Rozporządzenie Ministra Finansówz dnia 30 kwietnia 2013 r.w sprawie dokonywania przez fundusz inwestycyjny zamknięty lokat, których przedmiotem
są instrumenty pochodne oraz niektóre prawa majątkowe
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
warunki lokowania przez fundusz inwestycyjny zamknięty aktywów w niewystandaryzowane
instrumenty pochodne;
2)
warunki zajmowania przez fundusz inwestycyjny zamknięty pozycji w lokatach, o których
mowa w art. 145 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych, zwanej dalej „ustawą”;
3)
sposób ustalenia oraz maksymalną wartość ryzyka kontrahenta wynikającą z transakcji,
których przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty pochodne;
4)
sposób wyznaczenia oraz wartość maksymalnego zaangażowania funduszu inwestycyjnego
zamkniętego w lokaty, o których mowa w art. 145 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy;
5)
warunki, jakie muszą spełniać indeksy stanowiące bazę instrumentów pochodnych, w tym
niewystandaryzowanych instrumentów pochodnych.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
funduszu - rozumie się przez to fundusz inwestycyjny zamknięty, a w przypadku funduszu
inwestycyjnego zamkniętego z wydzielonymi subfunduszami - subfundusz funduszu inwestycyjnego
zamkniętego;
2)
kontrahencie - rozumie się przez to podmiot będący stroną umowy z funduszem, której
przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty pochodne.
§ 3.
Fundusz może zawierać transakcje, których przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty
pochodne, pod warunkiem że utrzymuje część aktywów na poziomie zapewniającym realizację
tych transakcji.
§ 4.
1.
Jeżeli fundusz zawiera transakcje, których przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty
pochodne, jest on obowiązany ustalać wartość ryzyka kontrahenta.
2.
Wartość ryzyka kontrahenta stanowi wartość ustalonego przez fundusz niezrealizowanego
zysku z transakcji, których przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty pochodne.
3.
Na potrzeby wyznaczania wartości ryzyka kontrahenta, przy ustalaniu niezrealizowanego
zysku nie uwzględnia się opłat ani świadczeń ponoszonych przez fundusz przy zawarciu
transakcji, w szczególności wartości premii zapłaconej przy zakupie opcji.
4.
Jeżeli fundusz posiada otwarte pozycje w instrumentach pochodnych z tytułu kilku transakcji
z tym samym kontrahentem, wartość ryzyka kontrahenta może być wyznaczana jako dodatnia
różnica niezrealizowanych zysków i strat na wszystkich takich transakcjach, o ile:
1)
transakcje te zostały zawarte na podstawie umowy ramowej spełniającej kryteria określone
w art. 85 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze ;
2)
umowa ramowa przewiduje, że w przypadku jej rozwiązania zostanie wypłacona wyłącznie
jedna kwota stanowiąca równoważność salda wartości rynkowych wszystkich tych transakcji
niezależnie od tego, czy wynikające z nich zobowiązania są już wymagalne;
3)
niewypłacalność jednej ze stron umowy ramowej powoduje lub może powodować rozwiązanie
tej umowy;
4)
warunki, o których mowa w pkt 1-3, nie naruszają przepisów prawa właściwego dla każdej
ze stron umowy ramowej.
§ 5.
1.
Wartość ryzyka danego kontrahenta w odniesieniu do wszystkich transakcji, których
przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty pochodne, zawartych z tym kontrahentem,
nie może przekroczyć 10% wartości aktywów funduszu, a jeżeli kontrahentem jest instytucja
kredytowa, bank krajowy lub bank zagraniczny - 20% wartości aktywów funduszu.
2.
Wartość ryzyka kontrahenta może podlegać redukcji o wielkość odpowiadającą wartości
ryzyka kontrahenta w danej transakcji, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące
warunki:
1)
w związku z tą transakcją kontrahent ustanowi na rzecz funduszu zabezpieczenie w środkach
pieniężnych, zbywalnych papierach wartościowych lub instrumentach rynku pieniężnego;
2)
suma wartości rynkowej zbywalnych papierów wartościowych, instrumentów rynku pieniężnego
i wartości środków pieniężnych przyjętych przez fundusz jako zabezpieczenie będzie
ustalana w każdym dniu roboczym i będzie stanowić co najmniej równowartość wartości
ryzyka kontrahenta w tej transakcji;
3)
środki pieniężne stanowiące zabezpieczenie będą lokowane wyłącznie w papiery wartościowe
i instrumenty rynku pieniężnego emitowane, poręczone lub gwarantowane przez Skarb
Państwa, Narodowy Bank Polski, państwo członkowskie, państwo należące do OECD, bank
centralny innego państwa członkowskiego lub Europejski Bank Centralny lub w depozyty,
o których mowa w art. 145 ust. 5 ustawy.
3.
Papier wartościowy i instrument rynku pieniężnego mogą stanowić zabezpieczenie, jeżeli
łącznie zostaną spełnione następujące warunki:
1)
ich emitentem jest Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, państwo członkowskie, państwo
należące do OECD, bank centralny innego państwa członkowskiego lub Europejski Bank
Centralny;
2)
podaż i popyt umożliwiają ich nabywanie i zbywanie w sposób ciągły;
3)
są zapisane na rachunku prowadzonym przez podlegający nadzorowi właściwego organu
nadzoru nad rynkiem finansowym podmiot, który:
a)
nie należy do grupy kapitałowej kontrahenta albo
b)
należy do grupy kapitałowej kontrahenta, pod warunkiem że zabezpieczenia przed skutkami
niewypłacalności tego podmiotu kształtują ryzyko posiadacza tego papieru wartościowego
lub instrumentu rynku pieniężnego na takim samym poziomie jak w przypadku zapisania
papieru wartościowego lub instrumentu rynku pieniężnego na rachunku prowadzonym przez
podmiot, o którym mowa w lit. a;
4)
ewentualne nabycie przez fundusz praw z papieru wartościowego lub instrumentu rynku
pieniężnego w wyniku realizacji zabezpieczeń na dzień przyjęcia zabezpieczenia nie
spowoduje naruszenia art. 145-149 oraz art. 151a ustawy.
§ 6.
Maksymalne zaangażowanie funduszu w instrumenty pochodne wyznacza się poprzez obliczenie
całkowitej ekspozycji funduszu, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 48a
pkt 1 ustawy.
§ 7.
Określone przez całkowitą ekspozycję funduszu maksymalne zaangażowanie funduszu w
instrumenty pochodne nie może w żadnym momencie przekraczać:
1)
300% wartości aktywów netto funduszu - w przypadku zastosowania przez fundusz metody
zaangażowania;
2)
20% wartości aktywów netto funduszu, przy założeniu okresu utrzymywania stałej wielkości
i struktury aktywów funduszu wynoszącego 20 dni roboczych - w przypadku zastosowania
przez fundusz metody absolutnej wartości zagrożonej;
3)
200% wartości zagrożonej portfela referencyjnego określonego zgodnie z przepisami
wydanymi na podstawie art. 48a pkt 1 ustawy - w przypadku zastosowania przez fundusz
metody względnej wartości zagrożonej.
§ 8.
Przy stosowaniu limitów inwestycyjnych, o których mowa w art. 145-149 oraz art. 151a
ustawy, fundusz jest obowiązany uwzględniać kwotę zaangażowania w instrumenty pochodne
w ten sposób, że:
1)
w przypadku zajęcia przez fundusz pozycji w instrumentach pochodnych skutkującej powstaniem
po stronie funduszu zobowiązania do sprzedaży papierów wartościowych lub instrumentów
rynku pieniężnego albo do spełnienia świadczenia pieniężnego wynikającego z zajętej
pozycji - od wartości papierów wartościowych lub instrumentów rynku pieniężnego danego
emitenta znajdujących się w portfelu inwestycyjnym funduszu należy odjąć kwotę zaangażowania
w instrumenty pochodne, dla których bazę stanowią papiery wartościowe lub instrumenty
rynku pieniężnego tego emitenta;
2)
w przypadku zajęcia przez fundusz pozycji w instrumentach pochodnych skutkującej powstaniem
po stronie funduszu zobowiązania do zakupu papierów wartościowych lub instrumentów
rynku pieniężnego albo do spełnienia świadczenia pieniężnego wynikającego z zajętej
pozycji - do wartości papierów wartościowych lub instrumentów rynku pieniężnego danego
emitenta znajdujących się w portfelu inwestycyjnym funduszu należy dodać kwotę zaangażowania
w instrumenty pochodne, dla których bazę stanowią papiery wartościowe lub instrumenty
rynku pieniężnego tego emitenta.
§ 9.
Bazę instrumentu pochodnego, w tym niewystandaryzowanego instrumentu pochodnego, mogą
stanowić indeksy oparte o instrumenty notowane na rynku zorganizowanym zlokalizowanym
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, państwa członkowskiego, państwa należącego
do OECD, Rosji, Brazylii, Chin albo państwa należącego do EEA oraz indeks łącznie
spełniający następujące warunki:
1)
jego skład uwzględnia odpowiednio wymogi rozproszenia ryzyka inwestycyjnego, w szczególności:
a)
zmiany ceny lub aktywność transakcyjna w odniesieniu do jednego składnika indeksu
nie wpływa w sposób istotny na wartość indeksu,
b)
indeks składa się z co najmniej 15 składników;
2)
stanowi on miarodajny wskaźnik charakteryzujący rynek, do którego się odnosi, w szczególności:
a)
indeks w odpowiedni i właściwy sposób odzwierciedla wyniki reprezentatywnej grupy
składników będących przedmiotem obrotu na rynku, do którego się odnosi,
b)
dokonywana jest regularna weryfikacja składu indeksu, która może skutkować zmianami
tego składu dokonywanymi zgodnie z ustalonymi kryteriami, w celu zapewnienia, że spełniony
jest warunek, o którym mowa w lit. a,
c)
składniki indeksu charakteryzują się płynnością, która w razie potrzeby umożliwia
odzwierciedlenie składu indeksu w stopniu wystarczającym do zastosowania przez fundusz
strategii zabezpieczającej przed zmianami wartości indeksu;
3)
wartość i ogólne zasady konstrukcji indeksu są udostępniane do publicznej wiadomości.
§ 10.
Do czasu dostosowania przez towarzystwo zarządzające funduszem prowadzonej działalności
do przepisów wydanych na podstawie art. 48a pkt 1 ustawy w zakresie systemu zarządzania
ryzykiem maksymalne zaangażowanie funduszu w lokaty, o których mowa w art. 145 ust.
1 pkt 5 i 6 ustawy, wyznacza się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej
jednak niż do dnia 31 lipca 2013 r.
§ 11.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia
30 stycznia 2012 r. w sprawie dokonywania przez fundusz inwestycyjny zamknięty lokat,
których przedmiotem są instrumenty pochodne oraz niektóre prawa majątkowe (Dz. U.
poz. 144), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, zgodnie
z art. 8 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych
oraz ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 70).
2)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 83, poz. 719, Nr
183, poz. 1537 i 1538 i Nr 184, poz. 1539, z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, z 2007 r.
Nr 112, poz. 769, z 2008 r. Nr 231, poz. 1546, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 42, poz.
341, Nr 168, poz. 1323 i Nr 201, poz. 1540, z 2010 r. Nr 81, poz. 530, Nr 106, poz.
670, Nr 126, poz. 853 i Nr 182, poz. 1228, z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 152, poz.
900 i Nr 234, poz. 1389 i 1391, z 2012 r. poz. 596, 1385 i 1529 oraz z 2013 r. poz.
70 i 433.
3)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia
30 stycznia 2012 r. w sprawie dokonywania przez fundusz inwestycyjny zamknięty lokat,
których przedmiotem są instrumenty pochodne oraz niektóre prawa majątkowe (Dz. U.
poz. 144), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, zgodnie
z art. 8 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych
oraz ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 70).