Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 3 kwietnia 2015 r.w sprawie wprowadzenia „Programu bioasekuracji mającego na celu zapobieganie szerzeniu
się afrykańskiego pomoru świń” na lata 2015-2018
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 57e ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu
chorób zakaźnych zwierząt zarządza się, co następuje:
§ 1.
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na obszarze województwa podlaskiego, w powiatach:
1)
sejneńskim w gminach Giby i Sejny z miastem Sejny,
2)
augustowskim w gminach Lipsk i Płaska,
3)
białostockim w gminach Czarna Białostocka, Gródek, Supraśl, Wasilków i Michałowo,
4)
sokólskim w gminach Dąbrowa Białostocka, Janów, Krynki, Kuźnica, Nowy Dwór, Sidra,
Sokółka i Szudziałowo
- wprowadza się „Program bioasekuracji mający na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego
pomoru świń” na lata 2015-2018, który jest określony w załączniku do rozporządzenia.
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Załącznik - Program bioasekuracji mający na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń na lata 2015-2018
1.
Określenie choroby zakaźnej zwierząt
„Program bioasekuracji mający na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru
świń” na lata 2015-2018, zwany dalej „programem”, ma na celu zapobieganie szerzeniu
się wirusa afrykańskiego pomoru świń ze zwierząt dzikich (dzik) na zwierzęta gospodarskie
z gatunku świnia oraz pomiędzy stadami świń utrzymywanych w gospodarstwach.
2.
Określenie gatunku zwierząt objętego programem
Programem są objęte zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia ( sus scrofa ).
3.
Określenie obszaru, na którym program będzie realizowany
Program obejmuje gospodarstwa, w których są utrzymywane świnie, położone na następujących
obszarach Rzeczypospolitej Polskiej, w województwie podlaskim, w powiatach:
1)
sejneńskim w gminach Giby i Sejny z miastem Sejny;
2)
augustowskim w gminach Lipsk i Płaska;
3)
białostockim w gminach Czarna Białostocka, Gródek, Supraśl, Wasilków i Michałowo;
4)
sokólskim w gminach Dąbrowa Białostocka, Janów, Krynki, Kuźnica, Nowy Dwór, Sidra,
Sokółka i Szudziałowo.
4.
Analiza poziomu bioasekuracji na obszarze objętym programem w zakresie środków bioasekuracji
mających na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń
Na obszarze objętym programem zgodnie z danymi Inspekcji Weterynaryjnej na dzień 3
kwietnia 2014 r. znajdowało się 2130 gospodarstw, w których były utrzymywane świnie,
przy czym w około 40% tych gospodarstw (liczących od 1 do 6 sztuk świń) świnie były
utrzymywane przede wszystkim na użytek własny.
Inspekcja Weterynaryjna posiada dane dotyczące spełnienia wymagań mających wpływ na
stopień bioasekuracji, określonych w:
1)
ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób
zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2014 r. poz. 1539, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”;
2)
ustawie z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt
(Dz. U. z 2008 r. Nr 204, poz. 1281, z późn. zm.);
3)
rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 września 2003 r. w sprawie
szczegółowych warunków weterynaryjnych, jakie muszą spełniać gospodarstwa w przypadku,
gdy zwierzęta lub środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego pochodzące z tych gospodarstw
są wprowadzane na rynek (Dz. U. Nr 168, poz. 1643);
4)
rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2010 r. w sprawie
wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny (Dz.
U. z 2015 r. poz. 392);
5)
rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie
środków podejmowanych w związku z wystąpieniem u dzików afrykańskiego pomoru świń
(Dz. U. poz. 420, z późn. zm.);
6)
rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października
2009 r. określającym przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia
zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającym rozporządzenie
(WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego)
(Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 1, z późn. zm.).
Podmioty, które utrzymują zwierzęta gospodarskie, w tym świnie, z zamiarem umieszczania
na rynku takich zwierząt lub produktów pozyskanych z tych zwierząt lub od tych zwierząt,
prowadzą działalność nadzorowaną, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. n ustawy, i muszą
spełniać wymagania weterynaryjne określone dla tego rodzaju działalności.
Natomiast podmioty, które utrzymują zwierzęta gospodarskie, w tym świnie, bez zamiaru
umieszczania takich zwierząt na rynku lub produktów pozyskanych z tych zwierząt lub
od tych zwierząt, nie podlegają wymogowi prowadzenia działalności nadzorowanej zgodnie
z przepisami ustawy i nie muszą spełniać wymagań weterynaryjnych określonych dla tego
rodzaju działalności.
Przedstawione w akapicie pierwszym dane zostały uzyskane w wyniku kontroli przeprowadzonych
przez Inspekcję Weterynaryjną w części gospodarstw, w których są utrzymywane świnie,
znajdujących się na obszarze wskazanym w ust. 3.
W okresie od czerwca do sierpnia 2014 r. Inspekcja Weterynaryjna przeprowadziła kontrole
w 527 spośród 2130 gospodarstw, w których są utrzymywane świnie. Na podstawie wyników
kontroli gospodarstwa te można zakwalifikować jako:
1)
grupa I - gospodarstwa, które nie spełniają wymagań związanych z bioasekuracją, określonych
w wyżej wymienionych aktach prawnych;
2)
grupa II - gospodarstwa, które spełniają wymagania związane z bioasekuracją, określone
w wyżej wymienionych aktach prawnych, z wyłączeniem wymagań, których spełnienie stanowi
jeden z warunków umożliwiających wywóz świń poza obszar objęty ograniczeniami określonymi
w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie
środków podejmowanych w związku z wystąpieniem u dzików afrykańskiego pomoru świń;
3)
grupa III - gospodarstwa, które spełniają wymagania związane z bioasekuracją, określone
w wyżej wymienionych aktach prawnych.
Liczba gospodarstw należących do grupy I wynosi 185 gospodarstw (około 35%), do grupy
II - 294 gospodarstwa (około 56%) i do grupy III - 48 gospodarstw (około 9%).
Powyższe dane wskazują, że około 91% gospodarstw nie spełnia wszystkich wymagań dotyczących
bioasekuracji, określonych w wyżej wymienionych aktach prawnych.
5.
Cel realizacji programu
Realizacja programu ma na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń
u świń utrzymywanych w gospodarstwach położonych na obszarze wskazanym w ust. 3. Cel
ten zostanie osiągnięty przez zwiększenie poziomu bioasekuracji w tych gospodarstwach,
przez spełnienie w tych gospodarstwach wymagań wymienionych w ust. 6, a w sytuacji
gdy nie będzie to możliwe, przez wydanie przez powiatowego lekarza weterynarii decyzji
nakazującej zabicie lub poddanie ubojowi świń oraz zakazującej ich wprowadzania do
gospodarstw i utrzymywania w gospodarstwach przez okres trwania programu. Uwzględniając
przedstawioną w ust. 4 analizę poziomu bioasekuracji, wprowadzenie programu na obszarze
wskazanym w ust. 3 jest niezbędne w celu poprawy stopnia bioasekuracji w gospodarstwach,
w których są utrzymywane świnie. Realizacja działań opisanych w programie pozwoli
na doprowadzenie do stanu, w którym na obszarze objętym niniejszym programem świnie
będą utrzymywane wyłącznie w gospodarstwach o najwyższym poziomie bioasekuracji -
w celu zminimalizowania ryzyka introdukcji wirusa afrykańskiego pomoru świń do gospodarstwa.
6.
Określenie wymagań dotyczących bioasekuracji, które muszą spełnić gospodarstwa, w
których są utrzymywane świnie
Na obszarze wskazanym w ust. 3 wprowadza się następujące wymagania dotyczące bioasekuracji,
które muszą spełniać gospodarstwa, w których są utrzymywane świnie:
1)
zabezpieczenie gospodarstwa, w którym są utrzymywane świnie w systemie otwartym, podwójnym
ogrodzeniem, o co najmniej 1,5 m wysokości, na podmurówce lub z wkopanym krawężnikiem;
2)
wdrożenie programu monitorowania i zwalczania gryzoni;
3)
przeprowadzanie okresowych zabiegów dezynsekcji (od kwietnia do listopada każdego
roku);
4)
prowadzenie rejestru środków transportu do przewozu świń, które wjeżdżają na teren
gospodarstwa, oraz rejestru wejść osób do pomieszczeń, w których są utrzymywane świnie;
5)
zabezpieczenie budynku, w którym są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych;
6)
utrzymywanie świń w gospodarstwach w zamkniętych pomieszczeniach, z wyjątkiem świń
utrzymywanych w systemie otwartym;
7)
zapewnienie, aby:
a)
osoby mające kontakt ze świniami w gospodarstwie nie utrzymywały własnych świń poza
tym gospodarstwem oraz nie zajmowały się dodatkowo obsługą świń w innych gospodarstwach,
b)
do budynków, w których są utrzymywane świnie, nie wchodziły osoby postronne,
c)
osoby przebywające w budynkach inwentarskich używały odzieży ochronnej oraz obuwia
ochronnego.
7.
Określenie kwoty przeznaczonej na wypłatę odszkodowań
Kwota przeznaczona na wypłatę odszkodowań, o których mowa w art. 57f ustawy, wynosi
w:
1)
2015 r. - 11 030 614 zł;
2)
2016 r. - 8 652 116 zł;
3)
2017 r. i 2018 r. - 0 zł.
8.
Określenie szczegółowego sposobu i trybu realizacji programu
Program jest realizowany przez obowiązek spełniania przez posiadaczy świń wymagań
wymienionych w ust. 6.
Wymagania wymienione w ust. 6 muszą zostać spełnione w terminie 1 miesiąca od dnia
wejścia w życie programu.
W terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie programu posiadacz świń może złożyć
oświadczenie, o którym mowa w art. 57e ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy.
Powiatowy lekarz weterynarii w celu weryfikacji spełniania wymagań wymienionych w
ust. 6, jak również ustalenia liczby świń znajdujących się w gospodarstwie, przeprowadza
kontrolę gospodarstwa, w którym te zwierzęta są utrzymywane.
Po przeprowadzeniu przez powiatowego lekarza weterynarii kontroli w przypadku:
1)
złożenia przez posiadacza świń oświadczenia, o którym mowa w art. 57e ust. 5 pkt 1
lit. a ustawy, w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie programu albo
2)
niezłożenia przez posiadacza świń oświadczenia, o którym mowa w art. 57e ust. 5 pkt
1 lit. a ustawy, i gdy gospodarstwo, w którym przebywają te zwierzęta, pomimo upływu
1 miesiąca od dnia wejścia w życie programu, nie spełnia wymagań wymienionych w ust.
6
- powiatowy lekarz weterynarii, na obszarze wskazanym w ust. 3, wydaje decyzję nakazującą
zabicie świń utrzymywanych w gospodarstwie lub poddanie ich ubojowi oraz zakazującą
wprowadzania do gospodarstwa i utrzymywania w nim zwierząt z gatunków wrażliwych przez
okres obowiązywania programu.
W terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie programu posiadacz zwierząt może złożyć
wniosek, o którym mowa w art. 57g ust. 7 ustawy.