kwalifikację. W branżowej szkole II stopnia jest realizowana jedynie
druga kwalifikacja cząstkowa wyodrębniona w danym zawodzie nauczanym na poziomie technika.
Kształcenie w zawodach szkolnictwa branżowego, określonych w klasyfikacji zawodów
szkolnictwa branżowego, jest prowadzone w oparciu o podstawy programowe kształcenia
w zawodach szkolnictwa branżowego, opisane w formie oczekiwanych efektów kształcenia:
wiedzy, umiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych.
Zestaw oczekiwanych efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej
w zawodzie jest podzielony na części efektów kształcenia określone w podstawach programowych
kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego jako „jednostki efektów kształcenia”,
z których każda może być nauczana na kursach umiejętności zawodowych, o których mowa
w art. 4 pkt 35a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, chyba że w klasyfikacji
zawodów szkolnictwa branżowego nie przewidziano możliwości prowadzenia kursów umiejętności
zawodowych w zakresie kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie.
W podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego wskazano jednostki
efektów kształcenia obejmujące:
1)
bezpieczeństwo i higienę pracy;
2)
jednostki efektów kształcenia typowe dla danej kwalifikacji;
3)
język obcy zawodowy;
4)
kompetencje personalne i społeczne;
5)
organizację pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika).
Kwalifikacje wyodrębnione w zawodzie oznaczono kodem składającym się z trzech wielkich
liter, wskazujących na przyporządkowanie do branży, oraz kolejną liczbą o charakterze
porządkowym.
Jednostki efektów kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie
oznaczono kodem właściwym dla kwalifikacji oraz kolejną liczbą o charakterze porządkowym.
Podstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego obejmuje również
warunki realizacji kształcenia w zawodzie, w tym wyposażenie i sprzęt niezbędne do
jego realizacji, oraz minimalną liczbę godzin kształcenia w zawodzie, a także przewiduje
możliwość podnoszenia kwalifikacji w zawodzie w ramach danej branży.
Szkoła prowadząca kształcenie zawodowe posiada lub zapewnia dostęp do pomieszczeń
dydaktycznych z wyposażeniem odpowiadającym technologii i technice stosowanej w zawodzie,
aby zapewniać osiągnięcie wszystkich efektów kształcenia określonych w podstawie programowej
kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz umożliwić przygotowanie absolwenta
do wykonywania zadań zawodowych.
Podstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego dotyczy zarówno
uczniów szkół prowadzących kształcenie zawodowe, jak i słuchaczy kwalifikacyjnych
kursów zawodowych, którzy realizują kształcenie w danym zawodzie na odrębnych kursach
dotyczących poszczególnych kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie.
Działalność edukacyjna szkoły w zakresie kształcenia w danym zawodzie szkolnictwa
branżowego jest określona w programie nauczania tego zawodu, dopuszczonym do użytku
w szkole. Program nauczania zawodu realizowany w szkole uwzględnia wszystkie elementy
podstawy programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, przy czym treści
nauczania wynikające z efektów kształcenia realizowanych w pierwszej kwalifikacji
wyodrębnionej w danym zawodzie, które są tożsame z treściami nauczania wynikającymi
z efektów kształcenia realizowanych w drugiej kwalifikacji wyodrębnionej w tym samym
zawodzie, nie są powtarzane, z wyjątkiem efektów kształcenia dotyczących języka obcego
zawodowego oraz kompetencji personalnych i społecznych, które powinny być dostosowane
do zakresu drugiej kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. Program nauczania zawodu
może również wykraczać poza treści nauczania ustalone dla danego zawodu w podstawie
programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego. Program nauczania jest
opracowywany przez nauczyciela lub zespół nauczycieli kształcenia zawodowego, przy
czym wskazane jest, aby był on opracowywany w konsultacji z pracodawcami lub organizacjami
pracodawców.
Szkoły i inne podmioty prowadzące kształcenie w zawodach szkolnictwa branżowego dokonują
bieżącej oceny stopnia osiągnięcia przez uczących się oczekiwanych efektów kształcenia
oraz ich przygotowania do potwierdzania kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach. System
egzaminów zawodowych umożliwia oddzielne potwierdzanie w toku kształcenia każdej kwalifikacji
wyodrębnionej w zawodzie szkolnictwa branżowego.
Załącznik nr 2 - Klasyfikacja zawodów szkolnictwa branżowego
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||