Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowejz dnia 21 sierpnia 2019 r.w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą 1)Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej kieruje działem administracji rządowej
- gospodarka wodna, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki
Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. poz. 2324 oraz z 2018 r. poz. 100).
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 413 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne zarządza się, co następuje:
§ 1.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
minimalnym poziomie piętrzenia - rozumie się przez to najniższy poziom zwierciadła
spiętrzonej wody umożliwiający prawidłową pracę budowli piętrzącej;
2)
normalnym poziomie piętrzenia - rozumie się przez to najwyższy poziom zwierciadła
wody w normalnych warunkach użytkowania budowli piętrzącej;
3)
maksymalnym poziomie piętrzenia - rozumie się przez to najwyższy poziom zwierciadła
spiętrzonej wody z uwzględnieniem stałej rezerwy powodziowej; dla budowli piętrzącej
nieposiadającej pojemności powodziowej maksymalny poziom piętrzenia jest równy normalnemu
poziomowi piętrzenia;
4)
minimalnym poziomie energetycznym - rozumie się przez to najniższy poziom zwierciadła
spiętrzonej wody umożliwiający pracę elektrowni;
5)
nadzwyczajnym poziomie piętrzenia - rozumie się przez to najwyższy dopuszczalny, krótkotrwały
poziom zwierciadła spiętrzonej wody ponad maksymalnym poziomem piętrzenia;
6)
najniższym przepływie żeglownym - rozumie się przez to ustalony dla drogi wodnej lub
odcinka drogi wodnej minimalny przepływ wód, niezbędny dla utrzymania na szlaku żeglugowym
głębokości tranzytowej wymaganej klasą drogi wodnej;
7)
najwyższym przepływie żeglownym - rozumie się przez to ustalony dla drogi wodnej lub
odcinka drogi wodnej maksymalny przepływ wód, przy którym może być wykonywana żegluga;
8)
normalnym poziomie żeglownym - rozumie się przez to najniższy poziom zwierciadła wody
spiętrzonej stopniem wodnym, zapewniający głębokość tranzytową wymaganą klasą drogi
wodnej w warunkach od najniższego przepływu żeglownego do najwyższego przepływu żeglownego;
9)
maksymalnym poziomie żeglownym - rozumie się przez to poziom zwierciadła wody spiętrzonej
stopniem wodnym w warunkach najwyższego przepływu żeglownego;
10)
pojemności martwej zbiornika - rozumie się przez to pojemność zbiornika poniżej minimalnego
poziomu piętrzenia wody;
11)
pojemności użytkowej zbiornika - rozumie się przez to pojemność zbiornika przeznaczoną
do wykorzystania dla ustalonych celów tego zbiornika, zawartą między minimalnym poziomem
piętrzenia a normalnym poziomem piętrzenia;
12)
pojemności powodziowej stałej zbiornika - rozumie się przez to pojemność zbiornika
przeznaczoną do wykorzystywania przy przechodzeniu fali powodziowej, zawartą między
normalnym poziomem piętrzenia a maksymalnym poziomem piętrzenia;
13)
pojemności powodziowej forsowanej zbiornika - rozumie się przez to pojemność zbiornika
zawartą między maksymalnym poziomem piętrzenia a nadzwyczajnym poziomem piętrzenia;
14)
normalnych warunkach użytkowania zbiornika - rozumie się przez to użytkowanie urządzenia
wodnego przy poziomach wody w granicach od minimalnego poziomu piętrzenia do normalnego
poziomu piętrzenia;
15)
warunkach użytkowania w okresie powodzi - rozumie się przez to użytkowanie urządzenia
wodnego przy poziomach powyżej normalnego poziomu piętrzenia;
16)
maksymalnej przepustowości urządzenia wodnego - rozumie się przez to łączną przepustowość
wszystkich urządzeń upustowych urządzenia wodnego przy maksymalnym poziomie piętrzenia;
17)
przepływie gwarantowanym - rozumie się przez to przepływ wód poniżej budowli piętrzącej,
będący sumą przepływu nienaruszalnego oraz przepływu niezbędnego do pokrycia potrzeb
wodnych, w szczególności potrzeb wodnych zakładów posiadających pozwolenia wodnoprawne,
zlokalizowanych w zasięgu oddziaływania danej budowli;
18)
przepływie dozwolonym - rozumie się przez to przepływ wód, który nie powoduje negatywnych
skutków powodzi na terenach położonych poniżej budowli piętrzącej;
19)
przepływie powodziowym - rozumie się przez to przepływ wód poniżej budowli piętrzącej,
ustalany w zależności od prognoz, dostosowany do przepustowości urządzeń upustowych,
mogący powodować negatywne skutki powodziowe;
20)
przepływie katastrofalnym - rozumie się przez to przepływ powodziowy wód poniżej budowli
piętrzącej, który jest poza możliwością sterowania urządzeniami upustowymi i powoduje
straty w mieniu oraz zagraża życiu lub zdrowiu ludzi;
21)
przepływie wyprzedzającym - rozumie się przez to przepływ wód nieprzekraczający przepływu
dozwolonego, który - w zależności od prognoz i aktualnej pojemności użytkowej zbiornika
- umożliwia częściowe jego opróżnienie przed spodziewanym wezbraniem powodziowym;
22)
wysokości piętrzenia - rozumie się przez to różnicę rzędnej maksymalnego poziomu piętrzenia
i rzędnej zwierciadła wody dolnej, odpowiadającej średniemu niskiemu przepływowi z
wielolecia;
23)
stanie alarmowym dla sztucznego zbiornika - rozumie się przez to stan zagrożenia powodziowego
i wzmożonej gotowości dla obsługi sztucznego zbiornika oraz służb realizujących osłonę
hydrologiczno-meteorologiczną tego zbiornika, wprowadzany w okresie powodzi, w sytuacji
gdy dopływ wód do sztucznego zbiornika przekracza przepływ dozwolony przy osiągniętym
normalnym poziomie piętrzenia;
24)
stanie ostrzegawczym dla sztucznego zbiornika - rozumie się przez to stan podwyższonej
gotowości dla obsługi sztucznego zbiornika oraz służb realizujących osłonę hydrologiczno-meteorologiczną
tego zbiornika, wprowadzany w przypadku wystąpienia w zlewni powyżej sztucznego zbiornika
takiej sytuacji hydrologiczno-meteorologicznej, która może skutkować koniecznością
rozpoczęcia użytkowania go zgodnie z trybem postępowania przewidzianym na okres powodzi,
zawartym w instrukcji gospodarowania wodą, zwanej dalej „instrukcją”;
25)
zjawisku suszy w sztucznym zbiorniku - rozumie się przez to sytuację, w której przy
gospodarowaniu wodą zgodnie z instrukcją zachodzi obawa szybkiego wyczerpania pojemności
użytkowej tego zbiornika, nie pozwalając na realizację przepływu nienaruszalnego i
pokrycie potrzeb wodnych zakładów posiadających pozwolenia wodnoprawne.
§ 2.
W instrukcji należy posługiwać się następującymi oznaczeniami dla:
1)
minimalnego poziomu piętrzenia - Min PP;
2)
minimalnego poziomu energetycznego - Min PE;
3)
normalnego poziomu piętrzenia - NPP;
4)
maksymalnego poziomu piętrzenia - Max PP;
5)
nadzwyczajnego poziomu piętrzenia - Nad PP;
6)
normalnego poziomu żeglownego - NWŻ;
7)
maksymalnego poziomu żeglownego - WWŻ;
8)
średniego niskiego przepływu z wielolecia - SNQ;
9)
przepływu gwarantowanego - Qgw;
10)
najniższego przepływu żeglownego - Qminż;
11)
najwyższego przepływu żeglownego - Qmaxż;
12)
przepływu dozwolonego - Qdoz;
13)
przepływu powodziowego - Qpow;
14)
przepływu katastrofalnego - Qkat;
15)
przepływu wyprzedzającego - Qwyp;
16)
pojemności martwej zbiornika - Vm;
17)
pojemności użytkowej zbiornika - Vu;
18)
pojemności powodziowej stałej zbiornika - Vps;
19)
pojemności powodziowej forsowanej zbiornika - Vpf.
§ 3.
1.
Instrukcję dla budowli piętrzących opracowuje się z uwzględnieniem normalnych warunków
użytkowania, warunków użytkowania w okresie powodzi oraz warunków użytkowania w okresie
suszy.
2.
W instrukcji dla budowli piętrzących uwzględnia się okres:
1)
budowy;
2)
pierwszego napełnienia;
3)
remontu;
4)
zatrzymania działalności;
5)
wystąpienia awarii.
§ 4.
Instrukcja dla budowli piętrzących uwzględnia zaspokojenie potrzeb wodnych zakładów
korzystających z piętrzenia wód, stosownie do posiadanych przez te zakłady pozwoleń
wodnoprawnych, oraz zapewnienie przepływu nienaruszalnego lub przepływu gwarantowanego.
§ 5.
Instrukcja dla budowli piętrzących składa się z części opisowej i graficznej.
§ 6.
1.
Część opisowa instrukcji dla budowli piętrzących zawiera:
1)
informacje dotyczące położenia urządzenia wodnego, w tym kilometraż usytuowania na
cieku oraz współrzędne;
2)
nazwę właściciela, zarządcy lub użytkownika, odpowiedzialnych za gospodarowanie wodą
i utrzymanie urządzenia wodnego;
3)
wyszczególnienie funkcji, które ma spełniać urządzenie wodne;
4)
informacje dotyczące urządzenia wodnego, w szczególności:
a)
poziomów piętrzenia - minimalnego poziomu piętrzenia, minimalnego poziomu energetycznego,
normalnego poziomu piętrzenia, maksymalnego poziomu piętrzenia, nadzwyczajnego poziomu
piętrzenia, maksymalnego poziomu żeglownego i normalnego poziomu żeglownego wraz z
okresem jego obowiązywania,
b)
wysokości piętrzenia wody,
c)
przepływów - średniego niskiego przepływu z wielolecia, przepływu gwarantowanego,
przepływu nienaruszalnego, przepływu dozwolonego, przepływu powodziowego, przepływu
katastrofalnego, przepływu wyprzedzającego, najniższego przepływu żeglownego i najwyższego
przepływu żeglownego,
d)
dopuszczalnych prędkości obniżania i podwyższania poziomów wody na górnym i dolnym
stanowisku,
e)
maksymalnej przepustowości urządzenia wodnego,
f)
zagrożeń i uwarunkowań w gospodarowaniu wodą występujących przy obniżeniu poziomu
piętrzenia poniżej minimalnego poziomu piętrzenia;
5)
określenie sposobu gospodarowania wodą w normalnych warunkach użytkowania;
6)
określenie sposobu postępowania w okresie powodzi;
7)
określenie sposobu postępowania w okresie występowania zjawisk lodowych;
8)
określenie sposobu postępowania w przypadku wystąpienia awarii lub zaprzestania korzystania
z wód określonego w pozwoleniu wodnoprawnym;
9)
określenie sposobu postępowania w okresie występowania zjawiska suszy;
10)
wykaz urządzeń pomiarowych oraz opis sieci pomiarowo-obserwacyjnej;
11)
określenie podstawowych czynności związanych z gospodarowaniem wodą oraz wskazanie
osób odpowiedzialnych za ich wykonywanie;
12)
wykaz współdziałających zakładów i stanowisk osób odpowiedzialnych za gospodarowanie
wodą wraz z ich danymi kontaktowymi;
13)
określenie sposobu powiadamiania centrum operacyjnego ochrony przeciwpowodziowej Państwowego
Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o wystąpieniu na urządzeniu wodnym niebezpiecznych
zjawisk będących skutkiem sytuacji hydrologiczno-meteorologicznej;
14)
określenie sposobu powiadamiania centrum operacyjnego ochrony przeciwpowodziowej Państwowego
Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, gminnego, powiatowego i wojewódzkiego zespołu zarządzania
kryzysowego oraz Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu
Badawczego o zrzutach wody ponad przepływ dozwolony; w przypadku braku gminnego centrum
zarządzania kryzysowego powiadamia się wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
2.
W przypadku sztucznego zbiornika część opisowa instrukcji zawiera ponadto:
1)
podstawowe dane dotyczące stanu ostrzegawczego i alarmowego;
2)
podstawowe dane dotyczące pojemności, w tym pojemności martwej zbiornika, pojemności
użytkowej zbiornika, pojemności powodziowej stałej zbiornika oraz pojemności powodziowej
forsowanej zbiornika;
3)
określenie sposobu gospodarowania wodą w warunkach użytkowania w okresie powodzi,
w tym sposobu tworzenia i wykorzystania pojemności powodziowej w oparciu o informacje
z osłony hydrologiczno-meteorologicznej, oraz sposobów postępowania w przypadku:
a)
wprowadzenia stanu ostrzegawczego,
b)
wprowadzenia stanu alarmowego,
c)
prognozowanego nadejścia fali powodziowej.
3.
Część graficzna instrukcji dla budowli piętrzących zawiera:
1)
plany i schematy dotyczące urządzenia wodnego, związane z gospodarowaniem wodą;
2)
mapy topograficzne w skali od 1:1000 do 1:10 000 lub mapy zasadnicze w skali od 1:1000
do 1:10 000, zawierające lokalizację budowli piętrzących, pompowni, elektrowni oraz
obiektów służących do ujmowania i odprowadzania wód powierzchniowych;
3)
krzywe wydatku urządzeń zrzutowych;
4)
krzywą pojemności zbiornika.
§ 7.
Do instrukcji dla budowli piętrzących załącza się:
1)
odpisy lub kopie dotychczasowych pozwoleń wodnoprawnych dotyczących danego urządzenia
wodnego,
2)
odpisy lub kopie pozwoleń wodnoprawnych dotyczących innych urządzeń wodnych w zasięgu
oddziaływania budowli piętrzącej
- o ile pozwolenia wodnoprawne odnoszące się do takich urządzeń zostały wydane.
§ 8.
1.
Dla zależnego od siebie korzystania z wód przez kilka zakładów, w tym dla kaskady
zbiorników lub stopni wodnych oraz energetycznego wykorzystania obiektów kaskady,
opracowuje się jedną instrukcję obejmującą korzystanie z wód przez wszystkie zakłady
korzystające z zasobu wodnego lub z urządzeń wodnych usytuowanych wzdłuż cieku.
2.
Instrukcja, o której mowa w ust. 1, uwzględnia wymagania określone w § 3-7.
3.
Część opisowa instrukcji, o której mowa w ust. 1, zawiera dodatkowo:
1)
określenie sposobu współdziałania zakładów w dostosowaniu do warunków wynikających
z gwarancji i kolejności zaspokajania potrzeb wodnych poszczególnych zakładów;
2)
określenie sposobu współdziałania z innymi zakładami i urządzeniami wodnymi usytuowanymi
powyżej i poniżej urządzenia wodnego, w szczególności w zakresie przepływu wód występujących
w okresie powodzi lub suszy.
4.
Część graficzna instrukcji, o której mowa w ust. 1, zawiera dodatkowo mapy topograficzne
w skali od 1:10 000 do 1:50 000 lub mapy zasadnicze w skali od 1:1000 do 1:5000, w
zależności od potrzeb wynikających z liczby zakładów i zasięgu wzajemnego ich oddziaływania.
5.
Instrukcja, o której mowa w ust. 1, określa sposób gospodarowania wodą w przypadku
wystąpienia zjawiska suszy, w tym kolejność zaspokajania potrzeb wodnych poszczególnych
zakładów, oraz możliwość ewentualnych ograniczeń w korzystaniu z zasobu wodnego.
6.
Instrukcja, o której mowa w ust. 1, określa sposób gospodarowania wodą w przypadku
technologicznych lub awaryjnych przestojów jednego z zakładów, szczególnie w zakresie
zapewnienia przepływu nienaruszalnego lub przepływu gwarantowanego.
§ 9.
1.
Instrukcja dla kaskady zbiorników wodnych lub stopni wodnych obejmuje wszystkie obiekty
kaskady usytuowane wzdłuż cieku oraz na kanałach derywacyjnych.
2.
Instrukcja, o której mowa w ust. 1, określa, na jakich odcinkach kaskady i w jakiej
wielkości ma być zachowany przepływ nienaruszalny lub przepływ gwarantowany.
3.
W przypadku energetycznego wykorzystywania obiektów kaskady instrukcja, o której mowa
w ust. 1, zawiera dodatkowo informacje na temat energetycznego wykorzystania wody,
z uwzględnieniem technologicznych i awaryjnych przerw w pracy elektrowni, retencjonowania
wód oraz przepuszczania wody przez urządzenia upustowe zbiorników wodnych lub stopni
wodnych.
§ 10.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.2)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia
17 sierpnia 2006 r. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą (Dz. U. poz.
1087), które zgodnie z art. 566 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 oraz z 2019 r. poz. 125, 534 i 1495) utraciło moc z dniem
1 lipca 2019 r.
1)
Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej kieruje działem administracji rządowej
- gospodarka wodna, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki
Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. poz. 2324 oraz z 2018 r. poz. 100).
2)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia
17 sierpnia 2006 r. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą (Dz. U. poz.
1087), które zgodnie z art. 566 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 oraz z 2019 r. poz. 125, 534 i 1495) utraciło moc z dniem
1 lipca 2019 r.