Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 21 marca 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i
święta oraz w niektóre inne dni
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele
i święta oraz w niektóre inne dni
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Ograniczenia handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele i święta
- Rozdział 3 - Ograniczenia handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy
- Rozdział 4 - Przepisy karne
- Rozdział 5 - Zmiany w przepisach obowiązujących i przepis końcowy
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz
w niektóre inne dni , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 29 listopada 2023 r. o zmianie ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele
i święta oraz w niektóre inne dni oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 14 marca 2024 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 2 ustawy z dnia 29 listopada 2023 r. o zmianie ustawy o ograniczeniu handlu w
niedziele i święta oraz w niektóre inne dni , który stanowi:
„
Art. 2.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa zasady dotyczące ograniczenia handlu oraz wykonywania czynności związanych
z handlem w placówkach handlowych w niedziele i święta oraz w dniu 24 grudnia i w
sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy.
2.
Przepisy ustawy stosuje się do przedsiębiorców w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców wykonujących zarobkową działalność handlową.
Art. 2.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do wykonywania pracy przez pracowników w placówkach
handlowych w niedziele i święta stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy .
Art. 3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
placówce handlowej - należy przez to rozumieć obiekt, w którym jest prowadzony handel
oraz są wykonywane czynności związane z handlem, w szczególności: sklep, stoisko,
stragan, hurtownię, skład węgla, skład materiałów budowlanych, dom towarowy, dom wysyłkowy,
biuro zbytu - jeżeli w takiej placówce praca jest wykonywana przez pracowników lub
zatrudnionych;
2)
handlu - należy przez to rozumieć proces sprzedaży polegający na wymianie towaru lub
wyrobu na środki pieniężne;
3)
wykonywaniu czynności związanych z handlem - należy przez to rozumieć wykonywanie
w placówce handlowej czynności bezpośrednio związanych z handlem przez pracownika
lub zatrudnionego, a także wykonywanie w takiej placówce przez pracownika lub zatrudnionego
czynności związanych z magazynowaniem towarów lub ich inwentaryzacją;
4)
pracowniku - należy przez to rozumieć osobę zatrudnioną w placówce handlowej, zgodnie
z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, a także osobę skierowaną do wykonywania w placówce handlowej pracy tymczasowej na
podstawie umowy o pracę, zgodnie z przepisami o zatrudnianiu pracowników tymczasowych;
5)
zatrudnionym - należy przez to rozumieć osobę fizyczną, wykonującą w placówce handlowej
pracę na podstawie umów prawa cywilnego, a także osobę skierowaną do wykonywania w placówce handlowej pracy tymczasowej na
podstawie umowy prawa cywilnego, zgodnie z przepisami o zatrudnianiu pracowników tymczasowych;
6)
święcie - należy przez to rozumieć dni wymienione w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy ;
7)
wykonywaniu pracy w handlu oraz wykonywaniu czynności związanych z handlem w niedziele
i święta w placówkach handlowych - należy przez to rozumieć wykonywanie takiej pracy
lub takich czynności przez pracownika lub zatrudnionego w okresie 24 kolejnych godzin
przypadających odpowiednio między godziną 24.00wsobotę a godziną 24.00 w niedzielę,
i między godziną 24.00 w dniu bezpośrednio poprzedzającym święto a godziną 24.00wświęto;
8)
stacji paliw płynnych - należy przez to rozumieć obiekt budowlany, spełniający warunki
przewidziane w obowiązujących przepisach dotyczących warunków technicznych, jakim
powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, w obrębie którego dokonywana jest
sprzedaż produktów naftowych na podstawie ważnej koncesji udzielonej w oparciu o przepisy
ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne .
Art. 4.
Powierzanie wykonywania pracy w handlu lub wykonywania czynności związanych z handlem
nieodpłatnie w placówkach handlowych w niedziele i święta, a także w dniu 24 grudnia
i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy - jest zakazane.
Rozdział 2
Ograniczenia handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele i święta
Art. 5.
W niedziele i święta w placówkach handlowych:
1)
handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem,
2)
powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania
czynności związanych z handlem
- są zakazane.
Art. 6.
1.
Zakaz, o którym mowa w art. 5, nie obowiązuje:
1)
na stacjach paliw płynnych;
2)
w placówkach handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu kwiatami;
3)
w aptekach i punktach aptecznych;
4)
w zakładach leczniczych dla zwierząt;
5)
w placówkach handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu pamiątkami
lub dewocjonaliami;
6)
w placówkach handlowych, w których przeważająca działalność polega na handlu prasą,
biletami komunikacji miejskiej, wyrobami tytoniowymi, kuponami gier losowych i zakładów
wzajemnych;
7)
w placówkach pocztowych w rozumieniu art. 3 pkt 15 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe , w których przeważająca działalność polega na świadczeniu usług pocztowych, o których
mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy;
8)
w placówkach handlowych w obiektach infrastruktury krytycznej, o której mowa w ustawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym ;
9)
w placówkach handlowych w zakładach hotelarskich;
10)
w placówkach handlowych w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu,
oświaty, turystyki i wypoczynku;
11)
w placówkach handlowych organizowanych wyłącznie na potrzeby festynów, jarmarków i
innych imprez okolicznościowych, tematycznych lub sportowo-rekreacyjnych, także gdy
są one zlokalizowane w halach targowych;
12)
w placówkach handlowych w zakładach leczniczych podmiotów leczniczych i innych placówkach
służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub
całodziennych świadczeń zdrowotnych;
13)
w placówkach handlowych na dworcach w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym , w portach i przystaniach morskich w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich oraz w portach i przystaniach w rozumieniu ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej - w zakresie związanym z bezpośrednią obsługą podróżnych;
14)
w przypadku sprzedaży ryb w gospodarstwach rybackich, ze statku rybackiego i w placówkach
handlowych zajmujących się wyłącznie odbiorem produktów rybnych;
15)
w placówkach handlowych w portach lotniczych w rozumieniu ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze ;
16)
w strefach wolnocłowych;
17)
w środkach transportu, na statkach, a także na morskich statkach handlowych, statkach
powietrznych, platformach wiertniczych i innych morskich budowlach hydrotechnicznych;
18)
na terenie jednostek penitencjarnych;
19)
w placówkach handlowych na terenie jednostek wojskowych;
20)
w sklepach internetowych i na platformach internetowych;
21)
w przypadku handlu towarami z automatów;
22)
w przypadku rolniczego handlu detalicznego w rozumieniu ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia ;
23)
w hurtowniach farmaceutycznych;
24)
w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 30 września każdego roku kalendarzowego - w placówkach
handlowych prowadzących handel wyłącznie maszynami rolniczymi, częściami zamiennymi
do tych maszyn, materiałami eksploatacyjnymi do maszyn rolniczych, materiałami używanymi
w trakcie bieżącej pracy maszyn rolniczych lub narzędziami do wymiany części zamiennych
w maszynach rolniczych;
25)
w przypadku handlu kwiatami, wiązankami, wieńcami i zniczami przy cmentarzach;
26)
w zakładach pogrzebowych;
27)
w placówkach handlowych, w których handel jest prowadzony przez przedsiębiorcę będącego
osobą fizyczną wyłącznie osobiście, we własnym imieniu i na własny rachunek;
28)
w piekarniach, cukierniach i lodziarniach, w których przeważająca działalność polega
na handlu wyrobami piekarniczymi i cukierniczymi;
29)
w placówkach handlowych, w których przeważającą działalnością jest działalność gastronomiczna;
30)
na terenie rolno-spożywczych rynków hurtowych prowadzonych przez spółki prawa handlowego,
których przeważająca działalność polega na wynajmie i zarządzaniu nieruchomościami
na użytek handlu hurtowego artykułami rolno-spożywczymi;
31)
w placówkach handlowych prowadzonych przez podmioty nabywające towary na terenie rolno-spożywczych
rynków hurtowych, o których mowa w pkt 30, w zakresie czynności związanych z handlem
oraz powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania tych czynności;
32)
w placówkach handlowych, w których jest prowadzony wyłącznie skup produktów pochodzenia
rolniczego, w szczególności zboża, rzepaku, rzepiku, buraków cukrowych, roślin białkowych,
innych upraw polowych, owoców, warzyw, mleka surowego lub runa leśnego.
2.
Przeważająca działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, 5-7, 28 i 29, oznacza rodzaj
przeważającej działalności wskazany we wniosku o wpis do krajowego rejestru urzędowego
podmiotów gospodarki narodowej, o którym mowa w ustawie z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej , jeżeli działalność ta jest wykonywana w danej placówce handlowej i stanowi co najmniej
40 % miesięcznego przychodu ze sprzedaży detalicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o podatku od sprzedaży detalicznej . W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 30, przepis zdania pierwszego stosuje się
odpowiednio.
3.
Placówki handlowe, korzystające z wyłączeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 5-7 i 28-30,
są obowiązane do prowadzenia ewidencji miesięcznego przychodu ze sprzedaży, z podziałem
na przychód z działalności określonej w ust. 1 pkt 2, 5-7 i 28-30 oraz przychód z
pozostałej działalności.
4.
Przedsiębiorca, o którym mowa w ust. 1 pkt 27, może korzystać z nieodpłatnej pomocy
małżonka, dzieci własnych, dzieci małżonka, dzieci przysposobionych, rodziców, macochy,
ojczyma, rodzeństwa, wnuków, dziadków.
5.
Osoby, o których mowa w ust. 4, nie mogą być pracownikami lub zatrudnionymi w placówce
handlowej u przedsiębiorcy, który korzysta z ich nieodpłatnej pomocy.
6.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia,
sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 3, wzór tej ewidencji oraz szczegółową
treść wpisów w tej ewidencji, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia prawidłowego
prowadzenia tej ewidencji oraz przejrzystości, kompletności i dostępności zawartych
w niej danych.
7.
W toku postępowania kontrolnego inspektor pracy ma prawo żądania przedłożenia ewidencji,
o której mowa w ust. 3.
Art. 7.
1.
Zakaz, o którym mowa w art. 5, nie obowiązuje w:
11)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 29 listopada 2023 r. o zmianie ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U. poz. 2626), która weszła w życie z dniem 5 grudnia 2023 r.)
kolejne dwie niedziele poprzedzające pierwszy dzień Bożego Narodzenia, z wyłączeniem
niedzieli przypadającej na dzień 24 grudnia;
2)
niedzielę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy;
3)
ostatnią niedzielę przypadającą w styczniu, kwietniu, czerwcu i sierpniu.
1a2)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Jeżeli niedziela poprzedzająca pierwszy dzień Bożego Narodzenia przypada na dzień
24 grudnia, zakaz, o którym mowa w art. 5, nie obowiązuje w kolejne dwie niedziele
poprzedzające tę niedzielę.
2.
Jeżeli w niedzielę, o której mowa w ust. 1 pkt 3, przypada święto, przepis art. 5
stosuje się.
Rozdział 3
Ograniczenia handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy
Art. 8.
1.
W dniu 24 grudnia i w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy
w placówkach handlowych:
1)
handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem,
2)
powierzanie pracownikowi lub zatrudnionemu wykonywania pracy w handlu oraz wykonywania
czynności związanych z handlem
- po godzinie 14.00 są zakazane, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 6.
34)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Jeżeli dzień 24 grudnia przypada w niedzielę, zakaz, o którym mowa w art. 5, obowiązuje,
z wyjątkiem przypadków określonych w art. 6.
Art. 9.
1.
Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas nieprzepracowany w związku ze zmniejszeniem
wymiaru jego czasu pracy z powodu wykonywania pracy w dniu 24 grudnia lub w sobotę
bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej Nocy do godziny 14.00.
2.
Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1, oblicza się stosując zasady obowiązujące przy
ustalaniu wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego.
Rozdział 4
Przepisy karne
Art. 10.
1.
Kto, wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem w niedziele
lub święta, powierza wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych
z handlem pracownikowi lub zatrudnionemu, podlega karze grzywny w wysokości od 1000
do 100 000 zł.
2.
Tej samej karze podlega, kto:
1)
wbrew zakazowi handlu oraz wykonywania czynności związanych z handlem po godzinie
14.00 w dniu 24 grudnia lub w sobotę bezpośrednio poprzedzającą pierwszy dzień Wielkiej
Nocy, powierza wykonywanie pracy w handlu lub wykonywanie czynności związanych z handlem
pracownikowi lub zatrudnionemu;
2)
wbrew obowiązkowi określonemu w art. 6 ust. 3 nie prowadzi ewidencji miesięcznego
przychodu placówki albo tę ewidencję prowadzi w sposób niezgodny z przepisami wydanymi
na podstawie art. 6 ust. 6.
Art. 11.
Orzekanie w sprawach o czyny, o których mowa w art. 10, następuje w trybie przepisów
ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia .
Rozdział 5
Zmiany w przepisach obowiązujących i przepis końcowy
Art. 12-15.
(pominięte)
Art. 16.
1.
W okresie od dnia 1 marca do dnia 31 grudnia 2018 r. zakaz, o którym mowa w art. 5,
nie obowiązuje w pierwszą i ostatnią niedzielę każdego miesiąca kalendarzowego.
2.
Jeżeli w pierwszą lub w ostatnią niedzielę miesiąca kalendarzowego przypada święto,
przepis art. 5 stosuje się.
Art. 17.
1.
W okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2019 r. zakaz, o którym mowa w art.
5, nie obowiązuje w ostatnią niedzielę każdego miesiąca kalendarzowego.
2.
Jeżeli w ostatnią niedzielę miesiąca kalendarzowego przypada święto, przepis art.
5 stosuje się.
Art. 17a.
W dniu 6 grudnia 2020 r. zakaz, o którym mowa w art. 5, nie obowiązuje.
Art. 18.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2018 r.
1)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 29 listopada 2023 r.
o zmianie ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni
(Dz. U. poz. 2626), która weszła w życie z dniem 5 grudnia 2023 r.
2)
Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
3)
Przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
4)
Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1.