Ustawaz dnia 15 grudnia 2016 r.o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami
rolnymi i spożywczymi 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania
cywilnego oraz ustawę z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji
niektórych rynków rolnych.
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową
- Rozdział 3 - Postępowanie w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową
- Rozdział 4 - Przepisy o karach pieniężnych
- Rozdział 5 - Zmiany w przepisach obowiązujących
- Rozdział 6 - Przepis końcowy
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady i tryb przeciwdziałania, w celu ochrony interesu publicznego,
praktykom nieuczciwie wykorzystującym przewagę kontraktową przez nabywców produktów
rolnych lub spożywczych lub dostawców tych produktów, jeżeli to wykorzystywanie wywołuje
lub może wywołać skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 2.
Ustawę stosuje się do umów nabycia produktów rolnych lub spożywczych, zwanych dalej
„umowami”, z wyłączeniem dostaw bezpośrednich w rozumieniu ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia , zawieranych między nabywcami tych produktów a ich dostawcami, jeżeli:
1)
łączna wartość obrotów między nimi w roku wszczęcia postępowania w sprawie praktyk
nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową lub w którymkolwiek z 2 lat poprzedzających
rok wszczęcia postępowania przekracza 50 000 zł oraz
2)
obrót, o którym mowa w art. 33 ust. 1, nabywcy albo dostawcy, który stosował praktykę
nieuczciwie wykorzystującą przewagę kontraktową, a w przypadku gdy należy on do grupy
kapitałowej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów , zwanej dalej „ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów”, obrót tej grupy, w roku
poprzedzającym rok wszczęcia postępowania, o którym mowa w pkt 1, przekracza 100 000 000
zł.
Art. 3.
Przepisów ustawy nie stosuje się, w przypadku gdy:
1)
dostawca zbywa produkty rolne lub spożywcze nabywcy mającemu formę spółdzielni, której
dostawca jest członkiem;
2)
dostawca będący członkiem:
a)
grupy producentów rolnych w rozumieniu przepisów o grupach producentów rolnych i ich
związkach sprzedaje produkty rolne lub spożywcze do grupy producentów rolnych, której
jest członkiem,
b)
wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw za organizację producentów owoców
i warzyw w rozumieniu przepisów o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu
sprzedaje owoce lub warzywa członkom tej grupy,
c)
uznanej organizacji producentów owoców i warzyw w rozumieniu przepisów o organizacji
rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu sprzedaje owoce lub warzywa członkom tej
organizacji.
Art. 4.
Ochrona przed nieuczciwym wykorzystywaniem przewagi kontraktowej przewidziana w ustawie
nie wyłącza ochrony wynikającej z innych ustaw, w szczególności z przepisów o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji.
Art. 5.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
dostawca - przedsiębiorcę, który wytwarza lub przetwarza produkty rolne lub spożywcze
lub odpłatnie zbywa je nabywcy;
2)
nabywca - przedsiębiorcę, który bezpośrednio lub pośrednio nabywa od dostawcy produkty
rolne lub spożywcze w celu ich sprzedaży, odsprzedaży lub przetworzenia;
3)
produkt rolny lub spożywczy - środek spożywczy w rozumieniu art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia
2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie
bezpieczeństwa żywności ;
4)
przedsiębiorca - przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów;
5)
rok obrotowy - rok obrotowy w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości ;
6)
tajemnica przedsiębiorstwa - tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji .
Rozdział 2
Praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową
Art. 6.
Zakazane jest nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej nabywcy względem dostawcy
oraz dostawcy względem nabywcy.
Art. 7.
1.
Przewagą kontraktową w rozumieniu ustawy jest sytuacja nabywcy względem dostawcy,
w której dla dostawcy nie istnieją wystarczające i faktyczne możliwości zbycia produktów
rolnych lub spożywczych do innych nabywców oraz występuje znaczna dysproporcja w potencjale
ekonomicznym na korzyść nabywcy, albo dostawcy względem nabywcy, w której dla nabywcy
nie istnieją wystarczające i faktyczne możliwości nabycia produktów rolnych lub spożywczych
od innych dostawców oraz występuje znaczna dysproporcja w potencjale ekonomicznym
na korzyść dostawcy.
2.
Wykorzystywanie przewagi kontraktowej jest nieuczciwe, jeżeli jest sprzeczne z dobrymi
obyczajami i zagraża istotnemu interesowi drugiej strony albo narusza taki interes.
3.
Nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej polega w szczególności na:
1)
nieuzasadnionym rozwiązaniu umowy lub zagrożeniu rozwiązaniem umowy;
2)
przyznaniu wyłącznie jednej stronie uprawnienia do rozwiązania umowy, odstąpienia
od niej lub jej wypowiedzenia;
3)
uzależnianiu zawarcia lub kontynuowania umowy od przyjęcia lub spełnienia przez jedną
ze stron innego świadczenia, niemającego rzeczowego ani zwyczajowego związku z przedmiotem
umowy;
4)
nieuzasadnionym wydłużaniu terminów płatności za dostarczone produkty rolne lub spożywcze.
Rozdział 3
Postępowanie w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową
Art. 8.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „Prezesem Urzędu”, jest
organem właściwym w sprawach praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
Art. 9.
1.
Postępowanie w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową wszczyna
się z urzędu.
2.
Wszczęcie postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową
może być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym.
Art. 10.
1.
Prezes Urzędu może wszcząć z urzędu, w drodze postanowienia, postępowanie wyjaśniające,
jeżeli okoliczności wskazują na możliwość naruszenia przepisów ustawy.
2.
Postępowanie wyjaśniające może mieć na celu w szczególności wstępne ustalenie, czy
nastąpiło naruszenie przepisów ustawy uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie
praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
3.
Zakończenie postępowania wyjaśniającego następuje w drodze postanowienia.
4.
Postępowanie wyjaśniające nie powinno trwać dłużej niż 4 miesiące, a w sprawach szczególnie
skomplikowanych - nie dłużej niż 5 miesięcy od dnia jego wszczęcia.
Art. 11.
1.
Przedsiębiorca może zgłosić Prezesowi Urzędu, na piśmie, zawiadomienie dotyczące podejrzenia
stosowania wobec niego praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
2.
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)
wskazanie podmiotu, któremu jest zarzucane stosowanie praktyki nieuczciwie wykorzystującej
przewagę kontraktową;
2)
opis stanu faktycznego będącego podstawą zawiadomienia;
3)
uprawdopodobnienie naruszenia przepisów ustawy;
4)
dane identyfikujące zgłaszającego zawiadomienie.
3.
Do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, dołącza się wszelkie dokumenty, które mogą
stanowić dowód naruszenia przepisów ustawy.
4.
Prezes Urzędu przekazuje, na piśmie, zgłaszającemu zawiadomienie, o którym mowa w
ust. 1, informację o sposobie rozpatrzenia zawiadomienia wraz z uzasadnieniem, w terminie
określonym w art. 35-37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego , zwanej dalej „Kodeksem postępowania administracyjnego”.
Art. 12.
Prezes Urzędu, bez wszczynania postępowania, może wystąpić do przedsiębiorcy w sprawie
praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową. Przepisy art. 49a ust. 2 i 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje się odpowiednio.
Art. 13.
1.
Stroną postępowania jest każdy, wobec kogo zostało wszczęte postępowanie w sprawie
praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
2.
Prezes Urzędu wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie
wykorzystujących przewagę kontraktową i zawiadamia o tym strony postępowania.
Art. 14.
1.
Przedsiębiorcy są obowiązani do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów
na żądanie Prezesa Urzędu.
2.
Żądanie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać:
1)
wskazanie zakresu informacji;
2)
wskazanie celu żądania;
3)
wskazanie terminu udzielenia informacji;
4)
pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych
lub wprowadzających w błąd.
3.
Każdy ma prawo składania, na piśmie, z własnej inicjatywy lub na prośbę Prezesa Urzędu,
wyjaśnień dotyczących istotnych okoliczności sprawy.
Art. 15.
W postępowaniu w sprawach praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową
stosuje się odpowiednio przepisy art. 5, art. 51-61, art. 69, art. 71-73, art. 74, art. 77, art. 78 i art. 80 ustawy
o ochronie konkurencji i konsumentów.
Art. 16.
1.
W toku postępowania przed Prezesem Urzędu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 lub 2, może
być przeprowadzona przez upoważnionego pracownika Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
lub Inspekcji Handlowej, zwanego dalej „kontrolującym”, kontrola u każdego przedsiębiorcy,
zwanego dalej „kontrolowanym”, w zakresie objętym tym postępowaniem.
2.
Prezes Urzędu może upoważnić do udziału w kontroli osoby posiadające wiadomości specjalne,
jeżeli do przeprowadzenia kontroli są niezbędne tego rodzaju wiadomości.
3.
Do upoważnień do przeprowadzenia kontroli lub do udziału w kontroli stosuje się odpowiednio
przepisy art. 105a ust. 3-7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Art. 17.
1.
W celu uzyskania informacji mogących stanowić dowód w sprawie kontrolujący ma prawo:
1)
wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub innych pomieszczeń oraz środków transportu
kontrolowanego;
2)
żądania udostępnienia związanych z przedmiotem kontroli akt, ksiąg, wszelkiego rodzaju
pism, dokumentów oraz ich odpisów i wyciągów, korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną,
informatycznych nośników danych w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności
podmiotów realizujących zadania publiczne, innych urządzeń zawierających dane informatyczne
lub systemów informatycznych, w tym także zapewnienia dostępu do systemów informatycznych
będących własnością innego podmiotu zawierających dane kontrolowanego związane z przedmiotem
kontroli w zakresie, w jakim kontrolowany ma do nich dostęp;
3)
sporządzania notatek z materiałów i korespondencji, o których mowa w pkt 2;
4)
żądania sporządzenia przez kontrolowanego kopii lub wydruków materiałów, korespondencji,
o których mowa w pkt 2, oraz informacji zgromadzonych na nośnikach, w urządzeniach
lub w systemach, o których mowa w pkt 2;
5)
żądania od kontrolowanego lub osób przez niego upoważnionych:
a)
ustnych wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli,
b)
udostępnienia i wydania przedmiotów mogących stanowić dowód w sprawie.
2.
Osobie upoważnionej do udziału w kontroli na podstawie art. 16 ust. 2 przysługują
uprawnienia kontrolującego w zakresie wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub
innych pomieszczeń oraz środków transportu kontrolowanego oraz dostępu do materiałów
i korespondencji oraz informacji zgromadzonych na nośnikach, w urządzeniach lub w
systemach, o których mowa w ust. 1 pkt 2, a także do sporządzania z nich notatek.
3.
W toku kontroli kontrolujący może korzystać z pomocy funkcjonariuszy innych organów
kontroli państwowej lub Policji. Organy kontroli państwowej lub Policja wykonują czynności
na polecenie kontrolującego.
4.
Do utrwalania przebiegu kontroli lub poszczególnych czynności w jej toku przy pomocy
urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk stosuje się odpowiednio przepis art. 105b ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Art. 18.
1.
Kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona są obowiązani do:
1)
udzielenia żądanych informacji;
2)
umożliwienia wstępu na grunt oraz do budynków, lokali lub innych pomieszczeń oraz
środków transportu kontrolowanego;
3)
udostępnienia i wydania materiałów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2, lub innych
przedmiotów mogących stanowić dowód w sprawie;
4)
umożliwienia dostępu do informatycznych nośników danych, urządzeń lub systemów informatycznych,
o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2, w zakresie informacji zgromadzonych na tych
nośnikach, w urządzeniach lub w systemach, w tym do korespondencji przesyłanej pocztą
elektroniczną.
2.
Osoby, o których mowa w ust. 1, mogą odmówić udzielenia informacji lub współdziałania
w toku kontroli tylko wtedy, gdy naraziłoby to je lub ich małżonka, wstępnych, zstępnych,
rodzeństwo oraz powinowatych w tej samej linii lub stopniu, jak również osoby pozostające
w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli, a także osobę pozostającą we wspólnym
pożyciu, na odpowiedzialność karną. Prawo odmowy udzielenia informacji lub współdziałania
w toku kontroli trwa po ustaniu małżeństwa lub rozwiązaniu stosunku przysposobienia,
opieki lub kurateli.
Art. 19.
1.
Kontrolowany zapewnia kontrolującemu oraz osobom upoważnionym do udziału w kontroli
warunki i środki niezbędne do sprawnego przeprowadzenia kontroli, w szczególności:
1)
sporządza we własnym zakresie kopie lub wydruki materiałów i korespondencji, o których
mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2, oraz informacji zgromadzonych na nośnikach, w urządzeniach
lub systemach, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2;
2)
zapewnia, w miarę możliwości, samodzielne, zamknięte pomieszczenie, jeżeli jest to
niezbędne do przeprowadzenia kontroli;
3)
zapewnia wydzielone miejsce do przechowywania dokumentów i zabezpieczonych podczas
kontroli przedmiotów;
4)
udostępnia środki łączności, którymi dysponuje, w zakresie niezbędnym do wykonywania
czynności kontrolnych.
2.
Kontrolowany dokonuje potwierdzenia za zgodność z oryginałem sporządzonych kopii dokumentów
i wydruków.
3.
W przypadku odmowy przez kontrolowanego potwierdzenia za zgodność z oryginałem sporządzonych
kopii dokumentów i wydruków potwierdza je kontrolujący, o czym czyni wzmiankę w protokole
kontroli.
Art. 20.
Do kontroli przeprowadzanej na podstawie art. 16 ust. 1 stosuje się odpowiednio przepisy art. 105f-105h, art. 105j i art. 105k
ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.
Art. 21.
Do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej , z wyłączeniem art. 79, art. 80, art. 82 i art. 83 tej ustawy.
Art. 22.
1.
Podmiot, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 2, którego prawa zostały naruszone w toku
kontroli, może wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu ochrony konkurencji
i konsumentów, zwanego dalej „sądem ochrony konkurencji i konsumentów”, na czynności
kontrolne wykraczające poza zakres przedmiotowy kontroli lub inne czynności kontrolne
podjęte z naruszeniem przepisów, w terminie 7 dni od dnia dokonania tych czynności.
2.
Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje kontroli.
3.
Zażalenie wnosi się do sądu ochrony konkurencji i konsumentów za pośrednictwem Prezesa
Urzędu, który przekazuje je, wraz z odpowiedzią, do tego sądu w terminie 7 dni od
dnia wniesienia zażalenia.
4.
Sąd ochrony konkurencji i konsumentów rozpoznaje zażalenie w terminie 7 dni od dnia
jego przekazania przez Prezesa Urzędu. Postanowienie sąd uzasadnia z urzędu. Na postanowienie
sądu przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji.
5.
W przypadku uwzględnienia zażalenia przez sąd ochrony konkurencji i konsumentów dowody
uzyskane w wyniku zaskarżonej czynności kontrolnej nie mogą być wykorzystane w prowadzonym
postępowaniu oraz w postępowaniach prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 23.
Prezes Urzędu umarza postępowanie, w drodze postanowienia, w przypadku nienałożenia
kary pieniężnej, o której mowa w art. 34 lub art. 35.
Art. 24.
1.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Prezesem Urzędu stosuje
się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
2.
W sprawach dotyczących dowodów w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale w
postępowaniu przed Prezesem Urzędu stosuje się odpowiednio przepisy art. 227-315 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego .
Art. 25.
Postępowanie w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową powinno
być zakończone nie później niż w terminie 5 miesięcy od dnia jego wszczęcia. Przepisy
art. 35-38 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Art. 26.
1.
Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za nieuczciwie wykorzystującą przewagę
kontraktową, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 6.
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu nakazuje zaniechanie stosowania praktyki
naruszającej zakaz, o którym mowa w art. 6, jeżeli do czasu wydania tej decyzji praktyka
nie została zaprzestana.
3.
Ciężar udowodnienia, że praktyka naruszająca zakaz, o którym mowa w art. 6, została
zaprzestana spoczywa na stronie postępowania.
Art. 27.
1.
Jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę
kontraktową zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczności sprawy, informacji
zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 11 ust. 1, lub innych informacji będących
podstawą wszczęcia postępowania - że został naruszony zakaz, o którym mowa w art.
6, a strona postępowania zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań
w celu zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków, Prezes Urzędu może, w drodze
decyzji, zobowiązać tę stronę do wykonania tych zobowiązań i określić termin wykonania
tych zobowiązań.
2.
W przypadku gdy strona postępowania zaprzestała naruszania zakazu, o którym mowa w
art. 6, i zobowiąże się do usunięcia skutków tego naruszenia, przepis ust. 1 stosuje
się odpowiednio.
3.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu nakłada na stronę postępowania obowiązek
składania, w wyznaczonym terminie, informacji o stopniu realizacji zobowiązań, o których
mowa w ust. 1.
4.
W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, przepisów art. 26 i art. 33 ust.
1 nie stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 7.
5.
Prezes Urzędu może, z urzędu, uchylić decyzję, o której mowa w ust. 1, w przypadku
gdy:
1)
została ona wydana w oparciu o nieprawdziwe, niekompletne lub wprowadzające w błąd
informacje lub dokumenty;
2)
strona postępowania nie wykonuje zobowiązań lub obowiązków, o których mowa w ust.
1-3.
6.
Prezes Urzędu może, za zgodą strony postępowania, z urzędu uchylić decyzję, o której
mowa w ust. 1, w przypadku gdy nastąpiła zmiana okoliczności mających istotny wpływ
na wydanie tej decyzji.
7.
W przypadku uchylenia decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu orzeka co do
istoty sprawy.
Art. 28.
Prezes Urzędu może nadać rygor natychmiastowej wykonalności decyzji w całości lub
w części, jeżeli stosowanie praktyki zagraża dalszemu funkcjonowaniu przedsiębiorcy,
w stosunku do którego strona postępowania wykorzystywała przewagę kontraktową.
Art. 29.
Od decyzji Prezesa Urzędu przysługuje odwołanie do sądu ochrony konkurencji i konsumentów,
w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Przepisy art. 81 ust. 2, 3, 4 i 5 oraz art. 82 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje się odpowiednio.
Art. 30.
Prezes Urzędu publikuje na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w całości treść decyzji wydawanych na podstawie przepisów ustawy, z zastrzeżeniem
że publikacja uzasadnienia nie obejmuje tajemnicy przedsiębiorstwa, jak również innych
informacji podlegających ochronie na podstawie odrębnych przepisów. Publikacja jest
opatrzona informacją, czy decyzja jest prawomocna.
Art. 31.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio w sprawach nakładania kar pieniężnych.
Art. 32.
1.
Nie wszczyna się postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę
kontraktową, jeżeli od końca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, upłynęły 2
lata.
2.
Nie wszczyna się postępowania w sprawach nakładania kar pieniężnych, jeżeli upłynęły
2 lata od końca roku, w którym:
1)
dopuszczono się naruszenia przepisów ustawy;
2)
uprawomocniła się decyzja o nałożeniu kary pieniężnej.
Rozdział 4
Przepisy o karach pieniężnych
Art. 33.
1.
Prezes Urzędu może nałożyć na dostawcę albo nabywcę, w drodze decyzji, karę pieniężną
w wysokości nie większej niż 3% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym
rok nałożenia kary, jeżeli dostawca albo nabywca, choćby nieumyślnie, dopuścił się
naruszenia zakazu określonego w art. 6.
2.
Obrót, o którym mowa w ust. 1, oblicza się jako sumę:
1)
przychodów wykazanych w rachunku zysków i strat - w przypadku dostawcy albo nabywcy,
o którym mowa w ust. 1, sporządzającego taki rachunek na podstawie przepisów o rachunkowości;
2)
przychodów wykazanych w rocznym sprawozdaniu finansowym równoważnym do rachunku zysków
i strat sporządzanym na podstawie przepisów o rachunkowości lub w innym dokumencie
podsumowującym przychody w roku obrotowym, w tym w sprawozdaniu z wykonania budżetu
- w przypadku dostawcy albo nabywcy, o którym mowa w ust. 1, który nie sporządza rachunku
zysków i strat na podstawie przepisów o rachunkowości;
3)
udokumentowanych przychodów uzyskanych w roku obrotowym, w szczególności ze sprzedaży
produktów, towarów lub materiałów, przychodów finansowych oraz przychodów z działalności
realizowanej na podstawie statutu lub innego dokumentu określającego zakres działalności
dostawcy albo nabywcy, o którym mowa w ust. 1, a także wartości uzyskanych przez tego
dostawcę albo nabywcę dotacji przedmiotowych - w przypadku braku dokumentów, o których
mowa w pkt 1 i 2.
3.
W przypadku gdy dostawca albo nabywca, o którym mowa w ust. 1, powstał w wyniku połączenia
lub przekształcenia innych podmiotów, obliczając wysokość jego obrotu, o którym mowa
w ust. 1, Prezes Urzędu uwzględnia obrót osiągnięty przez te podmioty w roku obrotowym
poprzedzającym rok nałożenia kary.
4.
W przypadku gdy dostawca albo nabywca, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje przed
wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 1, danymi finansowymi niezbędnymi do ustalenia
obrotu za rok obrotowy poprzedzający rok nałożenia kary, Prezes Urzędu, nakładając
karę pieniężną na podstawie ust. 1, uwzględnia obrót osiągnięty przez tego dostawcę
albo nabywcę w roku obrotowym poprzedzającym ten rok.
Art. 34.
Prezes Urzędu może również nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną
w wysokości stanowiącej równowartość do 50 000 000 euro, jeżeli przedsiębiorca ten,
choćby nieumyślnie:
1)
nie udzielił informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 14 lub art.
27 ust. 3 lub udzielił nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji;
2)
uniemożliwia lub utrudnia rozpoczęcie lub przeprowadzenie kontroli na podstawie art.
16, w tym nie wykonuje obowiązków określonych w art. 18 ust. 1 lub art. 19 ust. 1.
Art. 35.
Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości
stanowiącej równowartość do 10 000 euro za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu decyzji
wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 lub art. 27 ust. 1, postanowień wydanych na podstawie
art. 105g ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 20 lub wyroków sądowych w sprawach z zakresu praktyk nieuczciwie
wykorzystujących przewagę kontraktową. Karę pieniężną nakłada się, licząc od daty
wskazanej w decyzji.
Art. 36.
1.
Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę pełniącą funkcję kierowniczą
lub wchodzącą w skład organu zarządzającego przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości
do pięćdziesięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw
za ostatni miesiąc kwartału poprzedzającego dzień wydania decyzji, ogłaszanego przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, jeżeli osoba
ta, umyślnie albo nieumyślnie:
1)
nie wykonała decyzji, postanowień lub wyroków, o których mowa w art. 35;
2)
uniemożliwia lub utrudnia rozpoczęcie lub przeprowadzenie kontroli na podstawie art.
16, w tym nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 18 ust. 1 lub art. 19 ust.
1.
2.
Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną w wysokości, o której
mowa w ust. 1, na:
1)
osobę upoważnioną przez kontrolowanego, o której mowa w art. 18, za:
a)
udzielenie w toku kontroli nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji żądanych
przez Prezesa Urzędu,
b)
uniemożliwianie lub utrudnianie rozpoczęcia lub przeprowadzenia kontroli na podstawie
art. 16, w tym niewykonanie obowiązków, o których mowa w art. 18 ust. 1 lub art. 19
ust. 1;
2)
osobę, o której mowa w art. 105a ust. 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 16 ust. 3, będącą pracownikiem kontrolowanego, za uniemożliwianie lub utrudnianie
okazania dokumentów wymienionych w art. 105a ust. 7 ustawy o ochronie konkurencji
i konsumentów.
3.
Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną w wysokości do 5000 zł
na:
1)
świadka za nieuzasadnioną odmowę zeznań lub nieusprawiedliwione niestawiennictwo na
wezwanie Prezesa Urzędu;
2)
biegłego za nieuzasadnioną odmowę złożenia opinii, nieusprawiedliwione opóźnienie
złożenia opinii lub nieusprawiedliwione niestawiennictwo na wezwanie Prezesa Urzędu.
Art. 37.
1.
Prezes Urzędu, ustalając wysokość nakładanej kary pieniężnej, o której mowa w:
1)
art. 33 ust. 1, uwzględnia w szczególności okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia
przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia, biorąc pod uwagę
okoliczności dotyczące natury naruszenia i działalności dostawcy albo nabywcy, która
stanowiła przedmiot naruszenia, oraz specyfiki rynku, na którym doszło do naruszenia;
2)
art. 34 i art. 36 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, uwzględnia wpływ naruszenia na przebieg i
termin zakończenia postępowania;
3)
art. 35 i art. 36 ust. 1 pkt 1, uwzględnia skutki rynkowe niewykonania decyzji, postanowień
i wyroków, o których mowa w art. 35.
2.
Ustalając wysokość nakładanych kar pieniężnych zgodnie z ust. 1 pkt 1, Prezes Urzędu
bierze pod uwagę okoliczności łagodzące lub obciążające, które wystąpiły w sprawie.
3.
Okolicznościami łagodzącymi, o których mowa w ust. 2, są w szczególności:
1)
dobrowolne usunięcie skutków naruszenia;
2)
zaniechanie przez dostawcę albo nabywcę, z własnej inicjatywy, stosowania praktyki
nieuczciwie wykorzystującej przewagę kontraktową przed wszczęciem postępowania lub
niezwłocznie po jego wszczęciu;
3)
podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia
jego skutków;
4)
współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się
do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania.
4.
Okolicznościami obciążającymi, o których mowa w ust. 2, są umyślność naruszenia i
dokonanie uprzednio podobnego naruszenia.
Art. 38.
1.
Środki finansowe pochodzące z kar pieniężnych, o których mowa w art. 33-36, stanowią
dochód budżetu państwa.
2.
Karę pieniężną uiszcza się w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji o
nałożeniu kary pieniężnej.
3.
W razie upływu terminu, o którym mowa w ust. 2, kara pieniężna podlega ściągnięciu
w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
4.
W przypadku nieterminowego uiszczenia kary pieniężnej odsetek nie pobiera się.
5.
W przypadku uchylenia albo zmiany prawomocnej decyzji, których następstwem jest uchylenie
nałożonej kary pieniężnej lub obniżenie jej wysokości, uiszczona kara pieniężna podlega
zwrotowi w części albo w całości, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania do
zwrotu tej kary, wraz z odpisem orzeczenia sądu, i w uzasadnionym przypadku, stwierdzeniem
jego prawomocności. Przy zwrocie kary odsetek nie nalicza się.
Art. 39.
Prezes Urzędu może, na wniosek przedsiębiorcy lub innych osób, o których mowa w art.
36, odroczyć uiszczenie nałożonej kary pieniężnej albo rozłożyć ją na raty ze względu
na ważny interes wnioskodawcy. Przepisy art. 113 ust. 2-7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosuje się odpowiednio.
Rozdział 5
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 40.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego w części pierwszej w księdze pierwszej w tytule VII:
1)
tytuł działu IVa otrzymuje brzmienie: „Postępowanie w sprawach z zakresu ochrony konkurencji
i konsumentów oraz w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową”;
2)
w art. 47928 w § 1 w pkt 5 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje pkt 6 w brzmieniu:
„
6)
zażaleń, o których mowa w art. 22 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu
przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi .
”
.
Art. 41.
W ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków
rolnych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 uchyla się ust. 3;
2)
w art. 20 w ust. 1 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu:
„
4)
czynności sprawdzające u dostarczającego lub nabywającego produkty rolne należące
do sektorów, o których mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013 - stron umowy,
o której mowa w art. 38q ust. 1.
”
;
3)
w art. 38q:
a)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
Dyrektor oddziału terenowego Agencji właściwy według miejsca siedziby lub zamieszkania
nabywcy przeprowadza czynności sprawdzające spełnienia obowiązku zawierania umów,
o których mowa w ust. 1.
”
,
b)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
Minister właściwy do spraw rynków rolnych może określić, w drodze rozporządzenia,
minimalny okres obowiązywania umowy, o której mowa w ust. 1, oraz minimalny okres
od zawarcia umowy do realizacji dostawy, mając na względzie zapewnienie właściwego
funkcjonowania rynku wewnętrznego.
”
;
4)
po rozdziale 9b dodaje się rozdział 9c w brzmieniu:
„
Rozdział 9c
Przepisy o karach pieniężnych
Art. 40i.
1.
Kto:
1)
nabywa bez pisemnej umowy produkty rolne należące do sektorów, o których mowa w art.
1 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013, będąc do tego obowiązanym zgodnie z art. 38q
ust. 1,
2)
nabywa produkty rolne należące do sektorów, o których mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia
nr 1308/2013, na podstawie umowy niespełniającej warunków określonych w:
a)
art. 125 lub art. 127 rozporządzenia nr 1308/2013 - w przypadku produktów rolnych
należących do sektora, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 1308/2013,
b)
art. 148 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013 - w przypadku produktów rolnych należących
do sektora, o którym mowa w art. 1 ust. 2 lit. p rozporządzenia nr 1308/2013,
c)
art. 168 ust. 4 i 6 rozporządzenia nr 1308/2013 - w przypadku produktów rolnych należących
do sektorów, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. a, b, d-o oraz q-x rozporządzenia
nr 1308/2013
- podlega karze pieniężnej w wysokości 10% zapłaty, w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług , za produkty nabyte wskutek wadliwej umowy.
2.
Nie mają wpływu na obowiązek uiszczenia kary pieniężnej i jej wysokość odstąpienie
od umowy oraz czynności mające na celu zmniejszenie wartości umowy, w szczególności
obniżenie ceny z tytułu wad produktów i wystawienie faktury korygującej.
Art. 40j.
1.
Kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, dyrektor oddziału terenowego
Agencji właściwy według miejsca siedziby lub zamieszkania nabywcy.
2.
Egzekucja nałożonych kar pieniężnych następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji.
3.
Kary pieniężne stanowią dochód budżetu państwa i są wpłacane na rachunek bankowy właściwego
oddziału terenowego Agencji, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o nałożeniu
kary stała się ostateczna.
”
.
Rozdział 6
Przepis końcowy
Art. 42.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
41, który wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania
cywilnego oraz ustawę z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji
niektórych rynków rolnych.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r.
poz. 1893, z 2016 r. poz. 65, 1228, 1579, 1760, 1948 i 1961 oraz z 2017 r. poz. 60.
3)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 245 z 29.09.2003,
str. 4 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 7, str. 614, Dz. Urz.
UE L 100 z 08.04.2006, str. 3, Dz. Urz. UE L 179 z 07.07.2007, str. 59, Dz. Urz. UE
L 60 z 05.03.2008, str. 17, Dz. Urz. UE L 188 z 18.07.2009, str. 14, Dz. Urz. UE L
189 z 27.06.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 327 z 12.11.2014, str. 9 oraz Dz. Urz. UE
L 37 z 13.02.2015, str. 24.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r.
poz. 959, 1693 i 1804, z 2005 r. poz. 68, z 2007 r. poz. 1206 oraz z 2009 r. poz.
1540.
5)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 1823, 1860, 1948, 2138, 2260 i 2261.
6)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 1823, 1860, 1948, 2138, 2260 i 2261.
7)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 846, 960, 1052, 1206, 1228, 1579, 1948 i 2024 oraz z 2017 r. poz. 60.