Ustawaz dnia 17 grudnia 2009 r.o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
i ustawę z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Treść ustawy
Art. 1.6 orzeczeń
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 95 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 95.
Przepis artykułu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do adwokata lub radcy prawnego
ustanowionego przez sąd w przypadku zwolnienia go od obowiązku zastępowania strony
w procesie.
”
;
2)
art. 117 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 117.
§ 1.
Strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać
się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.
§ 2.
Osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia
adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest
w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku
utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
§ 3.
Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową,
niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata
lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie
kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego.
§ 4.
Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem
o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w
sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Osoba fizyczna, która
nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o ustanowienie
adwokata lub radcy prawnego w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego
zamieszkania, który niezwłocznie przesyła ten wniosek sądowi właściwemu.
§ 5.
Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za
potrzebny.
§ 6.
Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, zgłoszony po raz pierwszy w postępowaniu
apelacyjnym, kasacyjnym lub postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem
prawomocnego orzeczenia, sąd przekazuje do rozpoznania sądowi pierwszej instancji,
chyba że uzna wniosek za uzasadniony.
”
;
3)
po art. 117 dodaje się art. 1171 - 1173w brzmieniu:
„
Art. 1171.
§ 1.
Osoba fizyczna dołącza do wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oświadczenie
obejmujące szczegółowe dane o swoim stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach
utrzymania. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. Jeżeli wniosek o ustanowienie
adwokata lub radcy prawnego składany jest łącznie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów
sądowych, osoba fizyczna dołącza tylko jedno oświadczenie.
§ 2.
Sąd może odebrać od osoby fizycznej przyrzeczenie o treści: „Świadomy znaczenia mych
słów i odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożone przeze mnie oświadczenie
o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania jest prawdziwe i rzetelne”.
Przed odebraniem przyrzeczenia poucza się stronę ubiegającą się o ustanowienie adwokata
lub radcy prawnego o treści art. 120 § 4.
§ 3.
Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego złożony przez stronę reprezentowaną
przez adwokata lub radcę prawnego bez dołączenia oświadczenia, o którym mowa w § 1,
przewodniczący zwraca bez wzywania do uzupełnienia braków.
§ 4.
W razie złożenia wniosku ustnie do protokołu, oświadczenie, o którym mowa w § 1, może
być złożone także do protokołu.
§ 5.
Przepisów § 1-4 nie stosuje się, jeżeli wniosek składa strona, o której mowa w art.
117 § 1.
§ 6.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór oświadczenia o stanie
rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, o którym mowa w § 1, a także
sposób udostępniania osobom fizycznym wzoru druków tych oświadczeń, mając na względzie
umożliwienie stronie złożenia jednego oświadczenia w razie składania wniosku o ustanowienie
adwokata lub radcy prawnego wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i komunikatywność
niezbędnych pouczeń dla stron co do sposobu wypełnienia, skutków niezłożenia oraz
złożenia nieprawdziwego oświadczenia.
Art. 1172.
§ 1.
W razie oddalenia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona nie może
ponownie domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, powołując się na te
same okoliczności, które stanowiły uzasadnienie oddalonego wniosku.
§ 2.
Ponowny wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, oparty na tych samych
okolicznościach, podlega odrzuceniu. Na postanowienie o odrzuceniu wniosku nie przysługuje
zażalenie.
Art. 1173.
§ 1.
0 wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady
adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych.
§ 2.
Właściwa okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych, wyznacza
adwokata lub radcę prawnego niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie dwóch
tygodni, zawiadamiając o tym sąd. W zawiadomieniu właściwa okręgowa rada adwokacka
lub rada okręgowej izby radców prawnych wskazuje imię i nazwisko wyznaczonego adwokata
lub radcy prawnego oraz jego adres do doręczeń.
§ 3.
Jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata lub radcę prawnego, właściwa okręgowa rada
adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych, w miarę możliwości i w porozumieniu
ze wskazanym adwokatem lub radcą prawnym, wyznaczy adwokata lub radcę prawnego wskazanego
przez stronę.
”
;
4)
art. 118 i 119 otrzymują brzmienie:
„
Art. 118.
§ 1.
Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przez sąd jest równoznaczne z udzieleniem
pełnomocnictwa procesowego.
§ 2.
Adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd jest obowiązany zastępować stronę do
prawomocnego zakończenia postępowania, chyba że z postanowienia sądu wynika, iż obowiązek
zastępowania strony ustaje wcześniej.
§ 3.
Z ważnych przyczyn adwokat lub radca prawny może wnosić o zwolnienie od obowiązku
zastępowania strony w procesie. Sąd, zwalniając adwokata lub radcę prawnego, zwraca
się jednocześnie do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców
prawnych o wyznaczenie innego adwokata lub radcy prawnego. Przepis art. 1173 § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 4.
Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd ma podjąć czynności poza siedzibą
sądu orzekającego, sąd, na uzasadniony wniosek ustanowionego adwokata lub radcy prawnego,
zwróci się w razie potrzeby do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej
izby radców prawnych o wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego z innej miejscowości.
Przepis art. 1173 § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 5.
Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony w związku z postępowaniem kasacyjnym lub
postępowaniem ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,
nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi, jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić
na piśmie o tym stronę oraz sąd, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia
zawiadomienia go o wyznaczeniu. Do zawiadomienia adwokat lub radca prawny dołącza
sporządzoną przez siebie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi. Opinia nie jest
załączana do akt sprawy i nie jest doręczana stronie przeciwnej.
§ 6.
Jeżeli opinia, o której mowa w § 5, nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej
staranności, sąd zawiadamia o tym właściwy organ samorządu zawodowego, do którego
należy adwokat lub radca prawny. W takim przypadku właściwa okręgowa rada adwokacka
lub rada okręgowej izby radców prawnych wyznaczy innego adwokata lub radcę prawnego.
Przepis art. 1173 § 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 119.
Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała.
Jednakże na zasadzie tego ustanowienia adwokat lub radca prawny strony podejmuje czynności
niecierpiące zwłoki.
”
;
5)
po art. 119 dodaje się art. 1191 w brzmieniu:
„
Art. 1191.
Sąd może zarządzić stosowne dochodzenie, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy lub
oświadczeń strony przeciwnej powziął wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego
strony domagającej się ustanowienia lub zastępowanej przez ustanowionego adwokata
lub radcę prawnego.
”
;
6)
art. 122 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 122.
§ 1.
Adwokat lub radca prawny ustanowiony zgodnie z przepisami niniejszego działu ma prawo
- z wyłączeniem strony - ściągnąć sumę
należną mu tytułem wynagrodzenia i zwrotu wydatków z kosztów zasądzonych na rzecz
tej strony od przeciwnika. Przeciwnik nie może czynić żadnych potrąceń, z wyjątkiem
kosztów nawzajem mu przyznanych od strony korzystającej z pomocy prawnej z urzędu.
§ 2.
Na kosztach, przypadających od przeciwnika strony korzystającej z pomocy prawnej z
urzędu, należności adwokata lub radcy prawnego ustanowionego według przepisów poprzedzających
przysługuje pierwszeństwo przed roszczeniami osób trzecich.
”
;
7)
w art. 123 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Postanowienia, o których mowa w dziale niniejszym sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.
Postanowienia doręcza się tylko stronie, która złożyła wniosek o ustanowienie dla
niej adwokata lub radcy prawnego.
”
;
8)
art. 124 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 124.1 orzeczenie
§ 1.
Zgłoszenie wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jak również wniesienie
środka odwoławczego od odmowy ich ustanowienia nie wstrzymuje biegu toczącego się
postępowania, chyba że chodzi o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego dla powoda
na skutek wniosku zgłoszonego w pozwie lub przed wytoczeniem powództwa. Sąd może jednak
wstrzymać rozpoznanie sprawy aż do prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku i w związku
z tym nie wyznaczać rozprawy, a wyznaczoną rozprawę odwołać lub odroczyć.
§ 2.
W razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem
terminu do wniesienia zażalenia, dla którego sporządzenia ustawa wymaga zastępstwa
prawnego przez adwokata lub radcę prawnego, sąd doręcza ustanowionemu adwokatowi lub
radcy prawnemu odpis postanowienia z urzędu, a termin do wniesienia zażalenia na postanowienie
biegnie od dnia jego doręczenia pełnomocnikowi. Jeżeli strona prawidłowo zażądała
doręczenia postanowienia z uzasadnieniem, odpis postanowienia doręcza się pełnomocnikowi
z uzasadnieniem.
§ 3.
W razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem
terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę, która prawidłowo zażądała doręczenia
orzeczenia z uzasadnieniem, sąd doręcza ustanowionemu adwokatowi lub radcy prawnemu
orzeczenie z uzasadnieniem z urzędu, a termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie
od dnia doręczenia pełnomocnikowi orzeczenia z uzasadnieniem.
§ 4.
W razie oddalenia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, zgłoszonego
w przypadkach, o których mowa w § 2 lub § 3, termin do wniesienia środka zaskarżenia
biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli postanowienie zostało wydane
na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia. Jeżeli jednak strona wniosła zażalenie
w przepisanym terminie, termin do złożenia środka zaskarżenia biegnie od dnia doręczenia
stronie postanowienia oddalającego zażalenie, a jeżeli postanowienie sądu drugiej
instancji zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia.
§ 5.
Ponowny wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, oparty na tych samych
okolicznościach, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
”
;
9)
art. 131 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 131.
§ 1.
Sąd dokonuje doręczeń przez operatora publicznego lub innego operatora pocztowego
w rozumieniu ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe , osoby zatrudnione w sądzie, komornika lub sądową służbę doręczeniową.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw łączności określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb i sposób doręczania pism sądowych przez
podmioty, o których mowa w § 1, mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego
toku postępowania, a także realizacji gwarancji procesowych jego uczestników, ochronę
praw osób, którym pisma są doręczane, oraz ochronę ich danych osobowych.
§ 3.
Minister Sprawiedliwości, na uzasadniony wniosek prezesa sądu, w drodze zarządzenia,
tworzy i znosi w tym sądzie sądową służbę doręczeniową.
§ 4.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, warunki organizacji oraz
strukturę sądowej służby doręczeniowej, mając na względzie wielkość sądu, koszty oraz
zapewnienie skuteczności doręczeń i zachowanie wymogów postępowania sądowego.
”
;
10)
w art. 132:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
W toku sprawy adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy oraz radca Prokuratorii Generalnej
Skarbu Państwa doręczają sobie nawzajem bezpośrednio odpisy pism procesowych z załącznikami.
Do pisma procesowego wniesionego do sądu dołącza się dowód doręczenia drugiej stronie
odpisu albo dowód jego wysłania przesyłką poleconą. Pisma, do których nie dołączono
dowodu doręczenia albo dowodu wysłania przesyłką poleconą, podlegają zwrotowi bez
wzywania do usunięcia tego braku.
”
,
b)
po § 1 dodaje się § 11 w brzmieniu:
„
§ 11.
Przepis § 1 nie dotyczy wniesienia pozwu wzajemnego, apelacji, skargi kasacyjnej,
zażalenia, sprzeciwu od wyroku zaocznego, sprzeciwu od nakazu zapłaty, zarzutów od
nakazu zapłaty, wniosku o zabezpieczenie powództwa, skargi o wznowienie postępowania,
skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i skargi na orzeczenia
referendarza sądowego, które należy złożyć w sądzie z odpisami dla strony przeciwnej.
”
;
11)
w art. 133 § 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism
sądowych, doręczenia należy dokonać tym osobom. Jednakże Skarbowi Państwa doręczenia
dokonuje się zawsze w sposób określony w § 2.
”
;
12)
w art. 135 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata
zastanie.
”
;
13)
art. 137 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 137.
§ 1.
Doręczenia żołnierzom zasadniczej służby wojskowej, funkcjonariuszom Policji i Służby
Więziennej dokonuje się przez ich organy bezpośrednio przełożone.
§ 2.
Doręczenia osobom pozbawionym wolności dokonuje się przez zarząd odpowiedniego zakładu.
”
;
14)
w art. 139 § 1 i 2 otrzymują brzmienie:
„
§ 1.
W razie niemożności doręczenia w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających,
pismo przesłane za pośrednictwem operatora publicznego lub innego operatora pocztowego
należy złożyć w placówce pocztowej tego operatora, a doręczane w inny sposób - w urzędzie
właściwej gminy, umieszczając zawiadomienie o tym w drzwiach mieszkania adresata lub
w oddawczej skrzynce pocztowej ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono, oraz
z pouczeniem, że należy je odebrać w terminie siedmiu dni od dnia umieszczenia zawiadomienia.
W przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, czynność zawiadomienia należy powtórzyć.
§ 2.
Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane. W takim
przypadku doręczający zwraca pismo do sądu z adnotacją o odmowie jego przyjęcia.
”
;
15)
w art. 144 dodaje się § 4 w brzmieniu:
„
§ 4.
Czynności określone w § 1 -3 może wykonywać także referendarz sądowy.
”
;
16)
w art. 163 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Jeżeli kodeks przewiduje grzywnę bez określenia jej wysokości, grzywnę wymierza się
w kwocie do pięciu tysięcy złotych. Grzywny ściąga się w drodze egzekucji sądowej
na rzecz Skarbu Państwa.
”
;
17)
w art. 168 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na
jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
”
;
18)
w art. 169 dodaje się § 5 w brzmieniu:
„
§ 5.
Postanowienie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu może być wydane na posiedzeniu
niejawnym.
”
;
19)
art. 171 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 171.
Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca.
”
;
20)
w art. 1838 § 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
Przepisu § 1 nie stosuje się w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu nakazowym i
upominawczym.
”
;
21)
w art. 193:
a)
po § 2 dodaje się § 21 w brzmieniu:
„
§ 21.
Z wyjątkiem spraw o roszczenia alimentacyjne zmiana powództwa może być dokonana jedynie
w piśmie procesowym. Przepis art. 187 stosuje się odpowiednio.
”
,
b)
uchyla się § 4;
22)
art. 299 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 299.
Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty
istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd dla wyjaśnienia tych faktów może dopuścić
dowód z przesłuchania stron.
”
;
23)
w art. 326 § 1 i 2 otrzymują brzmienie:
„
§ 1.
Ogłoszenie wyroku powinno nastąpić na posiedzeniu, na którym zamknięto rozprawę. Jednakże
w sprawie zawiłej sąd może odroczyć ogłoszenie wyroku tylko jeden raz na czas do dwóch
tygodni. W postanowieniu o odroczeniu sąd powinien wyznaczyć termin ogłoszenia wyroku
i ogłosić go niezwłocznie po zamknięciu rozprawy.
§ 2.
Ogłoszenie wyroku następuje na posiedzeniu jawnym. Nieobecność stron nie wstrzymuje
ogłoszenia. Jeżeli ogłoszenie było odroczone, może go dokonać sam przewodniczący lub
sędzia sprawozdawca.
”
;
24)
w art. 367 § 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
Postanowienie o przyznaniu i cofnięciu zwolnienia od kosztów sądowych, o odmowie zwolnienia,
o odrzuceniu wniosku o zwolnienie oraz o nałożeniu na stronę obowiązku uiszczenia
kosztów i skazaniu na grzywnę, jak również postanowienie o ustanowieniu, cofnięciu
ustanowienia, o odrzuceniu wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz
o skazaniu na grzywnę i nałożeniu na stronę obowiązku uiszczenia ich wynagrodzenia
sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
”
;
25)
art. 373 i 374 otrzymują brzmienie:
„
Art. 373.
Sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym apelację, jeżeli ulegała ona
odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji. Jeżeli dostrzeże braki, do których usunięcia
strona nie była wezwana, zażąda ich usunięcia. W razie nieusunięcia braków w wyznaczonym
terminie apelacja ulega odrzuceniu.
Art. 374.
Sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym w razie cofnięcia
pozwu, cofnięcia apelacji albo jeżeli zachodzi nieważność postępowania.
”
;
26)
w art. 394 w § 1 pkt 9 otrzymuje brzmienie:
„
9)
zwrot kosztów, określenie zasad ponoszenia przez strony kosztów procesu, wymiar opłaty,
zwrot opłaty lub zaliczki, obciążenie kosztami sądowymi, jeżeli strona nie składa
środka zaskarżenia co do istoty sprawy, koszty przyznane w nakazie zapłaty oraz wynagrodzenie
biegłego i należności świadka;
”
;
27)
w art. 395 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Akta sprawy wraz z zażaleniem sąd pierwszej instancji przedstawia sądowi drugiej instancji
po doręczeniu zażalenia stronie przeciwnej, a w przypadkach gdy ustawa przewiduje
doręczenie zaskarżonego postanowienia tylko jednej ze stron oraz w przypadkach wskazanych
w art. 394 § 1 pkt 5 - niezwłocznie po złożeniu zażalenia bez doręczenia go stronie
przeciwnej. Odpowiedź na zażalenie może być wniesiona wprost do sądu drugiej instancji
w terminie tygodniowym od dnia doręczenia zażalenia.
”
;
28)
w art. 397 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy
o postępowaniu apelacyjnym. Rozpoznanie zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy
zwolnienia od kosztów sądowych
lub cofnięcia takiego zwolnienia, odrzucenia wniosku o zwolnienie oraz nałożenia na
stronę obowiązku uiszczenia kosztów i skazania na grzywnę, odmowy ustanowienia adwokata
lub radcy prawnego lub ich odwołania oraz nałożenia na stronę obowiązku uiszczenia
wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego dla niej ustanowionego i skazania na grzywnę
następuje w składzie jednego sędziego.
”
;
29)
art. 39823 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 39823.
§ 1.
Rozpoznając skargę na postanowienie referendarza w przedmiocie kosztów sądowych lub
kosztów procesu oraz na postanowienie o odmowie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego,
sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego
utrzymuje w mocy albo je zmienia.
§ 2.
W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie skargi na postanowienie referendarza
wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio
przepisy o zażaleniu.
”
;
30)
w art. 436:
a)
§ 3 uchyla się,
b)
§ 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
Jeżeli strony nie uzgodniły osoby mediatora, sąd kieruje je do stałego mediatora posiadającego
wiedzę teoretyczną, w szczególności posiadającego wykształcenie z zakresu psychologii,
pedagogiki, socjologii lub prawa oraz umiejętności praktyczne w zakresie prowadzenia
mediacji w sprawach rodzinnych.
”
;
31)
art. 4452 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 4452.
W każdym stanie sprawy o rozwód lub separację sąd może skierować strony do mediacji
w celu ugodowego załatwienia spornych kwestii dotyczących zaspokojenia potrzeb rodziny,
alimentów, sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi oraz spraw
majątkowych podlegających rozstrzygnięciu w wyroku orzekającym rozwód lub separację.
Przepis art. 436 § 4 stosuje się odpowiednio.
”
;
32)
w art. 5111 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
W terminie tygodniowym od dnia doręczenia zarządzenia o zwrocie pisma z przyczyn określonych
w § 1 wnioskodawca może uiścić brakującą opłatę. Jeżeli opłata została wniesiona we
właściwej wysokości, wniosek wywołuje skutek od daty pierwotnego wniesienia. Skutek
taki nie następuje w razie kolejnego zwrotu wniosku z tej samej przyczyny.
”
;
33)
w art. 545 § 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
Kto zgłosił wniosek o ubezwłasnowolnienie w złej wierze lub lekkomyślnie, podlega
karze grzywny.
”
;
34)
po art. 560 dodaje się art. 5601 w brzmieniu:
„
Art. 5601.
W sprawach o ubezwłasnowolnienie, o uchylenie oraz zmianę ubezwłasnowolnienia sąd
może ustanowić dla osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie lub dla osoby
ubezwłasnowolnionej, adwokata lub radcę prawnego z urzędu, nawet bez jej wniosku,
jeżeli osoba ta ze względu na stan zdrowia psychicznego nie jest zdolna do złożenia
wniosku, a sąd uzna udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie za potrzebny.
”
;
35)
art. 568 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 568.
Sądem opiekuńczym jest sąd rodzinny.
”
;
36)
art. 5702 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 5702.
W sprawie, w której zawarcie ugody jest dopuszczalne, sąd może skierować uczestników
do mediacji. Przedmiotem mediacji może być także określenie sposobu wykonywania władzy
rodzicielskiej. Jeżeli uczestnicy postępowania nie uzgodnili osoby mediatora, sąd
kieruje ich do mediacji prowadzonej przez stałego mediatora, o którym mowa w art.
436 § 4.
”
;
37)
art. 603 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 603.
§ 1.
Kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd rejestrowy, w którego okręgu osoba ta ma
lub miała ostatnią siedzibę.
§ 2.
Sąd może wszcząć postępowanie z urzędu.
§ 3.
Postanowienie jest skuteczne i wykonalne z chwilą jego ogłoszenia, a gdy ogłoszenia
nie było, z chwilą jego wydania.
”
;
38)
w art. 735 dotychczasową treść oznacza się jako § 1 i dodaje się § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
W sprawie, którą rozpoznaje sąd w składzie trzyosobowym, w przypadku niecierpiącym
zwłoki postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia może być wydane przez
sąd w składzie jednego sędziego.
”
;
39)
w art. 829 w pkt 7 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 8 w brzmieniu:
„
8)
produkty lecznicze w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne niezbędne do funkcjonowania zakładu opieki zdrowotnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej przez okres trzech miesięcy oraz niezbędne do jego funkcjonowania wyroby medyczne
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o wyrobach medycznych .
”
;
40)
w art. 831:
a)
w § 1 w pkt 5 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 6 i 7 w brzmieniu:
„
6)
świadczenia z pomocy społecznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ;
7)
wierzytelności przypadające dłużnikowi z budżetu państwa lub od Narodowego Funduszu
Zdrowia z tytułu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych przed ukończeniem udzielania tych świadczeń, w wysokości 75 % każdorazowej wypłaty,
chyba że chodzi o wierzytelności pracowników dłużnika lub świadczeniodawców, o których
mowa w art. 5 pkt 41 lit. a i b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
”
,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
W przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 1, 2 i 7, nie podlegają egzekucji również
sumy i świadczenia w naturze już wypłacone lub wydane.
”
,
c)
§ 3 uchyla się.
Art. 2.
W ustawie z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze w art. 28 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
W sprawach, w których pomoc prawna ma z mocy przepisów prawa nastąpić z urzędu, zwolnić
adwokata od udzielenia tej pomocy może tylko organ, który go wyznaczył, chyba że przepis
szczególny stanowi inaczej.
”
.
Art. 3.4 orzeczenia
W ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 96 w ust. 1 po pkt 9 dodaje się pkt 9a w brzmieniu:
„
9a)
osoba ubezwłasnowolniona w sprawach o uchylenie lub zmianę ubezwłasnowolnienia;
”
;
2)
w art. 102 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie,
z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego
dla siebie i rodziny.
”
;
3)
w art. 105 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie
do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. W razie
złożenia wniosku ustnie do protokołu, oświadczenie, o którym mowa w art. 102 ust.
2, może być złożone także do protokołu.
”
;
4)
po art. 111 dodaje się art. 111a w brzmieniu:
„
Art. 111a.
Postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych lub o cofnięciu takiego zwolnienia
doręcza się tylko stronie, która złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów.
”
;
5)
art. 112 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 112.3 orzeczenia
1.
Zgłoszenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniesienie środka odwoławczego
od postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych nie wstrzymuje biegu toczącego
się postępowania, chyba że chodzi o zwolnienie powoda od kosztów sądowych na skutek
wniosku zgłoszonego w pozwie lub przed wytoczeniem powództwa.
2.
Jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do
opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia
złożonego pisma, na podstawie art. 130 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej
lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub
wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego
lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów
sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy
termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy
postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia. Jeżeli
jednak o zwolnieniu od kosztów sądowych orzekał sąd pierwszej instancji, a strona
wniosła zażalenie w przepisanym terminie, termin do opłacenia pisma biegnie od dnia
doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie, a jeżeli postanowienie sądu
drugiej instancji zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia.
4.
Ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, oparty na tych samych okolicznościach,
nie ma wpływu na bieg terminu do opłacenia pisma.
”
.
Art. 4.19 orzeczeń
1.
W sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, do czasu zakończenia postępowania
w danej instancji, stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Przepisy art. 95, art. 117-1191, art. 122, art. 124, art. 373, art. 39823, art. 829 pkt 8 ustawy, o której mowa w art. 1, art. 28 ust. 2 ustawy, o której mowa
w art. 2, oraz art. 102 ust. 1, art. 105 ust. 1 i art. 112 ustawy, o której mowa w
art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się z dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy.
Art. 5.1 orzeczenie
Akt wykonawczy wydany na podstawie art. 131 § 2 ustawy, o której mowa w art. 1, zachowuje
moc do czasu wejścia w życie aktu wykonawczego wydanego na podstawie art. 131 § 2
ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej
niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 6.4 orzeczenia
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
i ustawę z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
2)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z
1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr 39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. Nr
11, poz. 82 i Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241
i 242, z 1985 r. Nr 20, poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz.
324, z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz.
198, Nr 53, poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, poz. 24,
Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz.
509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43, poz. 189, Nr 73,
poz. 350 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348, Nr 75, poz.
471, Nr 102, poz. 643, Nr 117, poz. 752, Nr 121, poz. 769 i 770, Nr 133, poz. 882,
Nr 139, poz. 934, Nr 140, poz. 940 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r. Nr 106, poz. 668
i Nr 117, poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, poz. 269 i 271, Nr
48, poz. 552 i 554, Nr 55, poz. 665, Nr 73, poz. 852, Nr 94, poz. 1037, Nr 114, poz.
1191 i 1193 i Nr 122, poz. 1314, 1319 i 1322, z 2001 r. Nr 4, poz. 27, Nr 49, poz.
508, Nr 63, poz. 635, Nr 98, poz. 1069, 1070 i 1071, Nr 123, poz. 1353, Nr 125, poz.
1368 i Nr 138, poz. 1546, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 26, poz. 265, Nr 74, poz.
676, Nr 84, poz. 764, Nr 126, poz. 1069 i 1070, Nr 129, poz. 1102, Nr 153, poz. 1271,
Nr 219, poz. 1849 i Nr 240, poz. 2058, z 2003 r. Nr 41, poz. 360, Nr 42, poz. 363,
Nr 60, poz. 535, Nr 109, poz. 1035, Nr 119, poz. 1121, Nr 130, poz. 1188, Nr 139,
poz. 1323, Nr 199, poz. 1939 i Nr 228, poz. 2255, z 2004 r. Nr 9, poz. 75, Nr 11,
poz. 101, Nr 68, poz. 623, Nr 91, poz. 871, Nr 93, poz. 891, Nr 121, poz. 1264, Nr
162, poz. 1691, Nr 169, poz. 1783, Nr 172, poz. 1804, Nr 204, poz. 2091, Nr 210, poz.
2135, Nr 236, poz. 2356 i Nr 237, poz. 2384, z 2005 r. Nr 13, poz. 98, Nr 22, poz.
185, Nr 86, poz. 732, Nr 122, poz. 1024, Nr 143, poz. 1199, Nr 150, poz. 1239, Nr
167, poz. 1398, Nr 169, poz. 1413 i 1417, Nr 172, poz. 1438, Nr 178, poz. 1478, Nr
183, poz. 1538, Nr 264, poz. 2205 i Nr 267, poz. 2258, z 2006 r. Nr 12, poz. 66, Nr
66, poz. 466, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 186, poz. 1379, Nr 208, poz. 1537 i 1540,
Nr 226, poz. 1656 i Nr 235, poz. 1699, z 2007 r. Nr 7, poz. 58, Nr 47, poz. 319, Nr
50, poz. 331, Nr 99, poz. 662, Nr 106, poz. 731, Nr 112, poz. 766 i 769, Nr 115, poz.
794, Nr 121, poz. 831, Nr 123, poz. 849, Nr 176, poz. 1243, Nr 181, poz. 1287, Nr
192, poz. 1378 i Nr 247, poz. 1845, z 2008 r. Nr 59, poz. 367, Nr 96, poz. 609 i 619,
Nr 110, poz. 706, Nr 116, poz. 731, Nr 119, poz. 772, Nr 120, poz. 779, Nr 122, poz.
796, Nr 171, poz. 1056, Nr 220, poz. 1431, Nr 228, poz. 1507, Nr 231, poz. 1547 i
Nr 234, poz. 1571, z 2009 r. Nr 26, poz. 156, Nr 67, poz. 571, Nr 69, poz. 592 i 593,
Nr 131, poz. 1075, Nr 179, poz. 1395 i Nr 216, poz. 1676 oraz z 2010 r. Nr 3, poz.
13.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r.
Nr 227, poz. 1505 i Nr 234, poz. 1570 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 31, poz. 206,
Nr 92, poz. 753, Nr 95, poz. 788 i Nr 98, poz. 817.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2007 r.
Nr 123, poz. 849, Nr 166, poz. 1172, Nr 176, poz. 1240 i Nr 181, poz. 1290, z 2008 r.
Nr 171, poz. 1056 i Nr 234, poz. 1570 oraz z 2009 r. Nr 19, poz. 100, Nr 76, poz.
641, Nr 98, poz. 817, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1707.
5)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r.
Nr 216, poz. 1367, Nr 225, poz. 1486, Nr 227, poz. 1505, Nr 234, poz. 1570 i Nr 237,
poz. 1654 oraz z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 22, poz. 120, Nr 26, poz. 157, Nr 38, poz.
299, Nr 92, poz. 753, Nr 97, poz. 800, Nr 98, poz. 817, Nr 111, poz. 918, Nr 118,
poz. 989, Nr 157, poz. 1241, Nr 161, poz. 1278 i Nr 178, poz. 1374.
6)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 126, poz. 876, z
2007 r. Nr 21, poz. 123, Nr 82, poz. 560, Nr 123, poz. 849, Nr 125, poz. 873 i Nr
191, poz. 1371, z 2008 r. Nr 228, poz. 1524 i Nr 234, poz. 1571 i 1572, z 2009 r.
Nr 26, poz. 156, Nr 76, poz. 641, Nr 202, poz. 1552 i Nr 206, poz. 1591 oraz z 2010 r.
Nr 7, poz. 44.