Ustawaz dnia 10 maja 2018 r.o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym
oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej
Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz ustawę z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie
Sądownictwa.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 106i:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Asesorów sądowych mianuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na czas nieokreślony,
na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.
”
,
b)
użyte w § 2 i 3 w różnym przypadku wyrazy „Minister Sprawiedliwości” zastępuje się użytymi w odpowiednim przypadku wyrazami „Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej”,
c)
uchyla się § 7,
d)
§ 8 otrzymuje brzmienie:
„
§ 8.
Asesor sądowy pełni obowiązki sędziego przez okres 4 lat od dnia objęcia stanowiska
asesorskiego.
”
,
e)
uchyla się § 9;
2)
w art. 106k w § 2 uchyla się pkt 1.
Art. 2.
W ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 w pkt 1 lit. b otrzymuje brzmienie:
„
b)
kontrolę nadzwyczajną prawomocnych orzeczeń sądowych w celu zapewnienia ich zgodności
z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości
społecznej przez rozpoznawanie skarg nadzwyczajnych;
”
;
2)
w art. 37:
a)
w § 1 uchyla się zdanie drugie,
b)
po § 1 dodaje się § 1a i 1b w brzmieniu:
„
§ 1a.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, przed wyrażeniem zgody na dalsze zajmowanie stanowiska
sędziego Sądu Najwyższego, zasięga opinii Krajowej Rady Sądownictwa. Krajowa Rada
Sądownictwa przekazuje Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej opinię w terminie 30
dni od dnia wystąpienia przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o przedstawienie
tej opinii. W przypadku nieprzekazania opinii w terminie, o którym mowa w zdaniu drugim,
uznaje się, że Krajowa Rada Sądownictwa wydała opinię pozytywną.
§ 1b.
Sporządzając opinię, o której mowa w § 1a, Krajowa Rada Sądownictwa bierze pod uwagę
interes wymiaru sprawiedliwości lub ważny interes społeczny, w szczególności racjonalne
wykorzystanie kadr Sądu Najwyższego lub potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami
poszczególnych izb Sądu Najwyższego.
”
,
c)
w § 3:
-
-zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:„Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego Sądu Najwyższego w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania opinii Krajowej Rady Sądownictwa, o której mowa w § 1a, albo upływu terminu na przekazanie tej opinii.”,
-
-dodaje się zdanie trzecie w brzmieniu:„W przypadku niezakończenia postępowania związanego z dalszym zajmowaniem stanowiska sędziego Sądu Najwyższego po ukończeniu wieku, o którym mowa w § 1, sędzia pozostaje na stanowisku do czasu zakończenia tego postępowania.”;
3)
w art. 89:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa
prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, od prawomocnego orzeczenia
sądu powszechnego lub sądu wojskowego kończącego postępowanie w sprawie może być wniesiona
skarga nadzwyczajna, o ile:
1)
orzeczenie narusza zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji lub
2)
orzeczenie w sposób rażący narusza prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe
zastosowanie, lub
3)
zachodzi oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie
materiału dowodowego
- a orzeczenie nie może być uchylone lub zmienione w trybie innych nadzwyczajnych
środków zaskarżenia.
”
,
b)
§ 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
Jeżeli zachodzą przesłanki wskazane w § 1, a zaskarżone orzeczenie wywołało nieodwracalne
skutki prawne, w szczególności jeżeli od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia
upłynęło 5 lat, a także jeżeli uchylenie orzeczenia naruszyłoby międzynarodowe zobowiązania
Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd Najwyższy ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonego
orzeczenia z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których wydał
takie rozstrzygnięcie, chyba że zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela
określone w Konstytucji przemawiają za wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 91 § 1.
”
;
4)
w art. 94 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Jeżeli skarga nadzwyczajna dotyczy orzeczenia zapadłego w wyniku postępowania, w którego
toku orzeczenie wydał Sąd Najwyższy, sprawę rozpoznaje Sąd Najwyższy w składzie 5
sędziów Sądu Najwyższego orzekających w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
oraz 2 ławników Sądu Najwyższego.
”
;
5)
w art. 115:
a)
po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu:
„
§ 1a.
Skarga nadzwyczajna od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie,
które uprawomocniło się przed wejściem w życie niniejszej ustawy, może być wniesiona
przez Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich. Przepisu art. 89 §
2 nie stosuje się.
”
,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Jeżeli zachodzą przesłanki wskazane w art. 89 § 1, a zaskarżone orzeczenie wywołało
nieodwracalne skutki prawne, w szczególności jeżeli od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego
orzeczenia upłynęło 5 lat, a także jeżeli uchylenie orzeczenia naruszyłoby międzynarodowe
zobowiązania Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd Najwyższy ogranicza się do stwierdzenia
wydania zaskarżonego orzeczenia z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z
powodu których wydał takie rozstrzygnięcie, chyba że zasady lub wolności i prawa człowieka
i obywatela określone w Konstytucji przemawiają za wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 91 § 1.
”
.
Art. 3.
W ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 33a:
a)
w ust. 11 wyrazy „Ministrowi Sprawiedliwości” zastępuje się wyrazami „Krajowej Radzie Sądownictwa”,
b)
dodaje się ust. 14 i 15 w brzmieniu:
„
14.
Krajowa Rada Sądownictwa w terminie dwóch miesięcy od dnia przedstawienia listy, o
której mowa w ust. 1, i informacji, o których mowa w art. 32a ust. 1, może zgłosić
sprzeciw wobec mianowania egzaminowanego aplikanta aplikacji sędziowskiej na asesora
sądowego.
15.
W przypadku braku sprzeciwu, o którym mowa w ust. 14, albo uchylenia uchwały Krajowej
Rady Sądownictwa wyrażającej sprzeciw, Krajowa Rada Sądownictwa niezwłocznie przedstawia
Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o mianowanie na stanowisko asesora
sądowego wraz ze wskazaniem wybranego miejsca służbowego asesora sądowego.
”
;
2)
w art. 33b:
a)
w ust. 9 wyrazy „Ministrowi Sprawiedliwości” zastępuje się wyrazami „Krajowej Radzie Sądownictwa”,
b)
dodaje się ust. 10 i 11 w brzmieniu:
„
10.
Krajowa Rada Sądownictwa w terminie dwóch miesięcy od dnia przedstawienia listy, o
której mowa w ust. 3, i informacji, o których mowa w art. 32a ust. 1, może zgłosić
sprzeciw wobec mianowania egzaminowanego aplikanta aplikacji prokuratorskiej na asesora
sądowego.
11.
W przypadku braku sprzeciwu, o którym mowa w ust. 10, albo uchylenia uchwały Krajowej
Rady Sądownictwa wyrażającej sprzeciw, Krajowa Rada Sądownictwa niezwłocznie przedstawia
Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o mianowanie egzaminowanego aplikanta
aplikacji prokuratorskiej na stanowisko asesora sądowego wraz ze wskazaniem wybranego
miejsca służbowego asesora sądowego.
”
.
Art. 4.
W ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 3 w ust. 1 pkt 2a otrzymuje brzmienie:
„
2a)
przedstawianie Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej wniosków o mianowanie egzaminowanych
aplikantów aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej na stanowiska asesorów
sądowych w sądach powszechnych;
”
;
2)
po art. 44a dodaje się art. 44b w brzmieniu:
„
Art. 44b.
Rada przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej uchwałę zawierającą wniosek
o mianowanie na stanowisko asesora sądowego w sądzie powszechnym wraz z uzasadnieniem.
Do uchwały dołącza się dokumentację postępowania w sprawie.
”
.
Art. 5.
Oświadczenia, o których mowa w art. 37 § 1 oraz art. 111 § 1 ustawy zmienianej w art.
2, nierozpatrzone przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do dnia wejścia w życie
niniejszej ustawy, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej niezwłocznie przekazuje do
zaopiniowania Krajowej Radzie Sądownictwa. Krajowa Rada Sądownictwa przedstawia opinię
w terminie 30 dni od dnia wystąpienia przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o
przedstawienie tej opinii. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może wyrazić zgodę
na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego Sądu Najwyższego w terminie 60 dni od dnia
otrzymania opinii Krajowej Rady Sądownictwa albo upływu terminu na przekazanie tej
opinii. Przepisy art. 37 § 2-4 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą stosuje się odpowiednio.
Art. 6.
1.
Do skarg nadzwyczajnych wniesionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
stosuje się przepis art. 89 § 1 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym.
2.
Do skarg nadzwyczajnych wniesionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
przepisu art. 115 § 1a ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się.
Art. 7.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej
Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz ustawę z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie
Sądownictwa.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 3, 5, 106, 138, 771, 848 i 1000.