Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 13 grudnia 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o terminach zapłaty w transakcjach
handlowych
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców
oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 11 grudnia 2018 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 236 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców
oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej , który stanowi:
„
Art. 236.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 184, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2018 r.;
2)
art. 185, który wchodzi w życie z dniem 11 lipca 2019 r.;
3)
art. 188, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych (Dz. Urz. UE L 48 z 23.02.2011, str. 1).
Art. 1.
Ustawa określa szczególne uprawnienia wierzyciela i obowiązki dłużnika w związku z
terminami zapłaty w transakcjach handlowych.
Art. 2.
Przepisy ustawy stosuje się do transakcji handlowych, których wyłącznymi stronami
są:
12)W brzmieniu ustalonym przez art. 156 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 650), która weszła w życie z dniem 30 kwietnia 2018 r.)
przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców ;
22)W brzmieniu ustalonym przez art. 156 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 650), która weszła w życie z dniem 30 kwietnia 2018 r.)
podmioty prowadzące działalność, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców;
3)
podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych ;
4)
osoby wykonujące wolny zawód;
5)
oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych;
7)
przedsiębiorcy z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego
Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym
lub Konfederacji Szwajcarskiej.
Art. 3.
Przepisów ustawy nie stosuje się do:
1)
długów objętych postępowaniami prowadzonymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe oraz ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne ;
2)
umów, na podstawie których są wykonywane czynności bankowe w rozumieniu przepisów
art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe ;
3)
umów, których stronami są wyłącznie podmioty zaliczane do sektora finansów publicznych
w rozumieniu przepisów o finansach publicznych.
4)
(uchylony)
Art. 4.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
transakcja handlowa - umowę, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne
świadczenie usługi, jeżeli strony, o których mowa w art. 2, zawierają ją w związku
z wykonywaną działalnością;
2)
podmiot publiczny - podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1-3a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych;
3)
odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych - odsetki w wysokości równej
sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i ośmiu punktów procentowych.
Art. 4a.
Do transakcji handlowych nie stosuje się przepisu art. 481 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny .
Art. 5.
Jeżeli strony transakcji handlowej, z wyłączeniem podmiotu publicznego będącego podmiotem
leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej , przewidziały w umowie termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, wierzyciel może żądać odsetek ustawowych po upływie 30 dni, liczonych od dnia spełnienia swojego świadczenia i doręczenia
dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi,
do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego.
Art. 6.
1.
Jeżeli strony transakcji handlowej nie przewidziały w umowie terminu zapłaty, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, po upływie 30 dni liczonych od dnia spełnienia
przez niego świadczenia, do dnia zapłaty. W przypadku, o którym mowa w art. 9 ust.
1, upływ 30 dni liczony jest od dnia zakończenia badania.
2.
(uchylony)
3.
(uchylony)
Art. 7.
1.
W transakcjach handlowych - z wyłączeniem transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot
publiczny - wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie
w transakcjach handlowych, chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki, za okres od dnia
wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione łącznie
następujące warunki:
1)
wierzyciel spełnił swoje świadczenie;
2)
wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie.
2.
Termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia
dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi,
chyba że strony w umowie wyraźnie ustalą inaczej i pod warunkiem że ustalenie to nie
jest rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela.
3.
Jeżeli ustalony w umowie termin zapłaty jest dłuższy niż 60 dni, liczonych od dnia
doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie
usługi, a nie jest spełniony warunek, o którym mowa w ust. 2, wierzycielowi, który
spełnił swoje świadczenie, po upływie 60 dni przysługują odsetki, o których mowa w
ust. 1.
4.
W przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie daty otrzymania faktury lub rachunku potwierdzającego
dostawę towaru lub wykonanie usługi albo gdy faktura lub rachunek zostały doręczone
przed dostawą towaru lub wykonaniem usługi, termin zapłaty, o którym mowa w ust. 2,
jest liczony od dnia otrzymania przez dłużnika towaru lub usługi.
Art. 8.
1.
W transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny, wierzycielowi,
bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych,
za okres od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty, jeżeli są spełnione
łącznie następujące warunki:
1)
wierzyciel spełnił swoje świadczenie;
2)
wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie.
2.
Termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 30 dni, liczonych od dnia doręczenia
dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi,
a w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem
leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, termin ten nie może przekraczać 60 dni.
3.
Strony transakcji handlowej mogą ustalić termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, pod warunkiem
że ustalenie to jest obiektywnie uzasadnione właściwością lub szczególnymi elementami
umowy, a termin ten nie przekracza 60 dni.
4.
Jeżeli ustalony w umowie termin zapłaty jest dłuższy niż 30 dni, liczonych od dnia
doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie
usługi, a nie jest spełniony warunek, o którym mowa w ust. 3, wierzycielowi, który
spełnił swoje świadczenie, po upływie 30 dni przysługują odsetki, o których mowa w
ust. 1.
5.
W przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie daty otrzymania faktury lub rachunku potwierdzającego
dostawę towaru lub wykonanie usługi albo gdy faktura lub rachunek zostały doręczone
przed dostawą towaru lub wykonaniem usługi, termin zapłaty, o którym mowa w ust. 2
i 3, jest liczony od dnia otrzymania przez dłużnika towaru lub usługi.
Art. 8a.
Strony transakcji handlowej nie mogą ustalać daty doręczenia faktury lub rachunku,
potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi.
Art. 9.
1.
Jeżeli strony transakcji handlowej przewidziały w umowie zbadanie towaru lub usługi
celem potwierdzenia zgodności towaru lub usługi z umową, ustalony w umowie termin
tego badania nie może być rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela i nie może przekraczać
30 dni, licząc od dnia otrzymania towaru lub usługi.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, jeżeli dłużnik otrzymał fakturę lub rachunek,
potwierdzające dostawę towaru lub wykonanie usługi, przed dniem rozpoczęcia badania
towaru lub usługi lub w trakcie tego badania, termin zapłaty jest liczony od dnia
zakończenia badania towaru lub usługi.
Art. 10.
1.
Wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust.
1 lub art. 8 ust. 1, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, równowartość kwoty 40
euro przeliczonej na złote według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy
Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie
pieniężne stało się wymagalne, stanowiącej rekompensatę za koszty odzyskiwania należności.
2.
Oprócz kwoty, o której mowa w ust. 1, wierzycielowi przysługuje również zwrot, w uzasadnionej
wysokości, poniesionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających tę kwotę.
3.
Uprawnienie do kwoty, o której mowa w ust. 1, przysługuje od transakcji handlowej,
z zastrzeżeniem art. 11 ust. 2 pkt 2.
Art. 11.
1.
Strony transakcji handlowej mogą ustalić w umowie harmonogram spełnienia świadczenia
pieniężnego w częściach, pod warunkiem że ustalenie takie nie jest rażąco nieuczciwe
wobec wierzyciela.
2.
Jeżeli strony transakcji handlowej ustaliły w umowie, że świadczenie pieniężne będzie
spełniane w częściach, uprawnienie do:
1)
odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1,
2)
kwoty, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz zwrotu poniesionych kosztów odzyskiwania
należności, o których mowa w art. 10 ust. 2
- przysługuje w stosunku do każdej niezapłaconej części.
Art. 11a.
Oceny, czy postanowienia umowne są rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela, dokonuje się,
biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności:
1)
rażące odstępstwa od dobrych praktyk handlowych, które naruszają zasadę działania
w dobrej wierze i zasadę rzetelności;
2)
właściwość towaru lub usługi, które są przedmiotem transakcji handlowej.
Art. 11b.
Do ustalenia wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych
stosuje się stopę referencyjną Narodowego Banku Polskiego obowiązującą w dniu:
1)
1 stycznia - do odsetek należnych za okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca;
2)
1 lipca - do odsetek należnych za okres od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia.
Art. 11c.
Minister właściwy do spraw gospodarki ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek ustawowych
za opóźnienie w transakcjach handlowych.
Art. 12.
1.
Krajowa lub regionalna organizacja, której celem statutowym jest ochrona interesów
podmiotów, o których mowa w art. 2, może, za zgodą takiego podmiotu wyrażoną na piśmie,
wytoczyć na jego rzecz powództwo o zapłatę odsetek, o których mowa w art. 5, art.
6 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 3 oraz art. 8 ust. 1 i 4, a także zapłatę kwoty, o której
mowa w art. 10 ust. 1, i zwrot poniesionych kosztów odzyskiwania należności, o których
mowa w art. 10 ust. 2, lub przystąpić do toczącego się postępowania.
2.
Do pozwu lub pisma obejmującego przystąpienie organizacja, o której mowa w ust. 1,
dołącza, wyrażoną na piśmie, zgodę podmiotu, o którym mowa w art. 2.
3.
Do organizacji, o której mowa w ust. 1, wytaczającej powództwo na rzecz podmiotu,
o którym mowa w art. 2, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego o prokuratorze wytaczającym powództwo na rzecz oznaczonej osoby, z wyjątkiem art.
58 zdanie drugie.
4.
Do przystąpienia organizacji, o której mowa w ust. 1, do strony w toczącym się postępowaniu
stosuje się odpowiednio przepisy o interwencji ubocznej, do której nie mają odpowiedniego
zastosowania przepisy o współuczestnictwie jednolitym.
Art. 13.
Postanowienia umowy wyłączające lub ograniczające uprawnienia wierzyciela lub obowiązki
dłużnika, o których mowa w art. 5, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 3, art. 8 ust. 1
i 4, art. 10, art. 11 i art. 12, są nieważne, a zamiast nich stosuje się przepisy
ustawy.
Art. 14.
(pominięty)
Art. 15.
1.
Do transakcji handlowych zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się
przepisy dotychczasowe.
2.
W przypadku transakcji handlowych zawieranych w wyniku przeprowadzenia postępowań
o udzielenie zamówienia publicznego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 16.
Traci moc ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych .
Art. 17.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia5)Ustawa została ogłoszona w dniu 28 marca 2013 r..
1)
Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień
w płatnościach w transakcjach handlowych (Dz. Urz. UE L 48 z 23.02.2011, str. 1).
2)
W brzmieniu ustalonym przez art. 156 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy
wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności
gospodarczej (Dz. U. poz. 650), która weszła w życie z dniem 30 kwietnia 2018 r.
3)
Przez art. 156 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 1467, 1499, 1544, 1629, 1637 i 1693.
5)
Ustawa została ogłoszona w dniu 28 marca 2013 r.