Ustawaz dnia 10 stycznia 2018 r.o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy,
ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, ustawę z dnia 24 sierpnia 2001 r.
- Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia oraz ustawę z dnia 13 kwietnia 2007 r.
o Państwowej Inspekcji Pracy.
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Ograniczenia handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele i święta
- Rozdział 3 - Ograniczenia handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy
- Rozdział 4 - Przepisy karne
- Rozdział 5 - Zmiany w przepisach obowiązujących i przepis końcowy
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa zasady dotyczące ograniczenia handlu oraz wykonywania czynności związanych
z handlem w placówkach handlowych w niedziele i święta oraz w dniu 24 grudnia i w
sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy.
2.
Przepisy ustawy stosuje się do przedsiębiorców w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej wykonujących zarobkową działalność handlową.
Art. 2.
Wzakresie nieuregulowanym w ustawie do wykonywania pracy przez pracowników w placówkach
handlowych w niedziele i święta stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy .
Art. 3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
placówce handlowej - należy przez to rozumieć obiekt, w którym jest prowadzony handel
oraz są wykonywane czynności związane z handlem, w szczególności: sklep, stoisko,
stragan, hurtownię, skład węgla, skład materiałów budowlanych, dom towarowy, dom wysyłkowy,
biuro zbytu - jeżeli w takiej placówce praca jest wykonywana przez pracowników lub
zatrudnionych;
2)
handlu - należy przez to rozumieć proces sprzedaży polegający na wymianie towaru lub
wyrobu na środki pieniężne;
3)
wykonywaniu czynności związanych z handlem - należy przez to rozumieć wykonywanie
w placówce handlowej czynności bezpośrednio związanych z handlem przez pracownika
lub zatrudnionego, a także wykonywanie w takiej placówce przez pracownika lub zatrudnionego
czynności związanych z magazynowaniem towarów lub ich inwentaryzacją;
4)
pracowniku - należy przez to rozumieć osobę zatrudnioną w placówce handlowej, zgodnie
z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, a także osobę skierowaną do wykonywania w placówce handlowej pracy tymczasowej na
podstawie umowy o pracę, zgodnie z przepisami o zatrudnianiu pracowników tymczasowych;
5)
zatrudnionym - należy przez to rozumieć osobę fizyczną, wykonującą w placówce handlowej
pracę na podstawie umów prawa cywilnego, a także osobę skierowaną do wykonywania w placówce handlowej pracy tymczasowej na
podstawie umowy prawa cywilnego, zgodnie z przepisami o zatrudnianiu pracowników tymczasowych;
6)
święcie - należy przez to rozumieć dni wymienione w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy ;
7)
wykonywaniu pracy w handlu oraz wykonywaniu czynności związanych z handlem w niedziele
i święta w placówkach handlowych - należy przez to rozumieć wykonywanie takiej pracy
lub takich czynności przez pracownika lub zatrudnionego w okresie 24 kolejnych godzin
przypadających odpowiednio między godziną 2400 w sobotę a godziną 2400 w niedzielę, i między godziną 2400 w dniu bezpośrednio poprzedzającym święto a godziną 2400 w święto;
8)
stacji paliw płynnych - należy przez to rozumieć obiekt budowlany, spełniający warunki
przewidziane w obowiązujących przepisach dotyczących warunków technicznych, jakim
powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, w obrębie którego dokonywana jest
sprzedaż produktów naftowych na podstawie ważnej koncesji udzielonej w oparciu o przepisy
ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne .
Art. 4.
Powierzanie wykonywania pracy w handlu lub wykonywania czynności związanych z handlem
nieodpłatnie w placówkach handlowych w niedziele i święta, a także w dniu 24 grudnia
i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy - jest zakazane.
Rozdział 2
Ograniczenia handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele i święta
Art. 5.
W niedziele i święta w placówkach handlowych:
1)
handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem,
2)
powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania
czynności związanych z handlem
- są zakazane.
Art. 6.
1.
Zakaz, o którym mowa w art. 5, nie obowiązuje:
1)
na stacjach paliw płynnych;
2)
w placówkach handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu kwiatami;
3)
w aptekach i punktach aptecznych;
4)
w zakładach leczniczych dla zwierząt;
5)
w placówkach handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu pamiątkami
lub dewocjonaliami;
6)
w placówkach handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu prasą,
biletami komunikacji miejskiej, wyrobami tytoniowymi, kuponami gier losowych i zakładów
wzajemnych;
7)
w placówkach pocztowych w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe ;
8)
w placówkach handlowych w obiektach infrastruktury krytycznej, o której mowa w ustawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym ;
9)
w placówkach handlowych w zakładach hotelarskich;
10)
w placówkach handlowych w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu,
oświaty, turystyki i wypoczynku;
11)
w placówkach handlowych organizowanych wyłącznie na potrzeby festynów, jarmarków i
innych imprez okolicznościowych, tematycznych lub sportowo-rekreacyjnych, także gdy
są one zlokalizowane w halach targowych;
12)
w placówkach handlowych w zakładach leczniczych podmiotów leczniczych i innych placówkach
służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub
całodziennych świadczeń zdrowotnych;
13)
w placówkach handlowych na dworcach w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym , w portach i przystaniach morskich w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich oraz w portach i przystaniach w rozumieniu ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej - w zakresie związanym z bezpośrednią obsługą podróżnych;
14)
w centrach pierwszej sprzedaży ryb, w przypadku sprzedaży ryb z burty, w gospodarstwach
rybackich, placówkach handlowych zajmujących się odbiorem produktów rybołówstwa i
akwakultury oraz handlem takimi produktami;
15)
w placówkach handlowych w portach lotniczych w rozumieniu ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze ;
16)
w strefach wolnocłowych;
17)
w środkach transportu, na statkach, a także na morskich statkach handlowych, statkach
powietrznych, platformach wiertniczych i innych morskich budowlach hydrotechnicznych;
18)
na terenie jednostek penitencjarnych;
19)
w placówkach handlowych na terenie jednostek wojskowych;
20)
w sklepach internetowych i na platformach internetowych;
21)
w przypadku handlu towarami z automatów;
22)
w przypadku rolniczego handlu detalicznego w rozumieniu ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia ;
23)
w hurtowniach farmaceutycznych;
24)
w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 30 września każdego roku kalendarzowego - w placówkach
handlowych prowadzących handel wyłącznie maszynami rolniczymi i częściami zamiennymi
do tych maszyn;
25)
w przypadku handlu kwiatami, wiązankami, wieńcami i zniczami przy cmentarzach;
26)
w zakładach pogrzebowych;
27)
w placówkach handlowych, w których handel jest prowadzony przez przedsiębiorcę będącego
osobą fizyczną wyłącznie osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek;
28)
w piekarniach, cukierniach i lodziarniach, w których przeważająca działalność polega
na handlu wyrobami piekarniczymi i cukierniczymi;
29)
w placówkach handlowych, w których przeważającą działalnością jest działalność gastronomiczna;
30)
na terenie rolno-spożywczych rynków hurtowych prowadzonych przez spółki prawa handlowego,
których przeważająca działalność polega na wynajmie i zarządzaniu nieruchomościami
na użytek handlu hurtowego artykułami rolno-spożywczymi;
31)
w placówkach handlowych prowadzonych przez podmioty nabywające towary na terenie rolno-spożywczych
rynków hurtowych, o których mowa w pkt 30, w zakresie czynności związanych z handlem
oraz powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania tych czynności;
32)
w placówkach handlowych, w których jest prowadzony wyłącznie skup zbóż, buraków cukrowych,
owoców, warzyw lub mleka surowego.
2.
Przeważająca działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, 5, 6, 28, 29 i 30, oznacza
rodzaj przeważającej działalności wskazany we wniosku o wpis do krajowego rejestru
urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, o którym mowa w ustawie z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej .
Art. 7.
1.
Zakaz, o którym mowa w art. 5, nie obowiązuje w:
1)
kolejne dwie niedziele poprzedzające pierwszy dzień Bożego Narodzenia;
2)
niedzielę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy;
3)
ostatnią niedzielę przypadającą w styczniu, kwietniu, czerwcu i sierpniu.
2.
Jeżeli w niedzielę, o której mowa w ust. 1 pkt 3, przypada święto, przepis art. 5
stosuje się.
Rozdział 3
Ograniczenia handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy
Art. 8.
1.
W dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy
w placówkach handlowych:
1)
handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem,
2)
powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania
czynności związanych z handlem
- po godzinie 1400 są zakazane, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 6.
2.
Jeżeli dzień 24 grudnia przypada w niedzielę przepis ust. 1 stosuje się.
Art. 9.
1.
Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas nieprzepracowany w związku ze zmniejszeniem
wymiaru jego czasu pracy z powodu wykonywania pracy w dniu 24 grudnia lub w sobotę
bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy do godziny 1400.
2.
Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1, oblicza się stosując zasady obowiązujące przy
ustalaniu wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego.
Rozdział 4
Przepisy karne
Art. 10.
1.
Kto, wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele
lub święta, powierza wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych
z handlem pracownikowi lub zatrudnionemu, podlega karze grzywny w wysokości od 1000
do 100 000 zł.
2.
Tej samej karze podlega, kto wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych
z handlem po godzinie 1400 w dniu 24 grudnia lub w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej
Nocy, powierza wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem
pracownikowi lub zatrudnionemu.
Art. 11.
Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. 10, następuje w trybie przepisów
ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia .
Rozdział 5
Zmiany w przepisach obowiązujących i przepis końcowy
Art. 12.
W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1519§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Za pracę w niedzielę i święto, w przypadkach, o których mowa w art. 15110, uważa się pracę wykonywaną między godziną 600 w tym dniu a godziną 600 w następnym dniu, chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina.
”
;
2)
uchyla się art. 1519a;
3)
dodaje się art. 1519b w brzmieniu:
„
Art. 1519b.
Ograniczenia w wykonywaniu pracy w placówkach handlowych w niedziele i święta oraz
w dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy
określają przepisy ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz
w niektóre inne dni .
”
;
4)
w art. 15111w§ 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
Pracownikowi wykonującemu pracę w niedziele i święta, w przypadkach, o których mowa
w art. 15110pkt 1-9 i 11 oraz w przepisach ustawy, o której mowa w art. 1519b, pracodawca jest obowiązany zapewnić inny dzień wolny od pracy:
”
.
Art. 13.
W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny po art. 218 dodaje się art. 218a w brzmieniu:
„
Art. 218a.
Kto, złośliwie lub uporczywie:
1)
wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele
i święta, powierza wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych
z handlem pracownikowi lub zatrudnionemu,
2)
wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem po godzinie
1400 w dniu 24 grudnia lub w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej
Nocy, powierza wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem
pracownikowi lub zatrudnionemu,
podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
”
.
Art. 14.
W ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 17 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
W sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika określonych w Kodeksie pracy, w sprawach o wykroczenia określonych w art. 27-27b ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych , w sprawach o wykroczenia określonych w art. 119-123 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy , w sprawach o wykroczenia określonych w art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w ramach
świadczenia usług , w sprawach o wykroczenie określone w art. 8e ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę , w sprawach o wykroczenia określonych w art. 10 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta
oraz w niektóre inne dni , a także w sprawach o inne wykroczenia związane z wykonywaniem pracy zarobkowej,
jeżeli ustawa tak stanowi, oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy.
”
;
2)
w art. 96 po § 1bb dodaje się § 1bc w brzmieniu:
„
§ 1bc.
Jeżeli ukarany co najmniej dwukrotnie za wykroczenie określone w ustawie z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz
w niektóre inne dni popełnia w ciągu dwóch lat od dnia ostatniego ukarania takie wykroczenie, właściwy
organ Państwowej Inspekcji Pracy może w postępowaniu mandatowym nałożyć grzywnę w
wysokości do 5000 zł.
”
.
Art. 15.
W ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 10 w ust. 1 po pkt 15b dodaje się pkt 15c w brzmieniu:
„
15c)
kontrola przestrzegania przepisów ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz
w niektóre inne dni , w zakresie powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu
lub wykonywania czynności związanych z handlem w placówkach handlowych;
”
;
2)
w art. 13 po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:
„
3a)
przedsiębiorcy, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz
w niektóre inne dni,
”
;
3)
w art. 24 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Inspektorzy pracy są uprawnieni do przeprowadzania, bez uprzedzenia i o każdej porze
dnia i nocy, kontroli przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności stanu
bezpieczeństwa i higieny pracy, kontroli przestrzegania przepisów dotyczących legalności
zatrudnienia w zakresie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 4, kontroli wypłacania
wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, zgodnie
z przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz kontroli przestrzegania przepisów dotyczących ograniczenia handlu w niedziele
i święta oraz w niektóre inne dni.
”
.
Art. 16.
1.
W okresie od dnia 1 marca do dnia 31 grudnia 2018 r. zakaz, o którym mowa w art. 5,
nie obowiązuje w pierwszą i ostatnią niedzielę każdego miesiąca kalendarzowego.
2.
Jeżeli w pierwszą lub w ostatnią niedzielę miesiąca kalendarzowego przypada święto,
przepis art. 5 stosuje się.
Art. 17.
1.
W okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2019 r. zakaz, o którym mowa w art.
5, nie obowiązuje w ostatnią niedzielę każdego miesiąca kalendarzowego.
2.
Jeżeli w ostatnią niedzielę miesiąca kalendarzowego przypada święto, przepis art.
5 stosuje się.
Art. 18.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2018 r.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy,
ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, ustawę z dnia 24 sierpnia 2001 r.
- Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia oraz ustawę z dnia 13 kwietnia 2007 r.
o Państwowej Inspekcji Pracy.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 791, 1089, 1387 i 1566 oraz z 2018 r. poz. 9 i 138.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 1948, z 2017 r. poz. 708, 962, 966, 1477, 1543, 2400 i 2405 oraz z 2018 r. poz.
5, 201 i 305.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 1948, z 2017 r. poz. 708, 962, 966, 1477, 1543, 2400 i 2405 oraz z 2018 r. poz.
5 i 201.
5)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 1292, 1321, 1428, 1543, 2371 i 2494 oraz z 2018 r. poz. 107 i 138.