Ustawaz dnia 8 grudnia 2017 r.o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju
sądów wojskowych, ustawę z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych,
ustawę z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę
z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa wprowadza się następujące zmiany:
1)
po art. 9 dodaje się art. 9a w brzmieniu:
„
Art. 9a.
1.
Sejm wybiera spośród sędziów Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych
i sądów wojskowych piętnastu członków Rady na wspólną czteroletnią kadencję.
2.
Dokonując wyboru, o którym mowa w ust. 1, Sejm, w miarę możliwości, uwzględnia potrzebę
reprezentacji w Radzie sędziów poszczególnych rodzajów i szczebli sądów.
3.
Wspólna kadencja nowych członków Rady wybranych spośród sędziów rozpoczyna się z dniem
następującym po dniu, w którym dokonano ich wyboru. Członkowie Rady poprzedniej kadencji
pełnią swoje funkcje do dnia rozpoczęcia wspólnej kadencji nowych członków Rady.
”
;
2)
uchyla się art. 11;
3)
po art. 11 dodaje się art. 11a-11e w brzmieniu:
„
Art. 11a.
1.
Marszałek Sejmu, nie wcześniej niż na sto dwadzieścia i nie później niż na dziewięćdziesiąt
dni przed upływem kadencji członków Rady wybranych spośród sędziów obwieszcza w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” o rozpoczęciu procedury zgłaszania
kandydatów na członków Rady.
2.
Podmiotami uprawnionymi do zgłoszenia kandydata na członka Rady jest grupa co najmniej:
1)
dwóch tysięcy obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, którzy ukończyli osiemnaście lat,
mają pełną zdolność do czynności prawnych i korzystają z pełni praw publicznych;
2)
dwudziestu pięciu sędziów, z wyłączeniem sędziów w stanie spoczynku.
3.
Jedno zgłoszenie może dotyczyć wyłącznie jednego kandydata na członka Rady. Podmioty,
o których mowa w ust. 2, mogą złożyć więcej niż jedno zgłoszenie.
4.
Kandydata na członka Rady zgłasza się Marszałkowi Sejmu, w terminie trzydziestu dni
od dnia obwieszczenia, o którym mowa w ust. 1.
5.
Zgłoszenie kandydata obejmuje informacje o kandydacie, pełnionych dotychczas funkcjach
i działalności społecznej oraz innych istotnych zdarzeniach mających miejsce w trakcie
pełnienia przez kandydata urzędu sędziego. Do zgłoszenia dołącza się zgodę sędziego
na kandydowanie.
6.
Marszałek Sejmu, w terminie trzech dni od dnia otrzymania zgłoszenia kandydata, zwraca
się na piśmie do prezesa sądu właściwego dla zgłoszonego kandydata, a w przypadku
gdy zgłoszenie dotyczy prezesa:
1)
sądu rejonowego, sądu okręgowego albo wojskowego sądu garnizonowego - do prezesa sądu
wyższej instancji,
2)
sądu apelacyjnego, wojewódzkiego sądu administracyjnego albo wojskowego sądu okręgowego
- do wiceprezesa albo zastępcy prezesa tego sądu
- z wnioskiem o sporządzenie i przekazanie, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania
wniosku, informacji obejmującej dorobek orzeczniczy kandydata, w tym doniosłe społecznie
lub precedensowe orzeczenia, i istotne informacje dotyczące kultury urzędowania, przede
wszystkim ujawnione podczas wizytacji i lustracji.
7.
W przypadku, gdy informacja, o której mowa w ust. 6, nie zostanie sporządzona w terminie,
o którym mowa w ust. 6, Marszałek Sejmu zwraca się na piśmie do kandydata na członka
Rady o sporządzenie przez niego tej informacji, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania
wniosku Marszałka Sejmu. Kopię sporządzonej przez siebie informacji kandydat na członka
Rady przekazuje, odpowiednio, prezesowi sądu właściwego dla zgłoszonego kandydata,
prezesowi sądu wyższej instancji albo wiceprezesowi albo zastępcy prezesa sądu apelacyjnego,
wojewódzkiego sądu administracyjnego albo wojskowego sądu okręgowego.
8.
W przypadku niesporządzenia informacji, o której mowa w ust. 6, przez kandydata na
członka Rady w terminie, o którym mowa w ust. 7, Marszałek Sejmu odmawia przyjęcia
zgłoszenia. Postanowienie w tej sprawie wraz z uzasadnieniem doręcza się niezwłocznie
pełnomocnikowi oraz kandydatowi na członka Rady.
9.
Informację, o której mowa w ust. 6, Marszałek Sejmu załącza do zgłoszenia kandydata.
Art. 11b.
1.
Zgłoszenia kandydata dokonuje na piśmie pełnomocnik. Pełnomocnikiem jest osoba wskazana
w pisemnym oświadczeniu pierwszych piętnastu osób z wykazu.
2.
Do zgłoszenia kandydata przez podmiot, o którym mowa w art. 11a ust. 2 pkt 1, załącza
się wykaz obywateli popierających zgłoszenie, zawierający ich imiona, nazwiska, adresy
zamieszkania, numery ewidencyjne PESEL i własnoręcznie złożone podpisy.
3.
W przypadku wątpliwości, co do prawidłowości złożenia wymaganej liczby podpisów Marszałek
Sejmu, w terminie trzech dni od dnia otrzymania zgłoszenia, zwraca się na piśmie do
Państwowej Komisji Wyborczej o stwierdzenie, czy złożono wymaganą liczbę podpisów.
4.
Państwowa Komisja Wyborcza w postępowaniu stwierdza, czy złożono wymaganą liczbę podpisów
w terminie czternastu dni od dnia otrzymania pisma Marszałka Sejmu.
5.
Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania, o którym mowa w ust. 4, okaże się, że liczba
prawidłowo złożonych podpisów przez obywateli popierających zgłoszenie jest mniejsza
niż wymagana, Marszałek Sejmu odmawia przyjęcia zgłoszenia. Postanowienie w tej sprawie
wraz z uzasadnieniem doręcza się niezwłocznie pełnomocnikowi.
6.
Postanowienie może być zaskarżone przez pełnomocnika do Sądu Najwyższego w terminie
trzech dni od dnia doręczenia. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę w terminie trzech dni
w postępowaniu nieprocesowym, w składzie trzech sędziów. W wyniku rozpoznania skargi
Sąd Najwyższy zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy. Od postanowienia
Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny. W przypadku nierozpoznania skargi
przez Sąd Najwyższy w terminie trzech dni postępowanie przed Sądem Najwyższym umarza
się z mocy prawa, a postanowienie Marszałka Sejmu odmawiające przyjęcia zgłoszenia
jest wiążące.
7.
Do zgłoszenia kandydata przez podmiot, o którym mowa w art. 11a ust. 2 pkt 2, załącza
się wykaz sędziów popierających zgłoszenie, zawierający ich imiona, nazwiska, miejsca
służbowe, numery ewidencyjne PESEL i własnoręcznie złożone podpisy.
8.
Marszałek Sejmu, w terminie trzech dni od dnia otrzymania zgłoszenia kandydata przez
podmiot, o którym mowa w art. 11a ust. 2 pkt 2, zwraca się na piśmie do Ministra Sprawiedliwości
o potwierdzenie posiadania przez osoby popierające zgłoszenie statusu sędziego. Minister
Sprawiedliwości potwierdza posiadanie przez osoby popierające zgłoszenie statusu sędziego
w terminie trzech dni od dnia otrzymania pisma Marszałka Sejmu. Przepisy ust. 5 i
6 stosuje się odpowiednio.
9.
Wzór zgłoszenia kandydata oraz wzory wykazu obywateli i wykazu sędziów popierających
zgłoszenie kandydata na członka Rady ustala, w drodze zarządzenia, Marszałek Sejmu.
Zarządzenie Marszałka Sejmu podlega obwieszczeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski”.
Art. 11c.
Zgłoszenia kandydatów dokonane zgodnie z art. 11a i art. 11b Marszałek Sejmu niezwłocznie
przekazuje posłom i podaje do publicznej wiadomości, z wyłączeniem załączników.
Art. 11d.
1.
Marszałek Sejmu zwraca się do klubów poselskich o wskazanie, w terminie siedmiu dni,
kandydatów na członków Rady.
2.
Klub poselski wskazuje, spośród sędziów, których kandydatury zostały zgłoszone w trybie
art. 11a, nie więcej niż dziewięciu kandydatów na członków Rady.
3.
Jeżeli łączna liczba kandydatów wskazanych przez kluby poselskie jest mniejsza niż
piętnaście, Prezydium Sejmu wskazuje, spośród kandydatów zgłoszonych w trybie art.
11a, kandydatów w liczbie brakującej do piętnastu.
4.
Właściwa komisja sejmowa ustala listę kandydatów wybierając, spośród kandydatów wskazanych
w trybie ust. 2 i 3, piętnastu kandydatów na członków Rady, z zastrzeżeniem, że na
liście uwzględnia się co najmniej jednego kandydata wskazanego przez każdy klub poselski,
który działał w terminie sześćdziesięciu dni od dnia pierwszego posiedzenia Sejmu
kadencji w trakcie której jest dokonywany wybór, o ile kandydat ten został wskazany
przez klub w ramach wskazania, o którym mowa w ust. 2.
5.
Sejm wybiera członków Rady na wspólną czteroletnią kadencję, na najbliższym posiedzeniu
Sejmu, większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów,
głosując na listę kandydatów, o której mowa w ust. 4.
6.
W przypadku niedokonania wyboru członków Rady w trybie określonym w ust. 5, Sejm wybiera
członków Rady bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej
liczby posłów, głosując na listę kandydatów, o której mowa w ust. 4.
7.
Jeżeli w wyniku zastosowania trybu, o którym mowa w ust. 1-6, nie zostanie wybranych
piętnastu członków Rady, stosuje się odpowiednio przepisy art. 11a-11d.
Art. 11e.
1.
Jeżeli przed upływem kadencji członka Rady wybranego spośród sędziów zajdzie potrzeba
ponownego obsadzenia mandatu członka Rady, Marszałek Sejmu niezwłocznie obwieszcza
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” o rozpoczęciu procedury
zgłaszania kandydatów na członka Rady w związku z potrzebą ponownego obsadzenia mandatu.
Przepisy art. 11a ust. 2-9, art. 11b i art. 11c stosuje się odpowiednio.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, do wyboru członka Rady stosuje się przepisy art.
9a ust. 1 i 2 oraz art. 11d.
3.
Kadencja członka Rady wybranego w związku z potrzebą ponownego obsadzenia mandatu
upływa z dniem zakończenia kadencji członków Rady wybranych spośród sędziów.
”
;
4)
uchyla się art. 12 i art. 13;
5)
w art. 14 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Wybór nowego członka Rady spośród posłów lub senatorów powinien być dokonany w terminie
dwóch miesięcy od dnia wygaśnięcia mandatu.
”
;
6)
w art. 20 w ust. 1 dodaje się zdanie drugie i trzecie w brzmieniu:
„
Obrady są transmitowane za pośrednictwem Internetu, chyba że Rada podejmie uchwałę
o wyłączeniu jawności posiedzenia. Rada wyłącza jawność posiedzenia w całości lub
części, jeżeli jawność mogłaby prowadzić do ujawnienia informacji podlegających ochronie
na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych lub naruszyć ważny interes prywatny przez ujawnienie danych, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych .
”
;
7)
w art. 21 po ust. 2 dodaje się ust. 2a-2c w brzmieniu:
„
2a.
W uzasadnionych przypadkach Przewodniczący Rady może zarządzić przeprowadzenie głosowania
w trybie obiegowym za pośrednictwem poczty elektronicznej. Przewodniczący Rady przekazuje
materiały zawierające dane osobowe w sposób zapewniający ich ochronę, a także zawiadamia
członków Rady o sposobie oddania głosu oraz nieprzekraczalnym terminie, w którym oświadczenie
o oddaniu głosu „za”, głosu „przeciw” albo wstrzymaniu się od głosu przekazuje się
na adres poczty elektronicznej wskazany przez Przewodniczącego Rady.
2b.
W przypadku przeprowadzania głosowania w trybie obiegowym nie można zarządzić głosowania
tajnego.
2c.
Głosowanie w trybie obiegowym jest ważne, jeżeli w terminie wyznaczonym na zajęcie
stanowiska głos odda co najmniej połowa składu Rady.
”
;
8)
w art. 22 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
Rada, określając szczegółowy tryb swojego działania, kieruje się potrzebą zapewnienia
dostępności informacji o postępowaniu przed Radą oraz wyczerpującej informacji o kandydatach
i powodach, dla których przedstawiono wniosek o powołanie danej osoby do pełnienia
urzędu sędziego albo asesora sądowego.
”
;
9)
w art. 24 ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
Do pracowników Biura stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury , z wyjątkiem wymogu odbycia stażu urzędniczego w sądzie lub prokuraturze, o którym
mowa w art. 2 pkt 7 tej ustawy.
”
;
10)
w art. 31:
a)
w ust. 1 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:
„
W skład zespołu wchodzi trzech członków Rady.
”
,
b)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
Członkami zespołu nie mogą być wyłącznie:
1)
sędziowie;
2)
posłowie i senatorowie.
”
,
c)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a-2d w brzmieniu:
„
2a.
Wyznaczając zespół Przewodniczący Rady zawiadamia Ministra Sprawiedliwości o jego
powołaniu oraz informuje o sprawach indywidualnych przekazanych zespołowi w celu przygotowania
ich do rozpatrzenia na posiedzeniu Rady.
2b.
Minister Sprawiedliwości w terminie dwudziestu jeden dni od dnia otrzymania informacji,
o której mowa w ust. 2a, może przedstawić Radzie opinię w sprawie indywidualnej. Przed
upływem terminu na przedstawienie opinii przez Ministra Sprawiedliwości zespół nie
może przyjąć stanowiska, o którym mowa w art. 34 ust. 1.
2c.
Nieprzedstawienie przez Ministra Sprawiedliwości opinii w sprawie indywidualnej, w
terminie, o którym mowa w ust. 2b, nie wstrzymuje prac zespołu.
2d.
Opinię, o której mowa w ust. 2b, albo informację o jej nieprzedstawieniu dołącza się
do dokumentacji postępowania w sprawie.
”
;
11)
w art. 35 w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
doświadczenie zawodowe, w tym doświadczenie w stosowaniu przepisów prawa, dorobek
naukowy, opinie przełożonych, rekomendacje, publikacje i inne dokumenty dołączone
do karty zgłoszenia;
”
;
12)
w art. 44:
a)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
W sprawach indywidualnych dotyczących powołania do pełnienia urzędu na stanowisku
sędziego Sądu Najwyższego odwołanie przysługuje do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W sprawach tych odwołanie do Sądu Najwyższego nie przysługuje. Odwołanie do Naczelnego
Sądu Administracyjnego nie może być oparte na zarzucie niewłaściwej oceny spełniania
przez kandydatów kryteriów uwzględnianych przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie
przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego na stanowisku sędziego
Sądu Najwyższego.
”
,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Do postępowania przed Sądem Najwyższym i Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje
się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej. Przepisu art. 871tej ustawy nie stosuje się.
”
;
13)
po art. 44 dodaje się art. 44a w brzmieniu:
„
Art. 44a.
Rada przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej uchwałę zawierającą wniosek
o powołanie do pełnienia urzędu sędziego albo asesora sądowego wraz z uzasadnieniem
i informacją o pozostałych kandydatach na stanowisko sędziowskie albo asesorskie wraz
z oceną wszystkich kandydatów. Do uchwały dołącza się dokumentację postępowania w
sprawie.
”
.
Art. 2.
W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych w art. 10 w § 3 uchyla się pkt 2.
Art. 3.
W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych w art. 106i § 8 otrzymuje brzmienie:
„
§ 8.
Jeżeli Krajowa Rada Sądownictwa w terminie dwóch miesięcy od dnia przedstawienia wykazu
i wniosku, o których mowa w § 7, nie zgłosi sprzeciwu, asesor sądowy pełni obowiązki
sędziego przez okres 4 lat od dnia upływu dwumiesięcznego terminu, a w przypadku zgłoszenia
sprzeciwu, od dnia uchylenia uchwały wyrażającej sprzeciw.
”
.
Art. 4.
W ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w art. 24 w § 4 uchyla się pkt 5 i 6.
Art. 5.
W ustawie z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym w art. 16 w § 1:
1)
uchyla się pkt 1;
2)
uchyla się pkt 4.
Art. 6.
Mandat członków Krajowej Rady Sądownictwa, o których mowa w art. 187 ust. 1 pkt 2
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wybranych na podstawie przepisów dotychczasowych,
trwa do dnia poprzedzającego rozpoczęcie kadencji nowych członków Krajowej Rady Sądownictwa,
nie dłużej jednak niż przez 90 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, chyba
że ustał wcześniej w związku z upływem kadencji.
Art. 7.
Wyboru nowych członków Krajowej Rady Sądownictwa, w związku ze skutkiem, o którym
mowa w art. 6, dokonuje się na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, z tym że:
1)
Marszałek Sejmu obwieszcza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor
Polski” o rozpoczęciu procedury zgłaszania kandydatów na członków Krajowej Rady Sądownictwa
w terminie nie dłuższym niż 3 dni od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu;
2)
kandydata na członka Krajowej Rady Sądownictwa zgłasza się Marszałkowi Sejmu w terminie
21 dni od dnia obwieszczenia, o którym mowa w pkt 1.
Art. 8.
Sprawy indywidualne dotyczące powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego
albo asesora sądowego wszczęte i niezakończone podjęciem przez Krajową Radę Sądownictwa
uchwały przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, Krajowa Rada Sądownictwa rozpatruje
ponownie na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą.
Art. 9.
Dotychczasowy regulamin Krajowej Rady Sądownictwa wydany na podstawie art. 22 ust.
1 ustawy zmienianej w art. 1 zachowuje moc do dnia wejścia w życie nowego regulaminu
Krajowej Rady Sądownictwa wydanego na podstawie art. 22 ust. 1 i la ustawy zmienianej
w art. 1, jednak nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy.
Art. 10.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
3, w zakresie art. 11a i art. 11b, art. 6 oraz art. 7, które wchodzą w życie z dniem
następującym po dniu ogłoszenia.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju
sądów wojskowych, ustawę z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych,
ustawę z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę
z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 1823, 1860, 1948, 2138, 2199, 2260 i 2261 oraz z 2017 r. poz. 67, 85, 187, 768,
933, 1133, 1136, 1452, 1475, 1596, 1727, 1883, 2180, 2245 i 2491.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 1948, 2103 i 2261 oraz z 2017 r. poz. 38, 60, 803, 1139, 1452 i 2217.