Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 sierpnia 2009 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

USTAWA

Spis treści

Treść ustawy

z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dział I
Przepisy ogólne

Rozdział 1
Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy

1)

warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych;

2)

zasady ustalania wysokości świadczeń;

3)

zasady i tryb przyznawania oraz wypłaty świadczeń.

2. (uchylony). 3. (uchylony). 4. Warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych przysługujących z ubez-

pieczenia z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej oraz wysokość

tych świadczeń określają odrębne przepisy.

Art. 2.15 orzeczeń

1. Świadczenia na warunkach i w wysokości określonych w ustawie przysługują:

1)

ubezpieczonym – w przypadku spełnienia warunków do nabycia prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;

2)

członkom rodziny pozostałym po ubezpieczonym albo po osobie uprawnionej do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

2. Świadczenia na warunkach i w wysokości określonych w ustawie przysługują

również żołnierzom zawodowym oraz funkcjonariuszom Policji, Urzędu Ochro-

ny Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby

Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura

Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Stra-

ży Pożarnej i Służby Więziennej, jeżeli nie spełniają oni warunków do nabycia

prawa lub utracili prawo do świadczeń określonych w przepisach o zaopatrzeniu

emerytalnym tych osób, oraz członkom rodzin pozostałym po tych osobach.

Art. 3.6 orzeczeń

Świadczenia określone w ustawie obejmują:

1)

emeryturę, w tym emeryturę częściową;

2)

rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym rentę szkoleniową;

3)

rentę rodzinną;

4)

dodatek pielęgnacyjny;

5)

dodatek do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej;

6)

zasiłek pogrzebowy.

1)

emeryt – osobę mającą ustalone prawo do emerytury, w tym do emerytury częściowej;

2)

dożywotnia emerytura kapitałowa – emeryturę, o której mowa w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz. U. Nr 228, poz. 1507);

2a)

okresowa emerytura kapitałowa – emeryturę, o której mowa w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych;

3)

Fundusz – Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych;

4)

konto ubezpieczonego – konto ubezpieczonego, na którym ewidencjonuje się informacje o zwaloryzowanej wysokości składek na ubezpieczenie emerytalne, z wyłączeniem składek podlegających odprowadzeniu do otwartego funduszu emerytalnego i zewidencjonowaniu na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.¹⁾), prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwany dalej „Zakładem”;

4a)

kwota rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – roczną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym roku kalendarzowym, określoną w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, z późn. zm.²⁾);

5)

okres ubezpieczenia – okres opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz okres nieopłacania składek z powodu przekroczenia w trakcie roku kalendarzowego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek, o którym mowa w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych;

6)

organ rentowy – jednostkę organizacyjną Zakładu, określoną w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, właściwą do wydawania decyzji w sprawach świadczeń;

7)

otwarty fundusz emerytalny – fundusz wybrany przez ubezpieczonego spośród funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

8)

płatnik składek – płatnika składek, o którym mowa w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych;

9)

przeciętne wynagrodzenie – przeciętne wynagrodzenie miesięczne brutto w gospodarce narodowej, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego;

10)

renta – rentę z tytułu niezdolności do pracy i rentę rodzinną;

11)

rencista – osobę mającą ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy lub do renty rodzinnej;

12)

ubezpieczenia emerytalne i rentowe – ubezpieczenia, o których mowa w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych;

13)

ubezpieczony – osobę podlegającą ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, określonym w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, a także osobę, która przed dniem wejścia w życie ustawy podlegała ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyłączeniem ubezpieczenia społecznego rolników.

Rozdział 2
Okresy uwzględniane przy ustalaniu prawa do świadczeń i ich wysokości

Art. 5.26 orzeczeń

1. Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty i obliczaniu ich wysokości uwzględnia

się, z zastrzeżeniem ust. 2–5, następujące okresy:

1)

składkowe, o których mowa w art. 6;

2)

nieskładkowe, o których mowa w art. 7.

2. Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz obliczaniu ich wysokości okresy

nieskładkowe uwzględnia się w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej

udowodnionych okresów składkowych. 2a. Okresów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i pkt 6 lit. a–e i g, nie uwzględnia

się przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz obliczaniu ich wysokości, je-

żeli z ich tytułu ustalono prawo do świadczeń pieniężnych określonych w prze-

pisach o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mowa w art. 2 ust. 2. 3. Przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty okresy:

1)

działalności kombatanckiej oraz działalności równorzędnej z tą działalnością, a także okresy zaliczane do okresów tej działalności oraz okresy podlegania represjom wojennym i okresu powojennego, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5,

2)

pracy przymusowej, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2

–

uwzględnia się w wymiarze podwójnym.

4. Przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty dla:

1)

płatników składek, zobowiązanych do opłacania składek na własne ubezpieczenia emerytalne i rentowe,

2)

osób współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność

–

nie uwzględnia się okresu, za który nie zostały opłacone składki, mimo podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w tym okresie.

5. Wobec ubezpieczonych zobowiązanych do opłacania składek na własne ubezpie-

czenie społeczne za okres przypadający przed dniem wejścia w życie ustawy

oraz osób współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność

przed dniem wejścia w życie ustawy przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio.

Art. 6.68 orzeczeń

1. Okresami składkowymi są następujące okresy:

1)

ubezpieczenia;

2)

opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości określonej w przepisach o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, w przepisach wymienionych w art. 195 pkt 1–4 i 8, w przepisach o adwokaturze, w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz w przepisach o pomocy społecznej;

3)

zaliczone do okresów ubezpieczenia społecznego duchownych:

a)

okresy pozostawania duchownymi przed dniem 1 lipca 1989 r., pod wa-

runkiem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za cały okres podlegania temu ubezpieczeniu,

b)

okresy przebywania duchownych na misjach oraz okresy prowadzenia

przez duchownych działalności duszpasterskiej wśród Polonii, przypadające po dniu 14 listopada 1991 r., do dnia wejścia w życie ustawy;

4)

czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim lub okresy jej równorzędne albo okresy zastępczych form tej służby;

5)

działalności kombatanckiej, działalności równorzędnej z tą działalnością, a także okresy zaliczane do okresów tej działalności oraz okresy podlegania represjom wojennym i okresu powojennego, określone w przepisach o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego;

6)

pełnionej w Polsce służby:

a)

w Policji (Milicji Obywatelskiej),

b)

w Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego

i Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (w organach bezpieczeństwa publicznego),

c)

w Straży Granicznej,

d)

w Służbie Więziennej,

e)

w Państwowej Straży Pożarnej,

f)

w Służbie Celnej,

g)

w Biurze Ochrony Rządu;

7)

pobierania zasiłku macierzyńskiego;

8)

osadzenia w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania albo bez wyroku po dniu 31 grudnia 1956 r. za działalność polityczną;

9)

zatrudnienia za granicą osób, które w tym czasie nie były obywatelami polskimi, jeżeli osoby te powróciły do kraju po dniu 22 lipca 1944 r. i zostały uznane za repatriantów;

10)

świadczenia pracy po 1956 r. na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r.

2. Za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada

1991 r. następujące okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie

społeczne albo za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie

społeczne:

1)

zatrudnienia po ukończeniu 15 lat życia:

a)

na obszarze Państwa Polskiego – w wymiarze nie niższym niż połowa

pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy albo rentę chorobową,

b)

obywateli polskich za granicą – w polskich przedstawicielstwach dy-

plomatycznych i urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych i w innych misjach lub misjach specjalnych, a także w innych polskich placówkach, instytucjach lub przedsiębiorstwach, do których zostali delegowani lub skierowani; dotyczy to również członków rodziny delegowanego lub skierowanego tam pracownika, którzy podjęli zatrudnienie w tych placówkach w czasie pobytu za granicą,

c)

obywateli polskich za granicą – w organizacjach międzynarodowych,

zagranicznych instytucjach i w zakładach, do których zostali skierowani w ramach współpracy międzynarodowej lub w których byli zatrudnieni za zgodą właściwych władz polskich; zgoda nie jest wymagana w stosunku do pracowników, którzy wyjechali za granicę przed dniem 9 maja 1945 r.,

d)

obywateli polskich za granicą – u innych pracodawców zagranicznych,

jeżeli w okresie pracy za granicą były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne w Polsce;

2)

pracy przymusowej:

a)

wykonywanej na rzecz hitlerowskich Niemiec w okresie II wojny świa-

towej,

b)

wykonywanej na obszarze Związku Socjalistycznych Republik Ra-

dzieckich w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 31 grudnia 1956 r.,

c)

wykonywanej na rozkaz władz alianckich do dnia 31 grudnia 1945 r.,

d)

wykonywanej w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach pozy-

skiwania i wzbogacania rud uranu oraz batalionach budowlanych podczas odbywania służby wojskowej w Wojsku Polskim;

3)

zatrudnienia młodocianych na obszarze Państwa Polskiego na warunkach określonych w przepisach obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1975 r.;

4)

pracy wykonywanej w czasie odbywania na obszarze Państwa Polskiego kary pozbawienia wolności, kary aresztu za wykroczenie oraz w czasie tymczasowego aresztowania – w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy określonego dla takiej pracy;

5)

niewykonywania pracy po ustaniu zatrudnienia, jeżeli za te okresy na podstawie przepisów Kodeksu pracy zostało wypłacone wynagrodzenie lub odszkodowanie;

6)

czasowego pozostawania bez pracy na obszarze Państwa Polskiego z powodu niemożności jej otrzymania lub niemożności podjęcia szkolenia zawodowego, w tym okresy pobierania zasiłków z funduszu aktywizacji zawodowej, zasiłków dla bezrobotnych oraz zasiłków szkoleniowych wypłaconych z Funduszu Pracy;

7)

sprawowania mandatu posła lub senatora w Państwie Polskim;

8)

internowania na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z 1982 r. Nr 3, poz. 18 oraz z 1989 r. Nr 34, poz. 178);

9)

wykonywania działalności twórczej lub artystycznej na obszarze Państwa Polskiego:

a)

objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, za które opłacono

składkę na ubezpieczenie społeczne lub w których ubezpieczony był zwolniony od opłacania składki,

b)

przypadającej przed dniem 1 stycznia 1974 r., uznane przez Komisję do

Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, działającą przy ministrze właściwym do spraw kultury, pod warunkiem że twórca lub artysta opłacał składki na ubezpieczenie społeczne po dniu 31 grudnia 1973 r.;

10)

pracy adwokatów wykonywanej na obszarze Państwa Polskiego:

a)

objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, za które opłacono

składkę na ubezpieczenie społeczne lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki,

b)

przed dniem objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego z tego ty-

tułu;

11)

wykonywania na obszarze Państwa Polskiego pracy nakładczej:

a)

objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, za które opłacono

składkę na to ubezpieczenie lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki,

b)

przed dniem objęcia obowiązkiem ubezpieczenia z tego tytułu,

jeżeli w tych okresach osoba wykonująca taką pracę uzyskiwała wynagrodzenie w wysokości co najmniej połowy obowiązującego najniższego wynagrodzenia, określonego na podstawie przepisów Kodeksu pracy;

12)

pracy na obszarze Państwa Polskiego w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i w innych spółdzielniach zrzeszonych w Centralnym Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych, w zespołowych gospodarstwach rolnych spółdzielni kółek rolniczych zrzeszonych w Krajowym Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych oraz pracy na rzecz tych spółdzielni:

a)

objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, za które opłacono

składkę na to ubezpieczenie lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki,

b)

przed dniem objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego z tego ty-

tułu;

13)

pracy na obszarze Państwa Polskiego wykonywanej na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia oraz współpracy przy wykonywaniu takiej umowy:

a)

objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i okresy kontynuowa-

nia tego ubezpieczenia, za które opłacono składkę na to ubezpieczenie lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki,

b)

wykonywanej przed dniem 1 stycznia 1976 r., jeżeli umowa odpowia-

dała warunkom ubezpieczenia obowiązującym w tym dniu;

14)

pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarze Państwa Polskiego:

a)

objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i okresy kontynuowa-

nia tego ubezpieczenia, za które opłacono składkę na to ubezpieczenie lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki,

b)

prowadzonej przed dniem objęcia obowiązkiem ubezpieczenia z tego

tytułu, jeżeli prowadzenie działalności gospodarczej odpowiadało warunkom ubezpieczenia;

15)

współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarze Państwa Polskiego objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego oraz okresy kontynuowania tego ubezpieczenia, za które opłacono składkę na to ubezpieczenie lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki;

16)

ubezpieczenia społecznego duchownych na obszarze Państwa Polskiego, za które opłacono składkę na to ubezpieczenie lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki;

17)

pobierania stypendium sportowego z tytułu wyczynowego uprawiania sportu na obszarze Państwa Polskiego po ukończeniu 15 roku życia, z wyjątkiem okresów pobierania stypendium przez osoby uczące się lub studiujące w systemie studiów dziennych.

3. Za okresy zatrudnienia i okresy pracy na obszarze Państwa Polskiego, o których

mowa w ust. 2, uważa się:

1)

okresy zatrudnienia i okresy pracy wykonywanej na terenach wchodzących w skład Rzeczypospolitej Polskiej w obecnych granicach oraz

2)

okresy zatrudnienia i okresy pracy wykonywanej na terenach wchodzących w skład Rzeczypospolitej Polskiej przed ustaleniem jej obecnych granic.

Art. 7.32 orzeczenia

Okresami nieskładkowymi są następujące okresy:

1)

pobierania:

a)

wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wypłaconego na podsta-

wie przepisów Kodeksu pracy,

b)

zasiłków z ubezpieczenia społecznego: chorobowego lub opiekuńczego,

c)

świadczenia rehabilitacyjnego,

d)

świadczeń wymienionych w lit. b i c po ustaniu obowiązku ubezpiecze-

nia;

2)

pobierania renty chorobowej po ustaniu zatrudnienia w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub po ustaniu obowiązku ubezpieczenia społecznego z innego tytułu;

3)

niewykonywania pracy po ustaniu zatrudnienia, jeżeli za te okresy, na podstawie przepisów Kodeksu pracy, zostało wypłacone odszkodowanie;

4)

niewykonywania pracy w okresie przed dniem 4 czerwca 1989 r. na skutek represji politycznych, nie więcej jednak niż 5 lat;

5)

przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych oraz okresy niewykonywania pracy – z powodu opieki nad dzieckiem:

a)

w wieku do lat 4 – w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie –

bez względu na liczbę dzieci – do 6 lat,

b)

na które ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofi-

zyczny przysługuje zasiłek pielęgnacyjny – dodatkowo w granicach do 3 lat na każde dziecko;

6)

przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy opieki pielęgnacyjnej nad inwalidą wojennym zaliczonym do I grupy inwalidów lub uznanym za całkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, sprawowanej przez członka jego rodziny w wieku powyżej 16 lat, który w okresie sprawowania opieki nie osiągnął przychodu przekraczającego miesięcznie połowę najniższego wynagrodzenia;

7)

przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy niewykonywania pracy, w granicach do 6 lat, spowodowane koniecznością opieki nad innym niż dziecko członkiem rodziny zaliczonym do I grupy inwalidów lub uznanym za całkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo uznanym za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym, sprawowanej przez członka jego rodziny w wieku powyżej 16 lat, który w okresie sprawowania opieki nie osiągnął przychodu przekraczającego miesięcznie połowę najniższego wynagrodzenia;

8)

urlopu bezpłatnego oraz przerw w zatrudnieniu w razie nieudzielenia urlopu bezpłatnego małżonkom pracowników skierowanych do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych i w innych misjach specjalnych za granicą, w instytutach, ośrodkach informacji i kultury za granicą;

9)

nauki w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów;

9a)

studiów doktoranckich i aspirantury naukowej w wymiarze określonym w decyzji o ich utworzeniu;

9b)

asystenckich studiów przygotowawczych;

10)

dokształcania zawodowego lekarzy w klinikach akademii medycznych i oddziałach instytutów naukowych w charakterze wolontariusza – w granicach do 1 roku;

11)

pobierania zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego;

12)

udokumentowanej niezdolności do pracy, za które wypłacone zostały z Funduszu Pracy: zasiłki dla bezrobotnych, zasiłki szkoleniowe lub stypendia.

Art. 8.4 orzeczenia

Przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz przy obliczaniu ich wysokości uwzględnia się okresy ubezpieczenia za granicą, jeżeli tak stanowią umowy międzynarodowe.

Art. 9.5 orzeczeń

Przy ustalaniu prawa do świadczeń:

1)

okresów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 pkt 1 lit. c oraz w art. 7 pkt 8,

2)

okresów zatrudnienia wykonywanego na obszarze Państwa Polskiego w czasie, gdy obszar ten nie wchodził w skład Państwa Polskiego, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. a,

3)

okresów pracy przymusowej, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. a i b

–

nie uwzględnia się, jeżeli z ich tytułu jest wypłacane świadczenie rentowe z instytucji zagranicznej inne niż renta z ubezpieczenia dodatkowego.

Art. 10.23 orzeczenia

1. Przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględ-

nia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak

okresy składkowe:

1)

okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,

2)

przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,

3)

przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia,

jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w

art. 5–7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakre-

sie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. 2. Okresy wymienione w ust. 1 pkt 1 uwzględnia się także przy ustalaniu prawa do

renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe

ustalone na zasadach określonych w art. 5–7 są krótsze od okresu wymaganego

do przyznania renty, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. 3. Okresów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie uwzględnia się, jeżeli zostały one za-

liczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty, na pod-

stawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Art. 10a.3 orzeczenia

1. Przy ustalaniu prawa do emerytury na podstawie art. 26b, 27 i 28 osoby, która

utraciła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przysługującej z Fundu-

szu z powodu odzyskania zdolności do pracy, uwzględnia się również okresy

pobierania tej renty, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasa-

dach określonych w art. 5–7 i 10, są krótsze od okresu wymaganego do przyzna-

nia emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. 2. Okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy nie uwzględnia się, je-

żeli zbiegają się w czasie z okresami, o których mowa w art. 6, 7 i 10, uwzględ-

nionymi przy ustalaniu prawa do emerytury.

Art. 11.8 orzeczeń

Jeżeli okresy, o których mowa w art. 6, 7 i 10, zbiegają się w czasie, przy ustalaniu prawa do świadczeń określonych w ustawie uwzględnia się okres korzystniejszy.

Rozdział 3
Niezdolność do pracy

Art. 12.65 orzeczeń

1. Niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub czę-

ściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności

organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. 2. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywa-

nia jakiejkolwiek pracy. 3. Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła

zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.

Art. 13.42 orzeczenia

1. Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz roko-

wania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się:

1)

stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji;

2)

możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.

2. Niezdolność do pracy orzeka się na okres nie dłuższy niż 5 lat, z zastrzeżeniem

ust. 3. 3. Niezdolność do pracy orzeka się na okres dłuższy niż 5 lat, jeżeli według wiedzy

medycznej nie ma rokowań odzyskania zdolności do pracy przed upływem tego

okresu. 3a. Jeżeli osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy przez okres co

najmniej ostatnich 5 lat poprzedzających dzień badania lekarskiego brakuje

mniej niż 5 lat do osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1a i

1b, w przypadku dalszego stwierdzenia niezdolności do pracy orzeka się nie-

zdolność do pracy na okres do dnia osiągnięcia tego wieku. 4. Zachowanie zdolności do pracy w warunkach określonych w przepisach o reha-

bilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie

stanowi przeszkody do orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy. 5. W przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodu-

jącym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspo-

kajaniu podstawowych potrzeb życiowych orzeka się niezdolność do samodziel-

nej egzystencji. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 14.10 orzeczeń

1. Oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia:

1)

daty powstania niezdolności do pracy,

2)

trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy,

3)

związku przyczynowego niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami,

4)

trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do samodzielnej egzystencji,

5)

celowości przekwalifikowania zawodowego

–

dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik Zakładu, zwany dalej „lekarzem orzecznikiem”.

2. Jeżeli nie ma możliwości ustalenia daty powstania niezdolności do pracy, nato-

miast ustalono okres, w którym niezdolność do pracy powstała, za datę powsta-

nia niezdolności przyjmuje się datę końcową tego okresu. Jeżeli nie ma możli-

wości ustalenia ani daty, ani okresu powstania niezdolności do pracy, za datę

powstania niezdolności przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie. 2a. Od orzeczenia lekarza orzecznika osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw

do komisji lekarskiej Zakładu, zwanej dalej „komisją lekarską”, w ciągu 14 dni

od dnia doręczenia tego orzeczenia. 2b. Sprzeciw wnosi się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej Zakładu właści-

wej ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. 2c. Komisja lekarska nie rozpatruje sprzeciwu wniesionego po terminie. W uzasad-

nionych przypadkach Zakład, na wniosek osoby zainteresowanej, może przy-

wrócić termin na wniesienie sprzeciwu, w tym w szczególności w razie odrzu-

cenia przez sąd odwołania od decyzji w przypadku określonym w art. 477⁹ § 3¹

ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego. 2d. Prezes Zakładu, w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia przez lekarza

orzecznika, może zgłosić zarzut wadliwości orzeczenia i przekazać sprawę do

rozpatrzenia komisji lekarskiej. O zgłoszeniu zarzutu wadliwości orzeczenia

jednostka organizacyjna Zakładu niezwłocznie zawiadamia osobę zainteresowa-

ną. 2e. Komisja lekarska, rozpatrując sprzeciw lub zarzut wadliwości, dokonuje oceny

niezdolności do pracy i jej stopnia oraz ustalenia okoliczności, o których mowa

w ust. 1. 2f. Komisja lekarska dokonuje rozstrzygnięcia w formie orzeczenia. 3. Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do

którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej,

stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świad-

czeń przewidzianych w ustawie, do których prawo jest uzależnione od stwier-

dzenia niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji. 4. Nadzór nad wykonywaniem orzecznictwa o niezdolności do pracy sprawuje Pre-

zes Zakładu. 5. Nadzór, o którym mowa w ust. 4, obejmuje:

1)

kontrolę prawidłowości i jednolitości stosowania zasad orzecznictwa o nie-zdolności do pracy przez lekarzy orzeczników i komisje lekarskie;

2)

udzielanie lekarzom orzecznikom i komisjom lekarskim wytycznych w zakresie stosowania zasad orzecznictwa o niezdolności do pracy;

3)

prawo przekazania sprawy do rozpatrzenia przez komisję lekarską, jeżeli w wyniku kontroli, o której mowa w pkt 1, zostanie stwierdzony brak zgodności orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej ze stanem faktycznym lub zasadami orzecznictwa o niezdolności do pracy.

6. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określa, w drodze roz-

porządzenia, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego i sprawne-

go orzekania o niezdolności do pracy:

1)

szczegółowe zasady i tryb orzekania o niezdolności do pracy przez lekarzy orzeczników i komisje lekarskie;

2)

szczegółowe zasady organizacji orzekania o niezdolności do pracy, w tym w szczególności:

a)

miejsce działania lekarzy orzeczników,

b)

sposób tworzenia i znoszenia komisji lekarskich,

c)

sposób określania siedziby komisji lekarskiej i ich właściwości teryto-

rialnej,

d)

skład komisji lekarskich;

3)

szczególne kwalifikacje zawodowe wymagane od lekarzy orzeczników i lekarzy wchodzących w skład komisji lekarskiej;

4)

szczegółowe zasady sprawowania nadzoru nad wykonywaniem orzekania o niezdolności do pracy.

Rozdział 4
Podstawa wymiaru emerytur i rent

Art. 15.25 orzeczeń

1. Podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust.

4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rento-

we lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w

okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z

ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym

zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176. 2. W przypadku gdy zainteresowany w ciągu 20 lat poprzedzających bezpośrednio

rok, w którym zgłosił wniosek o emeryturę, pobierał przez więcej niż 10 lat zasi-

łek przedemerytalny, podstawę wymiaru emerytury stanowi ustalona w sposób

określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa składki na ubezpieczenia emerytalne i

rentowe lub na ubezpieczenie społeczne w okresie kolejnych 10 lat kalendarzo-

wych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zainteresowany nabył prawo

do tego zasiłku. 2a. Jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w

stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty,

za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okre-

sie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu pod-

legania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy. 2b. Przepisy ust. 2a stosuje się odpowiednio do osób uznanych za repatriantów. 3. Do podstawy wymiaru emerytury lub renty, o której mowa w ust. 1 i 2, dolicza

się kwoty przysługujących ubezpieczonemu w danym roku kalendarzowym wy-

nagrodzeń za czas niezdolności do pracy oraz kwoty zasiłków: chorobowego,

macierzyńskiego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku wyrów-

nawczego, świadczenia wyrównawczego lub dodatku wyrównawczego, a także

wartość rekompensaty pieniężnej ustaloną zgodnie z pkt 3 załącznika do ustawy

z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac

w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur

i rent. Do podstawy wymiaru wlicza się również kwoty zasiłków dla bezrobot-

nych, zasiłków szkoleniowych lub stypendiów wypłaconych z Funduszu Pracy

za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, z zastrzeżeniem ust. 3a. 3a. Przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty uwzględnia się kwoty

wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy, oraz kwoty zasiłków: chorobowe-

go, macierzyńskiego, opiekuńczego, przysługujących ubezpieczonemu w roku

kalendarzowym przypadającym po 2004 r., z tym że łączna kwota podstaw wy-

miaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wynagrodzeń i zasił-

ków nie może przekroczyć maksymalnej kwoty rocznej podstawy wymiaru

składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. 4. W celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty:

1)

oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych;

2)

oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu;

3)

oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty, oraz

4)

mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art. 19.

5. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie może być wyższy niż 250%. 6. Na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może sta-

nowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru

składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w

okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wnio-

sku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu. 7. Przepisy ust. 1–6 stosuje się odpowiednio do osoby, która osiągała uposażenie. 8. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty przysługującej duchownym

przyjmuje się przeciętną podstawę wymiaru składek z pełnych lat kalendarzo-

wych ubezpieczenia przypadających po dniu 1 lipca 1989 r. do dnia, w którym

zgłoszono wniosek o świadczenie, z tym że z okresu nie dłuższego niż określony

w ust. 1; na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru ustala się w myśl ust.

Art. 16.2 orzeczenia

Przy ustalaniu kolejnych 10 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1 i 2, przyjmuje się lata kalendarzowe następujące bezpośrednio po sobie, chociażby ubezpieczony w niektórych z tych lat przez okres roku lub w okresie krótszym niż rok nie pozostawał w ubezpieczeniu.

Art. 17.2 orzeczenia

1. Jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru renty w myśl art. 15 ust. 1 dla ubez-

pieczonego, o którym mowa w art. 58 ust. 1 pkt 1–4, do ustalenia podstawy

wymiaru przyjmuje się podstawę wymiaru składek za okres faktycznego podle-

gania ubezpieczeniu, z uwzględnieniem ust. 2 i 3. Przepis art. 15 ust. 3 stosuje

się odpowiednio. 2. Nie ustala się podstawy wymiaru renty dla ubezpieczonego, o którym mowa w

ust. 1, jeżeli nie pozostawał on w ubezpieczeniu co najmniej przez 1 rok kalen-

darzowy. 3. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli nie można ustalić podstawy wymia-

ru renty w myśl art. 15 ust. 1 dla ubezpieczonego, o którym mowa w art. 58 ust.

1 pkt 5, z powodu pełnienia zastępczej służby wojskowej, odbywania czynnej

służby wojskowej albo korzystania z urlopu wychowawczego.

Art. 18.5 orzeczeń

1. Podstawę wymiaru emerytury lub renty dla osób posiadających okresy ubezpie-

czenia za granicą, o których mowa w art. 8, ustala się na zasadach określonych

w art. 15–17. 2. Przy ustalaniu kolejnych 10 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1

i 2, nie uwzględnia się lat kalendarzowych, w których ubezpieczony przez cały

rok pozostawał w ubezpieczeniu za granicą. 3. Jeżeli w ciągu 20 lat poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono

wniosek o emeryturę lub rentę, zainteresowany nie był ubezpieczony w Polsce,

podstawę wymiaru emerytury lub renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru

składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w

okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w

którym zainteresowany przystąpił po raz pierwszy do ubezpieczenia za granicą.

Art. 19.5 orzeczeń

Kwota bazowa wynosi 100% przeciętnego wynagrodzenia pomniejszonego o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia społeczne, określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, w poprzednim roku kalendarzowym.

Art. 19a.

Kwota bazowa jest ustalana corocznie na podstawie art. 19 i obowiązuje od dnia 1 marca każdego roku kalendarzowego do końca lutego następnego roku kalendarzowego.

Art. 20.2 orzeczenia

Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” w terminie:

1)

do 7 roboczego dnia lutego każdego roku:

a)

kwotę przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w po-

przednim roku kalendarzowym,

b)

kwotę bazową, o której mowa w art. 19;

2)

do 7 roboczego dnia drugiego miesiąca każdego kwartału kwotę przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim kwartale.

Art. 21.14 orzeczeń

1. Podstawę wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo

do renty z tytułu niezdolności do pracy, stanowi:

1)

podstawa wymiaru renty – w wysokości uwzględniającej rewaloryzację oraz wszystkie kolejne waloryzacje przypadające w okresie następującym po ustaleniu prawa do renty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 5, albo

2)

podstawa wymiaru ustalona na nowo w myśl art. 15.

2. Przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się przy ustalaniu podstawy wymiaru:

1)

emerytury dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do emerytury;

2)

renty z tytułu niezdolności do pracy dla osoby, która wcześniej miała ustalone prawo do tej renty albo do emerytury.

3. Podstawę wymiaru emerytury dla osoby, która wcześniej pobierała świadczenie

przedemerytalne na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bez-

robociu, stanowi podstawa wymiaru emerytury przyjęta do ustalenia świadcze-

nia przedemerytalnego – w wysokości uwzględniającej wszystkie kolejne walo-

ryzacje przypadające w okresie następującym po ustaleniu prawa do świadczenia

przedemerytalnego albo podstawa wymiaru ustalona na nowo w myśl art. 15.

Art. 22.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe zasady ustalania podstawy wymiaru emerytury i renty, uwzględniające w szczególności:

1)

przypadki, w których do podstawy wymiaru emerytury lub renty dolicza się niektóre wypłaty dokonane na rzecz pracownika, jeżeli wypłaty te w okresie przed dniem wejścia w życie ustawy były uwzględniane przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury lub renty, mimo że były wyłączone z podstawy wymiaru składek;

2)

przypadki, w których podstawę wymiaru emerytury lub renty dla pracowników zatrudnionych za granicą ustala się na podstawie wynagrodzenia przysługującego pracownikom zatrudnionym w tym okresie w kraju w tym samym lub podobnym charakterze, w jakim pracownik był zatrudniony przed wyjazdem za granicę, albo na podstawie kwot ryczałtowych.

Art. 23.1 orzeczenie

1. Jeżeli podstawy wymiaru emerytury lub renty nie można ustalić zgodnie z zasa-

dami określonymi w ustawie lub w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 22,

emeryturę lub rentę ustala się w wysokości najniższej emerytury lub renty. 2. Przepis ust. 1 nie ma zastosowania przy ustalaniu wysokości emerytur:

1)

osób, o których mowa w art. 24a i 27a, jeżeli emeryturę przyznano z urzędu osobie niemającej okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn;

2)

osób, o których mowa w art. 28.

Przy ustalaniu okresu składkowego i nieskładkowego przepis art. 5 ust. 2 stosuje

się odpowiednio.

Dział II
Emerytury

Rozdział 1
Emerytura dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r.

Art. 24.28 orzeczeń

1. Ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura

po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b, z zastrzeżeniem

art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184. 1a. Wiek emerytalny dla kobiet urodzonych w okresie:

1)

do dnia 31 grudnia 1952 r. wynosi co najmniej 60 lat;

2)

od dnia 1 stycznia 1953 r. do dnia 31 marca 1953 r. wynosi co najmniej 60 lat i 1 miesiąc;

3)

od dnia 1 kwietnia 1953 r. do dnia 30 czerwca 1953 r. wynosi co najmniej 60 lat i 2 miesiące;

4)

od dnia 1 lipca 1953 r. do dnia 30 września 1953 r. wynosi co najmniej 60 lat i 3 miesiące;

5)

od dnia 1 października 1953 r. do dnia 31 grudnia 1953 r. wynosi co najmniej 60 lat i 4 miesiące;

6)

od dnia 1 stycznia 1954 r. do dnia 31 marca 1954 r. wynosi co najmniej 60 lat i 5 miesięcy;

7)

od dnia 1 kwietnia 1954 r. do dnia 30 czerwca 1954 r. wynosi co najmniej 60 lat i 6 miesięcy;

8)

od dnia 1 lipca 1954 r. do dnia 30 września 1954 r. wynosi co najmniej 60 lat i 7 miesięcy;

9)

od dnia 1 października 1954 r. do dnia 31 grudnia 1954 r. wynosi co najmniej 60 lat i 8 miesięcy;

10)

od dnia 1 stycznia 1955 r. do dnia 31 marca 1955 r. wynosi co najmniej 60 lat i 9 miesięcy;

11)

od dnia 1 kwietnia 1955 r. do dnia 30 czerwca 1955 r. wynosi co najmniej 60 lat i 10 miesięcy;

12)

od dnia 1 lipca 1955 r. do dnia 30 września 1955 r. wynosi co najmniej 60 lat i 11 miesięcy;

13)

od dnia 1 października 1955 r. do dnia 31 grudnia 1955 r. wynosi co najmniej 61 lat;

14)

od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 marca 1956 r. wynosi co najmniej 61 lat i 1 miesiąc;

15)

od dnia 1 kwietnia 1956 r. do dnia 30 czerwca 1956 r. wynosi co najmniej 61 lat i 2 miesiące;

16)

od dnia 1 lipca 1956 r. do dnia 30 września 1956 r. wynosi co najmniej 61 lat i 3 miesiące;

17)

od dnia 1 października 1956 r. do dnia 31 grudnia 1956 r. wynosi co najmniej 61 lat i 4 miesiące;

18)

od dnia 1 stycznia 1957 r. do dnia 31 marca 1957 r. wynosi co najmniej 61 lat i 5 miesięcy;

19)

od dnia 1 kwietnia 1957 r. do dnia 30 czerwca 1957 r. wynosi co najmniej 61 lat i 6 miesięcy;

20)

od dnia 1 lipca 1957 r. do dnia 30 września 1957 r. wynosi co najmniej 61 lat i 7 miesięcy;

21)

od dnia 1 października 1957 r. do dnia 31 grudnia 1957 r. wynosi co najmniej 61 lat i 8 miesięcy;

22)

od dnia 1 stycznia 1958 r. do dnia 31 marca 1958 r. wynosi co najmniej 61 lat i 9 miesięcy;

23)

od dnia 1 kwietnia 1958 r. do dnia 30 czerwca 1958 r. wynosi co najmniej 61 lat i 10 miesięcy;

24)

od dnia 1 lipca 1958 r. do dnia 30 września 1958 r. wynosi co najmniej 61 lat i 11 miesięcy;

25)

od dnia 1 października 1958 r. do dnia 31 grudnia 1958 r. wynosi co najmniej 62 lata;

26)

od dnia 1 stycznia 1959 r. do dnia 31 marca 1959 r. wynosi co najmniej 62 lata i 1 miesiąc;

27)

od dnia 1 kwietnia 1959 r. do dnia 30 czerwca 1959 r. wynosi co najmniej 62 lata i 2 miesiące;

28)

od dnia 1 lipca 1959 r. do dnia 30 września 1959 r. wynosi co najmniej 62 lata i 3 miesiące;

29)

od dnia 1 października 1959 r. do dnia 31 grudnia 1959 r. wynosi co najmniej 62 lata i 4 miesiące;

30)

od dnia 1 stycznia 1960 r. do dnia 31 marca 1960 r. wynosi co najmniej 62 lata i 5 miesięcy;

31)

od dnia 1 kwietnia 1960 r. do dnia 30 czerwca 1960 r. wynosi co najmniej 62 lata i 6 miesięcy;

32)

od dnia 1 lipca 1960 r. do dnia 30 września 1960 r. wynosi co najmniej 62 lata i 7 miesięcy;

33)

od dnia 1 października 1960 r. do dnia 31 grudnia 1960 r. wynosi co najmniej 62 lata i 8 miesięcy;

34)

od dnia 1 stycznia 1961 r. do dnia 31 marca 1961 r. wynosi co najmniej 62 lata i 9 miesięcy;

35)

od dnia 1 kwietnia 1961 r. do dnia 30 czerwca 1961 r. wynosi co najmniej 62 lata i 10 miesięcy;

36)

od dnia 1 lipca 1961 r. do dnia 30 września 1961 r. wynosi co najmniej 62 lata i 11 miesięcy;

37)

od dnia 1 października 1961 r. do dnia 31 grudnia 1961 r. wynosi co najmniej 63 lata;

38)

od dnia 1 stycznia 1962 r. do dnia 31 marca 1962 r. wynosi co najmniej 63 lata i 1 miesiąc;

39)

od dnia 1 kwietnia 1962 r. do dnia 30 czerwca 1962 r. wynosi co najmniej 63 lata i 2 miesiące;

40)

od dnia 1 lipca 1962 r. do dnia 30 września 1962 r. wynosi co najmniej 63 lata i 3 miesiące;

41)

od dnia 1 października 1962 r. do dnia 31 grudnia 1962 r. wynosi co najmniej 63 lata i 4 miesiące;

42)

od dnia 1 stycznia 1963 r. do dnia 31 marca 1963 r. wynosi co najmniej 63 lata i 5 miesięcy;

43)

od dnia 1 kwietnia 1963 r. do dnia 30 czerwca 1963 r. wynosi co najmniej 63 lata i 6 miesięcy;

44)

od dnia 1 lipca 1963 r. do dnia 30 września 1963 r. wynosi co najmniej 63 lata i 7 miesięcy;

45)

od dnia 1 października 1963 r. do dnia 31 grudnia 1963 r. wynosi co najmniej 63 lata i 8 miesięcy;

46)

od dnia 1 stycznia 1964 r. do dnia 31 marca 1964 r. wynosi co najmniej 63 lata i 9 miesięcy;

47)

od dnia 1 kwietnia 1964 r. do dnia 30 czerwca 1964 r. wynosi co najmniej 63 lata i 10 miesięcy;

48)

od dnia 1 lipca 1964 r. do dnia 30 września 1964 r. wynosi co najmniej 63 lata i 11 miesięcy;

49)

od dnia 1 października 1964 r. do dnia 31 grudnia 1964 r. wynosi co najmniej 64 lata;

50)

od dnia 1 stycznia 1965 r. do dnia 31 marca 1965 r. wynosi co najmniej 64 lata i 1 miesiąc;

51)

od dnia 1 kwietnia 1965 r. do dnia 30 czerwca 1965 r. wynosi co najmniej 64 lata i 2 miesiące;

52)

od dnia 1 lipca 1965 r. do dnia 30 września 1965 r. wynosi co najmniej 64 lata i 3 miesiące;

53)

od dnia 1 października 1965 r. do dnia 31 grudnia 1965 r. wynosi co najmniej 64 lata i 4 miesiące;

54)

od dnia 1 stycznia 1966 r. do dnia 31 marca 1966 r. wynosi co najmniej 64 lata i 5 miesięcy;

55)

od dnia 1 kwietnia 1966 r. do dnia 30 czerwca 1966 r. wynosi co najmniej 64 lata i 6 miesięcy;

56)

od dnia 1 lipca 1966 r. do dnia 30 września 1966 r. wynosi co najmniej 64 lata i 7 miesięcy;

57)

od dnia 1 października 1966 r. do dnia 31 grudnia 1966 r. wynosi co najmniej 64 lata i 8 miesięcy;

58)

od dnia 1 stycznia 1967 r. do dnia 31 marca 1967 r. wynosi co najmniej 64 lata i 9 miesięcy;

59)

od dnia 1 kwietnia 1967 r. do dnia 30 czerwca 1967 r. wynosi co najmniej 64 lata i 10 miesięcy;

60)

od dnia 1 lipca 1967 r. do dnia 30 września 1967 r. wynosi co najmniej 64 lata i 11 miesięcy;

61)

od dnia 1 października 1967 r. do dnia 31 grudnia 1967 r. wynosi co najmniej 65 lat;

62)

od dnia 1 stycznia 1968 r. do dnia 31 marca 1968 r. wynosi co najmniej 65 lat i 1 miesiąc;

63)

od dnia 1 kwietnia 1968 r. do dnia 30 czerwca 1968 r. wynosi co najmniej 65 lat i 2 miesiące;

64)

od dnia 1 lipca 1968 r. do dnia 30 września 1968 r. wynosi co najmniej 65 lat i 3 miesiące;

65)

od dnia 1 października 1968 r. do dnia 31 grudnia 1968 r. wynosi co najmniej 65 lat i 4 miesiące;

66)

od dnia 1 stycznia 1969 r. do dnia 31 marca 1969 r. wynosi co najmniej 65 lat i 5 miesięcy;

67)

od dnia 1 kwietnia 1969 r. do dnia 30 czerwca 1969 r. wynosi co najmniej 65 lat i 6 miesięcy;

68)

od dnia 1 lipca 1969 r. do dnia 30 września 1969 r. wynosi co najmniej 65 lat i 7 miesięcy;

69)

od dnia 1 października 1969 r. do dnia 31 grudnia 1969 r. wynosi co najmniej 65 lat i 8 miesięcy;

70)

od dnia 1 stycznia 1970 r. do dnia 31 marca 1970 r. wynosi co najmniej 65 lat i 9 miesięcy;

71)

od dnia 1 kwietnia 1970 r. do dnia 30 czerwca 1970 r. wynosi co najmniej 65 lat i 10 miesięcy;

72)

od dnia 1 lipca 1970 r. do dnia 30 września 1970 r. wynosi co najmniej 65 lat i 11 miesięcy;

73)

od dnia 1 października 1970 r. do dnia 31 grudnia 1970 r. wynosi co najmniej 66 lat;

74)

od dnia 1 stycznia 1971 r. do dnia 31 marca 1971 r. wynosi co najmniej 66 lat i 1 miesiąc;

75)

od dnia 1 kwietnia 1971 r. do dnia 30 czerwca 1971 r. wynosi co najmniej 66 lat i 2 miesiące;

76)

od dnia 1 lipca 1971 r. do dnia 30 września 1971 r. wynosi co najmniej 66 lat i 3 miesiące;

77)

od dnia 1 października 1971 r. do dnia 31 grudnia 1971 r. wynosi co najmniej 66 lat i 4 miesiące;

78)

od dnia 1 stycznia 1972 r. do dnia 31 marca 1972 r. wynosi co najmniej 66 lat i 5 miesięcy;

79)

od dnia 1 kwietnia 1972 r. do dnia 30 czerwca 1972 r. wynosi co najmniej 66 lat i 6 miesięcy;

80)

od dnia 1 lipca 1972 r. do dnia 30 września 1972 r. wynosi co najmniej 66 lat i 7 miesięcy;

81)

od dnia 1 października 1972 r. do dnia 31 grudnia 1972 r. wynosi co najmniej 66 lat i 8 miesięcy;

82)

od dnia 1 stycznia 1973 r. do dnia 31 marca 1973 r. wynosi co najmniej 66 lat i 9 miesięcy;

83)

od dnia 1 kwietnia 1973 r. do dnia 30 czerwca 1973 r. wynosi co najmniej 66 lat i 10 miesięcy;

84)

od dnia 1 lipca 1973 r. do dnia 30 września 1973 r. wynosi co najmniej 66 lat i 11 miesięcy;

85)

po dniu 30 września 1973 r. wynosi co najmniej 67 lat.

1b. Wiek emerytalny dla mężczyzn urodzonych w okresie:

1)

od dnia 1 stycznia 1949 r. do dnia 31 marca 1949 r. wynosi co najmniej 65 lat i 5 miesięcy;

2)

od dnia 1 kwietnia 1949 r. do dnia 30 czerwca 1949 r. wynosi co najmniej 65 lat i 6 miesięcy;

3)

od dnia 1 lipca 1949 r. do dnia 30 września 1949 r. wynosi co najmniej 65 lat i 7 miesięcy;

4)

od dnia 1 października 1949 r. do dnia 31 grudnia 1949 r. wynosi co najmniej 65 lat i 8 miesięcy;

5)

od dnia 1 stycznia 1950 r. do dnia 31 marca 1950 r. wynosi co najmniej 65 lat i 9 miesięcy;

6)

od dnia 1 kwietnia 1950 r. do dnia 30 czerwca 1950 r. wynosi co najmniej 65 lat i 10 miesięcy;

7)

od dnia 1 lipca 1950 r. do dnia 30 września 1950 r. wynosi co najmniej 65 lat i 11 miesięcy;

8)

od dnia 1 października 1950 r. do dnia 31 grudnia 1950 r. wynosi co najmniej 66 lat;

9)

od dnia 1 stycznia 1951 r. do dnia 31 marca 1951 r. wynosi co najmniej 66 lat i 1 miesiąc;

10)

od dnia 1 kwietnia 1951 r. do dnia 30 czerwca 1951 r. wynosi co najmniej 66 lat i 2 miesiące;

11)

od dnia 1 lipca 1951 r. do dnia 30 września 1951 r. wynosi co najmniej 66 lat i 3 miesiące;

12)

od dnia 1 października 1951 r. do dnia 31 grudnia 1951 r. wynosi co najmniej 66 lat i 4 miesiące;

13)

od dnia 1 stycznia 1952 r. do dnia 31 marca 1952 r. wynosi co najmniej 66 lat i 5 miesięcy;

14)

od dnia 1 kwietnia 1952 r. do dnia 30 czerwca 1952 r. wynosi co najmniej 66 lat i 6 miesięcy;

15)

od dnia 1 lipca 1952 r. do dnia 30 września 1952 r. wynosi co najmniej 66 lat i 7 miesięcy;

16)

od dnia 1 października 1952 r. do dnia 31 grudnia 1952 r. wynosi co najmniej 66 lat i 8 miesięcy;

17)

od dnia 1 stycznia 1953 r. do dnia 31 marca 1953 r. wynosi co najmniej 66 lat i 9 miesięcy;

18)

od dnia 1 kwietnia 1953 r. do dnia 30 czerwca 1953 r. wynosi co najmniej 66 lat i 10 miesięcy;

19)

od dnia 1 lipca 1953 r. do dnia 30 września 1953 r. wynosi co najmniej 66 lat i 11 miesięcy;

20)

po dniu 30 września 1953 r. wynosi co najmniej 67 lat.

2. Dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., zatrudnionych w

szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, z wyjątkiem ubezpie-

czonych mających prawo do emerytury na warunkach określonych w art. 32, 33,

39, 40, 46, 50, 50a i 50e, 184 oraz w art. 88 ustawy, o której mowa w art. 150,

zostaną ustanowione emerytury pomostowe. 2a. Ubezpieczonym spełniającym warunki określone w art. 50a lub 50e przysługuje

emerytura po osiągnięciu wieku i okresów pracy lub okresu pracy, określonych

w tych przepisach. 3. Zasady, warunki i tryb ustanawiania emerytur, o których mowa w ust. 2, określi

odrębna ustawa.

Art. 24a.

1. Emeryturę, o której mowa w art. 24, przyznaje się z urzędu zamiast renty z tytułu

niezdolności do pracy osobie, która osiągnęła wiek uprawniający do tej emerytu-

ry oraz podlegała ubezpieczeniu społecznemu albo ubezpieczeniom emerytal-

nemu i rentowym. 2. Emeryturę przyznaje się od dnia osiągnięcia przez rencistę wieku uprawniające-

go do emerytury, a w przypadku gdy wypłata renty z tytułu niezdolności do pra-

cy była wstrzymana – od dnia, od którego podjęto jej wypłatę. 3. Emeryturę oblicza się zgodnie z art. 26, z uwzględnieniem ust. 4 i 5. 4. Na wniosek osoby, której emeryturę przyznano z urzędu w latach 2009–2013,

emeryturę oblicza się ponownie zgodnie z art. 183. 5. Na wniosek osoby, która spełniła warunki do emerytury określone w art. 46 i 50,

jednakże nie wystąpiła z wnioskiem o jej przyznanie, ponownie oblicza się wy-

sokość emerytury zgodnie z art. 53 i 56. 6. Emerytura obliczona na zasadach określonych w ust. 2–5 nie może być niższa od

pobieranej dotychczas renty z tytułu niezdolności do pracy.

Art. 25.8 orzeczeń

1. Podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek

na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewiden-

cjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego

miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, oraz zwaloryzowanego ka-

pitału początkowego określonego w art. 173–175, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b

oraz art. 185. 1a. Przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, dla oso-

by, która miała ustalone prawo do emerytury częściowej na podstawie art. 26b,

nie uwzględnia się kwot zwiększeń składek na ubezpieczenie emerytalne oraz

kapitału początkowego określonego w art. 173–175, uzyskanych w wyniku wa-

loryzacji kwartalnej, o której mowa w art. 25a, przeprowadzonej w celu oblicze-

nia emerytury częściowej. 1b. Jeżeli ubezpieczony pobrał emeryturę na podstawie przepisów art. 26b, 46, 50,

50a, 50e, 184 lub art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela

(Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm.³⁾), podstawę obliczenia emerytu-

ry, o której mowa w art. 24, ustaloną zgodnie z ust. 1, pomniejsza się o kwotę

stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem za-

liczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie

zdrowotne. 1c. Przepis ust. 1b stosuje się również w przypadku, gdy ubezpieczony pobrał eme-

ryturę górniczą, określoną w art. 34 lub w art. 48 i 49, w brzmieniu obowiązują-

cym w dniu 31 grudnia 2006 r. 2. Kwota, o której mowa w ust. 1, nie podlega dziedziczeniu. 3. Waloryzację składek przeprowadza się corocznie, od dnia 1 czerwca każdego ro-

ku, poczynając od waloryzacji za rok 2000, z uwzględnieniem art. 25a. W wyni-

ku przeprowadzonej waloryzacji stan konta nie może ulec obniżeniu. 4. Waloryzacji podlega kwota składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczo-

nego na dzień 31 stycznia roku, za który jest przeprowadzana waloryzacja, po-

większona o kwoty z tytułu przeprowadzonych waloryzacji. 5. Waloryzacja składek polega na pomnożeniu zewidencjonowanych na koncie

ubezpieczonego składek przez wskaźnik waloryzacji. 6. Wskaźnik waloryzacji składek jest równy wskaźnikowi cen towarów i usług kon-

sumpcyjnych ogółem w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryza-

cji w stosunku do poprzedniego roku powiększonemu o wzrost realny sumy

przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne w roku kalendarzowym poprze-

dzającym termin waloryzacji w stosunku do roku poprzedniego, z zastrzeżeniem

ust. 9. Wskaźnik waloryzacji składek nie może być niższy niż wskaźnik cen to-

warów i usług konsumpcyjnych ogółem w roku kalendarzowym poprzedzają-

cym termin waloryzacji w stosunku do poprzedniego roku. 7. Wskaźnik wzrostu realnego sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne,

o którym mowa w ust. 6, otrzymuje się poprzez podzielenie wskaźnika wzrostu

nominalnego sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne w roku kalen-

darzowym poprzedzającym termin waloryzacji w stosunku do roku poprzednie-

go przez wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ustalony dla

analogicznego okresu. 8. Wskaźnik wzrostu nominalnego sumy przypisu składek na ubezpieczenie emery-

talne, o którym mowa w ust. 7, stanowi iloraz sumy przypisu składek na ubez-

pieczenie emerytalne w roku kalendarzowym poprzedzającym termin waloryza-

cji i w roku poprzednim. 9. Wskaźnik waloryzacji składek za rok 2000 jest równy wskaźnikowi wzrostu

przeciętnego wynagrodzenia za 2000 r. w stosunku do przeciętnego wynagro-

dzenia za 1999 r. 10. Wskaźnik waloryzacji składek ustala się z dokładnością do setnych części pro-

centu. 11. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza w formie komunikatu w

Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, do 20. dnia

pierwszego miesiąca każdego kwartału, wskaźnik cen towarów i usług kon-

sumpcyjnych ogółem za poprzedni kwartał. 12. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, do 25. dnia miesiąca

poprzedzającego termin waloryzacji, wskaźnik waloryzacji składek za poprzedni

rok i kwartał.

Art. 25a.

1. Przy ustalaniu wysokości emerytury kwota składek na ubezpieczenie emerytalne

zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego po dniu 31 stycznia roku, za

który przeprowadzono ostatnią waloryzację, o której mowa w art. 25, jest walo-

ryzowana kwartalnie. 2. W przypadku ustalania wysokości emerytury:

1)

w pierwszym kwartale danego roku – ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się za trzeci kwartał poprzedniego roku;

2)

w drugim kwartale danego roku – ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się za czwarty kwartał poprzedniego roku;

3)

w trzecim kwartale danego roku – ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się za pierwszy kwartał danego roku;

4)

w czwartym kwartale danego roku – ostatniej kwartalnej waloryzacji składek dokonuje się za drugi kwartał danego roku.

3. Waloryzacji kwartalnej podlega kwota składek zewidencjonowanych na ostatni

dzień pierwszego miesiąca kwartału, za który przeprowadzana jest waloryzacja,

powiększona o kwoty uzyskane w wyniku poprzednich waloryzacji kwartalnych. 4. Waloryzacja kwartalna składek polega na pomnożeniu zewidencjonowanych na

koncie ubezpieczonego składek przez wskaźnik waloryzacji określony w ust. 5.

W wyniku przeprowadzonej waloryzacji stan konta nie może ulec obniżeniu. 5. Wskaźnik waloryzacji kwartalnej składek jest równy wskaźnikowi cen towarów i

usług konsumpcyjnych ogółem w kwartale, za który przeprowadzana jest walo-

ryzacja w stosunku do poprzedniego kwartału, powiększonemu o wzrost realny

sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne w kwartale, za który prze-

prowadzana jest waloryzacja w stosunku do kwartału poprzedniego. Wskaźnik

waloryzacji składek nie może być niższy niż wskaźnik cen towarów i usług kon-

sumpcyjnych ogółem w kwartale, za który przeprowadzana jest waloryzacja w

stosunku do poprzedniego kwartału. 6. Wskaźnik wzrostu realnego sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne,

o którym mowa w ust. 5, otrzymuje się poprzez podzielenie wskaźnika wzrostu

nominalnego sumy przypisu składek na ubezpieczenie emerytalne w kwartale,

za który jest przeprowadzana waloryzacja w stosunku do kwartału poprzednie-

go, przez wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ustalony dla

analogicznego okresu. 7. Wskaźnik wzrostu nominalnego sumy przypisu składek na ubezpieczenie emery-

talne, o którym mowa w ust. 6, stanowi iloraz sumy przypisu składek na ubez-

pieczenie emerytalne w kwartale, za który jest przeprowadzana waloryzacja, i w

kwartale poprzednim. 8. Wskaźnik waloryzacji składek ustala się z dokładnością do setnych części pro-

centu.

Art. 26.13 orzeczeń

1. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podsta-

wy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwa-

nie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego

ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. 2. Wiek ubezpieczonego w dniu przejścia na emeryturę wyraża się w ukończonych

latach i miesiącach. 3. Średnie dalsze trwanie życia ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz wy-

raża się w miesiącach. 4. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza w formie komunikatu w

Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” corocznie w

terminie do dnia 31 marca tablice trwania życia, z uwzględnieniem ust. 3, dla

wieku ubezpieczonych określonego w myśl ust. 2. 5. Tablice, o których mowa w ust. 4, są podstawą przyznawania emerytur na wnio-

ski zgłoszone od dnia 1 kwietnia do dnia 31 marca następnego roku kalendarzo-

wego.

Art. 26a.1 orzeczenie

1. Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z art. 26 ulega zwiększeniu za okresy

opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia

Społecznego Rolników i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, o których mowa w

przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zwiększenie to ustala się we-

dług zasad wymiaru części składkowej emerytury rolniczej przewidzianych w

przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników na podstawie zaświadczenia

Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okresach opłacania składek. 2. Zwiększenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje osobie mającej ustalone

prawo do emerytury na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolni-

ków. 3. Zwiększenie, o którym mowa w ust. 1, przyznaje się ubezpieczonemu, który le-

gitymuje się okresami, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, krótszymi niż 25

lat. 4. Emeryturę, o której mowa w ust. 1, wypłaca się z Funduszu, z tym że koszty tej

emerytury w części odpowiadającej zwiększeniu o część składkową w wysoko-

ści obliczonej zgodnie z ust. 1 podlegają refundacji z funduszu emerytalno-

rentowego określonego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Art. 26b.1 orzeczenie

1. Ubezpieczonym, którzy nie osiągnęli wieku emerytalnego określonego w art. 24

ust. 1a pkt 26–85 i ust. 1b pkt 2–20, przysługuje emerytura częściowa, jeżeli

spełnili łącznie następujące warunki:

1)

mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn;

2)

osiągnęli wiek wynoszący co najmniej 62 lata dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn.

2. Wysokość emerytury częściowej wynosi 50% kwoty emerytury ustalonej zgod-

nie z art. 26 i nie podlega podwyższeniu do kwoty najniższej emerytury. 3. Przy ustalaniu prawa do emerytury częściowej nie stosuje się przepisów art. 103

ust. 1 i 2, art. 103a i 104. 4. Po osiągnięciu przez osobę uprawnioną do emerytury częściowej wieku emery-

talnego, o którym mowa w art. 24 ust. 1a pkt 26–85 i ust. 1b pkt 2–20, oraz po

ustaniu stosunku pracy w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem

emerytura częściowa podlega – na wniosek ubezpieczonego – zamianie na eme-

ryturę, o której mowa w art. 24.

Rozdział 2
Emerytura dla ubezpieczonych urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r.

Art. 27.33 orzeczenia

1. Ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r. przysługuje emerytu-

ra, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki:

1)

osiągnęli wiek emerytalny określony w ust. 2 albo 3;

2)

mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 27a.

2. Wiek emerytalny dla kobiet wynosi co najmniej 60 lat. 3. Wiek emerytalny dla mężczyzn urodzonych w okresie:

1)

do dnia 31 grudnia 1947 r. wynosi co najmniej 65 lat;

2)

od dnia 1 stycznia 1948 r. do dnia 31 marca 1948 r. wynosi co najmniej 65 lat i 1 miesiąc;

3)

od dnia 1 kwietnia 1948 r. do dnia 30 czerwca 1948 r. wynosi co najmniej 65 lat i 2 miesiące;

4)

od dnia 1 lipca 1948 r. do dnia 30 września 1948 r. wynosi co najmniej 65 lat i 3 miesiące;

5)

od dnia 1 października 1948 r. do dnia 31 grudnia 1948 r. wynosi co najmniej 65 lat i 4 miesiące.

Art. 27a.1 orzeczenie

Emeryturę przyznaje się z urzędu zamiast pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy osobie, która osiągnęła wiek emerytalny, o którym mowa w art. 27 ust. 2 i 3, oraz podlegała ubezpieczeniu społecznemu albo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Przepis art. 24a ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 28.12 orzeczeń

Ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli okresu składkowego i nieskładkowego, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 2, przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki:

1)

osiągnęli wiek emerytalny, o którym mowa w art. 27 ust. 2 i 3;

2)

mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 15 lat dla kobiet i co najmniej 20 lat dla mężczyzn.

Art. 29.57 orzeczeń

1.Ubezpieczeni urodzeni przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli wieku

emerytalnego określonego w art. 27 ust. 2 i 3, mogą przejść na emeryturę:

1)

kobieta – po osiągnięciu wieku 55 lat, jeżeli ma co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy albo jeżeli ma co najmniej 20-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz została uznana za całkowicie niezdolną do pracy;

2)

mężczyzna – po osiągnięciu wieku 60 lat, jeżeli ma co najmniej 35-letni okres składkowy i nieskładkowy albo jeżeli ma co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy.

2. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje ubezpieczonym, którzy:

1)

ostatnio, przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę, byli pracownikami oraz

2)

w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym pozostawali w stosunku pracy co najmniej przez 6 miesięcy, chyba że w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę są uprawnieni do renty z tytułu niezdolności do pracy.

3. Spełnienia warunków, o których mowa w ust. 2, nie wymaga się od ubezpieczo-

nych, którzy przez cały wymagany okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2,

podlegali ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i ren-

towym z tytułu pozostawania w stosunku pracy.

Art. 30.3 orzeczenia

Odrębne przepisy określają zasady wcześniejszego przechodzenia na emeryturę dla osób, określonych w art. 27, które są:

1)

inwalidami wojennymi i wojskowymi oraz kombatantami;

2)

pracownikami urzędów państwowych;

3)

pracownikami samorządowymi;

4)

żołnierzami zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianymi w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu;

5)

nauczycielami akademickimi.

Art. 31.5 orzeczeń

Osoby urodzone przed dniem 1 stycznia 1949 r., uprawnione do renty z tytułu nie-zdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, wypadkiem przy wykonywaniu pozarolniczej działalności gospodarczej, działalności twórczej lub artystycznej, umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo przy wykonywaniu przez osoby duchowne i zakonne czynności religijnych lub czynności związanych z powierzonymi funkcjami duszpasterskimi lub zakonnymi, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy zaistniałym do dnia 31 grudnia 2002 r., albo wskutek choroby zawodowej, mogą przejść na emeryturę:

1)

kobieta – po osiągnięciu wieku 55 lat, jeżeli ma co najmniej 20-letni okres składkowy i nieskładkowy;

2)

mężczyzna – po osiągnięciu wieku 60 lat, jeżeli ma co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy.

Art. 32.133 orzeczenia

1. Ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracowni-

kami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach

lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż

określony w art. 27 ust. 2 i 3. 1a. Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczegól-

nym charakterze nie uwzględnia się:

1)

okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa;

2)

(uchylony).

2. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników za-

trudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych

przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu

uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze wzglę-

du na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. 3. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników za-

trudnionych w szczególnym charakterze uważa się:

1)

pracowników organów kontroli państwowej;

2)

pracowników organów administracji celnej;

3)

pracowników wykonujących działalność twórczą lub artystyczną;

4)

dziennikarzy zatrudnionych w redakcjach dzienników, czasopism, w radiu, telewizji oraz w organach prasowych, informacyjnych, publicystycznych albo fotograficznych, objętych układem zbiorowym pracy dziennikarzy;

5)

nauczycieli, wychowawców lub innych pracowników pedagogicznych wykonujących pracę nauczycielską wymienioną w art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm.⁴⁾);

6)

żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Celnej, Służby Więziennej i Państwowej Straży Pożarnej;

7)

pracowników jednostek ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w art. 15 pkt 1a–5 i 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229, z późn. zm.⁵⁾).

4. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz wa-

runki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje pra-

wo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. 4a. (utracił moc). 5. Odrębne przepisy określają zasady przechodzenia na emeryturę, bez względu na

wiek, nauczycieli urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r.

Art. 33.11 orzeczeń

Osoby urodzone przed dniem 1 stycznia 1949 r., ubezpieczone z tytułu działalności twórczej lub artystycznej, mają prawo do emerytury na warunkach określonych dla pracowników wykonujących działalność twórczą lub artystyczną.

Art. 34–38.11 orzeczeń

(uchylone).

Art. 39.4 orzeczenia

Ubezpieczonemu urodzonemu przed dniem 1 stycznia 1949 r., spełniającemu warunek określony w art. 27 ust. 1 pkt 2 i niespełniającemu warunków wymaganych do uzyskania górniczej emerytury na podstawie art. 50a, który ma co najmniej 5 lat:

1)

pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, albo

2)

pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego oraz w kopalniach otworowych siarki

–

wiek emerytalny, o którym mowa w art. 27 ust. 2 i 3, obniża się o 6 miesięcy za każdy rok takiej pracy, nie więcej jednak niż o 15 lat.

Art. 40.5 orzeczeń

Kolejowa emerytura przysługuje pracownikowi kolejowemu urodzonemu przed dniem 1 stycznia 1949 r., który spełnia łącznie następujące warunki:

1)

osiągnął wiek emerytalny wynoszący dla kobiet 55 lat, mężczyzn 60 lat;

2)

ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety i 25 lat dla mężczyzny, w tym co najmniej 15 lat zatrudnienia na kolei, łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia na kolei, o których mowa w art. 44–45.

Art. 41.

Przy ustalaniu prawa do emerytury kolejowej uwzględnia się okresy pracy na kolei i pracy równorzędnej z pracą na kolei oraz okresy zaliczalne do pracy na kolei, będące okresami składkowymi lub nieskładkowymi w rozumieniu ustawy.

r. Nr 89, poz. 590, z 2008 r. Nr 163, poz. 1015 oraz z 2009 r. Nr 11, poz. 59.

Art. 42.1 orzeczenie

1. Pracownikami kolejowymi w rozumieniu ustawy są osoby pozostające w stosun-

ku pracy w:

1)

jednostkach organizacyjnych przedsiębiorstwa „Polskie Koleje Państwowe”, z wyłączeniem biur projektów kolejowych;

2)

innych jednostkach (komórkach) organizacyjnych, których pracownicy byli objęci dotychczasowymi przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin;

3)

podmiotach wydzielonych z przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe” w okresie od dnia 1 września 1999 r. do dnia wpisu spółki „Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna” do rejestru handlowego.

2. Zatrudnienie pracowników kolejowych w jednostkach (komórkach) organizacyj-

nych, określonych w ust. 1, zwanych dalej „kolejowymi jednostkami organiza-

cyjnymi”, uważa się w rozumieniu ustawy za zatrudnienie na kolei. 3. Od dnia wpisu spółki „Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna” do rejestru

handlowego pracownikami kolejowymi, w rozumieniu ustawy, są również pra-

cownicy zatrudnieni w tej spółce oraz w innych podmiotach wydzielonych z tej

spółki na podstawie ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restruk-

turyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Pań-

stwowe” (Dz. U. Nr 84, poz. 948, z późn. zm.⁶⁾).

Art. 43.3 orzeczenia

1. Za okresy zatrudnienia na kolei uważa się okresy pozostawania w stosunku pracy

w kolejowych jednostkach organizacyjnych, w czasie których pracownik pobie-

rał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macie-

rzyński lub opiekuńczy. 2. Każdy pełny rok zatrudnienia na kolei na parowym, spalinowym lub elektrycz-

nym pojeździe trakcyjnym, w drużynach konduktorskich oraz na stanowiskach

manewrowych lub ustawiaczy liczy się jako 14 miesięcy zatrudnienia na kolei.

Art. 44.

Za okresy równorzędne z okresami zatrudnienia na kolei uważa się okresy:

1)

pobierania – po ustaniu zatrudnienia na kolei w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie – zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego z tytułu tego zatrudnienia;

2)

pobierania renty chorobowej przyznanej przez właściwą kolejową jednostkę organizacyjną;

3)

wykonywania przed dniem 1 stycznia 1975 r. pracy w kolejowej jednostce organizacyjnej na podstawie umowy o naukę zawodu, przyuczenia do określonej pracy lub odbycia wstępnego stażu pracy;

4)

zatrudnienia lub pełnienia funkcji z wyboru w związkach zawodowych w czasie bezpłatnego urlopu udzielonego pracownikowi na ten cel;

5)

zatrudnienia, jednak nie dłuższego niż 5 lat, licząc od ustania zatrudnienia na kolei, jeżeli zatrudnienie na kolei ustało wskutek:

a)

przejścia za zgodą kolejowej jednostki organizacyjnej do zatrudnienia w

resorcie komunikacji niebędącego zatrudnieniem na kolei,

b)

przejścia z zatrudnienia na kolei do zatrudnienia w urzędach naczelnych

i centralnych organów administracji państwowej,

c)

nawiązania stosunku pracy na podstawie wyboru,

d)

przejścia za zgodą kolejowej jednostki organizacyjnej do zatrudnienia

na kolejach użytku niepublicznego,

e)

przejścia za zgodą kolejowej jednostki organizacyjnej do zatrudnienia w

innych resortach w celu zorganizowania lub budowy transportu kolejowego;

6)

zatrudnienia, jednak nie dłuższego niż 5 lat, w jednostkach (komórkach) organizacyjnych resortu komunikacji niebędących kolejowymi jednostkami organizacyjnymi, jeżeli nastąpiła zmiana tego zatrudnienia na zatrudnienie na kolei i jeżeli okres 5 lat zatrudnienia w tych jednostkach nie podlega zaliczeniu na podstawie pkt 5 lit. a;

7)

zatrudnienia w międzynarodowych organizacjach kolejowych i w zagranicznych placówkach kolejowych po oddelegowaniu do tego zatrudnienia z zatrudnienia na kolei;

8)

wykonywania zatrudnienia za granicą przez specjalistów w czasie trwania stosunku pracy z kolejową jednostką organizacyjną;

9)

niewykonywania pracy na kolei, jeżeli za okresy te przysługuje wynagrodzenie w wyniku przywrócenia do pracy albo odszkodowanie;

10)

zatrudnienia na kolejach innych państw, pod warunkiem że pracownik po tych okresach był zatrudniony na kolejach polskich.

Art. 45.

1. Za okresy zaliczane do okresów zatrudnienia na kolei uważa się okresy:

1)

przerwy w pracy na kolei obejmującej okresy wymienione w art. 44 pkt 6 i 7;

2)

zatrudnienia poza koleją w okresie po dniu 31 sierpnia 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r. pracowników, którzy w dniu 31 sierpnia 1939 r. byli zatrudnieni na kolei i po dniu 9 maja 1945 r. podjęli ponownie w Polsce zatrudnienie na kolei;

3)

pobierania stypendium sportowego z tytułu wyczynowego uprawiania sportu, wypłacanego przez kolejowy klub sportowy, jeżeli osoba pobierająca stypendium przed okresem jego pobierania była zatrudniona na kolei.

2. Okresy działalności kombatanckiej, służby wojskowej oraz służby w:

1)

Policji (Milicji Obywatelskiej),

2)

Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (w organach bezpieczeństwa publicznego),

3)

Straży Granicznej,

4)

Służbie Więziennej,

5)

Państwowej Straży Pożarnej,

6)

Biurze Ochrony Rządu

traktuje się na równi z okresami zaliczalnymi do okresów zatrudnienia na ko-

lei.

Rozdział 3
Przepisy szczególne dotyczące emerytury dla niektórych ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r.

Art. 46.36 orzeczeń

1. Prawo do emerytury na warunkach określonych w art. 29, 32, 33 i 39 przysługuje

również ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1

stycznia 1969 r., jeżeli spełniają łącznie następujące warunki:

1)

nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa;

2)

warunki do uzyskania emerytury określone w tych przepisach spełnią do dnia 31 grudnia 2008 r.;

3)

(uchylony).

2. Jeżeli ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, nie zawrze umowy o przystąpie-

niu do otwartego funduszu emerytalnego w terminie do dnia 31 grudnia 1999 r.,

uważa się, że ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego.

Art. 47.7 orzeczeń

Odrębne przepisy określają zasady przechodzenia na emeryturę, bez względu na wiek, nauczycieli urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r.

Art. 48.5 orzeczeń

(uchylony).

Art. 49.9 orzeczeń

(uchylony).

Art. 50.5 orzeczeń

1. Prawo do emerytury kolejowej, o której mowa w art. 40, przysługuje pracowni-

kom kolejowym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycz-

nia 1969 r., jeżeli spełniają łącznie następujące warunki:

1)

2)

warunki do uzyskania emerytury określone w tym przepisie spełnią do dnia 31 grudnia 2008 r.;

3)

(uchylony).

2. Przepis art. 46 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Rozdział 3a
Emerytury górnicze

Art. 50a.16 orzeczeń

1. Górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące

warunki:

1)

ukończył 55 lat życia;

2)

ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej określonej w art. 50c ust. 1;

3)

2. Wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20

lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co

najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.

Art. 50b.3 orzeczenia

Przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej uwzględnia się okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą, będące okresami składkowymi lub nieskładkowymi w rozumieniu ustawy, z tym że okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą uwzględnia się, jeżeli praca ta wykonywana była co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy.

Art. 50c.16 orzeczeń

1. Za pracę górniczą uważa się zatrudnienie:

1)

pod ziemią w kopalniach węgla, rud, kruszców, surowców ogniotrwałych, glin szlachetnych, kaolinów, magnezytów, gipsu, anhydrytu, soli kamiennej i potasowej, fosforytów oraz barytu;

2)

pod ziemią i przy głębieniu szybów w przedsiębiorstwach budowy kopalń określonych w pkt 1 oraz pod ziemią w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących dla tych kopalń roboty górnicze lub przy budowie szybów;

3)

pod ziemią w przedsiębiorstwach montażowych, przedsiębiorstwach maszyn górniczych, zakładach naprawczych i innych podmiotach wykonujących dla kopalń określonych w pkt 1 podziemne roboty budowlano-montażowe, roboty przy naprawie maszyn i wdrażaniu nowych urządzeń; pracownikom zatrudnionym w tych przedsiębiorstwach, zakładach i innych podmiotach uznaje się za pracę górniczą te miesiące zatrudnienia, w których co najmniej połowę dniówek roboczych przepracowali pod ziemią;

4)

na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego przy ręcznym lub zmechanizowanym urabianiu, ładowaniu oraz przewozie nadkładu i złoża, przy pomiarach w zakresie miernictwa górniczego oraz przy bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych, a także w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa;

5)

pod ziemią na stanowiskach dozoru ruchu oraz kierownictwa ruchu kopalń, przedsiębiorstw i innych podmiotów określonych w pkt 1–3, a także w kopalniach siarki i węgla brunatnego oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach, o których mowa w pkt 4, na stanowiskach określonych w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa i ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego;

6)

w charakterze członków drużyn ratowniczych kopalń określonych w pkt 1 i 4, mechaników sprzętu ratowniczego tych drużyn oraz w charakterze ratowników zawodowych w stacjach ratownictwa górniczego;

7)

na stanowiskach maszynistów wyciągowych na szybach oraz na stanowiskach sygnalistów na nadszybiach szybów w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych w pkt 1 i 2;

8)

na stanowiskach pracy pod ziemią w nieczynnych kopalniach wymienionych w pkt 1;

9)

na stanowiskach instruktorów zawodu w górniczych polach szkoleniowych pod ziemią oraz w kopalniach siarki i węgla brunatnego.

2. Za pracę równorzędną z pracą górniczą uważa się:

1)

zatrudnienie na stanowiskach wymagających kwalifikacji inżyniera lub technika w zakresie górnictwa w urzędach górniczych, jeżeli zatrudnienie jest związane z wykonywaniem czynności inspekcyjno-technicznych w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych w ust. 1 pkt 1–4, pod warunkiem uprzedniego przepracowania w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych w ust. 1 pkt 1–4 co najmniej 10 lat pod ziemią, na odkrywce w kopalniach siarki lub węgla brunatnego, a także w kopalniach otworowych siarki albo na stanowiskach dozoru lub kierownictwa ruchu;

2)

zatrudnienie przy innych pracach, nie dłuższe niż 5 lat, do których pracownicy wykonujący prace określone w ust. 1 i w pkt 1 i 2 przeszli w związku z likwidacją kopalni, zakładu górniczego, przedsiębiorstwa lub innego podmiotu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1–4.

3. Za pracowników zatrudnionych na stanowiskach wymagających kwalifikacji in-

żyniera lub technika w zakresie górnictwa w jednostkach organizacyjnych okre-

ślonych w ust. 2 pkt 1 uważa się osoby, które posiadają tytuł inżyniera lub tech-

nika i są zatrudnione zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami w zakresie górnic-

twa. 4. Okresy pracy górniczej wymienionej w ust. 1 pkt 1–4 wykonywanej za granicą

traktuje się na równi z okresami takiej pracy wykonywanej w kraju, jeżeli speł-

nione są warunki określone w ustawie, wymagane do uwzględnienia tych okre-

sów pracy przy ustalaniu prawa do świadczeń.

Art. 50d.6 orzeczeń

1. Przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod

ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego zalicza się w wymiarze

półtorakrotnym następujące okresy pracy na obszarze Państwa Polskiego:

1)

w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych;

2)

w drużynach ratowniczych.

2. Okresy pracy wymienione w ust. 1 pkt 2 zalicza się w wymiarze półtorakrotnym

również tym pracownikom dozoru ruchu i kierownictwa ruchu kopalń, którzy

pracują przez co najmniej połowę dniówek roboczych w miesiącu pod ziemią, w

kopalniach siarki lub w kopalniach węgla brunatnego. 3. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu z mi-

nistrem właściwym do spraw gospodarki i ministrem właściwym do spraw

Skarbu Państwa, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowo stanowiska pra-

cy, na których zatrudnienie zalicza się w myśl ust. 1 i 2 w wymiarze półtora-

krotnym. 4. Minister właściwy do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem właści-

wym do spraw Skarbu Państwa i ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia

społecznego, określa, w drodze rozporządzenia, zasady ewidencjonowania przez

pracodawców okresów zatrudnienia na stanowiskach, na których okresy pracy

górniczej zalicza się w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górni-

czej emerytury, oraz na niektórych innych stanowiskach pracy górniczej.

Art. 50e.4 orzeczenia

1. Prawo do górniczej emerytury, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko,

przysługuje pracownikom, którzy pracę górniczą wykonywali pod ziemią stale i

w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres wynoszący co najmniej 25 lat, z

uwzględnieniem ust. 2. 2. Do okresów pracy górniczej, o której mowa w ust. 1, zalicza się także okresy:

1)

niezdolności do pracy z tytułu wypadku przy pracy albo z tytułu choroby zawodowej, za które wypłacone zostało wynagrodzenie lub zasiłek chorobowy albo świadczenie rehabilitacyjne,

2)

czasowego oddelegowania pracowników, o których mowa w art. 50c ust. 1 pkt 6, do zawodowego pogotowia ratowniczego w Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego S.A. w Bytomiu, w KGHM Polska Miedź S.A. Oddział Jednostka Ratownictwa Górniczo-Hutniczego w Lubinie lub w okręgowych stacjach ratownictwa górniczego

–

bezpośrednio poprzedzone pracą górniczą wykonywaną pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przypadające w czasie trwania stosunku pracy.

3. Prawo do emerytury, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem, że

pracownik nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wnio-

sek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu

emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Art. 50f.

Przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej, o której mowa w art. 50e, okresy pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy mogą być na wniosek pracownika rozliczane w okresach kwartalnych.

Rozdział 4
Ustalanie wysokości emerytur, o których mowa w art. 27–50e

Art. 51.6 orzeczeń

1. Przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur, o których mowa w art. 50a lub

50e, stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 2, następujące przeliczniki:

1)

1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy;

2)

1,8 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50d;

3)

1,4 za każdy rok pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 1–3 i 5–9, wykonywanej częściowo na powierzchni i częściowo pod ziemią;

4)

1,2 za każdy rok pracy, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt 4 i 5, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego, w kopalniach otworowych siarki oraz w przedsiębiorstwach i innych podmiotach wykonujących roboty górnicze dla kopalń siarki i węgla brunatnego.

2. Przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur łączny okres pracy obliczony z

zastosowaniem przeliczników, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się w wy-

miarze nie dłuższym niż 45 lat.

Art. 52.2 orzeczenia

1. Przy ustalaniu wysokości emerytur innych niż określone w art. 51 stosuje się na-

stępujące przeliczniki:

1)

1,5 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy,

2)

1,8 za każdy rok pracy górniczej wykonywanej pod ziemią, o której mowa w art. 50d ust. 1,

pod warunkiem wykonywania takiej pracy co najmniej przez 5 lat, z zastrzeże-

niem ust. 2. 2. Przy ustalaniu wysokości emerytur łączny okres pracy obliczony z zastosowa-

niem przeliczników, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się w wymiarze nie

dłuższym niż 40 lat.

Art. 53.28 orzeczeń

1. Emerytura wynosi:

1)

24% kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, oraz

2)

po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych,

3)

po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych

–

z uwzględnieniem art. 55.

2. Przy obliczaniu emerytury okresy, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, ustala się z

uwzględnieniem pełnych miesięcy. 3. Emeryturę, której podstawę wymiaru stanowi podstawa wymiaru świadczenia, o

którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, oblicza się od tej samej kwoty bazo-

wej, którą ostatnio przyjęto do ustalenia podstawy wymiaru, a następnie emery-

turę podwyższa się w ramach waloryzacji przypadających do dnia nabycia

uprawnień do emerytury. 4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli zainteresowany po nabyciu uprawnień do

świadczenia, którego podstawę wymiaru wskazał za podstawę wymiaru emery-

tury, podlegał co najmniej przez 30 miesięcy ubezpieczeniu społecznemu lub

ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. 5. Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio, jeżeli podstawę wymiaru emerytury

stanowi podstawa wymiaru emerytury przyjętej do obliczenia świadczenia prze-

demerytalnego.

Art. 54.

Emerytur, o których mowa w art. 28, nie podwyższa się do kwoty najniższej emerytury.

Art. 54a.

1. Emeryturę, o której mowa w art. 27a, oblicza się zgodnie z art. 53 i 56. 2. Emerytura, o której mowa w art. 27a, nie może być niższa od pobieranej dotych-

czas renty z tytułu niezdolności do pracy.

Art. 55.3 orzeczenia

Ubezpieczonemu spełniającemu warunki do uzyskania emerytury na podstawie art. 27, który kontynuował ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu przewidzianego w tym przepisie wieku emerytalnego i wystąpił z wnioskiem o przyznanie emerytury po dniu 31 grudnia 2008 r., może być obliczona emerytura na podstawie art. 26, jeżeli jest wyższa od obliczonej zgodnie z art. 53.

Art. 56.3 orzeczenia

1. Osobie, której przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględniono okresy pracy w

gospodarstwie rolnym określone w art. 10, oblicza się wysokość przysługujące-

go świadczenia jako część świadczenia obliczonego w myśl art. 53, z uwzględ-

nieniem okresów pracy w gospodarstwie rolnym, proporcjonalnie do udziału

okresów składkowych i nieskładkowych w okresie stanowiącym sumę okresów

składkowych, nieskładkowych i uwzględnionych okresów pracy w gospodar-

stwie rolnym. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do osoby, która udowodniła co najmniej: 20 lat –

kobieta lub 25 lat – mężczyzna okresów składkowych albo okresów składko-

wych uzupełnionych okresami nieskładkowymi w rozmiarze nie większym niż

określony w art. 5 ust. 2, lecz wysokość przysługującej jej emerytury oblicza się

w myśl art. 53, z uwzględnieniem okresów składkowych i nieskładkowych, bez

uwzględnienia okresów pracy w gospodarstwie rolnym. 3. Świadczenie, którego wysokość ustalono w myśl ust. 1 lub 2, zwiększa się o

kwotę odpowiadającą części składkowej emerytury ustalonej według zasad wy-

miaru określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, z

uwzględnieniem całego udowodnionego okresu pracy w gospodarstwie rolnym,

z tym że okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie

rolnym – bez podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu – po ukończeniu

16 roku życia, przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r., uwzględnia się, jeżeli

przypadają nie wcześniej niż 25 lat przed ustaleniem prawa do emerytury. 4. Jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe nie zostały uzupełnione okresami wy-

mienionymi w art. 10, emerytura ulega zwiększeniu za okres opłacania składek

na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolni-

ków i ubezpieczenie emerytalno-rentowe rolników. Zwiększenie to ustala się

według zasad wymiaru przewidzianych dla części składkowej w przepisach, o

których mowa w ust. 3. 5. Zwiększenie, o którym mowa w ust. 4, nie przysługuje osobie mającej ustalone

prawo do emerytury lub renty na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecz-

nym rolników. 6. Zwiększenie, o którym mowa w ust. 4, przyznaje się na wniosek zainteresowa-

nego. 7. Emerytury, o których mowa w ust. 1–4, wypłaca się z Funduszu, z tym że koszty

tych emerytur podlegają odpowiedniej refundacji:

1)

w części odpowiadającej zwiększeniu o część składkową w wysokości obliczonej zgodnie z ust. 3 i 4 – z funduszu emerytalno-rentowego określonego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników;

2)

w części odpowiadającej podwyższeniu do kwoty najniższej emerytury – z budżetu państwa.

Dział III
Renty z tytułu niezdolności do pracy i renta rodzinna

Rozdział 1
Renta z tytułu niezdolności do pracy

Art. 57.66 orzeczeń

1. Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił

łącznie następujące warunki:

1)

jest niezdolny do pracy;

2)

ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;

3)

niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3–8 i 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11–12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15–17 oraz art. 7 pkt 1–4, 5 lit. a, pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.

2. Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres

składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat

dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.

Art. 57a.1 orzeczenie

Warunek określony w art. 57 ust. 1 pkt 2 nie jest wymagany od ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy jest spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy.

Art. 57b.2 orzeczenia

1. Za wypadek w drodze do pracy lub z pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane

przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania

zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego,

jeżeli droga ta była najkrótsza i nie została przerwana. Jednakże uważa się, że

wypadek nastąpił w drodze do pracy lub z pracy, mimo że droga została prze-

rwana jeżeli przerwa była życiowo uzasadniona i jej czas nie przekraczał granic

potrzeby, a także wówczas, gdy droga, nie będąc drogą najkrótszą, była dla

ubezpieczonego, ze względów komunikacyjnych, najdogodniejsza. 2. Za drogę do pracy lub z pracy uważa się oprócz drogi z domu do pracy lub z pra-

cy do domu również drogę do miejsca lub z miejsca:

1)

innego zatrudnienia lub innej działalności stanowiącej tytuł ubezpieczenia rentowego;

2)

zwykłego wykonywania funkcji lub zadań zawodowych albo społecznych;

3)

zwykłego spożywania posiłków;

4)

odbywania nauki lub studiów.

3. Ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku w drodze do pracy lub z pracy doko-

nują w karcie wypadku w drodze do pracy lub z pracy pracodawcy w stosunku

do ubezpieczonych, będących pracownikami, a w stosunku do pozostałych

ubezpieczonych podmioty określone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 30 październi-

ka 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673, z późn. zm.⁷⁾). 4. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze roz-

porządzenia, szczegółowe zasady, tryb uznawania zdarzenia za wypadek w dro-

dze do pracy lub z pracy, sposób jego dokumentowania, wzór karty wypadku w

drodze do pracy lub z pracy oraz termin jej sporządzania, biorąc pod uwagę ko-

nieczność zapewnienia jednolitości sposobu informowania o zaistnieniu wypad-

ku.

Art. 58.13 orzeczeń

1. Warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w

myśl art. 57 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął

okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej:

1)

1 rok – jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat;

2)

2 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat;

3)

3 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat;

4)

4 lata – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat;

5)

5 lat – jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

2. Okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, powinien przypadać w ciągu ostatniego

dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania

niezdolności do pracy; do tego dziesięcioletniego okresu nie wlicza się okresów

pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty ro-

dzinnej. 3. Jeżeli ubezpieczony nie osiągnął okresu składkowego i nieskładkowego, o któ-

rym mowa w ust. 1, warunek posiadania wymaganego okresu uważa się za speł-

niony, gdy ubezpieczony został zgłoszony do ubezpieczenia przed ukończeniem

18 lat albo w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu nauki w szkole ponadpodstawo-

wej, ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej oraz do dnia powstania niezdolno-

ści do pracy miał, bez przerwy lub z przerwami nieprzekraczającymi 6 miesięcy,

okresy składkowe i nieskładkowe. 4. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do ubezpieczonego, który udowodnił okres skład-

kowy, o którym mowa w art. 6, wynoszący co najmniej 25 lat dla kobiety i 30 lat

dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.

Art. 59.6 orzeczeń

1. Osobie, która spełniła warunki określone w art. 57, przysługuje:

1)

renta stała – jeżeli niezdolność do pracy jest trwała;

2)

renta okresowa – jeżeli niezdolność do pracy jest okresowa.

2. Renta okresowa przysługuje przez okres wskazany w decyzji organu rentowego.

Art. 60.1 orzeczenie

1. Osobie spełniającej warunki określone w art. 57, w stosunku do której orzeczono

celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy

w dotychczasowym zawodzie, przysługuje renta szkoleniowa przez okres 6 mie-

sięcy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4. 2. Okres 6 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, ulega wydłużeniu na czas niezbędny

do przekwalifikowania zawodowego, nie dłużej niż o 30 miesięcy. 3. Przedłużenie prawa do renty, o którym mowa w ust. 2, następuje na podstawie

wniosku starosty. 4. Okres 6 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, może ulec skróceniu, jeżeli przed

upływem tego okresu starosta zawiadomi organ rentowy:

1)

o braku możliwości przekwalifikowania do innego zawodu;

2)

o tym, że osoba zainteresowana nie poddaje się przekwalifikowaniu zawodowemu.

Art. 61.3 orzeczenia

Prawo do renty, które ustało z powodu ustąpienia niezdolności do pracy, podlega przywróceniu, jeżeli w ciągu 18 miesięcy od ustania prawa do renty ubezpieczony ponownie stał się niezdolny do pracy.

Art. 62.4 orzeczenia

1. Renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy wynosi:

1)

24% kwoty bazowej, o której mowa w art. 19, oraz

2)

po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych;

3)

po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych;

4)

po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresu brakującego do pełnych 25 lat okresów składkowych oraz nieskładkowych, przypadających od dnia zgłoszenia wniosku o rentę do dnia, w którym rencista osiągnąłby wiek, o którym mowa w art. 24 ust. 1a.

1a. Przy obliczaniu wysokości renty przepisy art. 53 ust. 3–5 stosuje się odpowied-

nio. 2. Renta dla osoby częściowo niezdolnej do pracy wynosi 75% renty dla osoby cał-

kowicie niezdolnej do pracy. 3. Przy obliczaniu renty okresy, o których mowa w ust.1 pkt 2–4, ustala się z

uwzględnieniem pełnych miesięcy.

Art. 63.

1. Osobie, której przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy

uwzględniono okresy pracy w gospodarstwie rolnym wymienione w art. 10 ust.

1 pkt 1, wysokość tej renty oblicza się z uwzględnieniem liczby lat i miesięcy

tych okresów, w wymiarze przyjętym do ustalenia prawa do renty. 2. Renty, o których mowa w ust. 1, wypłaca się z Funduszu, z tym że koszty tych

rent podlegają odpowiedniej refundacji:

1)

w części odpowiadającej uwzględnionym okresom pracy w gospodarstwie rolnym – z funduszu emerytalno-rentowego określonego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników;

2)

w części odpowiadającej podwyższeniu do kwoty świadczenia najniższego – z budżetu państwa.

Art. 64.

1. Renta szkoleniowa wynosi 75% podstawy wymiaru renty. 2. Renta szkoleniowa nie może być niższa niż najniższa renta dla osoby częściowo

niezdolnej do pracy. 3. Renta szkoleniowa nie przysługuje w razie osiągania przychodu z tytułu działal-

ności, o której mowa w art. 104 ust. 1–4, bez względu na wysokość tego przy-

chodu.

Rozdział 2
Renta rodzinna

Art. 65.9 orzeczeń

1. Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w

chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolno-

ści do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych

świadczeń. 2. Przy ocenie prawa do renty przyjmuje się, że osoba zmarła była całkowicie nie-

zdolna do pracy. 3. (uchylony).

Art. 66.1 orzeczenie

Renta rodzinna przysługuje także uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci pobierała zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. W takim przypadku przyjmuje się, że osoba zmarła spełniała warunki do uzyskania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Art. 67.9 orzeczeń

1. Do renty rodzinnej uprawnieni są następujący członkowie rodziny spełniający

warunki określone w art. 68–71:

1)

dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione;

2)

przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, z wyłączeniem dzieci przyjętych na wychowanie i utrzymanie w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka;

3)

małżonek (wdowa i wdowiec);

4)

rodzice.

2. Za rodziców w rozumieniu ustawy uważa się również ojczyma i macochę oraz

osoby przysposabiające.

Art. 68.11 orzeczeń

1. Dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do

renty rodzinnej:

1)

do ukończenia 16 lat;

2)

do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo

3)

bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa w pkt 1 lub 2.

2. Jeżeli dziecko osiągnęło 25 lat życia, będąc na ostatnim roku studiów w szkole

wyższej, prawo do renty rodzinnej przedłuża się do zakończenia tego roku stu-

diów.

Art. 69.4 orzeczenia

Przyjęte na wychowanie i utrzymanie wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, o których mowa w art. 67 ust. 1 pkt 2, mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli spełniają warunki określone w art. 68, a ponadto:

1)

zostały przyjęte na wychowanie i utrzymanie co najmniej na rok przed śmiercią ubezpieczonego (emeryta lub rencisty), chyba że śmierć była następstwem wypadku, oraz

2)

nie mają prawa do renty po zmarłych rodzicach, a gdy rodzice żyją, jeżeli:

a)

nie mogą zapewnić im utrzymania albo

b)

ubezpieczony (emeryt lub rencista) lub jego małżonek był ich opieku-

nem ustanowionym przez sąd.

Art. 70.13 orzeczeń

1. Wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli:

1)

w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy albo

2)

wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole – 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej.

2. Prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat

lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu

5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w

ust. 1 pkt 2. 3. Małżonka rozwiedziona lub wdowa, która do dnia śmierci męża nie pozostawała

z nim we wspólności małżeńskiej, ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli oprócz

spełnienia warunków określonych w ust. 1 lub 2 miała w dniu śmierci męża

prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową. 4. Wdowa niespełniająca warunków do renty rodzinnej określonych w ust. 1 lub 2 i

niemająca niezbędnych źródeł utrzymania ma prawo do okresowej renty rodzin-

nej:

1)

przez okres jednego roku od chwili śmierci męża;

2)

w okresie uczestniczenia w zorganizowanym szkoleniu mającym na celu uzyskanie kwalifikacji do wykonywania pracy zarobkowej, nie dłużej jednak niż przez 2 lata od chwili śmierci męża.

5. Przepisy ust. 1–4 stosuje się odpowiednio do wdowca.

Art. 71.2 orzeczenia

Rodzice mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli:

1)

ubezpieczony (emeryt lub rencista) bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania;

2)

spełniają odpowiednio warunki określone dla wdowy i wdowca w art. 70 ust. 1 i 2 oraz, co do wieku, również w art. 70 ust. 5.

Art. 72.1 orzeczenie

W razie ustania prawa do renty rodzinnej z powodu ustąpienia niezdolności do pracy stosuje się odpowiednio przepis art. 61.

Art. 73.1 orzeczenie

1. Renta rodzinna wynosi:

1)

dla jednej osoby uprawnionej – 85% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu;

2)

dla dwóch osób uprawnionych – 90% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu;

3)

dla trzech lub więcej osób uprawnionych – 95% świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu.

2. Za kwotę świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu, uważa się kwotę eme-

rytury, z zastrzeżeniem ust. 3, lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pra-

cy. 3. Jeżeli emerytura zmarłego została obliczona wraz ze zwiększeniami, o których

mowa w art. 26a lub art. 56 ust. 3 i 4, rentę rodzinną oblicza się jako procent

świadczenia zmarłego w wysokości pomniejszonej o te zwiększenia, odpowied-

nio do liczby uprawnionych do renty. Tak obliczoną rentę rodzinną uzupełnia się

do wysokości uwzględniającej 50% zwiększenia, które przysługiwałoby zmar-

łemu. 4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do obliczania renty rodzinnej po osobach

mających ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy

na podstawie przepisów, o których mowa w art. 195. 5. Renty rodzinne wypłaca się z Funduszu, z tym że koszty tych rent podlegają od-

powiedniej refundacji:

1)

w części odpowiadającej zwiększeniu, o którym mowa w ust. 3 i 4, oraz w części odpowiadającej okresom pracy w gospodarstwie rolnym uwzględnionym w myśl art. 63 ust. 1 – z funduszu emerytalno-rentowego określonego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników;

2)

w części odpowiadającej podwyższeniu do kwoty świadczenia najniższego – z budżetu państwa.

Art. 74.2 orzeczenia

1. Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta ro-

dzinna, z uwzględnieniem ust. 2–4. 2. Renta rodzinna podlega podziałowi na równe części między uprawnionych. 3. W razie ujawnienia okoliczności powodujących konieczność dokonania podziału

renty rodzinnej po raz pierwszy lub zmiany warunków dotychczasowego podzia-

łu renty ze względu na zmianę liczby osób uprawnionych organ rentowy doko-

nuje podziału świadczenia od miesiąca ujawnienia tych okoliczności. Przepisy

art. 129 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio. 4. W razie ujawnienia okoliczności powodujących ustanie podziału renty rodzinnej

przepis art. 133 stosuje się odpowiednio.

Dział IV
Dodatki do emerytur i rent

Art. 75.1 orzeczenie

1. Dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty,

jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samo-

dzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia, z zastrzeżeniem ust. 4. 2. Dodatek pielęgnacyjny wynosi 106,41 zł miesięcznie.⁸⁾ 3. Kwotę dodatku, o którym mowa w ust. 2, podwyższa się przy zastosowaniu

wskaźnika waloryzacji emerytur i rent od miesiąca, w którym przeprowadzana

jest waloryzacja. 4. Osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w zakładzie opiekuń-

czo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dodatek pielęgna-

cyjny nie przysługuje, chyba że przebywa poza tą placówką przez okres dłuższy

niż 2 tygodnie w miesiącu.

Art. 76.

1. Jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest sierota zupełna, przysługuje jej dodatek

dla sierot zupełnych. 2. Dodatek, o którym mowa w ust. 1, wynosi 200 zł miesięcznie.⁹⁾ 3. Kwotę dodatku, o którym mowa w ust. 2, podwyższa się przy zastosowaniu

wskaźnika waloryzacji emerytur i rent od miesiąca, w którym przeprowadzana

jest waloryzacja.

Dział V
Zasiłek pogrzebowy

Art. 77.2 orzeczenia

1. Zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci:

1)

ubezpieczonego;

2)

osoby pobierającej emeryturę lub rentę;

3)

osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania;

4)

członka rodziny osoby wymienionej w pkt 1 i 2.

2. Członkami rodziny, o których mowa w ust. 1 pkt 4, są osoby wymienione w art.

67, z tym że od wnuków i rodzeństwa nie wymaga się spełnienia warunku przy-

jęcia na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności. 3. Zasiłek pogrzebowy przysługuje również w razie śmierci ubezpieczonego po

ustaniu ubezpieczenia, jeżeli śmierć nastąpiła w okresie pobierania zasiłku cho-

robowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego. 4. Zasiłek pogrzebowy przysługuje tylko z jednego tytułu.

Art. 78.3 orzeczenia

1. Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu. 2. Zasiłek pogrzebowy przysługuje również pracodawcy, domowi pomocy społecz-

nej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku wyznaniowego, je-

żeli pokryły koszty pogrzebu. 3. W razie poniesienia kosztów pogrzebu przez więcej niż jedną osobę lub podmiot,

o którym mowa w ust. 2, zasiłek pogrzebowy ulega podziałowi między te osoby

lub podmioty – proporcjonalnie do poniesionych kosztów pogrzebu.

Art. 79.3 orzeczenia

1. W razie poniesienia kosztów pogrzebu przez inną osobę niż wymieniona w art.

77 ust. 1 pkt 4, pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, powiat, osobę

prawną kościoła lub związku wyznaniowego, zasiłek pogrzebowy przysługuje w

wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie wyższej jednak niż okre-

ślona w art. 80. 2. Jeżeli pogrzeb organizowany był na koszt Państwa, organizacji politycznej lub

społecznej, lecz osoby, o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 4, poniosły również

część jego kosztów, przysługuje im zasiłek w wysokości określonej w art. 80.

Art. 80.¹⁰⁾

Zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości 4 000 zł.

Art. 81.1 orzeczenie

1. Prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa w razie niezgłoszenia wniosku o jego

przyznanie w okresie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przy-

sługuje. 2. Jeżeli zgłoszenie wniosku o zasiłek pogrzebowy w terminie określonym w ust. 1

było niemożliwe z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub zidentyfikowa-

nia osoby zmarłej albo z innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby

uprawnionej, prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa po upływie 12 miesięcy

od dnia pogrzebu. 3. Dokumentem potwierdzającym okoliczności lub przyczyny, o których mowa w

ust. 2, jest zaświadczenie Policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu lub

inny dokument urzędowy potwierdzający zaistnienie okoliczności lub przyczyn

uniemożliwiających zgłoszenie wniosku.

Dział VI
Świadczenia przyznawane w szczególnym trybie

Art. 82.1 orzeczenie

1. Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przy-

znać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w

ustawie. 2. Prezes Rady Ministrów przedstawia Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej w termi-

nie do dnia 31 stycznia każdego roku kalendarzowego informację o przyznanych

w roku poprzedzającym emeryturach i rentach na podstawie ust. 1.

Art. 83.2 orzeczenia

1. Ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek

szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do

uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą

niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpie-

czeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakła-

du może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczają-

cej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. 1a. Przepisy art. 24a i 27a stosuje się odpowiednio do rent z tytułu niezdolności do

pracy przyznanych w trybie określonym w ust. 1. 2. Przepis art. 82 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 84.

Świadczenia, o których mowa w art. 82 i 83, finansowane są z budżetu państwa.

Dział VII
Przepisy wspólne dotyczące wysokości świadczeń

Rozdział 1
Dolna i górna granica wysokości świadczeń

Art. 85.3 orzeczenia

1. Kwoty najniższej renty z tytułu niezdolności do pracy wynoszą:

1)

799,18 zł miesięcznie – dla osób całkowicie niezdolnych do pracy;

2)

613,38 zł miesięcznie – dla osób częściowo niezdolnych do pracy.

2. Kwota najniższej emerytury, z zastrzeżeniem art. 24a ust. 6, art. 54, art. 54a ust.

2 i art. 87, oraz renty rodzinnej wynosi 799,18 zł miesięcznie. 3. Kwoty najniższych świadczeń, o których mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się przy

zastosowaniu wskaźnika waloryzacji, o którym mowa w art. 89–94. 4. Świadczenia ustalone w kwotach niższych niż określone w ust. 1–3, w tym także

świadczenia ustalone wraz ze zwiększeniami, o których mowa w art. 56 ust. 3 i 4

oraz w art. 73 ust. 3 i 4, podwyższa się do tych kwot z urzędu, a jeżeli ich wy-

płata była wstrzymana – po wznowieniu wypłaty. 5. Przepis ust. 4 stosuje się do świadczeń przyznanych zgodnie z postanowieniami

umów międzynarodowych ubezpieczonym zamieszkałym w Polsce, w taki spo-

sób, aby suma świadczenia przyznanego na podstawie ustawy i świadczenia za-

granicznego nie była niższa od kwoty świadczeń określonych w ust. 1–3. 6. Emerytury przysługującej z Funduszu nie podwyższa się do kwoty najniższej

emerytury, jeżeli przysługuje ona osobie, która ma ustalone prawo do emerytury

wojskowej obliczonej według zasad określonych w art. 15a ustawy z dnia 10

grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich ro-

dzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66, z późn. zm.¹¹⁾) lub do emerytury policyjnej

obliczonej według zasad określonych w art. 15a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby

Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicz-

nej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej

oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, z późn. zm.¹²⁾).

Art. 86.

1. Kwota emerytury lub renty wraz ze zwiększeniami, o których mowa w art. 56

ust. 3 i 4 lub w art. 73 ust. 3 i 4, nie może przekraczać 100% podstawy wymiaru

emerytury lub renty. 2. Ograniczenie wysokości świadczeń do 100% podstawy ich wymiaru nie dotyczy

rent i emerytury w wysokości określonej w art. 85. 3. Do świadczeń ustalonych w myśl art. 23 w kwotach najniższych nie przysługują

zwiększenia, o których mowa w art. 56 ust. 3 i 4 oraz w art. 73 ust. 3 i 4.

Art. 87.4 orzeczenia

1. W przypadku gdy emerytura przysługująca z Funduszu określona w art. 26, łącz-

nie z okresową emeryturą kapitałową albo dożywotnią emeryturą kapitałową,

jest niższa niż kwota, o której mowa w art. 85 ust. 2 i 3, emeryturę przysługującą

z Funduszu, w tym emeryturę ustaloną ze zwiększeniem, o którym mowa w art.

26a, podwyższa się w taki sposób, aby suma tych świadczeń nie była niższa od

tej kwoty, o ile ubezpieczony:

1)

mężczyzna – osiągnął wiek emerytalny, o którym mowa w art. 24 ust. 1b, i ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat,

2)

kobieta – osiągnęła wiek emerytalny, o którym mowa w art. 24 ust. 1a, i ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem ust. 1b

–

z uwzględnieniem ust. 3–7. Przepis art. 5 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

1a. W okresie składkowym, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, uwzględnia się okres,

za który ustalono zwiększenie, o którym mowa w art. 26a. 1b. Okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, wynosi:

1)

20 lat – do dnia 31 grudnia 2013 r.;

2)

21 lat – od dnia 1 stycznia 2014 r.;

3)

22 lata – od dnia 1 stycznia 2016 r.;

4)

23 lata – od dnia 1 stycznia 2018 r.;

5)

24 lata – od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2021 r.

2. Podwyższenie, o którym mowa w ust. 1, podlega refundacji z budżetu państwa. 3. Przy obliczaniu okresów składkowych przypadających po dniu wejścia w życie

ustawy dla celów podwyższenia emerytury w myśl ust. 1 miesiące, w których

składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe były obliczone od podstawy wy-

miaru niższej od kwoty minimalnego wynagrodzenia pracowników, uwzględnia

się w części odpowiadającej proporcji tej podstawy do kwoty minimalnego wy-

nagrodzenia. 4. Zasady, o której mowa w ust. 3, nie stosuje się, jeżeli zmniejszenie podstawy

wymiaru składek poniżej minimalnego wynagrodzenia nastąpiło na skutek po-

bierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wypłaconego na podsta-

wie przepisów Kodeksu pracy, zasiłków i świadczenia rehabilitacyjnego z ubez-

pieczenia chorobowego lub z ubezpieczenia wypadkowego. Zasady tej nie stosu-

je się również, jeżeli podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i

rentowe stanowiła kwota zasiłku stałego z pomocy społecznej, świadczenia pie-

lęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego określonych w przepisach o

świadczeniach rodzinnych, oraz do: pracowników, o których mowa w art. 6 ust.

2 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

(Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157,

poz. 1314), żołnierzy niezawodowych w służbie czynnej, ubezpieczonych odby-

wających służbę zastępczą, a także pozostających w służbie kandydackiej funk-

cjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Stra-

ży Pożarnej. 5. Prawo do podwyższenia, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje emerytom,

którzy osiągają przychód z tytułu działalności, o której mowa w art. 104 ust. 1–

4, jeżeli przychód ten przekracza kwotę podwyższenia. 5a. Prawo do podwyższenia, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje w razie zbiegu

prawa do emerytury z Funduszu i okresowej emerytury kapitałowej albo doży-

wotniej emerytury kapitałowej z prawem do:

1)

emerytury wojskowej lub policyjnej, o której mowa w art. 85 ust. 5;

2)

emerytury rolniczej określonej w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.

6. (uchylony). 7. Do ustalenia kwoty przekroczenia, o której mowa w ust. 5, stosuje się odpowied-

nio przepisy art. 104 ust. 1–8 i art. 106. 8. Przepisy ust. 1–7 stosuje się odpowiednio do osób, które nie przystąpiły do

otwartego funduszu emerytalnego.

Rozdział 2
Waloryzacja świadczeń

Art. 88.2 orzeczenia

1. Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia 1 marca. 2. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru

przez wskaźnik waloryzacji. 3. Waloryzacji podlega kwota świadczenia i podstawa jego wymiaru w wysokości

przysługującej ostatniego dnia lutego roku kalendarzowego, w którym przepro-

wadza się waloryzację. 4. Waloryzacja obejmuje emerytury i renty przyznane przed terminem waloryzacji.

Art. 89.2 orzeczenia

1. Wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsump-

cyjnych w poprzednim roku kalendarzowym zwiększony o co najmniej 20% re-

alnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzo-

wym. 2. Wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych, o którym mowa w ust. 1,

jest średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospo-

darstw domowych emerytów i rencistów albo średnioroczny wskaźnik cen towa-

rów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli jest on wyższy od wskaźnika cen

towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i renci-

stów. 3. Zwiększenie o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, o

którym mowa w ust. 1, jest przedmiotem corocznych negocjacji, w ramach Trój-

stronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych, przeprowadzanych w

czerwcu, w roku poprzedzającym waloryzację. 4. Jeżeli Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno-Gospodarczych w terminie 14

dni od dnia przedstawienia przez stronę rządową partnerom społecznym infor-

macji o prognozowanych wielkościach makroekonomicznych, w tym o wielko-

ści wskaźnika inflacji, stanowiących podstawę do opracowania projektu ustawy

budżetowej na rok następny uzgodni, w drodze uchwały, wysokość zwiększenia,

o którym mowa w ust. 3, wysokość tego zwiększenia podlega ogłoszeniu w

Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w drodze

komunikatu ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. 5. Jeżeli nie nastąpi uzgodnienie stanowiska Trójstronnej Komisji do Spraw Spo-

łeczno-Gospodarczych w trybie określonym w ust. 3 i 4, Rada Ministrów określi

w terminie 21 dni od dnia zakończenia negocjacji, w drodze rozporządzenia,

wysokość zwiększenia, o którym mowa w ust. 3, biorąc pod uwagę informacje o

prognozowanych wielkościach makroekonomicznych, w tym wielkość wskaźni-

ka inflacji, stanowiących podstawę do opracowania projektu ustawy budżetowej

na rok następny. 6. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza w drodze ko-

munikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Pol-

ski”, w terminie 3 dni roboczych od dnia ogłoszenia przez Prezesa Głównego

Urzędu Statystycznego komunikatu, o którym mowa w art. 94 ust. 1 pkt 1 i 2,

wskaźnik waloryzacji, biorąc pod uwagę wskaźniki, o których mowa w ust. 1 i

2, jak również wysokość zwiększenia, o którym mowa w ust. 3.

Art. 90–92.2 orzeczenia

(uchylone).

Art. 93.

1. Zmiana wysokości emerytur i rent w ramach waloryzacji następuje z urzędu, a

jeżeli wypłata świadczenia była wstrzymana – po jej wznowieniu, z uwzględnie-

niem wszystkich kolejnych waloryzacji i waloryzacji dodatkowych, przypadają-

cych w okresie wstrzymania wypłaty. 2. Decyzje dotyczące waloryzacji emerytur i rent sporządzone z wykorzystaniem

systemu teleinformatycznego mogą zamiast podpisu zawierać nadruk imienia i

nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do ich wyda-

nia.

Art. 94.3 orzeczenia

1. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie komunikatu, w

Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”:

1)

w terminie do końca stycznia:

a)

średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem,

b)

średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla go-

spodarstw domowych emerytów i rencistów

–

w poprzednim roku kalendarzowym;

2)

w terminie do 7 roboczego dnia lutego realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

2. Prezes Zakładu ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rze-

czypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, co najmniej na 7 dni roboczych przed

najbliższym terminem waloryzacji:

1)

należne od terminu waloryzacji kwoty:

a)

najniższej emerytury i renty,

b)

dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych;

2)

obowiązujące od terminu waloryzacji kwoty maksymalnych zmniejszeń, obliczonych zgodnie z art. 104 ust. 9.

Rozdział 3
Zbieg prawa do świadczeń

Art. 95.11 orzeczeń

1. W razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w

ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez zainte-

resowanego. 2. Przepis ust. 1 stosuje się również, z uwzględnieniem art. 96, w razie zbiegu pra-

wa do emerytury lub renty określonych w ustawie z prawem do świadczeń

przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mo-

wa w art. 2 ust. 2, z wyjątkiem przypadku, gdy emerytura wojskowa lub policyj-

na została obliczona według zasad określonych w art. 15a albo art. 18e ustawy z

dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz

ich rodzin lub w art. 15a lub art. 18e ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopa-

trzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa We-

wnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby

Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicz-

nej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej

oraz ich rodzin. 3. Przepis ust. 1 stosuje się także w razie zbiegu u jednej osoby prawa do renty ro-

dzinnej z prawem do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego.

Art. 96.1 orzeczenie

1. Odrębne przepisy określają prawo do pobierania świadczeń w razie zbiegu u jed-

nej osoby prawa do emerytury z prawem do:

1)

renty inwalidy wojennego i wojskowego, którego niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą wojskową;

2)

renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371, z późn. zm.¹³⁾);

3)

renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy lub chorobą zawodową.

2. Odrębne przepisy określają prawo do pobierania świadczeń w razie zbiegu u jed-

nej osoby prawa do emerytury lub renty z prawem do emerytury lub renty z

ubezpieczenia społecznego rolników.

Art. 97.

Osobom uprawnionym do emerytury lub renty oraz do świadczeń o charakterze rentowym z instytucji zagranicznych świadczenia przysługujące na podstawie ustawy wypłaca się w wysokości w niej określonej, jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Art. 98.1 orzeczenie

1. Wstrzymanie wypłaty jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 95, następu-

je od dnia, od którego przysługuje prawo do wypłaty świadczenia wyższego lub

wybranego przez zainteresowanego. 2. W razie zbiegu prawa do świadczeń, o których mowa w art. 96, świadczenia te

wypłaca się od dnia powstania prawa do dwóch świadczeń, jednak nie wcześniej

niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. 3. Kwoty świadczeń wypłaconych za okres, za który przysługuje prawo do wypłaty

świadczenia wyższego lub wybranego przez zainteresowanego albo więcej niż

jednego świadczenia, podlegają rozliczeniu przez zaliczenie na poczet tego

świadczenia lub świadczeń. Przepis art. 139 ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. 4. Rozliczenia, o którym mowa w ust. 3, dokonuje się z uwzględnieniem zasad fi-

nansowania świadczeń określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń spo-

łecznych.

Art. 99.

W razie zbiegu prawa do zasiłku pogrzebowego określonego ustawą z prawem do zasiłku pogrzebowego ustalanym na podstawie odrębnych ustaw przysługuje tylko jeden zasiłek.

Dział VIII
Zasady ustalania świadczeń

Rozdział 1
Powstanie i ustanie prawa do świadczeń

Art. 100.27 orzeczeń

1. Prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszyst-

kich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. Jeżeli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub

wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane na podstawie przepi-

sów Kodeksu pracy, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy

lub renty szkoleniowej powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku,

świadczenia lub wynagrodzenia. 3. Przepis ust. 2 nie ma zastosowania do emerytury, o której mowa w dziale II roz-

dział 1.

Art. 101.7 orzeczeń

Prawo do świadczeń ustaje:

1)

gdy ustanie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania tego prawa;

2)

ze śmiercią osoby uprawnionej.

Art. 101a.1 orzeczenie

Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy ustaje z dniem, od którego została przyznana emerytura zgodnie z art. 24a lub 27a.

Art. 102.2 orzeczenia

1. Prawo do świadczenia uzależnione od okresowej niezdolności do pracy ustaje z

upływem okresu, na jaki to świadczenie przyznano. 2. Prawo do renty szkoleniowej ustaje:

1)

z upływem 6 miesięcy, jeżeli starosta nie wystąpi z wnioskiem o przedłużenie tego okresu;

2)

od dnia otrzymania zawiadomienia starosty o braku możliwości przekwalifikowania do innego zawodu, także wówczas, gdy zawiadomienie to organ rentowy otrzymał przed upływem 6 miesięcy;

3)

z upływem okresu, na jaki świadczenie przyznano na wniosek starosty;

4)

od dnia otrzymania zawiadomienia starosty o tym, że osoba zainteresowana przed upływem 6 miesięcy lub w okresie, o którym mowa w pkt 3, nie poddaje się przekwalifikowaniu zawodowemu.

Rozdział 2
Zawieszanie lub zmniejszanie świadczeń

Art. 103.22 orzeczenia

1. Prawo do emerytur i rent ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniej-

szeniu na zasadach określonych w art. 103a–106. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do emerytów, którzy osiągnęli wiek emerytalny, o

którym mowa w art. 24 ust. 1a i 1b oraz w art. 27 ust. 2 i 3, z zastrzeżeniem art.

103a. 2a. (uchylony). 3. Prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do

której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek

emeryta lub rencisty. 4. (uchylony).

Art. 103a.23 orzeczenia

Prawo do emerytury ulega zawieszeniu bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego.

Art. 104.8 orzeczeń

1. Prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają

zmniejszeniu, na zasadach określonych w ust. 3–8 oraz w art. 105, w razie osią-

gania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia

społecznego, o której mowa w ust. 2 oraz z tytułu służby wymienionej w art. 6

ust. 1 pkt 4 i 6. 1a.¹⁴⁾ Dla emerytów i rencistów prowadzących pozarolniczą działalność za przy-

chód, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się przychód stanowiący podstawę

wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów o syste-

mie ubezpieczeń społecznych. 2. Za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której

mowa w ust. 1, uważa się zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo

prowadzenie pozarolniczej działalności, z uwzględnieniem ust. 3. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również do emerytów i rencistów osiągających

przychód z tytułu działalności wykonywanej za granicą. 4. Przepisy ust. 1, 1a i 2 stosuje się również do osób wyłączonych z obowiązku

ubezpieczenia społecznego z tytułu ustalenia prawa do emerytury i renty lub

wykonujących działalność niepodlegającą obowiązkowemu ubezpieczeniu spo-

łecznemu z uwagi na podleganie temu obowiązkowi z innego tytułu. 5. Przepisów ust. 1–4 nie stosuje się do honorariów z tytułu działalności twórczej i

artystycznej. 6. Za przychód, o którym mowa w ust. 1, uważa się również kwoty pobranych za-

siłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za

czas niezdolności do pracy, wypłacanego na podstawie przepisów Kodeksu pra-

cy, i kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrów-

nawczego i dodatku wyrównawczego. 7. Prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej,

do której uprawniona jest jedna osoba, ulega zawieszeniu w razie osiągania

przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagro-

dzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego

Urzędu Statystycznego. 8. W razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego mie-

sięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez

Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyżej jednak niż 130% tej kwo-

ty, świadczenie ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie większą jednak

niż kwota maksymalnego zmniejszenia obowiązująca w dniu 31 grudnia 1998 r.

w wysokości:

1)

24% kwoty bazowej obowiązującej przy ostatniej waloryzacji w 1998 r. – dla emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy;

2)

18% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 – dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy;

3)

20,4% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 – dla renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba.

9. Kwoty maksymalnych zmniejszeń, o których mowa w ust. 8, podlegają podwyż-

szeniu, przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w kolejnych

terminach waloryzacji. 10. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”:

1)

w terminie do 14 dnia roboczego drugiego miesiąca każdego kwartału kalendarzowego – kwoty przychodu, o których mowa w ust. 7 i 8, z zaokrągleniem w górę do pełnych 10 groszy;

2)

w terminie do 14 roboczego dnia listopada – kwoty graniczne przychodu dla mijającego roku kalendarzowego.

Art. 105.1 orzeczenie

1. Wysokość renty rodzinnej, przysługującej więcej niż jednej osobie, ulega

zmniejszeniu w przypadku, gdy osoba uprawniona do części renty osiąga przy-

chód w kwocie wyższej niż 70% przeciętnego wynagrodzenia za kwartał kalen-

darzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego,

nie wyższej jednak niż 130% tej kwoty miesięcznie. 2. Zmniejszenie renty następuje poprzez zmniejszenie części renty przysługującej

osobie osiągającej przychód o kwotę przekroczenia, nie więcej jednak niż o

kwotę, o której mowa w art. 104 ust. 8 pkt 3, pomnożoną przez proporcję części

renty rodzinnej przed dokonaniem zmniejszenia i pełnej renty rodzinnej. 3. Przychód osiągany przez osobę uprawnioną do renty rodzinnej w wysokości

przekraczającej kwotę równą 130% przeciętnego wynagrodzenia za kwartał ka-

lendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycz-

nego, powoduje zawieszenie prawa do części renty rodzinnej dla tej osoby. Wy-

sokości części renty przysługujących pozostałym członkom rodziny nie ulegają

zmianie.

Art. 106.1 orzeczenie

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określa, w drodze rozporządzenia:

1)

szczegółowe zasady zawieszania i zmniejszania świadczeń;

2)

obowiązki emerytów i rencistów oraz płatników składek i urzędów skarbowych;

3)

szczegółowe zasady rocznego i miesięcznego rozliczania świadczeń;

4)

szczegółowe zasady zawieszania i zmniejszania świadczeń osobom, którym świadczenia przyznano z uwzględnieniem okresów ubezpieczenia za granicą.

Rozdział 3
Zmiany w prawie do świadczeń i ich wysokości

Art. 107.8 orzeczeń

Prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie.

Art. 107a.

1. Jeżeli do renty rodzinnej uprawnionych jest więcej niż jedna osoba i jedna lub

kilka z tych osób zgłosi wniosek o wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do

renty, prawo do renty rodzinnej ulegnie ponownemu ustaleniu z pominięciem tej

osoby (osób). 2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, jest okolicznością powodującą ustanie prawa

do renty rodzinnej osób wymienionych w ust. 1. Przepis art. 134 ust. 1 pkt 1 i

ust. 2 pkt 2 stosuje się odpowiednio. 3. Ponowne ustalenie wysokości renty rodzinnej dla pozostałych osób uprawnio-

nych do renty następuje od miesiąca, od którego wstrzymano wypłatę renty oso-

bie, o której mowa w ust. 1. 4. Na wniosek osoby, o której mowa w ust. 1, prawo do renty rodzinnej ulega po-

nownemu ustaleniu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca zgłoszenia wniosku.

Art. 108.2 orzeczenia

1. Jeżeli po dniu, od którego przyznano emeryturę określoną w art. 24 lub 24a,

emeryt podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wysokość świad-

czenia ulega ponownemu ustaleniu w sposób określony w ust. 2. 2. Emerytury obliczone według zasad określonych w art. 26 powiększa się o kwotę

wynikającą z podzielenia składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczo-

nego po dniu ustalenia prawa do emerytury, o której mowa w art. 24 i 24a, i

zwaloryzowanych zgodnie z art. 25 przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze

trwanie życia ustalone dla wieku danego ubezpieczonego w dniu złożenia wnio-

sku o przeliczenie wysokości emerytury, z uwzględnieniem ust. 4 i 5. 2a. Złożenie przez członka otwartego funduszu emerytalnego wniosku o ponowne

ustalenie wysokości emerytury, o której mowa w art. 24 lub art. 24a, oznacza

jednocześnie złożenie wniosku o ponowne ustalenie wysokości okresowej eme-

rytury kapitałowej w trybie art. 25 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emerytu-

rach kapitałowych. 3. Ponowne ustalenie wysokości emerytury następuje na wniosek zgłoszony nie

wcześniej niż po upływie roku kalendarzowego lub po ustaniu ubezpieczeń eme-

rytalnego i rentowych. 4. Podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek zaewidencjonowanych od

miesiąca, od którego została podjęta wypłata emerytury po raz pierwszy, do

miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie

emerytury. 5. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do kolejnych wniosków o ustalenie emery-

tury w nowej wysokości.

Art. 109.

1. Na wniosek emeryta lub rencisty wysokość emerytury określonej w art. 53 oraz

renty ulega ponownemu ustaleniu na zasadach określonych w art. 110–113. 2. Jeżeli w wyniku ponownego ustalenia emerytura lub renta jest niższa, świadcze-

nie przysługuje w dotychczasowej wysokości. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do emerytury obliczonej zgodnie z

art. 24a ust. 5 i art. 54a.

Art. 110.4 orzeczenia

1. Wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru usta-

lonej w sposób określony w art. 15, z uwzględnieniem ust. 3, jeżeli do jej obli-

czenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub

ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego

przypadającą w całości lub w części po przyznaniu świadczenia, a wskaźnik wy-

sokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. 2. Warunek posiadania wyższego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru nie jest

wymagany od emeryta lub rencisty, który od dnia ustalenia prawa do świadcze-

nia do dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie świadczenia, w myśl ust. 1,

nie pobrał świadczenia wskutek zawieszenia prawa do emerytury lub renty lub

okres wymagany do ustalenia podstawy przypada w całości po przyznaniu pra-

wa do świadczenia, a wskaźnik wysokości podstawy wynosi co najmniej 130%. 3. Okres ostatnich 20 lat kalendarzowych, o których mowa w art. 15 ust. 1, obejmu-

je okres przypadający bezpośrednio przed rokiem, w którym zgłoszono wniosek

o ponowne ustalenie wysokości świadczenia, z uwzględnieniem art. 176.

Art. 111.5 orzeczeń

1. Wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3,

od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano

podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia eme-

rytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego:

1)

z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia,

2)

z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176,

3)

z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty

–

a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.

2. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, obliczony na zasadach określonych w

art. 15, mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadcze-

nia. 3. Podstawa wymiaru emerytury lub renty, ustalona na zasadach określonych w ust.

1 i 2, podlega wszystkim waloryzacjom przysługującym do dnia zgłoszenia

wniosku o ponowne ustalenie tej podstawy.

Art. 112.2 orzeczenia

1. Jeżeli emeryt lub rencista zgłosi wniosek o ponowne ustalenie wysokości świad-

czenia przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia

okresów składkowych lub nieskładkowych, kwotę przysługującego świadczenia

zwiększa się doliczając:

1)

do kwoty emerytury, o której mowa w art. 53, lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy:

a)

po 1,3% podstawy wymiaru, ustalonej w wyniku waloryzacji, za każdy

rok okresów składkowych, o których mowa w art. 6,

b)

po 0,7% podstawy wymiaru, ustalonej w wyniku waloryzacji, za każdy

rok okresów nieskładkowych, o których mowa w art. 7;

2)

do kwoty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz do kwoty renty rodzinnej część wzrostu, o którym mowa w pkt 1, ustaloną przy zastosowaniu wskaźnika procentowego, określonego odpowiednio w art. 62 ust. 2 lub w art. 73 ust. 1.

2. Przy obliczaniu wzrostu, o którym mowa w ust. 1, okresy składkowe i nieskład-

kowe ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.

Art. 113.

Ponowne ustalenie wysokości emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, poprzez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych lub nieskładkowych, następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego, jeżeli emeryt lub rencista pozostaje w ubezpieczeniu, chyba że w kwartale kalendarzowym ustało ubezpieczenie.

Art. 114.49 orzeczeń

1. Prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek

osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w

sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczno-

ści istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świad-

czeń lub na ich wysokość. 1a. (utracił moc).¹⁵⁾ 2. Jeżeli prawo do świadczeń lub ich wysokość ustalono orzeczeniem organu odwo-

ławczego, organ rentowy na podstawie dowodów lub okoliczności, o których

mowa w ust. 1:

1)

wydaje we własnym zakresie decyzję przyznającą prawo do świadczeń lub podwyższającą ich wysokość;

2)

występuje do organu odwoławczego z wnioskiem o wznowienie postępowania przed tym organem, gdy z przedłożonych dowodów lub ujawnionych okoliczności wynika, że prawo do świadczeń nie istnieje lub że świadczenia przysługują w niższej wysokości; z wnioskiem tym organ rentowy może wystąpić w każdym czasie;

3)

wstrzymuje wypłatę świadczeń w całości lub części, jeżeli emeryt lub rencista korzystał ze świadczeń na podstawie nieprawdziwych dokumentów lub zeznań albo w innych wypadkach złej woli.

Dział IX
Postępowanie w sprawach świadczeń i wypłata świadczeń

Rozdział 1
Ogólne zasady postępowania

Art. 115.1 orzeczenie

1. Decyzje w sprawach świadczeń wydają i świadczenia te wypłacają, z uwzględ-

nieniem ust. 2–4, organy rentowe właściwe ze względu na miejsce zamieszkania

osoby zainteresowanej. 2. Wyznaczone przez Prezesa Zakładu jednostki organizacyjne Zakładu wydają de-

cyzje w sprawie świadczeń i świadczenia te wypłacają:

1)

osobom zamieszkałym za granicą w państwie, z którym łączy Rzeczpospolitą Polską umowa międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych;

2)

osobom, którym przy ustalaniu prawa i wysokości emerytury lub renty uwzględniono okresy ubezpieczenia, o których mowa w art. 8.

3. Osobom zamieszkałym za granicą w państwie, z którym nie łączy Rzeczpospoli-

tą Polską umowa międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, de-

cyzje w sprawach świadczeń wydają i świadczenia te wypłacają organy rentowe

właściwe ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania w Polsce osoby zaintere-

sowanej (ubezpieczonego). 4. (uchylony). 5. Prezes Zakładu może wyznaczyć do załatwienia określonych czynności w spra-

wach świadczeń inne jednostki organizacyjne Zakładu niż jednostki właściwe ze

względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej.

Art. 116.10 orzeczeń

1. Postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainte-

resowanego, chyba że ustawa stanowi inaczej. 1a. Postępowanie o emeryturę wszczyna się z urzędu, jeżeli wiek emerytalny dla

uprawnionych do świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalne-

go określają przepisy art. 24 ust. 1a i 1b oraz art. 27 ust. 2 i 3. 1b. Postępowanie w sprawie świadczenia podlega umorzeniu, jeżeli osoba ubiegają-

ca się o świadczenie zmarła przed wydaniem decyzji w sprawie tego świadcze-

nia. 1c. Przepisu ust. 1b nie stosuje się w sprawach, o których mowa w art. 136. 1d. Przepisu ust. 1b nie stosuje się, jeżeli członek otwartego funduszu emerytalnego

zmarł przed wydaniem decyzji, o ile w dniu śmierci spełniał warunki do emery-

tury. 2. Wniosek o emeryturę lub rentę może być wycofany, jednakże nie później niż do

dnia uprawomocnienia się decyzji. W razie wycofania wniosku postępowanie w

sprawie świadczeń podlega umorzeniu. 3. Wnioski w sprawie przyznania świadczeń zgłasza się w organie rentowym bez-

pośrednio lub za pośrednictwem płatnika składek, z uwzględnieniem art. 182. 4. Wnioski w sprawie przyznania świadczeń osobom, o których mowa w art. 115

ust. 2 i 3, zgłasza się w organach rentowych wymienionych w tych przepisach, z

uwzględnieniem postanowień umów międzynarodowych. 5. Do wniosku w sprawie przyznania świadczeń powinny być dołączone dowody

uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości, określone w drodze rozpo-

rządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

Art. 116a.

Złożenie przez członka otwartego funduszu emerytalnego wniosku o emeryturę, o której mowa w art. 24 ust. 1, oznacza jednocześnie złożenie wniosku o ustalenie okresowej emerytury kapitałowej, o której mowa w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych.

Art. 117.3 orzeczenia

1. Okresy składkowe, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2–9 i ust. 2 pkt 1 lit. b–d,

pkt 2 lit. d i pkt 4–17, okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7, oraz okre-

sy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, mogą być uwzględnione, jeżeli zostały

udowodnione dokumentami (zaświadczeniami) lub wpisami w legitymacji ubez-

pieczeniowej bądź uznane orzeczeniem sądu, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. 2. Przypadające po dniu wejścia w życie ustawy okresy składkowe, o których mo-

wa w art. 6 ust. 1 pkt 1, okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1,

oraz dane o podstawie wymiaru składek i wysokości wpłaconych składek podle-

gają uwzględnieniu na podstawie informacji zarejestrowanych na koncie ubez-

pieczonego. 3. Okresy osadzenia, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8, na mocy wyroku – po-

twierdza prezes sądu okręgowego, a w przypadku osadzenia bez wyroku – Pre-

zes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Naro-

dowi Polskiemu. 4. Okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i art. 7 pkt 4, mogą być udowod-

nione dokumentami lub zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i ze-

znań dokonuje, w drodze decyzji, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i

Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektórych

osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. 5. (uchylony).

Art. 118.16 orzeczeń

1. Organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia

jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej oko-

liczności niezbędnej do wydania tej decyzji, z uwzględnieniem ust. 2 i 3 oraz art.

120. 1a. W razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu

odwoławczego za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wyda-

nia decyzji uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu

odwoławczego, jeżeli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustale-

nie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Organ odwoławczy,

wydając orzeczenie, stwierdza odpowiedzialność organu rentowego. 2. Jeżeli w wyniku decyzji zostało ustalone prawo do świadczenia oraz jego wyso-

kość, organ rentowy dokonuje wypłaty świadczenia w terminie określonym w

ust. 1. 3. Jeżeli na podstawie przedstawionych środków dowodowych nie jest możliwe

ustalenie prawa lub wysokości świadczenia, za datę wyjaśnienia ostatniej oko-

liczności, o której mowa w ust. 1, uważa się datę końcową dodatkowego terminu

do przedstawienia niezbędnych dowodów, wyznaczonego przez organ rentowy,

albo datę przedstawienia tych dowodów. 4. Przy dokonywaniu wypłaty wynikającej z decyzji ponownie ustalającej prawo do

świadczenia lub jego wysokość, ust. 1–3 stosuje się odpowiednio, z zastrzeże-

niem ust. 5. 5. Wypłata świadczenia wynikająca z decyzji, o której mowa w ust. 4, następuje w

najbliższym terminie płatności świadczenia albo w następnym terminie płatno-

ści, jeżeli okres między datą wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do

wydania tej decyzji a najbliższym terminem płatności jest krótszy niż 30 dni. 6. Przepisów ust. 1–5 nie stosuje się, jeżeli umowy międzynarodowe stanowią ina-

czej. 7. Od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki odwo-

ławcze określone w odrębnych przepisach.

Art. 119.

1. Organ rentowy wydaje decyzję o przyznaniu renty z tytułu okresowej niezdolno-

ści do pracy na okres wskazany w orzeczeniu lekarza orzecznika lub w orzecze-

niu komisji lekarskiej. 2. W razie orzeczenia o celowości przekwalifikowania zawodowego organ rentowy

wydaje decyzję o przyznaniu renty szkoleniowej na okres 6 miesięcy i kieruje

zainteresowanego do powiatowego urzędu pracy w celu poddania przekwalifi-

kowaniu zawodowemu. 3. Na wniosek starosty organ rentowy wydaje decyzję o przedłużeniu prawa do ren-

ty szkoleniowej na okres wskazany w tym wniosku, z uwzględnieniem przepisu

art. 60 ust. 2. 4. Organ rentowy ponownie kieruje zainteresowanego do lekarza orzecznika, jeżeli

starosta zawiadomi o braku możliwości przekwalifikowania do innego zawodu.

Art. 120.

1. Jeżeli prawo do świadczeń zostało udowodnione, ale zainteresowany nie przed-

łożył dowodów niezbędnych do ustalenia wysokości świadczeń, organ rentowy

przyznaje zainteresowanemu świadczenia w kwocie zaliczkowej zbliżonej do

kwoty przewidywanych świadczeń. 2. Organ rentowy przyznaje zainteresowanemu świadczenia, o których mowa w ust.

1, również wtedy, gdy składki należne za okres, z którego ustalono podstawę ob-

liczenia emerytury określonej w art. 26, zostały zewidencjonowane na koncie

ubezpieczonego w terminie uniemożliwiającym ich uwzględnienie w podstawie

obliczenia świadczenia w dniu wydania decyzji w sprawie prawa do świadczenia

i ustalenia jego wysokości.

Art. 121.1 orzeczenie

1. Wyciągi z akt stanu cywilnego, zaświadczenia wydawane w celu ustalenia

uprawnień do świadczeń oraz pisma o wydanie tych dokumentów są wolne od

opłat. 2. W sprawach świadczeń przewidzianych w ustawie osoby zainteresowane i orga-

ny rentowe są zwolnione od wszelkich opłat, z wyłączeniem opłat ponoszonych

na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach

opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr

164, poz. 1027, z późn. zm.¹⁶⁾).

Art. 122.1 orzeczenie

1. Organy administracji rządowej, samorządowej i pracodawcy są zobowiązane do

udzielania organom rentowym pomocy i informacji w sprawach świadczeń

przewidzianych w ustawie. 2. Podmioty, o których mowa w ust. 1, są zobowiązane – na wniosek osób zaintere-

sowanych lub organu rentowego – do nieodpłatnego poświadczania własnoręcz-

ności lub autentyczności podpisów na oświadczeniach (deklaracjach) i formula-

rzach rentowych wymaganych do uzyskania lub pobierania rent z instytucji za-

granicznych. 3. Przepis ust. 2 nie narusza przepisów art. 96 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. –

Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 oraz z 2009 r. Nr 37,

poz. 286).

Art. 123.1 orzeczenie

(uchylony).

Art. 124.7 orzeczeń

W postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej.

Rozdział 2
Obowiązki płatników składek, świadczeniobiorców oraz innych podmiotów

Art. 125.11 orzeczeń

1. Pracodawcy obowiązani są do:

1)

współdziałania z pracownikiem w gromadzeniu dokumentacji niezbędnej do przyznania świadczenia;

2)

wydawania pracownikowi lub organowi rentowemu zaświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń i ich wysokości;

3)

przygotowania wniosku o emeryturę i przedłożenia go za zgodą pracownika organowi rentowemu nie później niż na 30 dni przed zamierzonym terminem przejścia pracownika na emeryturę, z uwzględnieniem art. 182;

4)

przygotowania, za zgodą pracownika, wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy i przedłożenia go organowi rentowemu na 30 dni przed ustaniem prawa do zasiłków chorobowych;

5)

poinformowania bezzwłocznie, po śmierci pracownika, pozostałej po nim rodziny o warunkach uzyskania renty rodzinnej, przygotowania wniosku o rentę i przedłożenia go organowi rentowemu.

2. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do innych płatników składek, z wyjąt-

kiem zleceniodawców, osób fizycznych zatrudniających pracowników, niewy-

płacających świadczeń z ubezpieczenia chorobowego oraz płatników składek,

którzy opłacają składkę za siebie i osoby współpracujące.

Art. 125a.22 orzeczenia

1. Płatnik składek jest zobowiązany, na żądanie organu rentowego, do wystawienia

dokumentów (zaświadczeń) w celu udowodnienia okresów składkowych, o któ-

rych mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, oraz okresów nieskładkowych, o których mowa

w art. 7 pkt 1, z uwzględnieniem ust. 2 i 5. 2. Płatnik składek jest zobowiązany do wystawienia dokumentów (zaświadczeń) w

celu udowodnienia okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczegól-

nym charakterze, okresów pracy górniczej oraz okresów pracy na kolei. 3. Płatnik składek jest zobowiązany do wystawienia zaświadczenia o wysokości

przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społecz-

ne, wypłaconego za okresy, za które przychód ten przysługuje, a także o wyso-

kości wypłaconych wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy, świadczeń i za-

siłków oraz innych należności, o których mowa w art. 15 ust. 3. 4. Płatnik składek jest zobowiązany przechowywać listy płac, karty wynagrodzeń

albo inne dowody, na podstawie których następuje ustalenie podstawy wymiaru

emerytury lub renty, przez okres 50 lat od dnia zakończenia przez ubezpieczo-

nego pracy u danego płatnika. 5. Od osoby opłacającej składki na własne ubezpieczenia społeczne organ rentowy

może żądać przedłożenia dowodów potwierdzających opłacanie składek oraz

wysokości podstawy wymiaru składek za okres przypadający po dniu 31 grudnia

1998 r.

Art. 126.2 orzeczenia

Osoba, która złożyła wniosek o przyznanie świadczenia, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy, oraz osoba mająca ustalone prawo do takiego świadczenia jest zobowiązana, na żądanie organu rentowego, poddać się badaniom lekarskim oraz, na wniosek lekarza orzecznika lub na wniosek komisji lekarskiej, badaniom psychologicznym, jeżeli są one niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń określonych ustawą. Przepis art. 134 ust. 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 127.1 orzeczenie

1. Emeryt lub rencista jest zobowiązany zawiadomić organ rentowy o podjęciu

działalności, o której mowa w art. 104 ust. 1–4, i o wysokości osiąganego z tego

tytułu przychodu, a po upływie roku kalendarzowego – o wysokości tego przy-

chodu uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym. 1a. Obowiązek określony w ust. 1 nie dotyczy emerytów, którzy wiek emerytalny, o

którym mowa w art. 24 ust. 1a i 1b oraz w art. 27 ust. 2 i 3, osiągnęli przed pod-

jęciem działalności, o której mowa w art. 104 ust. 1–4. 2. Obowiązki określone w ust. 1 spoczywają odpowiednio na pracodawcy i zlece-

niodawcy, a w przypadku osoby pełniącej służbę – na właściwej komórce ka-

drowej.

Art. 128.1 orzeczenie

1. Na żądanie organu rentowego emeryt lub rencista jest zobowiązany do potwier-

dzania własnoręcznym podpisem istnienia dalszego prawa do pobierania świad-

czeń określonych ustawą. 2. W razie zaistnienia okoliczności uniemożliwiających lub utrudniających emery-

towi lub renciście złożenie tego podpisu, istnienie dalszego prawa do pobierania

świadczeń przez tego emeryta lub rencistę może potwierdzić własnoręcznym

podpisem upoważniona osoba sprawująca faktyczną opiekę nad emerytem lub

rencistą. 3. Własnoręczność podpisu osób, o których mowa w ust. 1 i 2, potwierdzają nieod-

płatnie właściwe organy administracji rządowej lub jednostek samorządu teryto-

rialnego. 4. Przepis ust. 3 nie narusza przepisów art. 96 ustawy – Prawo o notariacie. 5. W razie niespełnienia wymogu, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 101 i 134

stosuje się odpowiednio.

Art. 128a.

Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:

1)

zakres obowiązków informacyjnych organów rentowych,

2)

warunki i tryb wszczęcia postępowania w sprawach świadczeń,

3)

sposób ustalania daty zgłoszenia wniosku o świadczenie lub o ustalenie jego wysokości, jeżeli wniosek nie został złożony w organie rentowym,

4)

rodzaje dowodów uzasadniających prawo do świadczeń lub ich wysokość, w przypadku gdy konto ubezpieczonego nie zawiera tych danych,

5)

zakres danych, które mogą być udowodnione w drodze zeznań świadków lub oświadczeń ubezpieczonych, wraz ze wskazaniem formy tych zeznań lub oświadczeń,

6)

sposób obliczania świadczeń i okresów uwzględnianych przy ustalaniu świadczeń,

7)

elementy, jakie powinna zawierać decyzja organu rentowego oraz jej uzasadnienie, a także zakres informacji, które powinny być zawarte w pouczeniu do tej decyzji,

8)

formę prowadzenia akt sprawy i ich przechowywania oraz okres przechowywania akt sprawy prowadzonych w formie elektronicznej,

9)

tryb postępowania oraz rodzaje dowodów niezbędnych do przyznania przez Prezesa Zakładu świadczeń w drodze wyjątku

–

uwzględniając konieczność zapewnienia sprawnego i terminowego ustalania prawa i wysokości świadczeń przewidzianych w ustawie.

Rozdział 3
Ogólne zasady wypłaty świadczeń

Art. 129.16 orzeczeń

1. Świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świad-

czeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub

wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust. 2. 2. W razie zgłoszenia wniosku o rentę rodzinną w miesiącu przypadającym bezpo-

średnio po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć ubezpieczonego, emeryta lub

rencisty, rentę rodzinną wypłaca się od dnia śmierci, nie wcześniej jednak niż od

dnia spełnienia warunków do renty przez uprawnionych członków rodziny. 3. Warunkiem podjęcia wypłaty emerytury, o której mowa w art. 24 ust. 1, dla

członka otwartego funduszu emerytalnego po ukończeniu wieku 67 lat, z za-

strzeżeniem art. 7 ust. 3a ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapi-

tałowych, jest złożenie wniosku o ustalenie prawa do dożywotniej emerytury

kapitałowej albo oświadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 21

listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych.

Art. 130.1 orzeczenie

1. Świadczenia wypłaca się za miesiące kalendarzowe w dniu ustalonym w decyzji

organu rentowego jako termin płatności świadczeń, z uwzględnieniem ust. 4 i 5,

chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej. 2. Świadczenia wypłaca się osobom uprawnionym, z uwzględnieniem ust. 3:

1)

za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania świadczeń albo

2)

na wniosek osoby uprawnionej:

a)

na jej rachunek płatniczy lub jej rachunek w banku lub spółdzielczej

kasie oszczędnościowo-kredytowej, inny niż rachunek płatniczy albo

b)

na wskazany przez nią jej instrument płatniczy, na którym jest prze-

chowywany pieniądz elektroniczny w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. Nr 199, poz. 1175, z późn. zm.¹⁷⁾).

2a. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do osób sprawujących opiekę prawną nad

osobami uprawnionymi do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy

oraz osób sprawujących opiekę nad osobami, o których mowa w art. 131 ust. 1. 2b. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku, gdy osoba sprawująca opiekę prawną

nad osobami uprawnionymi do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pra-

cy oraz osoba sprawująca opiekę nad osobami, o których mowa w art. 131 ust. 1,

odbywa karę pozbawienia wolności, karę aresztu wojskowego albo karę aresztu

za wykroczenie lub jest tymczasowo aresztowana. 3. Osobie odbywającej karę pozbawienia wolności, karę aresztu wojskowego albo

karę aresztu za wykroczenie oraz osobie tymczasowo aresztowanej świadczenia

wypłaca się:

1)

za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania świadczeń pod adresem zakładu karnego lub aresztu albo

2)

na wniosek tej osoby:

a)

na jej rachunek płatniczy lub jej rachunek w banku, inny niż rachunek

płatniczy,

b)

na wskazany przez nią jej instrument płatniczy, na którym jest prze-

chowywany pieniądz elektroniczny w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, albo

c)

osobie przez nią wskazanej, po uprzednim pouczeniu jej

o okolicznościach, o których mowa w art. 138 ust. 2 pkt 1.

4. Za dzień wypłaty świadczeń przekazywanych za granicę uważa się dzień przeka-

zania należności do banku lub innej instytucji pośredniczącej w wypłacie świad-

czeń. 5. Świadczenia przekazywane za granicę, ustalone w kwotach niższych od najniż-

szej emerytury, mogą być wypłacane w innych niż określone w ust. 1 terminach

ustalonych w decyzji organu rentowego.

Art. 131.

1. Rentę rodzinną lub jej część, o której mowa w art. 74 ust. 2, przysługującą:

1)

osobie małoletniej,

2)

osobie pełnoletniej, nad którą ustanowiona została opieka prawna,

wypłaca się osobom sprawującym opiekę nad tymi osobami, po uprzednim po-

uczeniu o okolicznościach, o których mowa w art. 138 ust. 2 pkt 1, z zastrzeże-

niem ust. 5 i 6. 2. Część renty rodzinnej, przysługującą osobie pełnoletniej innej niż wymieniona w

ust. 1 pkt 2, wypłaca się – na wniosek tej osoby – innej osobie pełnoletniej

uprawnionej do części tej renty rodzinnej albo osobie, która sprawowała opiekę

nad wnioskodawcą przed osiągnięciem pełnoletności, po uprzednim pouczeniu o

okolicznościach, o których mowa w art. 138 ust. 2 pkt 1. 3. W razie ujawnienia okoliczności powodujących konieczność dokonania podziału

renty po raz pierwszy lub zmiany warunków dotychczasowego podziału renty,

poz. 1166 oraz z 2013 r. poz. 1036.

organ rentowy wypłaca wyrównanie świadczenia od miesiąca ujawnienia tych

okoliczności. 4. Kwoty wypłacone przed dokonaniem podziału renty rodzinnej za okres, za który

ustala się ten podział:

1)

zalicza się na poczet kwot przysługujących w wyniku dokonania tego podziału, jeżeli za okres ten przysługuje wyrównanie świadczenia;

2)

nie podlegają dochodzeniu, jeżeli w wyniku podziału ustalono, że za okres ten przysługiwało świadczenie w niższej wysokości.

5. W przypadku pobytu sieroty zupełnej w zakładzie specjalnym, w domu dziecka

lub w placówce opiekuńczo-wychowawczej rentę rodzinną wraz z dodatkiem dla

sieroty zupełnej wpłaca się na rachunek oszczędnościowy w banku, wskazanym

przez kierownika placówki lub opiekuna ustanowionego przez sąd. 6. W przypadku pobytu w zakładzie specjalnym, w domu dziecka lub w placówce

opiekuńczo-wychowawczej więcej niż jednej sieroty zupełnej uprawnionych do

jednej renty rodzinnej, każdej z nich wypłaca się przysługującą jej część renty

oraz dodatek dla sieroty zupełnej. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio.

Art. 132.1 orzeczenie

Emerytowi lub renciście, który zamieszkał za granicą, świadczenie wypłaca się – na jego wniosek – osobie przez niego upoważnionej do odbioru, zamieszkałej w kraju albo na prowadzony w kraju rachunek płatniczy emeryta lub rencisty lub jego rachunek w banku, inny niż rachunek płatniczy, albo na wskazany przez niego, wydany w kraju, jego instrument płatniczy, na którym jest przechowywany pieniądz elektro-niczny, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej.

Art. 133.27 orzeczeń

1. W razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich

wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od

miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższe-

nia, jednak nie wcześniej niż:

1)

od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydano decyzję z urzędu, z zastrzeżeniem art. 107a ust. 3;

2)

za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, o którym mowa w pkt 1, jeżeli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego lub odwoławczego.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio również w razie ponownego ustalenia

prawa do świadczeń lub ich wysokości wskutek wznowienia postępowania przed

organami odwoławczymi albo wskutek kasacji, z tym że za miesiąc zgłoszenia

wniosku przyjmuje się miesiąc wniesienia wniosku o wznowienie postępowania

lub o kasację.

Art. 134.11 orzeczeń

1. Wypłatę świadczeń wstrzymuje się, jeżeli:

1)

powstaną okoliczności uzasadniające zawieszenie prawa do świadczeń lub ustanie tego prawa;

2)

osoba pobierająca świadczenia mimo pouczenia lub żądania organu rentowego nie przedłoży dowodów stwierdzających dalsze istnienie prawa do świadczeń;

3)

osoba uprawniona do świadczeń nie poddała się badaniu lekarskiemu lub psychologicznemu, bez uzasadnionych przyczyn, mimo wezwania organu rentowego;

4)

okaże się, że prawo do świadczeń nie istniało;

5)

świadczenia nie mogą być doręczone z przyczyn niezależnych od organu rentowego.

2. Wstrzymanie wypłaty świadczeń następuje poczynając od miesiąca:

1)

przypadającego po miesiącu, w którym ustało prawo do świadczenia ustalone wskutek okresowej niezdolności do pracy;

2)

w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1–4, albo od następnego miesiąca, jeżeli wcześniejsze wstrzymanie wypłaty nie było możliwe;

3)

za który przysługiwało świadczenie niedoręczone w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 5.

3. Przepis ust. 2 pkt 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli powstaną okoliczności uza-

sadniające zmniejszenie wysokości świadczeń. 4. Decyzji o wstrzymaniu wypłaty świadczeń nie wydaje się w przypadkach okre-

ślonych w art. 102 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 3.

Art. 135.6 orzeczeń

1. W razie ustania przyczyny powodującej wstrzymanie wypłaty świadczenia, wy-

płatę wznawia się od miesiąca ustania tej przyczyny, jednak nie wcześniej niż od

miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano z

urzędu decyzję o jej wznowieniu, z uwzględnieniem ust. 2. 2. W przypadkach określonych w art. 134 ust. 1 pkt 5 wypłatę świadczenia wzna-

wia się od miesiąca, w którym ją wstrzymano, jednak za okres nie dłuższy niż 3

lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym zgłoszono wniosek o wzno-

wienie wypłaty. 3. Jeżeli wstrzymanie wypłaty świadczeń nastąpiło na skutek błędu organu rento-

wego, wypłatę wznawia się poczynając od miesiąca, w którym je wstrzymano,

jednak za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w

którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano decyzję z urzędu

o jej wznowieniu.

Art. 136.1 orzeczenie

1. W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą,

świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z

którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku – mał-

żonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa

domowego, a w razie ich braku – innym członkom rodziny uprawnionym do

renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. 2. Osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu po-

stępowania o świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te

świadczenia wystąpiła. 3. Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 1, wygasają po upływie

12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba że

przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie

postępowania.

Art. 136a.

1. Kwotę emerytury lub renty przysługującej za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc

kwotę świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesią-

cu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które

świadczenie przysługuje. 2. W razie śmierci emeryta lub rencisty wstrzymanie wypłaty świadczenia następu-

je od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarł emeryt lub rencista.

Art. 136b.1 orzeczenie

1. Jeżeli z akt sprawy wynika konieczność ustanowienia dla osoby uprawnionej do

emerytury lub renty opiekuna prawnego, do czasu jego ustanowienia świadcze-

nia mogą być wypłacane osobie sprawującej faktyczną opiekę nad emerytem lub

rencistą, po uprzednim pouczeniu o konieczności poinformowania organu ren-

towego o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do

świadczenia albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części oraz

o obowiązku zwrotu świadczenia przez tę osobę, w przypadku gdy zostało po-

brane nienależnie. 2. Świadczenie jest wypłacane osobie sprawującej faktyczną opiekę nad emerytem

lub rencistą na podstawie oświadczenia o sprawowaniu tej opieki, potwierdzo-

nego przez organ, który z racji wykonywanych zadań posiada informacje doty-

czące sprawowania tej opieki.

Art. 137.

(uchylony).

Rozdział 4
Zwrot nienależnie pobranych świadczeń, egzekucja i potrącenia ze świadczeń

Art. 138.25 orzeczeń

1. Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. 2. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się:

1)

świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

2)

świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenia.

3. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się również

świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie

innej niż wskazana w decyzji tego organu. 4. Nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń za okres dłuż-

szy niż 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ

rentowy o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do

świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, a mimo

to świadczenia były jej nadal wypłacane, w pozostałych zaś wypadkach – za

okres dłuższy niż 3 lata, z zastrzeżeniem ust. 5. 5. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń w związku z osiągnięciem przychodów,

o których mowa w art. 104 ust. 1, podlegają zwrotowi za okres nie dłuższy niż 1

rok kalendarzowy poprzedzający rok, w którym wydano decyzję o rozliczeniu

świadczenia, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie powiadomiła organ rento-

wy o osiągnięciu przychodu, w pozostałych zaś przypadkach – za okres nie

dłuższy niż 3 lata kalendarzowe poprzedzające rok wydania tej decyzji. 6. Organ rentowy może odstąpić od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych

świadczeń w całości lub w części, zmniejszyć wysokość potrąceń, ustaloną

zgodnie z art. 140 ust. 4 pkt 1, lub zawiesić dokonywanie tych potrąceń na okres

nie dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczno-

ści.

Art. 138a.1 orzeczenie

Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także wydawca instrumentu płatniczego są obowiązani zwrócić Zakładowi kwoty świadczeń przekazane na ten rachunek albo instrument płatniczy, za miesiące następujące po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć świadczeniobiorcy; przepis art. 144 ust. 1 stosuje się odpowiednio.

Art. 139.5 orzeczeń

1. Ze świadczeń pieniężnych określonych w ustawie – po odliczeniu składki na

ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku do-

chodowego od osób fizycznych – podlegają potrąceniu, z uwzględnieniem art.

141, następujące należności:

1)

świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej, a następnie kwoty świadczenia lub świadczeń podlegające rozliczeniu w trybie określonym w art. 98 ust. 3;

2)

kwoty nienależnie pobranych emerytur, rent i innych świadczeń z tytułu:

a)

zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego za okres

przed dniem wejścia w życie ustawy,

b)

ubezpieczeń społecznych, o których mowa w ustawie o systemie ubez-

pieczeń społecznych, wraz z odsetkami za zwłokę w ich spłacie,

c)

zaopatrzenia określonego w odrębnych przepisach;

3)

sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie należności alimentacyjnych;

4)

należności alimentacyjne potrącane na wniosek wierzyciela na podstawie przedłożonego przez niego tytułu wykonawczego;

5)

sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;

6)

kwoty nienależnie pobranych zasiłków rodzinnych lub pielęgnacyjnych oraz świadczeń rodzinnych w razie braku możliwości potrącenia z wypłacanych zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych oraz świadczeń rodzinnych, wraz z odsetkami za zwłokę w ich spłacie;

6a)

kwoty nienależnie pobranego dodatku weterana poszkodowanego;

7)

kwoty nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego¹⁸⁾;

8)

zasiłki wypłacone z tytułu pomocy społecznej, jeżeli przy wypłacie zastrzeżono ich potrącanie, oraz zasiłek stały lub zasiłek okresowy wypłacone na podstawie przepisów o pomocy społecznej za okres, za który przyznano emeryturę lub rentę;

9)

zasiłki i świadczenia wypłacone na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu za okres, za który przyznano prawo do emerytury lub renty;

10)

z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych do świadczeń w domach pomocy społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych lub zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych – na wniosek dyrektorów tych placówek.

2. Odliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne nie może przekraczać zaliczki i

innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. 3. Potrącenia należności wymienionych w ust. 1 dokonuje się w kolejności podanej

w tym przepisie. 4. Przy dokonywaniu potrąceń, o których mowa w ust. 1 pkt 4, potrąca się w pierw-

szej kolejności alimenty zaległe za okres wskazany w tytule wykonawczym, pod

warunkiem uzyskania od wierzyciela oświadczenia, że nie zostały w inny sposób

uiszczone przez dłużnika.

Art. 140.6 orzeczeń

1. Potrącenia, o których mowa w art. 139, mogą być dokonywane, z zastrzeżeniem

art. 141, w następujących granicach:

1)

świadczeń alimentacyjnych, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3 – do wysokości 60% świadczenia;

2)

należności egzekwowanych związanych z:

a)

odpłatnością za pobyt w domach pomocy społecznej,

b)

odpłatnością za pobyt w zakładach opiekuńczo-leczniczych,

c)

odpłatnością za pobyt w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych,

do wysokości 50% świadczenia;

3)

innych egzekwowanych należności – do wysokości 25% świadczenia.

2. Jeżeli sumy, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3, mają być potrącane na rzecz

kilku wierzycieli, a łączna suma, która może być potrącona, nie wystarcza na

pełne pokrycie egzekwowanych należności, organ rentowy dokonuje przekaza-

nia potrąconych kwot po uzyskaniu rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego. Do

czasu uzyskania tego rozstrzygnięcia kwoty te pozostają w depozycie Zakładu. 2a. Przepisy ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku potrącania sum, o których

mowa w art. 139 ust. 1 pkt 5. 3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zbiegu egzekucji sum, o któ-

rych mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3, z potrąceniem należności alimentacyjnych, o

których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4. 4. Potrącenia, z zastrzeżeniem art. 141, nie mogą przekraczać:

1)

50% miesięcznego świadczenia – jeżeli potrąceniu podlegają należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w pkt 6–9;

2)

60% miesięcznego świadczenia – jeżeli potrąceniu podlegają należności alimentacyjne, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4;

3)

65% miesięcznego świadczenia – jeżeli potrąceniu podlegają należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 10.

5. Jeżeli należności alimentacyjne, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4, mają

być potrącane na rzecz kilku wierzycieli, a łączna suma, która może być potrą-

cona, nie wystarcza na pełne pokrycie tych należności, potrącenia ustala się pro-

porcjonalnie do wysokości udziału każdej z tych należności w łącznej sumie na-

leżności określonych w tytułach wykonawczych dla bieżących należności. 6. W przypadku zbiegu:

1)

potrąceń sum egzekwowanych, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3 i 5, potrącenia nie mogą przekraczać łącznie:

a)

60% świadczenia, jeżeli podlegają potrąceniu należności alimentacyjne,

b)

50% świadczenia, jeżeli podlegają potrąceniu należności inne niż ali-

mentacyjne, z zastrzeżeniem lit. c,

c)

25% świadczenia, jeżeli podlegają potrąceniu wyłącznie należności eg-

zekwowane, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3;

2)

potrąceń sum egzekwowanych, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3 i 5, z potrąceniami innych należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 6–9 – stosuje się odpowiednio przepis pkt 1 lit. a i b;

3)

potrąceń, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2 – stosuje się odpowiednio przepis pkt 1 lit. a i b.

6a. W przypadku zbiegu potrąceń, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 10, z potrą-

ceniami, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1–9, potrącenia nie mogą przekra-

czać łącznie 70% świadczenia. 7. Wysokość części świadczenia podlegającego egzekucjom, o których mowa w

ust. 1, oraz wysokość potrąceń, o których mowa w ust. 4, a także wysokość czę-

ści świadczenia podlegającego potrąceniom, o których mowa w ust. 6 i 6a, oraz

ustaloną orzeczeniem sądu, ugodą sądową lub aktem notarialnym procentową

wysokość potrąceń ze świadczeń z tytułu należności alimentacyjnych bez wska-

zania sposobu ich naliczania, ustala się od kwoty świadczenia przed odliczeniem

miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na

ubezpieczenie zdrowotne. 8. Przepisy ust. 1–7 stosuje się odpowiednio przy dokonywaniu potrąceń z renty

rodzinnej, do której uprawniona jest więcej niż jedna osoba, przy czym granice

potrąceń ustala się proporcjonalnie do części renty podlegającej tym potrące-

niom.

Art. 141.3 orzeczenia

1. Emerytury i renty są wolne od egzekucji i potrąceń, z zastrzeżeniem ust. 2, w

części odpowiadającej:

1)

50% kwoty najniższej emerytury lub renty – zależnie od rodzaju pobieranego przez emeryta (rencistę) świadczenia – przy potrącaniu:

a)

należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 3, wraz z kosztami i

opłatami egzekucyjnymi,

b)

należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 4,

c)

należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 5, wraz z kosztami i

opłatami egzekucyjnymi;

2)

60% kwoty najniższej emerytury lub renty – przy potrącaniu należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1 i 2 i 6–9;

3)

20% najniższej emerytury lub renty – przy potrącaniu należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 10.

2. Kwoty emerytur i rent przyznanych z uwzględnieniem okresów ubezpieczenia za

granicą, wolne od potrąceń i egzekucji, ustala się proporcjonalnie do wypłaca-

nego świadczenia. 3. Kwoty wolne od potrąceń i egzekucji ustala się dla emerytur i rent wraz ze

wszystkimi wzrostami, zwiększeniami, dodatkami oraz innymi świadczeniami

wypłacanymi wraz z emeryturą lub rentą na podstawie odrębnych przepisów, z

wyłączeniem świadczeń rodzinnych oraz dodatku dla sierot zupełnych, dodatku

pielęgnacyjnego i dodatku weterana poszkodowanego. 4. W razie zbiegu uprawnień do dwóch lub więcej świadczeń pieniężnych kwotę

wolną od egzekucji i potrąceń ustala się od jednego – wyższego świadczenia.

Art. 142.3 orzeczenia

W zakresie nieuregulowanym w art. 139–141 do egzekucji ze świadczeń pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego albo przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Art. 143.

W razie przyznania lub podwyższenia świadczeń za okres wsteczny organ rentowy ma prawo potrącić na zaspokojenie należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1 i 2, 4 i 6–10, kwotę wyrównania należną do miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym wydano decyzję ustalającą prawo do świadczeń lub decyzję ustalającą prawo do świadczeń w podwyższonej wysokości.

Art. 143a.

W przypadku dokonywania potrąceń należności z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych do świadczeń w placówkach, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 10, należności z tego tytułu przekazane za okres po dniu śmierci świadczeniobiorcy podlegają zwrotowi przez właściwą placówkę albo organ nadrzędny w stosunku do tej placówki. Przepis art. 134 ust. 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 144.

1. Od osób nieuprawnionych do pobierania świadczeń określonych w ustawie kwo-

ty nienależnie pobranych świadczeń, o których mowa w art. 138 ust. 2 i 3, pod-

legają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w admini-

stracji, na podstawie prawomocnej decyzji organu rentowego. 2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osób, którym wypłaca się świadczenie

zmniejszone wskutek osiągania przychodów określonych w art. 104 ust. 1, jeżeli

nie można potrącić nienależnie pobranych świadczeń, o których mowa w ust. 1,

na zasadach określonych w ustawie.

Dział X
Przepisy zmieniające, przejściowe i końcowe

Rozdział 1
Zmiany w przepisach obowiązujących

Art. 145–172.

(pominięte).¹⁹⁾

Rozdział 2
Przepisy przejściowe

Art. 173.11 orzeczeń

1. Dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem

wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za któ-

rych składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy. 1a. Kapitał początkowy ustala się także dla zwolnionych ze służby: żołnierzy zawo-

dowych i funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpie-

czeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowe-

go, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Stra-

ży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby

Więziennej, urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., jeżeli przed dniem 1 stycz-

nia 1999 r. pozostawali oni w służbie i nie mają ustalonego prawa do świadczeń

określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym tych osób. 1b. Przepis ust. 1a stosuje się również do funkcjonariuszy, o których mowa w ust.

1a, którzy po zwolnieniu ze służby nabyli prawo do policyjnego zaopatrzenia

emerytalnego, a następnie utracili to prawo w związku ze skazaniem prawomoc-

nym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe

umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykony-

waniem czynności służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub

osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec

którego orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za

przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione przed zwolnieniem ze służ-

by. 2. Kapitał początkowy stanowi równowartość kwoty obliczonej według zasad okre-

ślonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze

trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat. 3. Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy. 4. Pierwszej waloryzacji kapitału początkowego dokonuje się od dnia 1 czerwca

2000 r. przez pomnożenie tego kapitału wskaźnikiem wzrostu przeciętnego wy-

nagrodzenia z 1999 r., pomniejszonego o naliczone i potrącone od ubezpieczo-

nego składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, w stosunku do

przeciętnego wynagrodzenia za 1998 r. 5. Drugiej waloryzacji przeprowadzanej od dnia 1 czerwca 2001 r. dokonuje się na

zasadach określonych w art. 25 ust. 3–5, 9 i 10 oraz w art. 25a. 5a. Trzeciej waloryzacji przeprowadzanej od dnia 1 czerwca 2002 r. oraz kolejnych

dokonuje się na zasadach określonych w art. 25 ust. 3–8 i 10 oraz w art. 25a. 6. Kapitał początkowy ewidencjonowany jest na koncie ubezpieczonego. 6a. W wyniku przeprowadzonej waloryzacji kapitał początkowy nie może ulec obni-

żeniu.

Art. 174.6 orzeczeń

1. Kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnie-

niem ust. 2–12. 2. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wej-

ścia w życie ustawy:

1)

okresy składkowe, o których mowa w art. 6;

2)

okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;

3)

okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1–4 i 6–12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2.

3. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w

art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzo-

wych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r. 3a. Przepis art. 17 ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli nie można ustalić podstawy

wymiaru kapitału początkowego w myśl art. 15 ust. 1 dla ubezpieczonego uro-

dzonego przed dniem 31 grudnia 1968 r. z powodu nauki w szkole wyższej, o

której mowa w art. 7 pkt 9. 3b. Jeżeli okres wskazany do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego

obejmuje rok kalendarzowy, w którym ubezpieczony pozostawał w ubezpiecze-

niu społecznym na podstawie przepisów prawa polskiego jedynie przez część

miesięcy tego roku, do obliczenia stosunku sumy kwot podstaw wymiaru skła-

dek i kwot, o których mowa w art. 15 ust. 3, w okresie tego roku do przeciętnego

wynagrodzenia, przyjmuje się sumę kwot przeciętnego miesięcznego wynagro-

dzenia ogłoszonego za ten rok kalendarzowy odpowiednią do liczby miesięcy

pozostawania w ubezpieczeniu. 4. Do obliczenia kapitału początkowego dla osoby mającej ustalone prawo do renty

z tytułu niezdolności do pracy przyjmuje się, na jej wniosek, wskaźnik wysoko-

ści podstawy wymiaru renty przyjęty w decyzji ustalającej prawo do renty po raz

pierwszy lub ponownie ustalającej jej wysokość. W przypadku gdy renta została

przyznana przed dniem 15 listopada 1991 r., do ustalenia kapitału początkowego

przyjmuje się wskaźnik wysokości podstawy wymiaru ustalony w wyniku rewa-

loryzacji, chyba że po tej dacie ponownie była ustalana jego wysokość. 5. Jeżeli z powodu niemożności ustalenia podstawy wymiaru renty jej wysokość

została ustalona w kwocie najniższej renty, do ustalenia podstawy wymiaru ka-

pitału początkowego przyjmuje się najniższe wynagrodzenie pracowników obo-

wiązujące w okresie przyjętym do obliczenia podstawy wymiaru renty. 6. Przepisy ust. 5 stosuje się odpowiednio do ustalenia kapitału początkowego osób

uznanych za repatriantów. 7. Do obliczenia kapitału początkowego przyjmuje się kwotę bazową wynoszącą

100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym

1998 r. 8. Przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24%

tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczo-

nego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grud-

nia 1998 r. Współczynnik ten oblicza się według następującego wzoru:

gdzie:

„p” – oznacza współczynnik;

wiek ubezpieczonego – oznacza wiek w dniu 31 grudnia 1998 r.;

wiek emerytalny – oznacza 60 – dla kobiet i 65 – dla mężczyzn;

staż ubezpieczeniowy – oznacza udowodniony okres składkowy i nieskład-

kowy;

wymagany staż – oznacza 20 – dla kobiet i 25 – dla mężczyzn;

z zastrzeżeniem ust. 12. 9. Staż ubezpieczonego, o którym mowa w ust. 8, określa się w pełnych latach, z

tym że jeżeli ubezpieczony ma więcej niż 6 miesięcy tego stażu ponad pełne la-

ta, staż ten zaokrągla się w górę. 9a. Staż ubezpieczeniowy i wymagany staż, o których mowa w ust. 8, określa się w

dniach, jeżeli jest to dla ubezpieczonego korzystniejsze. 10. Wiek ubezpieczonego, o którym mowa w ust. 8, określa się w pełnych latach, z

tym że jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. ubezpieczony ma więcej niż 6 miesięcy

ponad wiek ustalony, to przyjmuje się pełne lata po zaokrągleniu w górę. 11. W przypadku gdy w momencie objęcia ubezpieczeniem po raz pierwszy, ubez-

pieczony nie ukończył 18 roku życia, we wzorze, o którym mowa w ust. 8, licz-

bę 18 zastępuje się faktycznym wiekiem, w którym powstał obowiązek ubezpie-

czenia. 12. Współczynnik, o którym mowa w ust. 8:

1)

zaokrągla się do setnych części procenta;

2)

nie może być wyższy od 100%.

13. Wartość współczynnika, obliczonego na podstawie ust. 8, w zależności od płci,

wieku ubezpieczonego oraz stażu ubezpieczeniowego w dniu 31 grudnia 1998 r.,

przedstawiona jest w tabeli, stanowiącej załącznik do ustawy.

Art. 175.1 orzeczenie

1. Ubezpieczeni oraz płatnicy składek zobowiązani są do przekazywania Zakłado-

wi, w terminie i trybie ustalonym przez organ rentowy, dokumentacji umożli-

wiającej ustalenie kapitału początkowego nie później niż do dnia 31 grudnia

2006 r. Przepisy art. 115 ust. 1–3, art. 116 ust. 5, art. 117, 121, 122 ust. 1, art.

123, 124 i 125 stosuje się odpowiednio. 1a. Płatnicy składek są zobowiązani do skompletowania dokumentacji umożliwiają-

cej ustalenie kapitału początkowego dla ubezpieczonych, za których przekazują

do Zakładu imienne raporty miesięczne, a następnie przekazania tej dokumenta-

cji na żądanie organu rentowego i w terminie wyznaczonym przez ten organ. 2. Dla osób, które nie pozostają w ubezpieczeniu, kapitał początkowy ustala się na

ich udokumentowany wniosek. 3. Ustalenie kapitału początkowego następuje w formie decyzji organu rentowego.

Organ rentowy wydaje decyzję w sprawie kapitału początkowego w terminie do

dnia 31 grudnia 2006 r. Od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainte-

resowanej środki odwoławcze określone w odrębnych przepisach. 4. Ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego następuje w okoliczno-

ściach określonych w art. 114. 5. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze roz-

porządzenia, szczegółowe zasady współpracy Zakładu z ubezpieczonymi i płat-

nikami składek w zakresie ustalania kapitału początkowego.

Art. 176.

Podstawę wymiaru emerytury i renty w 1999 r. stanowi ustalona, w sposób określony w art. 15 ust. 4 i 5, przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 19 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, lub wniosek o ponowne ustalenie wysokości tych świadczeń.

Art. 177.

W dniu wejścia w życie ustawy kwota bazowa stanowi 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym 1998 r. i wynosi 1220,89 zł.

Art. 178.

W okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 maja 1999 r. do przychodu, o którym mowa w art. 104 ust. 8, nie wlicza się płaconej przez ubezpieczonego składki z tytułu ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i chorobowego.

Art. 179.2 orzeczenia

Od 1 stycznia 1999 r. emerytury i renty przyznane od uposażeń osiągniętych przed tą datą na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym osób, o których mowa w art. 1 ust. 2, podlegają dodatkowej waloryzacji wskaźnikiem 104,3%.

Art. 180.7 orzeczeń

1. Osoby, którym w dniu wejścia w życie ustawy przysługują emerytury, renty z ty-

tułu niezdolności do pracy i renty rodzinne na podstawie:

1)

przepisów, o których mowa w art. 195,

2)

art. 19a ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. Nr 36, poz. 206, Nr 66, poz. 390 i Nr 92, poz. 540),

3)

ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o rewaloryzacji emerytur i rent dla osób, które ukończyły 80 lat, oraz o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. Nr 92, poz. 540)

–

zachowują prawo do tych świadczeń w wysokości ustalonej przed dniem wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2–5 i z uwzględnieniem ust. 6–9.

2. Wysokość świadczeń dla osób wymienionych w ust. 1 pkt 1 i 3, które zgłoszą

wniosek o przyznanie zwiększenia określonego w art. 56, oblicza się poprzez

doliczenie tego zwiększenia do kwoty przysługującego świadczenia. Kwota

emerytury lub renty wraz z tymi zwiększeniami nie może przekraczać 100%

podstawy wymiaru. Przepisy art. 73 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio. 3. Jeżeli osobie, o której mowa w ust. 2, przysługuje emerytura lub renta w kwocie

świadczenia najniższego, zwiększenie, o którym mowa w art. 56, dolicza się

przed podwyższeniem świadczenia do kwoty najniższej. 4. Do ustalenia wysokości oraz przy wypłacie rent rodzinnych przysługujących w

dniu wejścia w życie ustawy przepisy art. 74 i 131 stosuje się odpowiednio. 5. Świadczenia, o których mowa w ust. 1 i 2, wypłaca się z Funduszu, z tym że

koszty tych świadczeń – w części odpowiadającej części składkowej emerytury

lub renty rolniczej, zwiększeniu z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie

społeczne rolników za cały udowodniony okres pracy w gospodarstwie rolnym,

w tym również przypadający wcześniej niż 25 lat przed ustaleniem prawa do

emerytury lub renty oraz podwyższeniu do kwoty najniższej emerytury lub renty

– podlegają odpowiedniej refundacji z funduszu emerytalno-rentowego określo-

nego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. 6. Emerytury i renty, o których mowa w ust. 1, podlegają waloryzacji na zasadach

określonych w ustawie. 7. W razie złożenia wniosku o ponowne ustalenie wysokości świadczenia:

1)

przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów składkowych lub nieskładkowych stosuje się art. 112 i 113;

2)

przez zmianę okresu, z którego podstawę wymiaru składki przyjmuje się jako podstawę wymiaru świadczenia, stosuje się odpowiednio art. 110 lub art. 111.

8. Do ustalenia wysokości świadczeń dla osób wymienionych w ust. 1 pkt 1, które

zgłoszą wniosek o zastosowanie przeliczników do okresów pracy górniczej, sto-

suje się odpowiednio przepisy art. 51 lub 52. 9. W razie przyznania emerytury osobie, która wcześniej miała ustalone prawo do

renty z tytułu niezdolności do pracy, przyjmuje się wszystkie okresy uwzględ-

nione w decyzji o przyznaniu renty z tytułu niezdolności do pracy lub o ponow-

nym ustaleniu jej wysokości.

Art. 181.1 orzeczenie

Prawo do górniczej renty rodzinnej ustalonej na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 195 pkt 6, zachowuje wdowa, która zawarła ponownie związek małżeński przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli:

1)

wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa, uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu;

2)

po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy osiągnie wiek 50 lat życia albo stanie się niezdolna do pracy, jeżeli nie wychowuje co najmniej jednego z dzieci, wnuków lub rodzeństwa, uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym mężu.

Art. 182.

Ubezpieczeni urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r., do których nie stosuje się art. 46– 47, 50, 50a oraz 50e, zgłaszają wnioski o emeryturę bezpośrednio w organie rentowym.

Art. 183.2 orzeczenia

1. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej urodzonej po dniu 31

grudnia 1948 r., z wyjątkiem ubezpieczonych, którzy pobrali emeryturę na pod-

stawie przepisów art. 46 lub 50, o ile osoba ta nie była członkiem otwartego

funduszu emerytalnego albo złożyła wniosek o przekazanie środków zgroma-

dzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem

Zakładu, na dochody budżetu państwa, która osiągnęła wiek uprawniający do

emerytury w roku kalendarzowym 2009, wynosi:

1)

80% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz

2)

20% emerytury obliczonej na podstawie art. 26.

2. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o której mowa w ust. 1,

która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2010,

wynosi:

1)

70% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz

2)

30% emerytury obliczonej na podstawie art. 26.

3. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o której mowa w ust. 1,

która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2011,

wynosi:

1)

55% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz

2)

45% emerytury obliczonej na podstawie art. 26.

4. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o której mowa w ust. 1,

która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2012,

wynosi:

1)

35% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz

2)

65% emerytury obliczonej na podstawie art. 26.

5. Emerytura przyznana na wniosek osoby ubezpieczonej, o której mowa w ust. 1,

która osiągnęła wiek uprawniający do emerytury w roku kalendarzowym 2013

albo 2014, wynosi:

1)

20% emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz

2)

80% emerytury obliczonej na podstawie art. 26.

6. Do ponownego ustalenia wysokości emerytury, o której mowa w ust. 1–5, z tytu-

łu podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym po dniu przyznania

emerytury stosuje się art. 108.

Art. 183a.

Przepisów art. 183 nie stosuje się do emerytur przyznanych ubezpieczonym, którzy prawa do emerytury nabyli na podstawie art. 50a lub 50e.

Art. 184.105 orzeczeń

1. Ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura

po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wej-

ścia w życie ustawy osiągnęli:

1)

okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz

2)

okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

2. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia

do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środ-

ków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za po-

średnictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. 3. Przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury ubezpieczonego, który złożył

wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym fun-

duszu emerytalnym na dochody budżetu państwa, składki na ubezpieczenie eme-

rytalne, zaewidencjonowane na jego koncie w Zakładzie, zwiększa się przez

pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22, stanowiącym stosunek peł-

nej wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne do wysokości zaewidencjo-

nowanej na koncie ubezpieczonego w Zakładzie.

Art. 185.

1. Przy ustalaniu wysokości emerytury dla osób nabywających prawo do emerytury

w wieku określonym w art. 184 kapitał początkowy podlega przeliczeniu po-

przez dodanie do okresów składkowych okresu równego różnicy pomiędzy wie-

kiem emerytalnym, o którym mowa w art. 24, a faktycznym wiekiem przejścia

na emeryturę. Do przeliczonego kapitału początkowego stosuje się przepisy art.

173 ust. 3–6. 2. Okresy składkowe, o których mowa w ust. 1, ustala się z dokładnością do pełne-

go miesiąca.

Art. 186.6 orzeczeń

1. Rozpatrzeniu na podstawie ustawy podlegają wnioski:

1)

osób, które nie odpowiadały warunkom wymaganym do uzyskania prawa do emerytury lub renty na podstawie przepisów dotychczasowych, jeżeli osoby te odpowiadają warunkom do uzyskania świadczeń na podstawie ustawy;

2)

osób, które przedłożyły nowe dowody mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość.

2. Przepisy ustawy stosuje się do wniosków o świadczenia zgłoszonych:

1)

począwszy od dnia wejścia w życie ustawy;

2)

przed dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli choćby jeden z warunków do uzyskania prawa do świadczenia został spełniony, poczynając od tego dnia.

3.²⁰⁾ Do wniosków osób urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r., które do dnia

wejścia w życie ustawy nie zgłosiły wniosku o emeryturę, mimo że spełniły wa-

runki do nabycia prawa do tego świadczenia – stosuje się przepisy ustaw i dekre-

tu wymienionych w art. 195 dotyczące warunków nabycia prawa do emerytury,

chyba że przepisy ustawy są dla tych osób korzystniejsze. 4. Prawo do emerytury określonej w art. 28 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 166,

w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zacho-

wuje poseł lub senator, który do dnia 31 grudnia 1997 r. spełnił warunki wyma-

gane do jej przyznania.

Art. 187.

Orzekanie w sprawach niezdolności do pracy osób mających ustalone prawo do renty na podstawie przepisów obowiązujących w dniu 31 sierpnia 1997 r., w przypadkach gdy osoby te mają wyznaczone kontrolne badania stopnia ich niezdolności do pracy, następuje przy zastosowaniu przepisów art. 12–14.

Art. 188.

Potrąceń z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego będącego jednocześnie płatnikiem składek, za okres poprzedzający nabycie prawa do pobieranej emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy albo renty rodzinnej po tym ubezpieczonym, ustalonych przed dniem wejścia w życie ustawy, dokonuje się na zasadach określonych w ustawie dla świadczeń wypłacanych w kwocie zaliczkowej.

Art. 189.

Do czasu wprowadzenia zewnętrznej wymienialności złotego świadczenia przekazywane za granicę, na podstawie umów międzynarodowych, przelicza się ze złotych na walutę obcą (wymienialną) według kursu tej waluty, obowiązującego w dniu dokonywania przeliczenia przez organ rentowy.

Art. 190.

1. Członków rodziny emeryta lub rencisty, odbywającego karę pozbawienia wolno-

ści na mocy orzeczenia sądu, którym wypłacano przysługujące emerytowi lub

renciście świadczenia w całości lub w części, uznaje się począwszy od dnia wej-

ścia w życie ustawy za osoby, o których mowa w art. 130 ust. 3 pkt 2, bez ko-

nieczności ich wskazania przez osobę uprawnioną do świadczeń. 2. Osobom tym wypłaca się świadczenia określone ustawą, po uprzednim poucze-

niu o okolicznościach, o których mowa w art. 138 ust. 2 pkt 1. 3. W razie wydania orzeczenia uniewinniającego lub umarzającego postępowanie

emerytowi lub renciście wypłaca się, za cały okres pozbawienia wolności przy-

padający przed dniem wejścia w życie ustawy, część świadczenia, której wypła-

ta była wstrzymana na podstawie art. 85 ust. 1 lub 4 ustawy wymienionej w art.

195 pkt 5.

Art. 191.

1. Ponowne ustalenie wysokości świadczenia, przy uwzględnieniu nowych okresów

składkowych, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 8, następuje na wniosek zainte-

resowanego, z tym że świadczenia w podwyższonej wysokości wypłaca się od

miesiąca, w którym zgłoszony został ten wniosek, i nie wcześniej niż od dnia

wejścia w życie ustawy. 2. Do emerytur i rent podlegających zawieszeniu lub zmniejszeniu w związku z

osiąganiem dochodów w 1998 r. stosuje się, zamiast przepisów art. 103–106,

przepisy art. 24 i 25 ustawy, o której mowa w art. 195 pkt 9. 3. Do potrąceń i egzekucji ze świadczeń pieniężnych określonych w ustawie, doko-

nywanych na podstawie przepisów dotychczasowych, począwszy od dnia wej-

ścia w życie ustawy, stosuje się przepisy art. 139–141, 143 i 144.

Art. 192.1 orzeczenie

Ilekroć przepisy odsyłają do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin oraz o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw, należy przez to rozumieć odesłanie do przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Art. 193.1 orzeczenie

1. Zasiłek chorobowy, do którego prawo określone w przepisach wymienionych w

art. 147, 149, 154, art. 195 pkt 2 i 3 powstało przed dniem wejścia w życie usta-

wy, wypłaca się w wysokości i na zasadach określonych w przepisach dotych-

czasowych za cały okres nieprzerwanej niezdolności do pracy z powodu choro-

by. 2. Przepis ust. 1 stosuje się do zasiłku wyrównawczego, macierzyńskiego, opiekuń-

czego i świadczenia rehabilitacyjnego. 3. Wysokość świadczenia rehabilitacyjnego przyznanego po zakończeniu pobiera-

nia zasiłku chorobowego ustalonego według dotychczasowych przepisów ustala

się z uwzględnieniem podstawy wymiaru zasiłku chorobowego ustalonej według

dotychczasowych zasad.

Art. 194.14 orzeczeń

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustaw i dekretu wymienionych w art. 195, jeżeli nie są sprzeczne z przepisami niniejszej ustawy.

Art. 194a.8 orzeczeń

1. Emerytury i renty przysługujące na podstawie ustawy, które zostały obliczone od

kwoty bazowej stanowiącej mniej niż 100% przeciętnego wynagrodzenia, pod-

legają przeliczeniu. 2. Przeliczenie emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy polega na ponow-

nym obliczeniu świadczenia od kwoty bazowej określonej w ust. 4 i 5. 3. Przeliczenie renty rodzinnej polega na ponownym jej obliczeniu jako odpowied-

niego procentu świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu, przeliczonego

zgodnie z ust. 2. 4. Dla świadczeń przysługujących emerytom i rencistom urodzonym przed dniem 1

stycznia 1930 r. podwyższa się kwotę bazową do:

1)

96,5% przeciętnego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia wysokości świadczenia w dniu jego przyznania – od dnia 1 marca 2005 r.;

2)

100% przeciętnego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia wysokości świadczenia w dniu jego przyznania – od dnia 1 marca 2006 r.

5. Dla świadczeń przysługujących emerytom i rencistom urodzonym po dniu 31

grudnia 1929 r. podwyższa się kwotę bazową do 100% przeciętnego wynagro-

dzenia przyjętego do ustalenia wysokości świadczenia w dniu jego przyznania –

od dnia 1 marca 2008 r. 6. Przeliczona emerytura i renta podlega podwyższeniu w ramach waloryzacji

przypadających do dnia, od którego przysługuje prawo do świadczenia w przeli-

czonej wysokości, a jeżeli wypłata była wstrzymana – z uwzględnieniem walo-

ryzacji przypadających w okresie do dnia jej wznowienia. 7. Emerytury i renty przelicza się z urzędu, a jeżeli wypłata świadczenia jest

wstrzymana – po jej wznowieniu.

Art. 194b.

1. Osobom pobierającym świadczenia ustalone w kwocie nie wyższej niż kwota

najniższej emerytury lub renty przysługuje jednorazowa wypłata w wysokości:

1)

100 zł – dla osób pobierających emeryturę, rentę z tytułu całkowitej nie-zdolności do pracy lub rentę rodzinną;

2)

75 zł – dla osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

2. Realizacja wypłaty następuje w marcu 2005 r. i w marcu 2006 r. 3. Jednorazowa wypłata nie przysługuje w tym roku kalendarzowym, w którym

przeprowadzono waloryzację emerytur i rent. 4. Jednorazowa wypłata finansowana jest ze środków budżetu państwa.

Art. 194c.1 orzeczenie

Jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 30 września 2011 r. emeryt pobierał emeryturę, do której prawo zostało zawieszone od dnia 1 października 2011 r. na podstawie art. 103a, może zgłosić wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury na zasadach określonych w art. 194d–194h, o ile nie pobrał emerytury wskutek tego zawieszenia przez co najmniej 18 miesięcy.

Art. 194d.

Jeżeli z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości emerytury wystąpi emeryt, któremu świadczenie obliczono zgodnie z art. 53, wysokość emerytury oblicza się na nowo zgodnie z tym przepisem.

Art. 194e.

1. Emeryt, któremu przyznano emeryturę na podstawie art. 24 ust. 1 i obliczono jej

wysokość zgodnie z art. 26, może zgłosić wniosek o ponowne ustalenie wysoko-

ści emerytury na zasadach określonych w ust. 2–5. 2. Wysokość emerytury oblicza się według zasad określonych w art. 26. 3. Podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emery-

talne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie

ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku

o ponowne ustalenie wysokości emerytury oraz zwaloryzowanego kapitału po-

czątkowego po pomniejszeniu o kwotę stanowiącą iloczyn kwoty pobieranej

emerytury, ustalonej na dzień jej przyznania po raz pierwszy w wysokości przed

odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na

ubezpieczenie zdrowotne oraz liczby miesięcy pobierania tej emerytury. 4. Do ustalenia wysokości emerytury przyjmuje się wiek ubezpieczonego w dniu

zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury. 5. Jeżeli wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury złożył członek otwar-

tego funduszu emerytalnego, przepis art. 108 ust. 2a stosuje się odpowiednio.

Art. 194f.

Jeżeli z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości emerytury wystąpi emeryt, któremu przyznano emeryturę na podstawie art. 24 ust. 1 i obliczono jej wysokość zgodnie z art. 183 ust. 1 lub 2, wysokość emerytury ustala się na nowo zgodnie z art. 183 ust. 1 lub 2 – z tym, że podstawę obliczenia emerytury w części ustalonej zgodnie z art. 26, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 194e ust. 3, pomniejsza się w proporcji do części emerytury obliczonej zgodnie z art. 183 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 pkt 2.

Art. 194g.

Przepisy art. 194e stosuje się do emerytur obliczonych zgodnie z art. 55.

Art. 194h.

1. Ponowne ustalenie wysokości emerytury następuje na wniosek zgłoszony nie

wcześniej niż po ustaniu ubezpieczeń emerytalnych i rentowych. 2. Jeżeli w wyniku ponownego ustalenia emerytura jest niższa, świadczenie przy-

sługuje w dotychczasowej wysokości. 3. Ustalenie wysokości emerytury zgodnie z art. 194c–194g może nastąpić tylko

raz.

Rozdział 3
Przepisy końcowe i uchylające

Art. 195.7 orzeczeń

Tracą moc:

1)

art. 2 pkt 1 lit. a i e, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 6, art. 6 pkt 1, art. 7 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 3, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 13, art. 17, art. 18, art. 19 pkt 1 i art. 20 ustawy z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 31, poz. 145, z 1986 r. Nr 42, poz. 202, z 1989 r. Nr 35, poz. 190, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1996 r. Nr 100, poz. 461, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 oraz z 1998 r. Nr 137, poz. 887);

2)

art. 6 ust. 1 pkt 4 i 7, ust. 2 pkt 3, art. 15–18, art. 24, art. 33 ust. 1–3 i art. 41 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz. U. z 1995 r. Nr 65, poz. 333 i Nr 128, poz. 617, z 1996 r. Nr 100, poz. 461, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 oraz z 1998 r. Nr 137, poz. 887);

3)

art. 1, 2, 3 pkt 3, 5 i 9, ust. 2 pkt 3 i ust. 3, art. 13–16, art. 18–20, art. 22, art. 25, art. 26, art. 28 dekretu z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 27, poz. 135, z 1989 r. Nr 35, poz. 190, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1996 r. Nr 100, poz. 461 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153);

4)

art. 5 pkt 4 i 7, art. 9, art. 11 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 12, art. 15 ust. 2 i 3, art. 16, art. 17, art. 21, art. 29, art. 31 ustawy z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 104, poz. 450 i Nr 110, poz. 474, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1996 r. Nr 100, poz. 461 i Nr 124, poz. 585, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887);

5)

ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267, z 1984 r. Nr 52, poz. 268 i 270, z 1986 r. Nr 1, poz. 1, z 1989 r. Nr 35, poz. 190 i 192, z 1990 r. Nr 10, poz. 58 i 61, Nr 36, poz. 206, Nr 66, poz. 390 i Nr 87, poz. 506, z 1991 r. Nr 7, poz. 24, Nr 80, poz. 350 i Nr 94, poz. 422, z 1992 r. Nr 21, poz. 84 i Nr 64, poz. 321, z 1994 r. Nr 74, poz. 339 i Nr 108, poz. 516, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1996 r. Nr 100, poz. 461, Nr 136, poz. 636 i Nr 147, poz. 687, z 1997 r. Nr 93, poz. 569 i Nr 111, poz. 725 oraz z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756);

6)

ustawa z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (Dz. U. z 1995 r. Nr 30, poz. 154, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 oraz z 1998 r. Nr 74, poz. 473);

7)

ustawa z dnia 28 kwietnia 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 23, poz. 99, z 1985 r. Nr 20, poz. 85, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1997 r. Nr 43, poz. 272 oraz z 1998 r. Nr 66, poz. 431);

8)

art. 7 ust. 1 pkt 4 i 7, ust. 2 pkt 3, art. 11, art. 12 pkt 3, art. 17, 21, 22, 24, 25, 33, 34, 36 i 37 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych (Dz. U. Nr 29, poz. 156, z 1990 r. Nr 36, poz. 206, z 1991 r. Nr 104, poz. 450, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1996 r. Nr 100, poz. 461, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 oraz z 1998 r. Nr 137, poz. 887);

9)

ustawa z dnia 7 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 21, poz. 84, z 1993 r. Nr 127, poz. 583 i Nr 129, poz. 602, z 1994 r. Nr 84, poz. 385, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, Nr 95, poz. 473 i Nr 138, poz. 681, z 1996 r. Nr 87, poz. 395, Nr 100, poz. 461, Nr 136, poz. 636 i Nr 147, poz. 687, z 1997 r. Nr 30, poz. 164, Nr 106, poz. 676, Nr 111, poz. 725 i Nr 141, poz. 943 oraz z 1998 r. Nr 55, poz. 351);

10)

art. 2–4 ustawy z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 385 oraz z 1997 r. Nr 30, poz. 164);

11)

ustawa z dnia 25 października 1996 r. o waloryzacji emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 136, poz. 636).

Art. 196.4 orzeczenia

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z tym że art. 182 wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

Załącznik do ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

Mężczyźni Aby uzyskać pełną kwotę ba- staż wiek

zową

Część elementu socjalnego wynoszącego 24% kwoty bazowej przypisana w kapitale początkowym:

25 65

Staż

Wiek 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

16 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

17 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

18 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

19 2,92% 4,13% 5,05% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

20 4,13% 5,83% 7,15% 8,25% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

21 5,05% 7,15% 8,75% 10,11% 11,30% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

22 5,83% 8,25% 10,11% 11,67% 13,05% 14,29% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

23 6,52% 9,23% 11,30% 13,05% 14,59% 15,98% 17,26% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

24 7,15% 10,11% 12,38% 14,29% 15,98% 17,50% 18,91% 20,21% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

25 7,72% 10,92% 13,37% 15,44% 17,26% 18,91% 20,42% 21,83% 23,16% 0,00% 0,00% 0,00%

26 8,25% 11,67% 14,29% 16,50% 18,45% 20,21% 21,83% 23,34% 24,75% 26,09% 0,00% 0,00%

27 8,75% 12,38% 15,16% 17,50% 19,57% 21,44% 23,16% 24,75% 26,26% 27,68% 29,03% 0,00%

28 9,23% 13,05% 15,98% 18,45% 20,63% 22,60% 24,41% 26,09% 27,68% 29,17% 30,60% 31,96%

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

29 9,68% 13,68% 16,76% 19,35% 21,64% 23,70% 25,60% 27,37% 29,03% 30,60% 32,09% 33,52%

30 10,11% 14,29% 17,50% 20,21% 22,60% 24,75% 26,74% 28,58% 30,32% 31,96% 33,52% 35,01%

31 10,52% 14,88% 18,22% 21,04% 23,52% 25,76% 27,83% 29,75% 31,56% 33,26% 34,89% 36,44%

32 10,92% 15,44% 18,91% 21,83% 24,41% 26,74% 28,88% 30,87% 32,75% 34,52% 36,20% 37,81%

33 11,30% 15,98% 19,57% 22,60% 25,26% 27,68% 29,89% 31,96% 33,90% 35,73% 37,47% 39,14%

34 11,67% 16,50% 20,21% 23,34% 26,09% 28,58% 30,87% 33,01% 35,01% 36,90% 38,70% 40,42%

35 12,03% 17,01% 20,83% 24,06% 26,90% 29,46% 31,82% 34,02% 36,09% 38,04% 39,89% 41,67%

36 12,38% 17,50% 21,44% 24,75% 27,68% 30,32% 32,75% 35,01% 37,13% 39,14% 41,05% 42,88%

37 12,72% 17,98% 22,03% 25,43% 28,43% 31,15% 33,64% 35,97% 38,15% 40,21% 42,17% 44,05%

38 13,05% 18,45% 22,60% 26,09% 29,17% 31,96% 34,52% 36,90% 39,14% 41,26% 43,27% 45,19%

39 13,37% 18,91% 23,16% 26,74% 29,89% 32,75% 35,37% 37,81% 40,11% 42,28% 44,34% 46,31%

40 13,68% 19,35% 23,70% 27,37% 30,60% 33,52% 36,20% 38,70% 41,05% 43,27% 45,38% 47,40%

41 13,99% 19,79% 24,23% 27,98% 31,28% 34,27% 37,02% 39,57% 41,97% 44,24% 46,40% 48,47%

42 14,29% 20,21% 24,75% 28,58% 31,96% 35,01% 37,81% 40,42% 42,88% 45,19% 47,40% 49,51%

43 14,59% 20,63% 25,26% 29,17% 32,62% 35,73% 38,59% 41,26% 43,76% 46,13% 48,38% 50,53%

44 14,88% 21,04% 25,76% 29,75% 33,26% 36,44% 39,36% 42,07% 44,63% 47,04% 49,34% 51,53%

45 15,16% 21,44% 26,26% 30,32% 33,90% 37,13% 40,11% 42,88% 45,48% 47,94% 50,28% 52,51%

46 15,44% 21,83% 26,74% 30,87% 34,52% 37,81% 40,84% 43,66% 46,31% 48,82% 51,20% 53,47%

47 15,71% 22,22% 27,21% 31,42% 35,13% 38,48% 41,57% 44,43% 47,13% 49,68% 52,10% 54,42%

48 15,98% 22,60% 27,68% 31,96% 35,73% 39,14% 42,28% 45,19% 47,94% 50,53% 53,00% 55,35%

49 16,24% 22,97% 28,13% 32,49% 36,32% 39,79% 42,97% 45,94% 48,73% 51,36% 53,87% 56,27%

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

50 16,50% 23,34% 28,58% 33,01% 36,90% 40,42% 43,66% 46,68% 49,51% 52,19% 54,73% 57,17%

Mężczyźni Część elementu socjalnego wynoszącego 24% kwoty bazowej przypisana w kapitale początkowym:

Staż

Wiek 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

16 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

17 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

18 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

19 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

20 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

21 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

22 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

23 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

24 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

25 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

26 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

27 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

28 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

29 34,89% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

30 36,44% 37,81% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

31 37,92% 39,36% 40,74% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

32 39,36% 40,84% 42,28% 43,66% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

33 40,74% 42,28% 43,76% 45,19% 46,59% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

34 42,07% 43,66% 45,19% 46,68% 48,11% 49,51% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

35 43,37% 45,01% 46,59% 48,11% 49,59% 51,03% 52,43% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

36 44,63% 46,31% 47,94% 49,51% 51,03% 52,51% 53,95% 55,35% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

37 45,85% 47,58% 49,25% 50,86% 52,43% 53,95% 55,43% 56,87% 58,27% 0,00% 0,00% 0,00%

38 47,04% 48,82% 50,53% 52,19% 53,79% 55,35% 56,87% 58,35% 59,79% 61,19% 0,00% 0,00%

39 48,20% 50,02% 51,78% 53,47% 55,12% 56,72% 58,27% 59,79% 61,26% 62,70% 64,11% 0,00%

40 49,34% 51,20% 53,00% 54,73% 56,42% 58,05% 59,64% 61,19% 62,70% 64,18% 65,62% 67,03%

41 50,44% 52,35% 54,19% 55,96% 57,69% 59,36% 60,98% 62,57% 64,11% 65,62% 67,10% 68,54%

42 51,53% 53,47% 55,35% 57,17% 58,93% 60,63% 62,30% 63,91% 65,49% 67,03% 68,54% 70,02%

43 52,59% 54,58% 56,49% 58,35% 60,14% 61,89% 63,58% 65,23% 66,84% 68,42% 69,95% 71,46%

44 53,63% 55,66% 57,61% 59,50% 61,33% 63,11% 64,84% 66,52% 68,17% 69,77% 71,34% 72,87%

45 54,66% 56,72% 58,71% 60,63% 62,50% 64,31% 66,08% 67,79% 69,47% 71,10% 72,70% 74,26%

46 55,66% 57,76% 59,79% 61,75% 63,65% 65,49% 67,29% 69,04% 70,74% 72,41% 74,03% 75,63%

47 56,64% 58,78% 60,85% 62,84% 64,77% 66,65% 68,48% 70,26% 71,99% 73,69% 75,34% 76,96%

48 57,61% 59,79% 61,89% 63,91% 65,88% 67,79% 69,65% 71,46% 73,22% 74,95% 76,63% 78,28%

49 58,56% 60,78% 62,91% 64,97% 66,97% 68,91% 70,80% 72,64% 74,43% 76,19% 77,90% 79,57%

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

50 59,50% 61,75% 63,91% 66,01% 68,04% 70,02% 71,93% 73,80% 75,63% 77,40% 79,14% 80,85%

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

Mężczyźni Część elementu socjalnego wynoszącego 24% kwoty bazowej przypisana w kapitale początkowym:

Staż

Wiek 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35

16 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

17 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

18 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

19 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

20 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

21 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

22 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

23 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

24 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

25 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

26 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

27 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

28 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

29 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

30 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

31 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

32 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

33 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

34 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

35 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

36 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

37 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

38 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

39 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

40 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

41 69,95% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

42 71,46% 72,87% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

43 72,93% 74,38% 75,79% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

44 74,38% 75,85% 77,29% 78,71% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

45 75,79% 77,29% 78,77% 80,21% 81,63% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

46 77,18% 78,71% 80,21% 81,68% 83,13% 84,55% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

47 78,55% 80,11% 81,63% 83,13% 84,60% 86,05% 87,47% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

48 79,89% 81,48% 83,03% 84,55% 86,05% 87,52% 88,97% 90,39% 0,00% 0,00% 0,00%

49 81,21% 82,82% 84,40% 85,95% 87,47% 88,97% 90,44% 91,88% 93,31% 0,00% 0,00%

50 82,51% 84,15% 85,75% 87,32% 88,87% 90,39% 91,88% 93,35% 94,80% 96,23% 0,00%

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

Kobiety Aby uzyskać pełną kwotę staż wiek

bazową Część elementu socjalnego wynoszącego 24% kwoty bazowej przypisana w kapitale początkowym:

20 60

Staż

Wiek 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14

16 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

17 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

18 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

19 3,45% 4,88% 5,98% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

20 4,88% 6,90% 8,45% 9,76% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

21 5,98% 8,45% 10,35% 11,95% 13,36% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

22 6,90% 9,76% 11,95% 13,80% 15,43% 16,90% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

23 7,72% 10,91% 13,36% 15,43% 17,25% 18,90% 20,41% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

24 8,45% 11,95% 14,64% 16,90% 18,90% 20,70% 22,36% 23,90% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

25 9,13% 12,91% 15,81% 18,26% 20,41% 22,36% 24,15% 25,82% 27,39% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

26 9,76% 13,80% 16,90% 19,52% 21,82% 23,90% 25,82% 27,60% 29,28% 30,86% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

27 10,35% 14,64% 17,93% 20,70% 23,15% 25,35% 27,39% 29,28% 31,05% 32,73% 34,33% 0,00% 0,00% 0,00%

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

28 10,91% 15,43% 18,90% 21,82% 24,40% 26,73% 28,87% 30,86% 32,73% 34,50% 36,19% 37,80% 0,00% 0,00%

29 11,44% 16,18% 19,82% 22,89% 25,59% 28,03% 30,28% 32,37% 34,33% 36,19% 37,95% 39,64% 41,26% 0,00%

30 11,95% 16,90% 20,70% 23,90% 26,73% 29,28% 31,62% 33,81% 35,86% 37,80% 39,64% 41,40% 43,09% 44,72%

31 12,44% 17,59% 21,55% 24,88% 27,82% 30,47% 32,91% 35,19% 37,32% 39,34% 41,26% 43,09% 44,85% 46,55%

32 12,91% 18,26% 22,36% 25,82% 28,87% 31,62% 34,16% 36,51% 38,73% 40,82% 42,82% 44,72% 46,55% 48,30%

33 13,36% 18,90% 23,15% 26,73% 29,88% 32,73% 35,36% 37,80% 40,09% 42,26% 44,32% 46,29% 48,18% 50,00%

34 13,80% 19,52% 23,90% 27,60% 30,86% 33,81% 36,51% 39,04% 41,40% 43,64% 45,77% 47,81% 49,76% 51,64%

35 14,23% 20,12% 24,64% 28,45% 31,81% 34,85% 37,64% 40,24% 42,68% 44,99% 47,18% 49,28% 51,29% 53,23%

36 14,64% 20,70% 25,35% 29,28% 32,73% 35,86% 38,73% 41,40% 43,92% 46,29% 48,55% 50,71% 52,78% 54,77%

37 15,04% 21,27% 26,05% 30,08% 33,63% 36,84% 39,79% 42,54% 45,12% 47,56% 49,88% 52,10% 54,23% 56,27%

38 15,43% 21,82% 26,73% 30,86% 34,50% 37,80% 40,82% 43,64% 46,29% 48,80% 51,18% 53,45% 55,63% 57,74%

39 15,81% 22,36% 27,39% 31,62% 35,36% 38,73% 41,83% 44,72% 47,43% 50,00% 52,44% 54,77% 57,01% 59,16%

40 16,18% 22,89% 28,03% 32,37% 36,19% 39,64% 42,82% 45,77% 48,55% 51,18% 53,67% 56,06% 58,35% 60,55%

41 16,55% 23,40% 28,66% 33,09% 37,00% 40,53% 43,78% 46,80% 49,64% 52,33% 54,88% 57,32% 59,66% 61,91%

42 16,90% 23,90% 29,28% 33,81% 37,80% 41,40% 44,72% 47,81% 50,71% 53,45% 56,06% 58,55% 60,94% 63,25%

43 17,25% 24,40% 29,88% 34,50% 38,58% 42,26% 45,64% 48,80% 51,75% 54,55% 57,22% 59,76% 62,20% 64,55%

44 17,59% 24,88% 30,47% 35,19% 39,34% 43,09% 46,55% 49,76% 52,78% 55,63% 58,35% 60,94% 63,43% 65,83%

45 17,93% 25,35% 31,05% 35,86% 40,09% 43,92% 47,43% 50,71% 53,79% 56,69% 59,46% 62,11% 64,64% 67,08%

46 18,26% 25,82% 31,62% 36,51% 40,82% 44,72% 48,30% 51,64% 54,77% 57,74% 60,55% 63,25% 65,83% 68,31%

47 18,58% 26,28% 32,18% 37,16% 41,55% 45,51% 49,16% 52,55% 55,74% 58,76% 61,62% 64,37% 66,99% 69,52%

48 18,90% 26,73% 32,73% 37,80% 42,26% 46,29% 50,00% 53,45% 56,69% 59,76% 62,68% 65,47% 68,14% 70,71%

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

49 19,21% 27,17% 33,27% 38,42% 42,96% 47,06% 50,83% 54,34% 57,63% 60,75% 63,71% 66,55% 69,26% 71,88%

50 19,52% 27,60% 33,81% 39,04% 43,64% 47,81% 51,64% 55,21% 58,55% 61,72% 64,73% 67,61% 70,37% 73,03%

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

Kobiety Część elementu socjalnego wynoszącego 24% kwoty bazowej przypisana w kapitale początkowym:

Staż

Wiek 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28

16 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

17 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

18 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

19 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

20 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

21 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

22 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

23 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

24 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

25 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

26 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

27 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

28 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

29 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

100

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

30 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

31 48,18% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

32 50,00% 51,64% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

33 51,75% 53,45% 55,10% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

34 53,45% 55,21% 56,90% 58,55% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

35 55,10% 56,90% 58,66% 60,36% 62,01% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

36 56,69% 58,55% 60,36% 62,11% 63,81% 65,47% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

37 58,25% 60,16% 62,01% 63,81% 65,56% 67,26% 68,92% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

38 59,76% 61,72% 63,62% 65,47% 67,26% 69,01% 70,71% 72,37% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

39 61,24% 63,25% 65,19% 67,08% 68,92% 70,71% 72,46% 74,16% 75,83% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

40 62,68% 64,73% 66,73% 68,66% 70,54% 72,37% 74,16% 75,91% 77,61% 79,28% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

41 64,09% 66,19% 68,23% 70,20% 72,13% 74,00% 75,83% 77,61% 79,36% 81,06% 82,74% 0,00% 0,00% 0,00%

42 65,47% 67,61% 69,69% 71,71% 73,68% 75,59% 77,46% 79,28% 81,06% 82,81% 84,52% 86,19% 0,00% 0,00%

43 66,82% 69,01% 71,13% 73,19% 75,20% 77,15% 79,06% 80,92% 82,74% 84,52% 86,26% 87,97% 89,64% 0,00%

44 68,14% 70,37% 72,54% 74,64% 76,69% 78,68% 80,62% 82,52% 84,37% 86,19% 87,97% 89,71% 91,42% 93,09%

45 69,44% 71,71% 73,92% 76,06% 78,15% 80,18% 82,16% 84,09% 85,98% 87,83% 89,64% 91,42% 93,16% 94,87%

46 70,71% 73,03% 75,28% 77,46% 79,58% 81,65% 83,67% 85,63% 87,56% 89,44% 91,29% 93,09% 94,87% 96,61%

47 71,96% 74,32% 76,61% 78,83% 80,99% 83,09% 85,15% 87,15% 89,11% 91,03% 92,90% 94,74% 96,55% 98,32%

48 73,19% 75,59% 77,92% 80,18% 82,38% 84,52% 86,60% 88,64% 90,63% 92,58% 94,49% 96,36% 98,20% 100,00%

49 74,40% 76,84% 79,21% 81,50% 83,74% 85,91% 88,03% 90,11% 92,13% 94,11% 96,05% 97,96% 99,82% 100,00%

50 75,59% 78,07% 80,47% 82,81% 85,08% 87,29% 89,44% 91,55% 93,61% 95,62% 97,59% 99,52% 100,00% 100,00%

101

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

Kobiety Część elementu socjalnego wynoszącego 24% kwoty bazowej przypisana w kapitale początkowym:

Staż

Wiek 29 30 31 32 33 34
16 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
17 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
18 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
19 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
20 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
21 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
22 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
23 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
24 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
25 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
26 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
27 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
28 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
29 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
30 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%

102

Liczba stron : 1 Data : 2010-04-16 Nazwa pliku :

0198.TO

31 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
32 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
33 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
34 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
35 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
36 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
37 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
38 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
39 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
40 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
41 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
42 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
43 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
44 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
45 96,55% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
46 98,32% 100,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
47 100,00% 100,00% 100,00% 0,00% 0,00% 0,00%
48 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 0,00% 0,00%
49 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 0,00%
50 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00% 100,00%

103

Przypisy

¹⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 218, poz. 1690, z 2010 r. Nr 105, poz. 668, Nr 182, poz. 1228, Nr 225, poz. 1474, Nr 254, poz. 1700 i Nr 257, poz. 1725 oraz z 2011 r. Nr 45, poz. 235 i Nr 75, poz. 398.

²⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 17, poz. 95, Nr 21, poz. 125, Nr 112, poz. 769, Nr 115, poz. 791, 792 i 793 i Nr 176, poz. 1243, z 2008 r. Nr 63, poz. 394, Nr 67, poz. 411, Nr 141, poz. 888, Nr 171, poz. 1056, Nr 209, poz. 1318, Nr 220, poz. 1417 i 1418, Nr 227, poz. 1505, Nr 228, poz. 1507 i Nr 237, poz. 1654 i 1656 oraz z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 8, poz. 38, Nr 14, poz. 75, Nr 18, poz. 97, Nr 22, poz. 120, Nr 68, poz. 574, Nr 71, poz. 609, Nr 111, poz. 918 i Nr 131, poz. 1075.

³⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1218 i Nr 220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 17, poz. 95, Nr 80, poz. 542, Nr 102, poz. 689, Nr 158, poz. 1103, Nr 176, poz. 1238, Nr 191, poz. 1369 i Nr 247, poz. 1821, z 2008 r. Nr 145, poz. 917 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 1, poz. 1, Nr 56, poz. 458, Nr 67, poz. 572, Nr 97, poz. 800, Nr 213, poz. 1650 i Nr 219, poz. 1706 oraz z 2011 r. Nr 149, poz. 887 i Nr 205, poz. 1206.

⁴⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1218 i Nr 220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 17, poz. 95, Nr 80, poz. 542, Nr 102, poz. 689, Nr 158, poz. 1103, Nr 176, poz. 1238, Nr 191, poz. 1369 i Nr 247, poz. 1821, z 2008 r. Nr 145, poz. 917 i Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r. Nr 1, poz. 1, Nr 56, poz. 458, Nr 67, poz. 572 i Nr 97, poz. 800.

⁵⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 52, poz. 452, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, z 2005 r. Nr 100, poz. 835 i 836, z 2006 r. Nr 191, poz. 1410, z 2007

⁶⁾ Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1086 i Nr 154, poz. 1802, z 2002 r. Nr 205, poz. 1730 i Nr 240, poz. 2055, z 2003 r. Nr 6, poz. 63, Nr 80, poz. 720 i Nr 203, poz. 1966, z 2004 r. Nr 96, poz. 959 i Nr 120, poz. 1252, z 2005 r. Nr 157, poz. 1315 i Nr 184, poz. 1539, z 2006 r. Nr 12, poz. 63 i Nr 157, poz. 1119, z 2008 r. Nr 97, poz. 624, Nr 193, poz. 1196 i Nr 206, poz. 1289 oraz z 2009 r. Nr 6, poz. 33.

⁷⁾ Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2074, z 2003 r. Nr 83, poz. 760 i Nr 223, poz. 2217, z 2004 r. Nr 99, poz. 1001, Nr 121, poz. 1264, Nr 187, poz. 1925 i Nr 210, poz. 2135, z 2005 r. Nr 164, poz. 1366, z 2007 r. Nr 115, poz. 792, z 2008 r. Nr 228, poz. 1507 oraz z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 22, poz. 120, Nr 99, poz. 825 i Nr 111, poz. 918.

⁸⁾ Należną kwotę ogłasza Prezes Zakładu na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy.

⁹⁾ Należną kwotę ogłasza Prezes Zakładu na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy.

¹⁰⁾ Ma zastosowanie do wysokości zasiłków pogrzebowych przysługujących po osobach, których śmierć nastąpiła po dniu 28 lutego 2011 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 238, poz. 1578).

¹¹⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1264 i Nr 191, poz. 1954, z 2005 r. Nr 10, poz. 65 i Nr 130, poz. 1085, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, z 2007 r. Nr 82, poz. 559, z 2008 r. Nr 208, poz. 1308 oraz z 2009 r. Nr 24, poz. 145, Nr 79, poz. 669 i Nr 95, poz. 785.

¹²⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1264 i Nr 191, poz. 1954, z 2005 r. Nr 10, poz. 65, Nr 90, poz. 757 i Nr 130, poz. 1085, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, z 2007 r. Nr 82, poz. 558, z 2008 r. Nr 66, poz. 402 i 409 i Nr 220, poz. 1410 oraz z 2009 r. Nr 24, poz. 145 i Nr 95, poz. 786.

¹³⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 181, poz. 1515, z 2003 r. Nr 72, poz. 658, z 2004 r. Nr 46, poz. 444 i Nr 281, poz. 2779, z 2005 r. Nr 163, poz. 1362, z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, z 2007 r. Nr 99, poz. 658 i Nr 166, poz. 1172, z 2008 r. Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r. Nr 92, poz. 753.

¹⁴⁾ Utracił moc z dniem 15 marca 2005 r. w zakresie, w jakim z mocą wsteczną uniemożliwił przyjęcie rzeczywistego przychodu emerytów i rencistów, osiągniętego w okresie od 1 stycznia do 26 sierpnia 1999 r., z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, w kwocie niższej od przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 marca 2005 r. sygn. akt K 27/03 (Dz. U. Nr 41, poz. 401).

¹⁵⁾ Na podstawie wyroku TK z dn. 28.02.2012 r., sygn. akt K 5/11 (Dz. U. poz. 251).

¹⁶⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 216, poz. 1367, Nr 225, poz. 1486, Nr 227, poz. 1505, Nr 234, poz. 1570 i Nr 237, poz. 1654 oraz z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 22, poz. 120, Nr 26, poz. 157, Nr 38, poz. 299, Nr 92, poz. 753, Nr 97, poz. 800, Nr 98, poz. 817, Nr 111, poz. 918 i Nr 118, poz. 989.

¹⁷⁾ Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 291, poz. 1707, z 2012 r.

¹⁸⁾ Utraciła moc.

¹⁹⁾ Zamieszczone w obwieszczeniu.

²⁰⁾ Utracił moc w zakresie, w jakim uzależnia od urodzenia przed 1 stycznia 1949 r. stosowanie – do wniosków o emeryturę zgłoszonych po dniu wejścia w życie ustawy – przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149 oraz z 1999 r. Nr 61, poz. 679), z dniem 17 stycznia 2000 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 stycznia 2000 r. sygn. akt K. 18/99 (Dz. U. Nr 2, poz. 26).

Tekst pochodzi z oficjalnego rejestru ELI (api.sejm.gov.pl). Prawnet nie jest wydawcą tego aktu.

Spis treści

Dział IPrzepisy ogólne

Rozdział 1Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy

Art. 1.3 orzeczenia

1)

2)

3)

Art. 2.15 orzeczeń

1)

2)

Art. 3.6 orzeczeń

1)

2)

3)

4)

5)

6)

Art. 4.15 orzeczeń

1)

2)

2a)

3)

4)

4a)

5)

6)

7)

8)

9)

10)

11)

12)

13)

Rozdział 2Okresy uwzględniane przy ustalaniu prawa do świadczeń i ich wysokości

Art. 5.26 orzeczeń

1)

2)

1)

2)

–

1)

2)

–

Art. 6.68 orzeczeń

1)

2)

3)

a)

b)

4)

5)

6)

a)

b)

c)

d)

e)

f)

g)

7)

8)

9)

10)

1)

a)

b)

c)

d)

2)

a)

b)

c)

d)

3)

4)

5)

6)

7)

8)

Dział I
Przepisy ogólne

Rozdział 1
Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy

Rozdział 2
Okresy uwzględniane przy ustalaniu prawa do świadczeń i ich wysokości

Rozdział 3
Niezdolność do pracy