Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 3 października 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty
rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez
podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Rozpatrywanie reklamacji przez podmioty rynku finansowego
- Rozdział 3 - Rzecznik Finansowy
- Rozdział 4 - Pozasądowe postępowanie w sprawie rozwiązywania sporów między klientem a podmiotem rynku finansowego
- Rozdział 5 - Przepisy zmieniające
- Rozdział 6 - Przepisy dostosowujące, przejściowe i przepis końcowy
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego
i o Rzeczniku Finansowym , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń ,
2)
ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz niektórych
innych ustaw ,
3)
ustawą z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce ,
4)
ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
oraz niektórych innych ustaw
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 2 października 2018 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
odnośnika nr 1 oraz art. 112 ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń , które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa wdraża:
1)
dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/97 z dnia 20 stycznia 2016 r.
w sprawie dystrybucji ubezpieczeń (wersja przekształcona) ;
2)
w zakresie swojej regulacji dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE z
dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniającą dyrektywę
2002/92/WE i dyrektywę 2011/61/UE (Dz. Urz. UE L 173 z 12.06.2014, str. 349, Dz. Urz.
UE L 257 z 28.08.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 175 z 30.06.2016, str. 8, Dz. Urz. UE
L 188 z 13.07.2016, str. 28, Dz. Urz. UE L 273 z 08.10.2016, str. 35 oraz Dz. Urz.
UE L 64 z 10.03.2017, str. 116).
”
„
Art. 112.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., z wyjątkiem:
1)
art. 94 pkt 1-5 i 7-10, art. 95, art. 102 oraz art. 109, które wchodzą w życie z dniem
następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 96 pkt 1 lit. b, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;
3)
art. 92, art. 101 i art. 110, które wchodzą w życie z dniem 3 stycznia 2018 r.
”
;
2)
odnośnika nr 1 oraz art. 27 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz
niektórych innych ustaw , które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 z dnia 25 listopada 2015 r.
w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego, zmieniającą dyrektywy 2002/65/WE,
2009/110/WE, 2013/36/UE i rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 oraz uchylającą dyrektywę
2007/64/WE .
”
„
Art. 27.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
3)
art. 350 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce , który stanowi:
„
Art. 350.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 1, art. 42 pkt 2 lit. b oraz art. 334 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem
następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 19 pkt 3 lit. b w zakresie dodawanego w art. 21 w ust. 1 pkt 39c, art. 120 pkt
1, art. 127 pkt 33-36 i 39 oraz art. 167, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2019 r.
”
;
4)
odnośnika nr 1 oraz art. 16 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. w
sprawie ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsiębiorstwa)
przed ich bezprawnym pozyskiwaniem, wykorzystywaniem i ujawnianiem .
”
„
Art. 16.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady rozpatrywania reklamacji przez podmioty rynku finansowego, składanych
przez klientów tych podmiotów oraz zasady działania Rzecznika Finansowego.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
klient podmiotu rynku finansowego:
a)
będącego osobą fizyczną ubezpieczającego, ubezpieczonego, uposażonego lub uprawnionego
z umowy ubezpieczenia,
b)
osobę fizyczną dochodzącą roszczeń na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu
Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego lub Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych,
c)
członka funduszu emerytalnego lub osobę uprawnioną w rozumieniu ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych , uczestnika pracowniczego programu emerytalnego lub osobę uprawnioną w rozumieniu
ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych , oszczędzającego lub osobę uprawnioną w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych
kontach zabezpieczenia emerytalnego , osobę otrzymującą emeryturę kapitałową w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych ,
d1)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 9 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1075), która weszła w życie z dniem 20 czerwca 2018 r.)
będącego osobą fizyczną klienta banku, członka spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej,
klienta instytucji płatniczej, klienta małej instytucji płatniczej, klienta dostawcy
świadczącego usługę dostępu do informacji o rachunku, klienta dostawcy świadczącego
wyłącznie usługę dostępu do informacji o rachunku, klienta biura usług płatniczych,
klienta instytucji pieniądza elektronicznego, klienta oddziału zagranicznej instytucji
pieniądza elektronicznego, klienta instytucji kredytowej, klienta instytucji finansowej,
uczestnika funduszu inwestycyjnego, inwestora alternatywnej spółki inwestycyjnej,
klienta firmy inwestycyjnej, klienta instytucji pożyczkowej, klienta pośrednika kredytu
hipotecznego oraz klienta pośrednika kredytowego,
e2)Dodana przez art. 99 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń (Dz. U. poz. 2486 oraz z 2018 r. poz. 378), która weszła w życie z dniem 1 października 2018 r.)
będącego osobą fizyczną klienta brokera ubezpieczeniowego albo będącego osobą fizyczną
klienta agenta ubezpieczeniowego lub agenta oferującego ubezpieczenia uzupełniające,
w rozumieniu ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń , wykonujących czynności agencyjne na rzecz więcej niż jednego zakładu ubezpieczeń
w zakresie tego samego działu ubezpieczeń, zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej w zakresie niezwiązanym z udzielaną ochroną ubezpieczeniową;
2)
reklamacja - wystąpienie skierowane do podmiotu rynku finansowego przez jego klienta,
w którym klient zgłasza zastrzeżenia dotyczące usług świadczonych przez podmiot rynku
finansowego;
3)
podmiot rynku finansowego:
a3)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 9 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1.)
instytucję płatniczą, małą instytucję płatniczą, dostawcę świadczącego usługę dostępu
do informacji o rachunku, dostawcę świadczącego wyłącznie usługę dostępu do informacji
o rachunku, biuro usług płatniczych, instytucję pieniądza elektronicznego i oddział
zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych ,
b)
bank krajowy, bank zagraniczny, oddział banku zagranicznego, oddział instytucji kredytowej
i instytucję finansową w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe ,
c)
towarzystwo funduszy inwestycyjnych i fundusz inwestycyjny oraz zarządzający ASI i
alternatywna spółka inwestycyjna w rozumieniu ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi
funduszami inwestycyjnymi ,
d)
spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową w rozumieniu ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych ,
e)
firmę inwestycyjną w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi ,
f8)W brzmieniu ustalonym przez art. 99 pkt 1 lit. b tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
krajowy zakład ubezpieczeń, zagraniczny zakład ubezpieczeń, główny oddział i oddział
w rozumieniu ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej,
g)
fundusz emerytalny i towarzystwo emerytalne w rozumieniu ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych,
h)
instytucję pożyczkową - podmiot będący kredytodawcą w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim ,
i)
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny i Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych,
j)
pośrednika kredytu hipotecznego w rozumieniu ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami
kredytu hipotecznego i agentami ,
k)
pośrednika kredytowego w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim,
l9)Dodana przez art. 99 pkt 1 lit. b tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
brokera ubezpieczeniowego, a także agenta ubezpieczeniowego i agenta oferującego ubezpieczenia
uzupełniające wykonujących czynności agencyjne na rzecz więcej niż jednego zakładu
ubezpieczeń w zakresie tego samego działu ubezpieczeń, zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej w zakresie niezwiązanym z udzielaną ochroną ubezpieczeniową;
4)
trwały nośnik informacji - trwały nośnik informacji w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.
Rozdział 2
Rozpatrywanie reklamacji przez podmioty rynku finansowego
Art. 3.
1.
Reklamacja może być złożona w każdej jednostce podmiotu rynku finansowego obsługującej
klientów.
2.
Reklamacja może być złożona:
1)
w formie pisemnej - osobiście, w jednostce podmiotu rynku finansowego obsługującej
klientów, albo przesyłką pocztową w rozumieniu art. 3 pkt 21 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe ;
2)
ustnie - telefonicznie albo osobiście do protokołu podczas wizyty klienta w jednostce,
o której mowa w ust. 1;
3)
w formie elektronicznej z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej, o ile
takie środki zostały do tego celu wskazane przez podmiot rynku finansowego.
Art. 4.
1.
Podmiot rynku finansowego zamieszcza w umowie zawieranej z klientem następujące informacje
dotyczące procedury składania i rozpatrywania reklamacji:
1)
miejsce i formę złożenia reklamacji;
2)
termin rozpatrzenia reklamacji;
3)
sposób powiadomienia o rozpatrzeniu reklamacji.
2.
W odniesieniu do klientów, którzy nie zawarli umowy z podmiotem rynku finansowego,
informacje, o których mowa w ust. 1, powinny zostać dostarczone w ciągu 7 dni od dnia,
w którym nastąpiło zgłoszenie roszczeń klienta wobec podmiotu rynku finansowego.
Art. 5.
1.
Po złożeniu przez klienta reklamacji, zgodnie z wymogami, o których mowa w art. 4
ust. 1 pkt 1, podmiot rynku finansowego rozpatruje reklamację i udziela klientowi
odpowiedzi w postaci papierowej lub za pomocą innego trwałego nośnika informacji.
2.
Odpowiedź, o której mowa w ust. 1, podmiot rynku finansowego może dostarczyć pocztą
elektroniczną wyłącznie na wniosek klienta.
Art. 6.
Odpowiedzi, o której mowa w art. 5 ust. 1, należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednak
nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania reklamacji. Do zachowania terminu
wystarczy wysłanie odpowiedzi przed jego upływem.
Art. 7.
W szczególnie skomplikowanych przypadkach, uniemożliwiających rozpatrzenie reklamacji
i udzielenie odpowiedzi w terminie, o którym mowa w art. 6, podmiot rynku finansowego
w informacji przekazywanej klientowi, który wystąpił z reklamacją:
1)
wyjaśnia przyczynę opóźnienia;
2)
wskazuje okoliczności, które muszą zostać ustalone dla rozpatrzenia sprawy;
3)
określa przewidywany termin rozpatrzenia reklamacji i udzielenia odpowiedzi, który
nie może przekroczyć 60 dni od dnia otrzymania reklamacji.
Art. 8.
W przypadku niedotrzymania terminu określonego w art. 6, a w określonych przypadkach
terminu określonego w art. 7, reklamację uważa się za rozpatrzoną zgodnie z wolą klienta.
Art. 9.
Odpowiedź, o której mowa w art. 5 ust. 1, powinna zawierać w szczególności:
1)
uzasadnienie faktyczne i prawne, chyba że reklamacja została rozpatrzona zgodnie z
wolą klienta;
2)
wyczerpującą informację na temat stanowiska podmiotu rynku finansowego w sprawie skierowanych
zastrzeżeń, w tym wskazanie odpowiednich fragmentów wzorca umowy lub umowy;
3)
imię i nazwisko osoby udzielającej odpowiedzi ze wskazaniem jej stanowiska służbowego;
4)
określenie terminu, w którym roszczenie podniesione w reklamacji rozpatrzonej zgodnie
z wolą klienta zostanie zrealizowane, nie dłuższego niż 30 dni od dnia sporządzenia
odpowiedzi.
Art. 10.
W przypadku nieuwzględnienia roszczeń wynikających z reklamacji klienta treść odpowiedzi,
o której mowa w art. 5 ust. 1, powinna zawierać również pouczenie o możliwości:
1)
odwołania się od stanowiska zawartego w odpowiedzi, jeżeli podmiot rynku finansowego
przewiduje tryb odwoławczy, a także o sposobie wniesienia tego odwołania;
2)
skorzystania z instytucji mediacji albo sądu polubownego, albo innego mechanizmu polubownego
rozwiązywania sporów, jeżeli podmiot rynku finansowego przewiduje taką możliwość;
3)
wystąpienia z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy do Rzecznika Finansowego;
4)
wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego ze wskazaniem podmiotu, który powinien
być pozwany i sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy.
Rozdział 3
Rzecznik Finansowy
Art. 11.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw instytucji finansowych,
powołuje Rzecznika Finansowego, zwanego dalej „Rzecznikiem”.
Art. 12.
1.
Kadencja Rzecznika trwa 4 lata.
2.
Kadencja Rzecznika rozpoczyna się z dniem jego powołania.
3.
Ta sama osoba nie może być Rzecznikiem więcej niż przez dwie kolejne kadencje.
4.
Kadencja Rzecznika wygasa w przypadku jego śmierci.
Art. 13.
Rzecznikiem może być wyłącznie osoba:
1)
wyróżniająca się wiedzą w zakresie funkcjonowania rynku finansowego i regulacji prawnych
tworzących jego otoczenie oraz posiadająca co najmniej siedmioletnie doświadczenie
zawodowe w tym obszarze;
2)
posiadająca wyższe wykształcenie;
3)
korzystająca z pełni praw publicznych;
4)
posiadająca obywatelstwo polskie;
5)
nieskazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne.
Art. 14.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw instytucji finansowych,
może odwołać Rzecznika przed upływem kadencji.
Art. 15.
Odwołanie Rzecznika przed upływem kadencji może nastąpić wyłącznie z powodu:
1)
złożenia rezygnacji;
2)
niewypełniania obowiązków przez ponad 6 miesięcy na skutek długotrwałej choroby, stwierdzonej
orzeczeniem lekarskim;
3)
rażącego naruszenia interesów klientów podmiotów rynku finansowego;
4)
rażącego naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej lub ustaw;
5)
skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne.
Art. 16.
1.
Rzecznik posiada osobowość prawną.
2.
Siedziba Rzecznika znajduje się w Warszawie.
Art. 17.
1.
Do zadań Rzecznika należy podejmowanie działań w zakresie ochrony klientów podmiotów
rynku finansowego, których interesy reprezentuje, a w szczególności:
1)
rozpatrywanie wniosków w indywidualnych sprawach, wniesionych na skutek nieuwzględnienia
roszczeń klienta przez podmiot rynku finansowego w trybie rozpatrywania reklamacji;
2)
rozpatrywanie wniosków dotyczących niewykonania czynności wynikających z reklamacji
rozpatrzonej zgodnie z wolą klienta w terminie, o którym mowa w art. 9 pkt 4;
3)
opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących organizacji i funkcjonowania podmiotów
rynku finansowego;
4)
występowanie do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej
albo wydanie lub zmianę innych aktów prawnych w sprawach dotyczących organizacji i
funkcjonowania rynku finansowego;
5)
informowanie właściwych organów nadzoru i kontroli o dostrzeżonych nieprawidłowościach
w funkcjonowaniu podmiotów rynku finansowego;
6)
inicjowanie i organizowanie działalności edukacyjnej i informacyjnej w dziedzinie
ochrony interesów klientów podmiotów rynku finansowego;
710)Dodany przez art. 9 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.)
przekazywanie do Komisji Nadzoru Finansowego informacji o liczbie i charakterze skarg
wskazujących na naruszenia ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, według stanu na koniec każdego półrocza, w terminie 2 miesięcy po upływie danego
półrocza.
2.
Przy Rzeczniku prowadzone są pozasądowe postępowania w sprawie rozwiązywania sporów
między klientami podmiotów rynku finansowego a tymi podmiotami.
Art. 18.
1.
Rzecznik wykonuje swoje zadania przy pomocy podległego mu Biura Rzecznika.
2.
Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Rzecznika, nadaje, w drodze zarządzenia,
statut, który określa organizację Biura Rzecznika.
Art. 19.
1.
Rzecznik wykonuje swoje zadania przy pomocy nie więcej niż trzech zastępców.
2.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych powołuje i odwołuje zastępców Rzecznika
na jego wniosek.
3.
Zastępcą Rzecznika może być wyłącznie osoba spełniająca kryteria, o których mowa w
art. 13 pkt 2-5, wyróżniająca się wiedzą w zakresie funkcjonowania rynku finansowego
i regulacji prawnych tworzących jego otoczenie oraz posiadająca co najmniej pięcioletnie
doświadczenie zawodowe w tym obszarze. Przepis art. 23 stosuje się odpowiednio.
Art. 20.
1.
Koszty działalności Rzecznika i jego Biura ponoszą następujące podmioty rynku finansowego:
1)
krajowe zakłady ubezpieczeń - do wysokości 0,023% zbioru składek brutto oraz zagraniczne
zakłady ubezpieczeń - do wysokości 0,025% zbioru składek brutto;
2)
powszechne towarzystwa emerytalne - do wysokości stanowiącej iloczyn średniej rocznej
wartości aktywów otwartego funduszu emerytalnego zarządzanego przez dane powszechne
towarzystwo emerytalne i stawki nieprzekraczającej 0,0001%; średnią roczną wartość
aktywów otwartego funduszu emerytalnego wylicza się na podstawie wartości aktywów
otwartego funduszu emerytalnego ustalanej na ostatni dzień roboczy każdego miesiąca
danego roku kalendarzowego;
3)
krajowe instytucje płatnicze oraz krajowe instytucje pieniądza elektronicznego - do
wysokości stanowiącej iloczyn funduszy własnych, o których mowa odpowiednio w art. 76 ust. 2-3 oraz art. 132m ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach
płatniczych, i stawki nieprzekraczającej 0,1%;
3a11)Dodany przez art. 9 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.)
dostawcy świadczący wyłącznie usługę dostępu do informacji o rachunku - do wysokości
średniej wartości przychodów ogółem w okresie ostatniego roku, w wysokości nie większej
niż 0,02% tej średniej;
3b11)Dodany przez art. 9 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.)
małe instytucje płatnicze - do wysokości stanowiącej iloczyn całkowitej wartości transakcji
płatniczych wykonanych przez małą instytucję płatniczą i stawki nieprzekraczającej
0,0006%;
4)
biura usług płatniczych - do wysokości stanowiącej iloczyn całkowitej wartości transakcji
płatniczych wykonanych przez biuro usług płatniczych i stawki nieprzekraczającej 0,0006%;
5)
banki - do wysokości stanowiącej iloczyn sumy aktywów bilansowych banków i stawki
nieprzekraczającej 0,0011%;
6)
spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe - do wysokości stanowiącej iloczyn sumy
aktywów bilansowych spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych i stawki nieprzekraczającej
0,0011%;
7)
towarzystwa funduszy inwestycyjnych - do wysokości średniej rocznej sumy aktywów funduszy
inwestycyjnych, aktywów zbiorczych portfeli papierów wartościowych oraz portfeli,
w skład których wchodzi co najmniej jeden instrument finansowy zarządzany przez dane
towarzystwo w wysokości nie wyższej niż iloczyn średniej rocznej sumy wartości aktywów
zarządzanych przez dane towarzystwo i stawki nieprzekraczającej 0,0001%;
7a)
zarządzający ASI - do wysokości stanowiącej iloczyn średniej rocznej sumy wartości
aktywów alternatywnych spółek inwestycyjnych zarządzanych przez danego zarządzającego
ASI i stawki nieprzekraczającej 0,0001%;
8)
firmy inwestycyjne - do wysokości średniej wartości przychodów ogółem w okresie trzech
lat poprzedzających rok, za który jest należna opłata, w wysokości nie większej niż
0,02% tej średniej;
9)
instytucje pożyczkowe - do wysokości 0,02% sumy aktywów.
2.
W przypadku kosztów, o których mowa w ust. 1, ponoszonych przez zagraniczne zakłady
ubezpieczeń ich wysokość jest wyliczana od zbioru składek brutto z tytułu umów ubezpieczenia
zawartych w związku z wykonywaniem działalności ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
3.
Należności, o których mowa w ust. 1, podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji.
4.
W przypadku niedotrzymania terminu uiszczania należności, określonych w przepisach
wykonawczych wydanych na podstawie ust. 5, pobiera się odsetki ustawowe za opóźnienie. Odsetek nie pobiera się, jeżeli
ich wysokość nie przekracza trzykrotności wartości opłaty pobieranej przez operatora
wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe za traktowanie przesyłki listowej jako poleconej.
5.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze rozporządzenia,
terminy uiszczania, wysokość i sposób obliczania należności, o których mowa w ust.
1, uwzględniając zapewnienie skuteczności działalności Rzecznika i jego Biura.
Art. 21.
Podstawą gospodarki finansowej Biura Rzecznika jest roczny plan finansowy, którego
projekt sporządza Rzecznik i przekazuje ministrowi właściwemu do spraw instytucji
finansowych, w trybie określonym w przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy
budżetowej.
Art. 22.
Do pracowników Biura Rzecznika stosuje się odpowiednio przepisy o służbie cywilnej.
Art. 23.
Rzecznik nie może:
112)W brzmieniu ustalonym przez art. 147 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669), która weszła w życie z dniem 1 października 2018 r.)
zajmować innego stanowiska, z wyjątkiem stanowiska:
a)
badawczo-dydaktycznego lub badawczego w uczelni,
b)
naukowo-dydaktycznego lub naukowego w podmiocie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce
- ani wykonywać innych zajęć zawodowych;
2)
należeć do partii politycznej;
3)
być akcjonariuszem, udziałowcem, członkiem władz ani wykonywać obowiązków członka
zarządu lub rady nadzorczej podmiotów rynku finansowego ani wykonywać czynności związanych
z działalnością w zakresie świadczenia usług przez te podmioty;
4)
wykonywać innych czynności, które pozostają w sprzeczności z jego obowiązkami albo
mogą wywołać podejrzenie o jego stronniczość lub interesowność;
5)
prowadzić działalności publicznej niedającej się pogodzić z obowiązkami i godnością
jego urzędu.
Art. 24.
1.
Podjęcie czynności przez Rzecznika następuje z urzędu lub na wniosek:
1)
klienta podmiotu rynku finansowego w sytuacji nieuwzględnienia jego roszczeń przez
podmiot rynku finansowego w trybie rozpatrywania reklamacji, o którym mowa w rozdziale
2;
2)
właściwego organu nadzoru, kontroli lub innego organu władzy publicznej;
313)Dodany przez art. 99 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
organizacji konsumenckich - w zakresie dotyczącym dystrybucji ubezpieczeń w rozumieniu
ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń.
2.
Rzecznik, po zapoznaniu się ze skierowanym do niego wnioskiem, może:
1)
podjąć czynność;
2)
wskazać wnioskodawcy przysługujące mu prawa i środki działania;
3)
przekazać sprawę według właściwości;
4)
wskazać wnioskodawcy możliwość przeprowadzenia pozasądowego postępowania w sprawie
rozwiązywania sporów między klientem a podmiotem rynku finansowego, o którym mowa
w art. 35;
5)
nie podjąć czynności, o czym zawiadamia, uzasadniając swoje stanowisko, wnioskodawcę
oraz osobę, której sprawa dotyczy.
3.
Rzecznik, podejmując czynność, bada, czy wskutek działania lub zaniechania podmiotu
rynku finansowego nie nastąpiło naruszenie praw lub interesów klienta.
Art. 25.
1.
Rzecznik lub upoważniony przez niego pracownik Biura Rzecznika może:
1)
występować do podmiotów rynku finansowego oraz innych podmiotów, których działalność
wiąże się z rozpatrywaną sprawą, o udzielenie informacji lub wyjaśnień, udostępnienie
akt oraz dokumentów, w szczególności:
a)
w sprawach indywidualnych,
b)
w sprawach postanowień wzorców umów, które według Rzecznika są niekorzystne dla klientów
podmiotów rynku finansowego,
c)
w sprawach dotyczących wewnętrznych regulacji tych podmiotów rynku finansowego, które
według Rzecznika są niekorzystne dla klientów,
d)
na temat nieprawidłowej obsługi klientów, świadczonej przez podmioty rynku finansowego;
2)
zwracać się do ministra właściwego do spraw instytucji finansowych w sprawach dotyczących
funkcjonowania podmiotów rynku finansowego i postulować ewentualną zmianę przepisów
regulujących ich funkcjonowanie;
3)
przeprowadzać lub zlecać badania dotyczące sytuacji na rynku finansowym, w szczególności
ochrony interesów klientów podmiotów tego rynku.
2.
Wystąpienie o udzielenie informacji lub wyjaśnień w sprawach indywidualnych może nastąpić
wyłącznie za zgodą klienta, którego sprawa dotyczy.
Art. 26.
Rzecznik może wytoczyć powództwo na rzecz klientów podmiotów rynku finansowego w sprawach
dotyczących nieuczciwych praktyk rynkowych dotyczących działalności tych podmiotów,
jak również za zgodą powoda wziąć udział w toczącym się już postępowaniu. W takim
przypadku stosuje się odpowiednio przepisy o prokuratorze.
Art. 27.
Po zbadaniu sprawy Rzecznik może:
1)
poinformować wnioskodawcę, że nie stwierdził naruszenia jego praw lub interesów;
2)
zwrócić się do podmiotu rynku finansowego, w którego działalności stwierdził naruszenie
praw lub interesów klientów, o ponowne rozpatrzenie sprawy;
3)
zwrócić się o zbadanie sprawy do właściwego organu, w szczególności do Komisji Nadzoru
Finansowego, Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, prokuratury albo organów
kontroli państwowej, zawodowej lub społecznej.
Art. 28.
Do Rzecznika stosuje się odpowiednio przepis art. 63 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego .
Art. 29.
Rzecznik w zakresie swojej właściwości może wytaczać powództwo w sprawach, o których
mowa w art. 47936 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Art. 30.
Podmiot rynku finansowego przekazuje, na wniosek Rzecznika, wzorzec umowy o świadczenie
usług, którym posługuje się w swojej działalności, oraz inne dokumenty i formularze
stosowane przy zawieraniu i wykonywaniu tych umów, w terminie 14 dni od dnia otrzymania
wniosku.
Art. 31.
Podmiot rynku finansowego, który otrzymał wniosek Rzecznika w sprawach objętych zakresem
jego działalności, jest obowiązany niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni
od dnia otrzymania wniosku, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym
stanowisku oraz przekazać żądane dokumenty.
Art. 32.
1.
Na podmiot rynku finansowego, który narusza obowiązki nałożone w art. 4 ust. 1, art.
6-10, art. 30 i art. 31, Rzecznik może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do
wysokości 100 000 zł.
2.
Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, uwzględnia się stopień
naruszenia przepisów, okoliczności tego naruszenia oraz możliwości finansowe podmiotu,
który dokonał naruszenia.
3.
Wpływy z kar, o których mowa w ust. 1, stanowią dochód budżetu państwa.
Art. 32a.
115)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 10 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1637), która weszła w życie z dniem 4 września 2018 r..
Pracownicy Biura Rzecznika są obowiązani do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu
art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz innych informacji podlegających ochronie na podstawie odrębnych przepisów, o
których powzięli wiadomość w związku z czynnościami wykonywanymi na podstawie ustawy.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do informacji powszechnie dostępnych, informacji o
wszczęciu postępowania oraz informacji o wydaniu decyzji kończących postępowanie i
ich ustaleniach.
Art. 33.
Podmiot rynku finansowego corocznie, w terminie 45 dni od zakończenia roku kalendarzowego,
przekazuje Rzecznikowi sprawozdanie dotyczące rozpatrywania reklamacji oraz liczby
wystąpień klientów tych podmiotów na drogę postępowania sądowego w wyniku nierozpatrzenia
reklamacji zgodnie z wolą tych klientów, z uwzględnieniem:
1)
liczby reklamacji;
2)
uznanych i nieuwzględnionych roszczeń, wynikających z wniesionych reklamacji;
3)
informacji o wartości roszczeń zgłoszonych w pozwach i kwot zasądzonych prawomocnymi
orzeczeniami sądów na rzecz klientów w okresie sprawozdawczym.
Art. 34.
Rzecznik składa corocznie, w terminie 90 dni od zakończenia roku kalendarzowego, Prezesowi
Rady Ministrów sprawozdanie ze swojej działalności oraz uwagi o stanie przestrzegania
prawa i interesów klientów podmiotów rynku finansowego. Sprawozdanie jest jawne.
Rozdział 4
Pozasądowe postępowanie w sprawie rozwiązywania sporów między klientem a podmiotem rynku finansowego
Art. 35.
Spór między klientem a podmiotem rynku finansowego może być zakończony w drodze pozasądowego
postępowania w sprawie rozwiązywania sporów między klientem a podmiotem rynku finansowego,
zwanym dalej „postępowaniem”.
Art. 35a.
1.
W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 września 2016 r. o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich , z tym że spór może być prowadzony między przedsiębiorcami.
2.
Rzecznik jest podmiotem uprawnionym do prowadzenia postępowania w sprawie pozasądowego
rozwiązywania sporów konsumenckich w rozumieniu ustawy z dnia 23 września 2016 r. o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich.
Art. 35b.
1.
Postępowanie prowadzi osoba upoważniona przez Rzecznika. Upoważnienie udzielane jest
na czas określony.
2.
Do prowadzenia postępowania może być upoważniona osoba wyróżniająca się wiedzą w zakresie
funkcjonowania rynku finansowego i regulacji prawnych tworzących jego otoczenie oraz
posiadająca co najmniej pięcioletni staż pracy, w tym co najmniej trzyletnie doświadczenie
zawodowe w tym obszarze.
3.
Osoba upoważniona prowadzi postępowanie w sposób niezależny i bezstronny.
4.
Rzecznik cofa upoważnienie przed upływem okresu, na jaki zostało udzielone, w przypadku:
1)
rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu funkcji;
2)
skazania prawomocnym wyrokiem za popełnione umyślnie przestępstwo lub przestępstwo
skarbowe;
3)
choroby trwale uniemożliwiającej wykonywanie zadań.
Art. 36.
1.
Postępowanie wszczyna się na wniosek klienta podmiotu rynku finansowego.
2.
Wniosek o wszczęcie postępowania zawiera co najmniej elementy określone w art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 23 września 2016 r. o pozasądowym rozwiązywaniu sporów
konsumenckich, z tym że wnioskodawca może wnosić o:
1)
umożliwienie zbliżenia stanowisk stron w celu rozwiązania sporu przez jego strony
lub
2)
przedstawienie stronom propozycji rozwiązania sporu.
3.
Do wniosku o wszczęcie postępowania dołącza się opis okoliczności sprawy, informacje
na temat dotychczasowego przebiegu sporu oraz kopie posiadanych przez wnioskodawcę
dokumentów potwierdzających informacje zawarte we wniosku.
4.
Rzecznik odmawia rozpatrzenia sporu w przypadku, gdy:
1)
jego przedmiot wykracza poza kategorie sporów objęte właściwością Rzecznika;
2)
klient nie wyczerpał drogi postępowania reklamacyjnego, o którym mowa w rozdziale
2;
3)
wniosek o wszczęcie postępowania spowoduje uciążliwości dla podmiotu rynku finansowego;
4)
sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami jest w toku albo została już
rozpatrzona przez Rzecznika w postępowaniu, sąd polubowny, inny właściwy podmiot albo
sąd;
5)
rozpatrzenie sporu spowodowałoby poważne zakłócenie działania Rzecznika;
6)
klient nie uiścił opłaty, o której mowa w art. 38 ust. 1, i nie został z niej zwolniony.
Art. 37.
Udział podmiotu rynku finansowego w postępowaniu jest obowiązkowy.
Art. 38.
1.
W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w art. 36 ust. 1, klient uiszcza opłatę
w wysokości 50 zł na rachunek Rzecznika.
2.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach Rzecznik może zwolnić klienta z obowiązku
uiszczania opłaty, o której mowa w ust. 1.
Art. 39.
W toku postępowania Rzecznik zapoznaje podmiot rynku finansowego z roszczeniem klienta,
przedstawia stronom postępowania przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie oraz
podejmuje działania mające na celu umożliwienie zbliżenia stanowisk stron w celu rozwiązania
sporu przez jego strony lub przedstawia stronom propozycję rozwiązania sporu.
Art. 39a.
Strony oraz inne osoby biorące udział w postępowaniu są obowiązane zachować w tajemnicy
wszelkie informacje uzyskane w jego trakcie.
Art. 40.
W przypadku braku polubownego zakończenia postępowania, Rzecznik sporządza opinię,
w której należy zawrzeć w szczególności ocenę prawną stanu faktycznego w przedmiotowym
postępowaniu.
Art. 41.
1.
Z przebiegu postępowania sporządza się protokół, w którym należy zawrzeć informacje
dotyczące miejsca i czasu jego przeprowadzenia, imię, nazwisko (nazwę) i adresy stron,
przedmiot sporu oraz informację o sposobie zakończenia sporu. Odpis protokołu doręcza
się stronom w ciągu 7 dni od dnia jego sporządzenia.
2.
Protokół, o którym mowa w ust. 1, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
3.
Do protokołu, o którym mowa w ust. 1, załącza się opinię, o której mowa w art. 40,
w przypadku jej sporządzenia.
Art. 42.
Rzecznik podaje do publicznej wiadomości corocznie do dnia 31 marca dane statystyczne
dotyczące przeprowadzonych postępowań zakończonych w roku poprzednim.
Art. 43.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób i formy prowadzenia postępowania, w tym sposób wnoszenia wniosków o wszczęcie
postępowania oraz wymiany informacji między stronami postępowania za pomocą środków
komunikacji elektronicznej lub przesyłką pocztową,
2)
szczegółową treść wniosku o wszczęcie postępowania i niezbędne dokumenty, które należy
dołączyć do wniosku,
3)
szczegółowe kwalifikacje osób prowadzących postępowania oraz minimalny okres, na jaki
upoważnienie jest udzielane,
4)
termin na wyrażenie przez strony zgody na przedstawioną propozycję rozwiązania sporu
lub zastosowanie się do niej
- mając na uwadze konieczność zapewnienia łatwego dostępu do postępowania, sprawnego
rozwiązywania sporów oraz bezstronnego i niezależnego prowadzenia postępowania.
Rozdział 5
Przepisy zmieniające
Art. 44-53.
(pominięte)
Rozdział 6
Przepisy dostosowujące, przejściowe i przepis końcowy
Art. 54.
Rzecznik Ubezpieczonych z dniem wejścia w życie ustawy staje się Rzecznikiem Finansowym
i rozpoczyna się jego czteroletnia kadencja.
Art. 55.
Z dniem wejścia w życie ustawy Biuro Rzecznika Ubezpieczonych staje się Biurem Rzecznika
Finansowego.
Art. 56.
Z dniem wejścia w życie ustawy plan finansowy Biura Rzecznika Ubezpieczonych staje
się planem finansowym Biura Rzecznika Finansowego.
Art. 57.
Postępowania wszczęte i niezakończone toczące się przed Rzecznikiem Ubezpieczonych
przed dniem wejścia w ustawy życie toczą się przed Rzecznikiem Finansowym.
Art. 58.
Wnioski Rzecznika Ubezpieczonych złożone do Sądu Najwyższego przed dniem wejścia ustawy
w życie uważa się za złożone przez Rzecznika Finansowego.
Art. 59.
Z dniem wejścia w życie ustawy mienie Skarbu Państwa będące we władaniu Rzecznika
Ubezpieczonych staje się mieniem Rzecznika Finansowego.
Art. 60.
Należności i zobowiązania Rzecznika Ubezpieczonych z dniem wejścia w życie ustawy
stają się należnościami i zobowiązaniami Rzecznika Finansowego.
Art. 61.
1.
Pracownicy Biura Rzecznika Ubezpieczonych z dniem wejścia w życie ustawy stają się
pracownikami Biura Rzecznika Finansowego.
2.
Przepis art. 231 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy stosuje się odpowiednio.
Art. 62.
1.
Rzecznik Ubezpieczonych, z dniem następującym po dniu ogłoszenia ustawy, pełni jednocześnie
funkcję Pełnomocnika Prezesa Rady Ministrów do spraw przekształcenia Biura Rzecznika
Ubezpieczonych w Biuro Rzecznika Finansowego.
2.
Zarządzenie Prezesa Rady Ministrów określi zakres zadań i środki niezbędne Pełnomocnikowi
do ich realizacji.
Art. 63.
(pominięty)
Art. 64.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia16)Ustawa została ogłoszona w dniu 10 września 2015 r., z wyjątkiem:
1)
art. 62, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
rozdziału 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.
1)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 9 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie
ustawy o usługach płatniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1075), która
weszła w życie z dniem 20 czerwca 2018 r.
2)
Dodana przez art. 99 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń
(Dz. U. poz. 2486 oraz z 2018 r. poz. 378), która weszła w życie z dniem 1 października
2018 r.
3)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 9 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
1.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 62, 650, 723, 864, 1000, 1075 i 1629.
5)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 2361 i 2491 oraz z 2018 r. poz. 62, 106, 138, 650, 685, 723, 864, 1000, 1075,
1499 i 1629.
6)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 2486 i 2491 oraz z 2018 r. poz. 62, 106, 138, 650, 723, 771, 864, 1000, 1075,
1499, 1544 i 1629.
7)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 2486 i 2491 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 650, 685, 723, 771 i 1669.
8)
W brzmieniu ustalonym przez art. 99 pkt 1 lit. b tiret pierwsze ustawy, o której mowa
w odnośniku 2.
9)
Dodana przez art. 99 pkt 1 lit. b tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
10)
Dodany przez art. 9 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
11)
Dodany przez art. 9 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
12)
W brzmieniu ustalonym przez art. 147 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669), która weszła w życie
z dniem 1 października 2018 r.
13)
Dodany przez art. 99 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
14)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 1467, 1499, 1544, 1629, 1637 i 1693.
15)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 10 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy
o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1637),
która weszła w życie z dniem 4 września 2018 r.
16)
Ustawa została ogłoszona w dniu 10 września 2015 r.