Spis treści
- Treść ustawy
- Część I - Spółdzielnie
- Tytuł I - Przepisy wspólne
- Dział I - Spółdzielnia i jej statut Art. 1. § 1. Spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. § 2. Spółdzielnia może prowadzić działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków i ich środowiska. Art. 2. Spółdzielnia prowadzi działalność na podstawie niniejszej ustawy, innych ustaw oraz zarejestrowanego statutu. Art. 3. Majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków. Art. 4. (uchylony). Art. 5. § 1. Statut spółdzielni powinien określać: 1) oznaczenie nazwy z dodatkiem „spółdzielnia” lub „spółdzielczy” i po- daniem jej siedziby; 2) przedmiot działalności spółdzielni oraz czas trwania, o ile założono ją na czas określony; 3) wysokość wpisowego oraz wysokość i ilość udziałów, które członek obowiązany jest zadeklarować, terminy wnoszenia i zwrotu oraz skutki niewniesienia udziału w terminie; jeżeli statut przewiduje wnoszenie więcej niż jednego udziału, może określać ich górną granicę; 4) prawa i obowiązki członków; 5) zasady i tryb przyjmowania członków, wypowiadania członkostwa, wykreślania i wykluczania członków; 6) zasady zwoływania walnych zgromadzeń, obradowania na nich i po- dejmowania uchwał; 7) zasady i tryb wyboru oraz odwoływania członków organów spółdzielni; 8) zasady podziału nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) oraz pokry- wania strat spółdzielni. § 2. Statut ponadto powinien zawierać postanowienia, których wprowadzenia wy- magają przepisy niniejszej ustawy, oraz może zawierać inne postanowienia.
- Dział II - Tryb zakładania i rejestrowania spółdzielni Art. 6. § 1. Osoby zamierzające założyć spółdzielnię (założyciele) uchwalają statut spół- dzielni, potwierdzając jego przyjęcie przez złożenie pod nim swoich podpi- sów, oraz dokonują wyboru organów spółdzielni, których wybór należy w myśl statutu do kompetencji walnego zgromadzenia, lub komisji organizacyj- nej w składzie co najmniej trzech osób. § 2. Liczba założycieli spółdzielni nie może być mniejsza od dziesięciu, jeżeli zało- życielami są osoby fizyczne, i trzech, jeżeli założycielami są osoby prawne. W spółdzielniach produkcji rolnej liczba założycieli – osób fizycznych nie może być mniejsza od pięciu. § 2a. Osoby fizyczne oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozu- mieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej wyłącznie w celu organizowa- nia się: 1) w grupy producentów rolnych w rozumieniu ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.), 2) we wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw oraz uznane organizacje producentów owoców i warzyw w rozumieniu ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego (Dz.U. z 2008 r. Nr 11, poz. 70 i Nr 52, poz. 303) - mogą założyć spółdzielnię, której liczba założycieli nie może być mniejsza od pięciu. § 3-6. (uchylone). Art. 7. Spółdzielnia podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.
- Dział III - Członkowie, ich prawa i obowiązki Art. 15. § 1. Spółdzielnia liczy co najmniej dziesięciu członków, a spółdzielnia produkcji rolnej oraz spółdzielnia, o której mowa w art. 6 § 2a, co najmniej pięciu członków, o ile statut nie wymaga liczby większej. § 2. Członkiem spółdzielni może być każda osoba fizyczna o pełnej zdolności do czynności prawnych, która odpowiada wymaganiom określonym w statucie, chyba że ustawa stanowi inaczej. § 3. Ponadto statut może określać wypadki, w których dopuszczalne jest członko- stwo osób o ograniczonej zdolności do czynności prawnych lub niemających tej zdolności. Osoby takie nie mogą być członkami organów spółdzielni. W walnym zgromadzeniu biorą one udział przez swoich przedstawicieli usta- wowych. § 4. Członkami spółdzielni mogą być również osoby prawne, o ile statut nie stano- wi inaczej. § 5. Spółdzielnia, której członkami w myśl statutu są wyłącznie osoby prawne, mu- si liczyć co najmniej trzech członków. Art. 16. § 1. Warunkiem przyjęcia na członka jest złożenie deklaracji. Deklaracja powinna być złożona pod nieważnością w formie pisemnej. Podpisana przez przystę- pującego do spółdzielni deklaracja powinna zawierać jego imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania, a jeżeli przystępujący jest osobą prawną - jej na- zwę i siedzibę, ilość zadeklarowanych udziałów, dane dotyczące wkładów, jeżeli statut ich wnoszenie przewiduje, a także inne dane przewidziane w sta- tucie. § 2. W formie pisemnej deklaruje się także dalsze udziały, jak i wszelkie zmiany danych zawartych w deklaracji. § 3. Członek może w deklaracji lub w odrębnym pisemnym oświadczeniu złożo- nym spółdzielni wskazać osobę, której spółdzielnia obowiązana jest po jego śmierci wypłacić udziały. Prawo z tego tytułu nie należy do spadku. Art. 16a. Spadkobierca zmarłego członka spółdzielni dziedziczy udziały, jeżeli jest członkiem spółdzielni lub złożył deklarację przystąpienia do spółdzielni. Jeżeli spadkobierców jest więcej niż jeden, powinni oni wskazać jednego spośród siebie, który uzyskuje prawo do udziałów, chyba że podzielą oni udziały między tych spadkobierców, któ- rzy złożyli deklarację przystąpienia do spółdzielni. Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia w poczet członków spadkobierców dziedziczących udziały, jeżeli odpo- wiadają oni wymogom określonym w statucie. Art. 17. § 1. Założyciele spółdzielni, którzy podpisali statut, stają się członkami spółdzielni z chwilą jej zarejestrowania. Przystępujący do spółdzielni po jej zarejestro- waniu stają się członkami spółdzielni z chwilą przyjęcia ich przez spółdziel- nię. § 2. Przyjęcie powinno być stwierdzone na deklaracji podpisem dwóch członków zarządu lub osób do tego przez zarząd upoważnionych z podaniem daty uchwały o przyjęciu. Obowiązuje to również przy zmianie danych dotyczą- cych zadeklarowanych udziałów lub wkładów. § 3. Jeżeli statut nie stanowi inaczej, uchwała w sprawie przyjęcia powinna być podjęta w ciągu miesiąca od dnia złożenia deklaracji. O uchwale o przyjęciu w poczet członków oraz o uchwale odmawiającej przyjęcia zainteresowany powinien być zawiadomiony pisemnie w ciągu dwóch tygodni od dnia jej powzięcia. Zawiadomienie o odmowie przyjęcia powinno zawierać uzasad- nienie. § 4. Statut spółdzielni powinien wskazywać organ spółdzielni właściwy do przyj- mowania członków. Jeżeli organem tym nie jest walne zgromadzenie, statut powinien wskazywać także organ, do którego służy odwołanie od decyzji odmawiającej przyjęcia, oraz określać terminy wniesienia i rozpatrzenia tego odwołania. Art. 18. § 1. Prawa i obowiązki wynikające z członkostwa w spółdzielni są dla wszystkich członków równe. § 2. Członek spółdzielni ma prawo: 1) uczestniczenia w walnym zgromadzeniu lub zebraniu grupy członkowskiej; 2) wybierania i bycia wybieranym do organów spółdzielni; 3) otrzymania odpisu statutu i regulaminów, zaznajamiania się z uchwałami organów spółdzielni, protokołami obrad organów spółdzielni, protokołami lustracji, rocznymi sprawozdaniami finansowymi, umowami zawieranymi przez spółdzielnię z osobami trzecimi, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116, z późn. zm.); 4) żądania rozpatrzenia przez właściwe organy spółdzielni wniosków dotyczących jej działalności; 5) udziału w nadwyżce bilansowej; 6) do świadczeń spółdzielni w zakresie jej statutowej działalności. § 3. Spółdzielnia może odmówić członkowi wglądu do umów zawieranych z osobami trzecimi, jeżeli naruszałoby to prawa tych osób lub jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że członek wykorzysta pozyskane informacje w celach sprzecznych z interesem spółdzielni i przez to wyrządzi spółdzielni znaczną szkodę. Odmowa powinna być wyrażona na piśmie. Członek, któremu odmówiono wglądu do umów zawieranych przez spółdzielnie z osobami trzecimi, może złożyć wniosek do sądu rejestrowego o zobowiązanie spółdzielni do udostępnienia tych umów. Wniosek należy złożyć w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia członkowi pisemnej odmowy. § 4. Członkowi spółdzielni przysługują również inne prawa określone w ustawie lub w statucie. § 5. Członek spółdzielni ma obowiązek: 1) przestrzegania przepisów prawa, postanowień statutu i opartych na nich regulaminów; 2) dbania o dobro i rozwój spółdzielni oraz uczestniczenia w realizacji jej zadań statutowych.
- Dział IV - Organy spółdzielni Art. 35. § 1. Organami spółdzielni są: 1) walne zgromadzenie; 2) rada nadzorcza, zwana dalej „radą”; 3) zarząd; 4) w spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie przedstawicieli - zebrania grup członkowskich (art. 59). § 2. Wybory do organów spółdzielni, o których mowa w paragrafie poprzedzają- cym, dokonywane są w głosowaniu tajnym spośród nieograniczonej liczby kandydatów. Odwołanie członka organu następuje także w głosowaniu taj- nym. § 3. Statut może przewidywać powołanie także innych organów niż wymienione w § 1, składających się z członków spółdzielni. W takim wypadku statut określa zakres uprawnień tych organów oraz zasady wyboru i odwoływania ich członków. § 4. Jeżeli statut nie stanowi inaczej, przy obliczaniu wymaganej większości gło- sów dla podjęcia uchwały przez organ spółdzielni uwzględnia się tylko głosy oddane za i przeciw uchwale. § 5. Tryb zwoływania posiedzeń organów, o których mowa w § 1 pkt 2-4 i § 3, oraz sposób i warunki podejmowania uchwał przez te organy określa statut lub przewidziane w nim regulaminy tych organów.
- Rozdział 1 - Walne zgromadzenie Art. 36. § 1. Walne zgromadzenie jest najwyższym organem spółdzielni. § 2. Każdy członek ma jeden głos bez względu na ilość posiadanych udziałów. Sta- tut spółdzielni, której członkami mogą być wyłącznie osoby prawne, może okre- ślać inną zasadę ustalania liczby głosów przysługujących członkom. § 3. Członek może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika, je- żeli ustawa lub statut nie stanowią inaczej. Osoby prawne będące członkami spółdzielni biorą udział w walnym zgromadzeniu przez ustanowionego w tym celu pełnomocnika. § 4. Pełnomocnik nie może zastępować więcej niż jednego członka. Pełnomocnic- two powinno być udzielone na piśmie pod rygorem nieważności i dołączone do protokołu walnego zgromadzenia. § 5. Członek zarządu spółdzielni nie może być pełnomocnikiem na walnym zgro- madzeniu. Nie dotyczy to spółdzielni liczących nie więcej niż dziesięciu człon- ków, o ile statut nie stanowi inaczej. § 6. Pracownik spółdzielni może być pełnomocnikiem na walnym zgromadzeniu, tylko jeżeli jest również członkiem spółdzielni zatrudnionym na podstawie spół- dzielczej umowy o pracę. § 7. Członek ma prawo korzystania na własny koszt z pomocy prawnej lub pomocy eksperta. Osoby, z których pomocy korzysta członek, nie są uprawnione do za- bierania głosu. § 8. W walnym zgromadzeniu mają prawo uczestniczyć z głosem doradczym przedstawiciele związku rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz przedstawiciele Krajowej Rady Spółdzielczej. Art. 37. § 1. Statut może postanowić, że jeżeli ilość członków przekroczy liczbę w nim określoną, walne zgromadzenie członków zostaje zastąpione przez zebranie przedstawicieli. W takim wypadku statut powinien określać zasady ustalania liczby przedstawicieli i ich wyboru oraz czas trwania przedstawicielstwa. § 2. Do zebrania przedstawicieli stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy i statutu o walnych zgromadzeniach. § 3. O czasie, miejscu i porządku obrad zebrania przedstawicieli należy zawiado- mić wszystkich członków spółdzielni w sposób wskazany w statucie. § 4. Członek spółdzielni niebędący przedstawicielem może uczestniczyć w zebraniu przedstawicieli bez prawa głosu. Art. 38. § 1. Do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy: 1) uchwalanie kierunków rozwoju działalności gospodarczej oraz społecz- nej i kulturalnej; 2) rozpatrywanie sprawozdań rady, zatwierdzanie sprawozdań rocznych i sprawozdań finansowych oraz podejmowanie uchwał co do wniosków członków spółdzielni, rady lub zarządu w tych sprawach i udzielanie absolutorium członkom zarządu; 3) rozpatrywanie wniosków wynikających z przedstawionego protokołu polustracyjnego z działalności spółdzielni oraz podejmowanie uchwał w tym zakresie; 4) podejmowanie uchwał w sprawie podziału nadwyżki bilansowej (do- chodu ogólnego) lub sposobu pokrycia strat; 5) podejmowanie uchwał w sprawie zbycia nieruchomości, zbycia zakładu lub innej wyodrębnionej jednostki organizacyjnej; 6) podejmowanie uchwał w sprawie przystępowania do innych organizacji gospodarczych oraz występowania z nich; 7) oznaczanie najwyższej sumy zobowiązań, jaką spółdzielnia może za- ciągnąć; 8) podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się spółdzielni, podziału spółdzielni oraz likwidacji spółdzielni; 9) rozpatrywanie w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym odwołań od uchwał rady; 10) uchwalanie zmian statutu; 11) podejmowanie uchwał w sprawie przystąpienia lub wystąpienia spół- dzielni ze związku oraz upoważnienie zarządu do podejmowania dzia- łań w tym zakresie; 12) wybór delegatów na zjazd związku, w którym spółdzielnia jest zrzeszo- na. § 2. Statut może zastrzec do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia podej- mowanie uchwał również w innych sprawach. Art. 39. § 1. Walne zgromadzenie zwołuje zarząd przynajmniej raz w roku w ciągu sześciu miesięcy po upływie roku obrachunkowego. § 2. Zarząd zwołuje walne zgromadzenie także na żądanie: 1) rady; 2) przynajmniej jednej dziesiątej, nie mniej jednak niż trzech członków, jeżeli uprawnienia tego nie zastrzeżono w statucie dla większej liczby członków. § 3. W spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebra- nie przedstawicieli, zarząd zwołuje je także na żądanie: 1) 1/3 przedstawicieli na zebranie przedstawicieli; 2) zebrań grup członkowskich obejmujących co najmniej 1/5 ogólnej licz- by członków spółdzielni. § 4. Żądanie zwołania walnego zgromadzenia powinno być złożone pisemnie z po- daniem celu jego zwołania. § 5. W wypadkach wskazanych w § 2 i 3 walne zgromadzenie (zebranie przedsta- wicieli) zwołuje się w takim terminie, aby mogło się ono odbyć w ciągu sze- ściu tygodni od dnia wniesienia żądania. Jeżeli to nie nastąpi, zwołuje je rada nadzorcza, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub Kra- jowa Rada Spółdzielcza, na koszt spółdzielni. Art. 40. § 1. O czasie, miejscu i porządku obrad walnego zgromadzenia zawiadamia się członków, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz Krajową Radę Spółdzielczą w sposób i w terminach określonych w statucie. § 2. Uprawnieni do żądania zwołania walnego zgromadzenia (zebrania przedstawi- cieli), w myśl art. 39 § 2 i 3, mogą również żądać zamieszczenia oznaczonych spraw na porządku jego obrad, pod warunkiem wystąpienia z tym żądaniem w terminie przez statut określonym. Art. 41. § 1. Walne zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie w sprawach objętych porządkiem obrad podanych do wiadomości członków w terminach i w spo- sób określonych w statucie. § 2. Uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co naj- mniej połowy uprawnionych do głosowania, chyba że ustawa lub statut sta- nowią inaczej. § 3. Z obrad walnego zgromadzenia sporządza się protokół, który powinien być podpisany przez przewodniczącego walnego zgromadzenia oraz przez inne osoby wskazane w statucie. § 4. Protokoły są jawne dla członków spółdzielni, przedstawicieli związku rewizyj- nego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz dla Krajowej Rady Spół- dzielczej. § 5. Protokoły przechowuje zarząd spółdzielni co najmniej przez dziesięć lat, o ile przepisy w sprawie przechowywania akt nie przewidują terminu dłuższego. Art. 42. § 1. Uchwały walnego zgromadzenia obowiązują wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkie jej organy. § 2. Uchwała sprzeczna z ustawą jest nieważna. § 3. Uchwała sprzeczna z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami lub godząca w interesy spółdzielni albo mająca na celu pokrzywdzenie jej członka może być zaskarżona do sądu. § 4. Każdy członek spółdzielni lub zarząd może wytoczyć powództwo o uchylenie uchwały. Jednakże prawo zaskarżenia uchwały w sprawie wykluczenia albo wykreślenia członka przysługuje wyłącznie członkowi wykluczonemu albo wykreślonemu. § 5. Jeżeli zarząd wytacza powództwo, spółdzielnię reprezentuje pełnomocnik ustanowiony przez radę nadzorczą, a spółdzielnię, w której nie powołuje się rady nadzorczej, pełnomocnik ustanowiony przez walne zgromadzenie. W wypadku nieustanowienia pełnomocnika sąd właściwy do rozpoznania sprawy ustanawia kuratora dla spółdzielni. § 6. Powództwo o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia powinno być wniesione w ciągu sześciu tygodni od dnia odbycia walnego zgromadzenia, jeżeli zaś powództwo wnosi członek nieobecny na walnym zgromadzeniu na skutek jego wadliwego zwołania - w ciągu sześciu tygodni od dnia powzięcia wiadomości przez tego członka o uchwale, nie później jednak niż przed upływem roku od dnia odbycia walnego zgromadzenia. § 7. Jeżeli ustawa lub statut wymagają zawiadomienia członka o uchwale, termin sześciotygodniowy wskazany w § 6 biegnie od dnia tego zawiadomienia dokonanego w sposób wskazany w statucie. § 8. Sąd może nie uwzględnić upływu terminu, o którym mowa w § 6, jeżeli utrzymanie uchwały walnego zgromadzenia w mocy wywołałoby dla członka szczególnie dotkliwe skutki, a opóźnienie w zaskarżeniu tej uchwały jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami i nie jest nadmierne. § 9. Orzeczenie sądu ustalające nieistnienie albo nieważność uchwały walnego zgromadzenia bądź uchylające uchwałę ma moc prawną względem wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkich jej organów.
- Rozdział 2 - Rada nadzorcza Art. 43. (uchylony). Art. 44. Rada sprawuje kontrolę i nadzór nad działalnością spółdzielni. Art. 45. § 1. Rada składa się co najmniej z trzech członków wybranych stosownie do posta- nowień statutu przez walne zgromadzenie, zebranie przedstawicieli lub ze- brania grup członkowskich. § 2. Do rady mogą być wybierani wyłącznie członkowie spółdzielni. Jeżeli człon- kiem spółdzielni jest osoba prawna, do rady może być wybrana osoba niebę- dąca członkiem spółdzielni, wskazana przez osobę prawną. § 3. (uchylony). § 4. Kadencję rady określa statut, z zastrzeżeniem art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. § 5. Przed upływem kadencji członek rady może być odwołany większością 2/3 głosów przez organ, który go wybrał. § 6. Członkowi rady spółdzielni można wypowiedzieć umowę o pracę albo warunki pracy lub płacy tylko w wypadkach, w których Kodeks pracy dopuszcza do- konanie takiej czynności w stosunku do członka zakładowego organu związ- ku zawodowego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do członków rady świadczących pracę na innej podstawie niż umowa o pracę. Art. 46. § 1. Do zakresu działania rady należy: 1) uchwalanie planów gospodarczych i programów działalności społecznej i kulturalnej; 2) nadzór i kontrola działalności spółdzielni poprzez: a) badanie okresowych sprawozdań oraz sprawozdań finansowych, b) dokonywanie okresowych ocen wykonania przez spółdzielnię jej zadań gospodarczych, ze szczególnym uwzględnieniem przestrze- gania przez spółdzielnię praw jej członków, c) przeprowadzanie kontroli nad sposobem załatwiania przez zarząd wniosków organów spółdzielni i jej członków; 3) podejmowanie uchwał w sprawie nabycia i obciążenia nieruchomości oraz nabycia zakładu lub innej jednostki organizacyjnej; 4) podejmowanie uchwał w sprawie przystępowania do organizacji spo- łecznych oraz występowania z nich; 5) zatwierdzanie struktury organizacyjnej spółdzielni; 6) rozpatrywanie skarg na działalność zarządu; 7) składanie walnemu zgromadzeniu sprawozdań zawierających w szcze- gólności wyniki kontroli i ocenę sprawozdań finansowych; 8) podejmowanie uchwał w sprawach czynności prawnych dokonywanych między spółdzielnią a członkiem zarządu lub dokonywanych przez spółdzielnię w interesie członka zarządu oraz reprezentowanie spół- dzielni przy tych czynnościach; do reprezentowania spółdzielni wystar- czy dwóch członków rady przez nią upoważnionych. § 2. Statut może zastrzec do zakresu działania rady jeszcze inne uprawnienia. Statut może również przekazać do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia podejmowanie uchwał we wszystkich lub niektórych sprawach wymienio- nych w § 1 pkt 1, 3 oraz 5; w takim wypadku statut może przyjąć dla rady na- zwę komisji rewizyjnej. § 3. Statut może przewidywać wybór przez radę jej prezydium z zadaniem organi- zowania pracy rady. § 4. W celu wykonania swoich zadań rada może żądać od zarządu, członków i pra- cowników spółdzielni wszelkich sprawozdań i wyjaśnień, przeglądać księgi i dokumenty oraz sprawdzać bezpośrednio stan majątku spółdzielni. Art. 46a. W spółdzielni, o której mowa w art. 6 § 2a, oraz w spółdzielni produkcji rolnej w której liczba członków nie przekracza dziesięciu, nie powołuje się rady, o ile statut nie stanowi inaczej. W tym przypadku kompetencje rady wykonuje walne zgroma- dzenie członków. Art. 47. (uchylony).
- Rozdział 3 - Zarząd Art. 48. § 1. Zarząd kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz. § 2. Podejmowanie decyzji niezastrzeżonych w ustawie lub statucie innym orga- nom należy do zarządu. Art. 49. § 1. Skład i liczbę członków zarządu określa statut. Statut może przewidywać za- rząd jednoosobowy, którym jest prezes, i ustalać wymagania, jakie powinna spełniać osoba wchodząca w skład zarządu lub prezes w zarządzie jednooso- bowym. § 2. Członków zarządu, w tym prezesa i jego zastępców, wybiera i odwołuje, sto- sownie do postanowień statutu, rada lub walne zgromadzenie. § 3. Spółdzielnie, których członkami są wyłącznie osoby prawne, wybierają zarząd spośród kandydatów będących osobami fizycznymi wskazanymi przez te osoby prawne. W spółdzielniach, w których członkami są osoby fizyczne i osoby prawne, członków zarządu wybiera się również spośród kandydatów wskazanych przez osoby prawne. § 4. Walne zgromadzenie może odwołać tych członków zarządu, którym nie udzie- liło absolutorium (art. 38 § 1 pkt 2), niezależnie od tego, który organ stosow- nie do postanowień statutu wybiera członków zarządu. W tym wypadku nie stosuje się przepisu art. 41 § 1. § 5. Zarząd jednoosobowy nie może dokonywać czynności w sprawach wynikają- cych ze stosunku członkostwa. Czynności takie są dokonywane przez radę nadzorczą, chyba że statut przewiduje właściwość walnego zgromadzenia. Art. 50. § 1. Jeżeli statut tak stanowi, członek zarządu wybierany przez walne zgromadzenie może być zawieszony w czynnościach przez radę, o ile jego działalność jest sprzeczna z przepisami prawa lub statutu. § 2. Rada zawieszając w czynnościach członka zarządu podejmuje uchwały nie- zbędne do prawidłowego prowadzenia działalności spółdzielni oraz zwołuje niezwłocznie walne zgromadzenie. § 3. Członka zawieszonego powiadamia się niezwłocznie w formie pisemnej o jego zawieszeniu z podaniem przyczyn zawieszenia. Art. 51. (uchylony). Art. 52. § 1. Z członkami zarządu zatrudnianymi w spółdzielni rada spółdzielni nawiązuje stosunek pracy - w zależności od powierzonego stanowiska - na podstawie umowy o pracę albo powołania (art.68 Kodeksu pracy). Nie dotyczy to spół- dzielni pracy, w których zatrudnienie członków następuje bez względu na stanowisko na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, oraz tych spółdzielni produkcji rolnej, w których podstawą świadczenia pracy przez członków jest stosunek członkostwa. § 2. Odwołanie członka zarządu lub zawieszenie go w czynnościach nie narusza je- go uprawnień wynikających ze stosunku pracy lub innego stosunku prawne- go, którego przedmiotem jest świadczenie pracy. § 3. W razie odwołania członka zarządu zatrudnionego w spółdzielni na podstawie powołania, prawo odwołania go ze stanowiska pracy przysługuje zarządowi spółdzielni. Art. 53. (uchylony). Art. 54. § 1. Oświadczenia woli za spółdzielnię składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik. W spółdzielniach o zarządzie jednoosobo- wym oświadczenie woli mogą składać również dwaj pełnomocnicy. § 2. Oświadczenia, o których mowa w § 1, składa się w ten sposób, że pod nazwą spółdzielni osoby upoważnione do ich składania zamieszczają swoje podpisy. § 3. Oświadczenia pisemne skierowane do spółdzielni, a złożone w jej lokalu albo jednemu z członków zarządu lub pełnomocnikowi, mają skutek prawny względem spółdzielni. Art. 55. § 1. Zarząd może udzielić jednemu z członków zarządu lub innej osobie pełnomoc- nictwa do dokonywania czynności prawnych związanych z kierowaniem bie- żącą działalnością gospodarczą spółdzielni lub jej wyodrębnionej organiza- cyjnie i gospodarczo jednostki, a także pełnomocnictwa do dokonywania czynności określonego rodzaju lub czynności szczególnych. § 2. Statut spółdzielni może uzależnić udzielenie pełnomocnictwa przez zarząd od uprzedniej zgody rady.
- Rozdział 4 - Przepisy wspólne dla rady i zarządu Art. 56. § 1. Nie można być jednocześnie członkiem zarządu i przedstawicielem na zebranie przedstawicieli tej samej spółdzielni. Nie można być jednocześnie członkiem rady i zarządu tej samej spółdzielni. W razie konieczności rada może wyzna- czyć jednego lub kilku ze swoich członków do czasowego pełnienia funkcji członka (członków) zarządu. § 2. Członkowie zarządu i rady nie mogą brać udziału w głosowaniu w sprawach wyłącznie ich dotyczących. § 3. Członkowie rady i zarządu nie mogą zajmować się interesami konkurencyjny- mi wobec spółdzielni, a w szczególności uczestniczyć jako wspólnicy lub członkowie władz przedsiębiorców prowadzących działalność konkurencyjną wobec spółdzielni. Naruszenie zakazu konkurencji stanowi podstawę odwo- łania członka rady lub zarządu oraz powoduje inne skutki prawne przewi- dziane w odrębnych przepisach. § 4. W wypadku naruszenia przez członka rady nadzorczej zakazu konkurencji określonego w § 3 - rada może podjąć uchwałę o zawieszeniu członka tego organu w pełnieniu czynności. Statut określa termin zwołania posiedzenia or- ganu, który dokonał wyboru zawieszonego członka rady. Powyższy organ rozstrzyga o uchyleniu zawieszenia bądź odwołaniu zawieszonego członka rady. Art. 57. W skład rady nie mogą wchodzić osoby będące kierownikami bieżącej działalności gospodarczej spółdzielni lub pełnomocnikami zarządu oraz osoby pozostające z członkami zarządu lub kierownikami bieżącej działalności gospodarczej spółdzielni w związku małżeńskim albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej i w drugim stopniu linii bocznej. Art. 58. Członek zarządu, rady oraz likwidator odpowiada wobec spółdzielni za szkodę wy- rządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami statutu spółdzielni, chyba że nie ponosi winy.
- Rozdział 5 - Zebrania grup członkowskich Art. 59. § 1. W spółdzielniach, w których walne zgromadzenie zostaje zastąpione przez ze- branie przedstawicieli, z zastrzeżeniem art. 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, organami tych spółdzielni są także ze- brania grup członkowskich. Zasady podziału członków na grupy członkow- skie i zasady działania tych zebrań określa statut. § 2. Do uprawnień zebrań grup członkowskich należy: 1) wybieranie i odwoływanie przedstawicieli na zebranie przedstawicieli; 2) wybieranie i odwoływanie członków rady spółdzielni, jeśli statut tak stanowi; 3) rozpatrywanie spraw, które mają być przedmiotem obrad najbliższego zebrania przedstawicieli, i zgłaszanie swoich wniosków w tych spra- wach; 4) rozpatrywanie okresowych sprawozdań rady i zarządu; 5) wyrażanie swojej opinii i zgłaszanie do właściwych organów spółdziel- ni wniosków w sprawach spółdzielni, a zwłaszcza we wspólnych spra- wach członków wchodzących w skład zebrania grupy. § 3. Statut może również określać inne zadania i uprawnienia zebrań grup człon- kowskich.
- Dział V - (uchylony)
- Dział VI - (uchylony)
- Dział VII - Gospodarka spółdzielni Art. 67. Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą na zasadach rachunku ekonomiczne- go przy zapewnieniu korzyści członkom spółdzielni. Art. 68. Spółdzielnia odpowiada za swoje zobowiązania całym majątkiem. Art. 69-74. (uchylone). Art. 75. Zysk spółdzielni, po pomniejszeniu o podatek dochodowy i inne obciążenia obo- wiązkowe wynikające z odrębnych przepisów ustawowych, stanowi nadwyżkę bilan- sową. Art. 76. Nadwyżka bilansowa podlega podziałowi na podstawie uchwały walnego zgroma- dzenia. Co najmniej 5% nadwyżki przeznacza się na zwiększenie funduszu zasobo- wego, jeżeli fundusz ten nie osiąga wysokości wniesionych udziałów obowiązko- wych. Art. 77. § 1. Część nadwyżki bilansowej pozostałej po dokonaniu odpisu, o którym mowa w art. 76, przeznacza się na cele określone w uchwale walnego zgromadzenia. § 2. Zasady podziału nadwyżki bilansowej między członków spółdzielni określa statut. § 3. Jeżeli zadeklarowane przez członka udziały nie zostały w pełni wniesione, kwoty przypadające członkowi z tytułu podziału nadwyżki bilansowej zalicza się na poczet jego niepełnych udziałów. § 4. Jeżeli podział części nadwyżki bilansowej między członków ma nastąpić w formie oprocentowania udziałów, w podziale tym uwzględnia się byłych członków (ich spadkobierców), którym przysługują roszczenia o wypłatę udziałów. Art. 78. § 1. Zasadniczymi funduszami własnymi tworzonymi w spółdzielni są: 1) fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów członkowskich, odpi- sów na udziały członkowskie z podziału nadwyżki bilansowej lub in- nych źródeł określonych w odrębnych przepisach; 2) fundusz zasobowy powstający z wpłat przez członków wpisowego, czę- ści nadwyżki bilansowej lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach. § 2. Spółdzielnia tworzy także inne fundusze własne przewidziane w odrębnych przepisach oraz w jej statucie. Art. 79-81. (uchylone). Art. 82. Oprocentowanie wkładów pieniężnych stanowi koszt uzyskania przychodów.
- Dział VIII - Lustracja Art. 91. § 1. Każda spółdzielnia obowiązana jest przynajmniej raz na trzy lata, a w okresie pozostawania w stanie likwidacji corocznie, poddać się lustracyjnemu bada- niu legalności, gospodarności i rzetelności całości jej działania. Lustracja obejmuje okres od poprzedniej lustracji. § 1. W spółdzielniach mieszkaniowych w okresie budowania przez nie budynków mieszkalnych i rozliczania kosztów budowy tych budynków, a także w spół- dzielniach w stanie likwidacji, lustrację przeprowadza się corocznie. § 1. Jeżeli spółdzielnia mieszkaniowa nie podda się badaniu lustracyjnemu prze- widzianemu w § 1 i § 1, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrze- szona, lub Krajowa Rada Spółdzielcza przeprowadza z własnej inicjatywy badanie lustracyjne działalności spółdzielni na jej koszt. § 2. Spółdzielnia może wystąpić w każdym czasie o przeprowadzenie lustracji cało- ści lub części jej działalności albo tylko określonych zagadnień. Lustracja może być przeprowadzona na żądanie walnego zgromadzenia, rady lub 1/5 członków spółdzielni. § 2. Celem lustracji jest: 1) sprawdzenie przestrzegania przez spółdzielnię przepisów prawa i postanowień statutu; 2) zbadanie przestrzegania przez spółdzielnię prowadzenia przez nią działalności w interesie ogółu członków; 3) kontrola gospodarności, celowości i rzetelności realizacji przez spółdzielnię jej celów ekonomicznych, socjalnych oraz kulturalnych; 4) wskazywanie członkom na nieprawidłowości w działalności organów spółdzielni; 5) udzielanie organizacyjnej i instruktażowej pomocy w usuwaniu stwierdzonych nieprawidłowości oraz w usprawnieniu działalności spółdzielni. § 3. Lustrację przeprowadzają właściwe związki rewizyjne w spółdzielniach w nich zrzeszonych. Spółdzielnie niezrzeszone zlecają odpłatne przeprowadzenie lu- stracji wybranemu związkowi rewizyjnemu lub Krajowej Radzie Spółdziel- czej. § 4. Lustratora wyznacza związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub Krajowa Rada Spółdzielcza. Obowiązki lustratora może pełnić osoba, która uzyskała uprawnienia lustracyjne wydane przez Krajową Radę Spół- dzielczą. Kryteria kwalifikacyjne lustratorów oraz tryb przeprowadzania lu- stracji określa Krajowa Rada Spółdzielcza. § 5. Jeżeli działalność lustratora jest niezgodna z prawem, a także jeżeli lustrator nie zachowuje w tajemnicy wiadomości o działalności spółdzielni uzyska- nych przy lustracji, Krajowa Rada Spółdzielcza z własnej inicjatywy lub na wniosek związku rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, może go pozbawić uprawnień lustratora. Zachowanie tajemnicy nie obowiązuje wobec organów lustrowanej spółdzielni, związku rewizyjnego, który lustratora wy- znaczył, Krajowej Rady Spółdzielczej oraz organów wymiaru sprawiedliwo- ści. § 6. Uchwała Krajowej Rady Spółdzielczej w sprawie pozbawienia uprawnień lu- stratora jest ostateczną decyzją w rozumieniu przepisów Kodeksu postępo- wania administracyjnego, który stosuje się odpowiednio. Art. 92. § 1. Lustrator obowiązany jest zawiadomić radę i zarząd o rozpoczęciu lustracji. Członkowie rady uprawnieni są do uczestniczenia w lustracji. § 2. Lustrator uprawniony jest do przeglądania ksiąg i wszelkich dokumentów w lustrowanej spółdzielni oraz do bezpośredniego sprawdzania jej stanu mająt- kowego, a organy spółdzielni i jej pracownicy obowiązani są do udzielania mu żądanych wyjaśnień i wszelkiej pomocy. Art. 93. § 1. Z czynności lustracyjnych lustrator sporządza protokół, który składa radzie i zarządowi spółdzielni. Protokół sporządzony przez lustratora ma moc doku- mentu urzędowego. § 1a. Na podstawie protokołu z lustracji przeprowadzający ją związek rewizyjny lub Krajowa Rada Spółdzielcza opracowuje wnioski polustracyjne oraz prze- kazuje je zarządowi i radzie. § 1b. Zarząd obowiązany jest corocznie przekazywać podmiotowi przeprowadzają- cemu lustrację i walnemu zgromadzeniu informację o realizacji wniosków polustracyjnych. § 2. Zarząd obowiązany jest na żądanie członka spółdzielni udostępnić mu do wglądu protokół lustracji oraz wnioski polustracyjne i informacje o ich reali- zacji. § 3. (uchylony). § 4. Wnioski z przeprowadzonej lustracji powinny być przedstawione przez radę nadzorczą najbliższemu walnemu zgromadzeniu. Art. 93a. § 1. Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospoda- rowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa ma prawo żądania informacji i danych, dotyczących organizacji i działalności spółdzielni mieszkaniowych, niezbędnych do dokonywania oceny zgodności z prawem i gospodarności działalności spółdzielni. § 2. W przypadku naruszenia prawa przez spółdzielnię mieszkaniową minister wy- stępuje do właściwego związku rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrze- szona, lub do Krajowej Rady Spółdzielczej z wnioskiem o przeprowadzenie lustracji. Lustrację przeprowadza się na koszt spółdzielni. § 3. Lustrację, o której mowa w § 2, związek rewizyjny lub Krajowa Rada Spół- dzielcza ma obowiązek wszcząć w ciągu 30 dni od dnia otrzymania wniosku ministra. § 4. Podmiot przeprowadzający lustrację obowiązany jest przesłać protokół z czyn- ności lustracyjnych ministrowi. § 5. W przypadku niewykonania przez spółdzielnię mieszkaniową wniosków z przeprowadzonej lustracji minister nakazuje jej uwzględnienie tych wnio- sków w terminie 3 miesięcy. Art. 94. (uchylony). Art. 95. (uchylony).
- Dział IX - Łączenie się spółdzielni Art. 96. Spółdzielnia może w każdym czasie połączyć się z inną spółdzielnią na podstawie uchwał walnych zgromadzeń łączących się spółdzielni, powziętych większością 2/3 głosów. Art. 97. Uchwały o połączeniu powinny zawierać: 1) oznaczenie spółdzielni przejmującej; 2) przyjęcie statutu stanowiącego podstawę dalszej jej działalności; statut nie może uszczuplać nabytych praw majątkowych członków; 3) datę połączenia. Art. 98. § 1. Podstawę rachunkową połączenia stanowią sprawozdania finansowe łączących się spółdzielni, sporządzone na dzień połączenia. § 2. Jeżeli walne zgromadzenia łączących się spółdzielni nie postanowią inaczej, podział nadwyżki bilansowej nastąpi oddzielnie według sprawozdań finanso- wych sporządzonych na dzień połączenia. Art. 99. Połączenie oraz wynikające z niego zmiany statutu wywierają skutek od chwili wpi- sania ich do Krajowego Rejestru Sądowego, z wyjątkiem przewidzianym w art. 102 § 1. Art. 100. Członkowie, którzy w chwili połączenia należeli do spółdzielni przejmowanej, stają się członkami spółdzielni przejmującej. Wpłaty na udziały wpisuje się członkom spółdzielni przejmowanej w takiej wysokości, jaka wynika z ustalonej w sprawozda- niu finansowym kwoty przejętego funduszu udziałowego. Art. 101. Wskutek połączenia majątek spółdzielni przejętej przechodzi na spółdzielnię przej- mującą, a wierzyciele i dłużnicy pierwszej stają się wierzycielami i dłużnikami dru- giej. Art. 102. § 1. Niezwłocznie po podjęciu uchwał o połączeniu zamiast zarządu i rady spół- dzielni przejmowanej działa zarząd i rada spółdzielni przejmującej. § 2. Zarząd spółdzielni przejmującej obowiązany jest niezwłocznie zgłosić uchwałę o połączeniu do Krajowego Rejestru Sądowego łączących się spółdzielni. § 3. Jeżeli uchwały walnych zgromadzeń o połączeniu tak stanowią, po wpisie po- łączenia do Krajowego Rejestru Sądowego spółdzielnia dokonuje niezwłocz- nie wyborów rady i zarządu.
- Dział X - (uchylony)
- Dział XI - Podział spółdzielni Art. 108. § 1. Spółdzielnia może podzielić się na podstawie uchwały walnego zgromadzenia podjętej zwykłą większością głosów w ten sposób, że z jej wydzielonej części zostaje utworzona nowa spółdzielnia. § 2. Uchwała o podziale spółdzielni powinna zawierać: 1) oznaczenie dotychczasowej spółdzielni i powstającej w wyniku podziału; 2) listę członków lub określenie grup członków przechodzących do powsta- jącej spółdzielni; 3) zatwierdzenie sprawozdania finansowego spółdzielni i planu podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań; 4) datę podziału spółdzielni. Art. 108a uchylony (Dz.U. z 2002 r. Nr 240, poz. 2058) - uchylenie to niezgodne z Kon- stytucją - wyrok TK (Dz.U. z 2005 r. Nr 72, poz. 643)
- Dział XII - Likwidacja spółdzielni Art. 113. § 1. Spółdzielnia przechodzi w stan likwidacji: 1) z upływem okresu, na który, w myśl statutu, spółdzielnię utworzono; 2) wskutek zmniejszenia się liczby członków poniżej wskazanej w statucie lub w ustawie, jeżeli spółdzielnia w terminie jednego roku nie zwiększy liczby członków do wymaganej wielkości; 3) wskutek zgodnych uchwał walnych zgromadzeń zapadłych większością 3/4 głosów na dwóch kolejno po sobie następujących walnych zgroma- dzeniach, w odstępie co najmniej dwóch tygodni. § 2. W wypadkach przewidzianych w § 1 zarząd spółdzielni (likwidator) zgłosi do Krajowego Rejestru Sądowego otwarcie likwidacji spółdzielni i zawiadomi o tym właściwy związek rewizyjny. Jeżeli zarząd (likwidator) tego nie uczyni, zgłoszenia dokona związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona. Art. 114. § 1. Związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, może podjąć uchwa- łę o postawieniu spółdzielni w stan likwidacji, jeżeli: 1) działalność spółdzielni wykazuje rażące i uporczywe naruszenia prawa lub postanowień statutu; 2) spółdzielnia została zarejestrowana z naruszeniem prawa; 3) spółdzielnia co najmniej od roku nie prowadzi działalności gospodar- czej. § 2. Uchwałę związku rewizyjnego, o której mowa w § 1, spółdzielnia może za- skarżyć do sądu w ciągu sześciu tygodni od dnia jej doręczenia wraz z uza- sadnieniem. W razie niezaskarżenia uchwały w ustawowym terminie lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego powództwo albo umarzającego postępowanie w sprawie, związek rewizyjny zgłasza do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o otwarcie likwidacji, wyznaczając jednocześnie likwida- tora. Art. 115. Jeżeli spółdzielnia nie rozpoczęła działalności gospodarczej w ciągu roku od dnia jej zarejestrowania i nie posiada majątku, może ulec wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego na wniosek związku rewizyjnego. Art. 116. § 1. Spółdzielnia postawiona w stan likwidacji na podstawie art. 113 § 1 pkt 3 może przed upływem roku od dnia podjęcia drugiej uchwały walnego zgromadze- nia o likwidacji przywrócić swoją działalność na podstawie uchwały walnego zgromadzenia podjętej większością 3/4 głosów. § 2. Zarząd lub likwidator powinni uchwałę o przywróceniu działalności spółdziel- ni zgłosić niezwłocznie do Krajowego Rejestru Sądowego, dołączając odpis protokołu walnego zgromadzenia. Dokonany wpis sąd ogłosi w Monitorze Spółdzielczym. Art. 117. Spółdzielnia w stanie likwidacji może połączyć się z inną spółdzielnią według zasad przewidzianych w art. 96-102. Art. 118. § 1. Likwidatorami spółdzielni mogą być członkowie ostatniego zarządu lub osoby wybrane przez walne zgromadzenie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. § 2. Likwidator może nie być członkiem spółdzielni. Likwidatorem może być także osoba prawna. § 3. Umowę z likwidatorem o wykonanie czynności likwidacyjnych zawiera rada spółdzielni. W wypadku gdy zwołanie rady napotyka poważne trudności albo gdy likwidatora wyznacza związek rewizyjny, umowę z likwidatorem zawie- ra ten związek, działając w imieniu spółdzielni. Art. 119. § 1. Do likwidatora stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządu spółdzielni i członków zarządu, jeżeli przepisy o likwidacji nie stanowią inaczej. § 2. Likwidator nie może zawierać nowych umów, chyba że jest to konieczne do przeprowadzenia likwidacji spółdzielni. Dalej idące ograniczenia może usta- nowić organ, który wyznaczył likwidatora. Ograniczenia takie powinny być niezwłocznie zgłoszone przez likwidatora do Krajowego Rejestru Sądowego. § 3. Jeżeli zwołanie walnego zgromadzenia lub rady spółdzielni napotyka poważne trudności, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, może upoważnić likwidatora do dokonania czynności określonego rodzaju, które wymagają uchwały walnego zgromadzenia lub rady spółdzielni. § 4. Likwidator może być odwołany w każdej chwili przez organ, który go wyzna- czył. Ponadto likwidatora może odwołać z ważnych przyczyn związek rewi- zyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona. § 5. Organ, który odwołuje likwidatora, obowiązany jest równocześnie wyznaczyć innego. Art. 120. Z dniem wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego otwarcia likwidacji wygasają uprzednio udzielone pełnomocnictwa podlegające wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego. Art. 121. § 1. Spółdzielnia w likwidacji zachowuje dotychczasową swoją nazwę z dodaniem wyrazów: „w likwidacji”. § 2. Osoba prawna wyznaczona na likwidatora składa oświadczenia w imieniu spółdzielni z zachowaniem przepisów normujących składanie oświadczeń tej osoby. Art. 122. Likwidator powinien niezwłocznie po wyznaczeniu go: 1) zgłosić do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o wpisanie otwarcia likwi- dacji spółdzielni, jeżeli nie zostało to jeszcze dokonane, i zawiadomić o tym związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz Krajową Radę Spółdzielczą; 2) powiadomić banki finansujące spółdzielnię oraz organy finansowe o otwarciu likwidacji spółdzielni; 3) ogłosić w Monitorze Spółdzielczym zawiadomienie o otwarciu likwidacji spółdzielni i wezwać wierzycieli do zgłoszenia wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia tego ogłoszenia; 4) przystąpić do sporządzenia sprawozdania finansowego na dzień otwarcia li- kwidacji oraz listy zobowiązań spółdzielni; 5) sporządzić plan finansowy likwidacji i plan zaspokojenia zobowiązań. Art. 123. W czasie likwidacji nie stosuje się przepisu art. 90 § 1, w zakresie kolejności pokry- wania strat bilansowych. Art. 124. § 1. O odmowie zaspokojenia zgłoszonych wierzytelności likwidator powinien za- wiadomić wierzyciela pisemnie w ciągu czterech tygodni od dnia zgłoszenia wierzytelności. § 2. Na okres przewidziany w paragrafie poprzedzającym bieg przedawnienia lub terminu zawitego ulega zawieszeniu. § 3. Uznanie przez likwidatora wierzytelności przerywa bieg przedawnienia i ter- minu zawitego, jeżeli zostało dokonane pisemnie. Art. 125. § 1. Należności przypadające od spółdzielni zaspokaja się w następującej kolejno- ści: 1) koszty prowadzenia likwidacji; 2) należności ze stosunku pracy i należności, którym przepisy prawa przy- znają taką samą ochronę jak należnościom ze stosunku pracy, oraz od- szkodowanie z tytułu uszkodzenia ciała, wywołania rozstroju zdrowia lub pozbawienia życia, w tym również odszkodowanie z tytułu wypad- ków przy pracy i chorób zawodowych; 3) podatki i inne należności, do których stosuje się przepisy o zobowiąza- niach podatkowych, oraz należności z tytułu kredytów bankowych; 4) inne należności. § 2. O ile należności nie są jeszcze wymagalne lub są sporne, kwoty potrzebne na ich pokrycie powinny być złożone do depozytu sądowego. § 3. Z kwot pozostałych po spłaceniu wszystkich należności i po złożeniu do depo- zytu sądowego sum całkowicie zabezpieczających należności sporne lub nie- wymagalne dokonuje się stosunkowej wypłaty udziałów. Wypłaty tej nie można jednak dokonać przed upływem sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia wzywającego wierzycieli. § 4. Wierzyciele, którzy zgłosili wierzytelności po upływie tego terminu, mogą ich dochodzić z nierozdzielonego jeszcze majątku spółdzielni. § 5. Pozostały majątek zostaje przeznaczony na cele określone w uchwale ostatnie- go walnego zgromadzenia. § 5a. Jeżeli zgodnie z uchwałą, o której mowa w § 5, pozostały majątek ma być w całości lub części podzielony między członków, w podziale tym uwzględnia się byłych członków, którym do chwili przejścia albo postawienia spółdzielni w stan likwidacji nie wypłacono wszystkich udziałów. § 5b. Przepisu § 5a nie stosuje się do spółdzielni mieszkaniowych. § 6. Jeżeli uchwała walnego zgromadzenia nie zawiera stosownego wskazania, li- kwidator przekazuje pozostały majątek nieodpłatnie na cele spółdzielcze lub społeczne. Art. 126. § 1. Po zakończeniu likwidacji likwidator przedstawia walnemu zgromadzeniu do zatwierdzenia sprawozdanie finansowe na dzień zakończenia likwidacji. § 2. Jeżeli zwołanie walnego zgromadzenia napotyka poważne trudności, likwida- tor przedstawia sprawozdanie finansowe do zatwierdzenia związkowi rewi- zyjnemu, w którym spółdzielnia jest zrzeszona. § 3. Po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego na dzień zakończenia likwidacji, likwidator zgłasza do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o wykreślenie spółdzielni z Krajowego Rejestru Sądowego oraz przekazuje księgi i doku- menty zlikwidowanej spółdzielni do przechowania. Wykreślenie powinno być ogłoszone przez sąd. Art. 127. W razie zaspokojenia wszelkich należności przypadających od spółdzielni i złożenia do depozytu sądowego kwot na zabezpieczenie należności spornych lub niewyma- galnych, spółdzielnia może ulec wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego przed zakończeniem prowadzonych przez nią lub przeciwko niej sporów sądowych. W takim wypadku w miejsce spółdzielni wchodzi jako strona związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona. Związek rewizyjny obowiązany jest do przeka- zania kwot uzyskanych w wyniku sporu na cele określone stosownie do art. 125 § 5 i 6. Art. 128. § 1. Po wykreśleniu spółdzielni z Krajowego Rejestru Sądowego likwidator odpo- wiada wobec wierzycieli spółdzielni za wyrządzone im szkody przez niedo- pełnienie swoich ustawowych obowiązków. § 2. Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do członków ostat- niego zarządu spółdzielni wykreślonej z Krajowego Rejestru Sądowego w trybie określonym w art. 115. Art. 129. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej oraz po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Spółdzielczej, określi w drodze rozporządze- nia sposób i czas przechowywania ksiąg i dokumentów zlikwidowanych spółdzielni oraz organizacji spółdzielczych.
- Dział XIII - Upadłość spółdzielni Art. 130. § 1. Ogłoszenie upadłości spółdzielni następuje w razie jej niewypłacalności. § 2. Jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna wartość jej akty- wów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na którego porządku obrad za- mieszcza sprawę dalszego istnienia spółdzielni. § 3. Pomimo niewypłacalności spółdzielni walne zgromadzenie może podjąć uchwałę o dalszym istnieniu spółdzielni, jeżeli wskaże środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności. § 4. W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości, zarząd spółdzielni obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do
- Tytuł II - Przepisy szczególne dla spółdzielni produkcji rolnej, spółdzielni kółek rolniczych i spółdzielni pracy
- Dział I - Spółdzielnie produkcji rolnej
- Rozdział I - Rolnicze spółdzielnie produkcyjne
- Oddział 1 - Przedmiot działalności i członkostwo Art. 138. Przedmiotem działalności rolniczej spółdzielni produkcyjnej jest prowadzenie wspólnego gospodarstwa rolnego oraz działalności na rzecz indywidualnych gospo- darstw rolnych członków. Spółdzielnia może również prowadzić inną działalność gospodarczą. Art. 139. § 1. Członkami spółdzielni mogą być rolnicy będący: 1) właścicielami lub posiadaczami samoistnymi gruntów rolnych; 2) dzierżawcami, użytkownikami lub innymi posiadaczami zależnymi gruntów rolnych. § 2. Członkami spółdzielni mogą być również inne osoby mające kwalifikacje przydatne do pracy w spółdzielni. § 3. (uchylony).
- Oddział 2 - Wkłady gruntowe i pieniężne Art. 141. § 1. Statut spółdzielni może przewidywać, że członek posiadający grunty jest obo- wiązany wnieść je w całości lub części jako wkład do spółdzielni. § 2. Przez wkład gruntowy rozumie się grunty oraz budynki lub ich części i inne urządzenia trwale z gruntem związane, znajdujące się na tych gruntach w chwili ich wniesienia. § 3. Wniesienie wkładu gruntowego przez posiadacza zależnego wymaga zgody właściciela. Art. 142. Statut może przewidywać, że członkowi przysługuje prawo do działki przyzagrodo- wej. W takim wypadku statut powinien określać, którym członkom przysługuje pra- wo do działki przyzagrodowej, wielkość działek i sposób ich wydzielania. Art. 143. Użytkowanie przez spółdzielnię wkładów gruntowych jest odpłatne. Statut określa zasady wynagradzania za użytkowanie tych wkładów. Art. 144. § 1. Grunty wniesione jako wkłady ocenia się na zasadzie szacunku porównawcze- go ich wartości użytkowej. § 2. Budynki i inne urządzenia stanowiące wkład szacuje się w pieniądzach według stanu i cen z dnia wniesienia. Art. 145. § 1. Jeżeli statut lub umowa z członkiem inaczej nie postanawia, spółdzielnia na- bywa prawo użytkowania wkładu gruntowego wniesionego przez członka, z chwilą przejęcia tego wkładu. § 2. Użytkowanie przez spółdzielnię wniesionych przez członka wkładów grunto- wych regulują przepisy Kodeksu cywilnego.
- Oddział 3 - Praca Art. 155. § 1. Zdolny do pracy członek spółdzielni ma prawo i obowiązek pracować w spół- dzielni w rozmiarze ustalanym corocznie przez zarząd, stosownie do potrzeb wynikających z planu działalności gospodarczej spółdzielni. § 2. Przy przydzielaniu pracy członkom spółdzielnia powinna uwzględniać ich kwalifikacje zawodowe i osobiste. Art. 156. § 1. Oprócz członków spółdzielnia może zatrudniać także ich domowników. § 2. Za domownika członka uważa się każdego członka jego rodziny, a także inne osoby, jeżeli zamieszkują z nim wspólnie i prowadzą z nim wspólne gospo- darstwo domowe. Art. 157. Spółdzielnia poza członkami i domownikami może zatrudniać stosownie do swoich potrzeb również inne osoby na podstawie umowy o pracę lub na podstawie innego stosunku prawnego, którego przedmiotem jest świadczenie pracy. Art. 158. § 1. Członkowie wynagradzani są za pracę w formie udziału w dochodzie podziel- nym stosownie do wkładu ich pracy. § 2. Statut spółdzielni powinien określać jednostkę stanowiącą miernik oceny wkładu pracy członków. § 3. Szczegółowe zasady oceny wkładu pracy dla określenia udziału członków w dochodzie podzielnym ustala walne zgromadzenie, uwzględniając warunki pracy, potrzebne kwalifikacje oraz odpowiedzialność z tytułu powierzonej funkcji. Art. 159. Domownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę według zasad odnoszących się do członka, chyba że w umowie zastrzeżono inny sposób wynagradzania. Art. 160. Członkom i ich domownikom przysługuje prawo do corocznego urlopu wypoczyn- kowego w wymiarze i według zasad określonych w statucie. Statut określa także sposób obliczania wynagrodzenia przysługującego za czas urlopu. Art. 161. § 1. Członkom i ich domownikom pracującym w spółdzielni przysługuje prawo do świadczeń związanych z okresem ciąży, urodzeniem i wychowaniem małego dziecka na zasadach określonych w przepisach prawa pracy. § 2. (uchylony). Art. 162. § 1. Członkowie spółdzielni będący emerytami lub rencistami zachowują prawa członkowskie przewidziane w statucie. § 2. Członków, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, nieobecnych na walnym zgromadzeniu nie wlicza się do liczby członków wymaganej w sta- tucie dla ważności podejmowanych uchwał.
- Oddział 4 - Dochodzenie i ochrona roszczeń z tytułu pracy Art. 163. Roszczeń z tytułu wynagrodzenia za pracę członek może dochodzić w drodze sądo- wej bez wyczerpania postępowania wewnątrzspółdzielczego. Art. 164. Roszczenia członka i domownika z tytułu wykonywanej pracy przedawniają się z upływem lat trzech od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Art. 165. Wynagrodzenia członka i domownika za pracę korzystają z takiej samej ochrony, jaką prawo zapewnia wynagrodzeniu pracownika.
- Oddział 5 - Fundusze spółdzielni, dochód i jego podział Art. 166. Dochód ogólny spółdzielni stanowi różnicę między przychodem uzyskanym w da- nym roku obrachunkowym z produkcji i usług oraz zysków nadzwyczajnych a sumą poniesionych kosztów na tę działalność, pomniejszoną o straty nadzwyczajne i na- leżne podatki oraz powiększoną lub pomniejszoną o różnicę wartości zapasów mię- dzy stanem na koniec roku obrachunkowego a stanem na początek tego roku. Przy ustalaniu dochodu ogólnego uwzględnia się udział spółdzielni w wyniku finansowym innych organizacji. Art. 167. § 1. Zasadniczymi funduszami własnymi tworzonymi w spółdzielni są: 1) fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów członkowskich, odpi- sów na udziały członkowskie z podziału dochodu ogólnego lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach; 2) fundusz zasobowy powstający z wpłat przez członków wpisowego, czę- ści dochodu ogólnego, wartości majątkowych otrzymanych nieodpłat- nie lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach. Fundusz zasobowy zmniejsza się o straty na likwidacji środków trwałych oraz straty losowe. § 2. Spółdzielnia tworzy także inne fundusze własne przewidziane w odrębnych przepisach oraz w jej statucie. Art. 168. Dochód ogólny podlega podziałowi na podstawie uchwały walnego zgromadzenia. Spółdzielnia przeznacza co najmniej 3% dochodu ogólnego na fundusz zasobowy, jeżeli fundusz ten nie osiąga wysokości wniesionych udziałów obowiązkowych.
- Rozdział 2 - (uchylony)
- Rozdział 3 - Inne spółdzielnie zajmujące się produkcją rolną Art. 178. § 1. Poza spółdzielniami wymienionymi w rozdziale 1 niniejszego działu mogą być tworzone inne spółdzielnie, których podstawowym przedmiotem działalności jest prowadzenie wspólnego gospodarstwa rolnego. § 2. Jeżeli w takich spółdzielniach członkowie - osoby fizyczne mają według statu- tu wynikający z członkostwa obowiązek wnoszenia w całości lub w części wkładów gruntowych i pieniężnych oraz pracy w spółdzielni, to - w braku odmiennych postanowień statutowych - stosuje się do nich odpowiednio przepisy art. 142-145, 147-149, 151-168, 171 i 172 i odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące rolniczych spółdzielni produkcyjnych. Statut może w szczególności przewidywać odpowiednie stosowanie wyłącznie przepisów art. 142-145, 147-149, 151-154 i odpowiednich przepisów Kodek- su cywilnego dotyczących rolniczych spółdzielni produkcyjnych, a w pozo- stałym zakresie - przepisów części I tytułu I działu VII i przepisów prawa pracy. Dotyczy to zwłaszcza tworzonych z inicjatywy kółek rolniczych spół- dzielni zrzeszających osoby fizyczne.
- Rozdział 4 - (uchylony)
- Rozdział I - Rolnicze spółdzielnie produkcyjne
- Dział II - Spółdzielnie kółek rolniczych (usług rolniczych) Art. 180. § 1. Przedmiotem gospodarczej działalności spółdzielni kółek rolniczych (usług rolniczych) jest świadczenie usług dla rolnictwa i innych rodzajów usług wy- nikających z potrzeb środowiska wiejskiego. § 2. Spółdzielnia może również zajmować się wytwarzaniem środków i materiałów dla rolnictwa, przetwórstwem rolnym i produkcją rolną (prowadzeniem go- spodarstwa rolnego). § 3. W wypadku gdy spółdzielnia zrzesza obok osób prawnych również osoby fi- zyczne i zajmuje się produkcją rolną (prowadzeniem gospodarstwa rolnego), a jej członkowie - osoby fizyczne mają według statutu wynikający z członko- stwa obowiązek wnoszenia w całości lub części wkładów gruntowych i pie- niężnych, to w braku odmiennych postanowień statutowych stosuje się do nich odpowiednio przepisy art. 142-145, 147-149, 151-154 i odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące rolniczych spółdzielni produkcyj- nych.
- Dział III - Spółdzielnie pracy Art. 181. § 1. Przedmiotem gospodarczej działalności spółdzielni pracy jest prowadzenie wspólnego przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę członków. § 2-4. (uchylone).
- Dział IV - (uchylony)
- Dział V - (uchylony)
- Dział VI - Przekształcenia spółdzielni pracy
- Dział I - Spółdzielnie produkcji rolnej
- Tytuł I - Przepisy wspólne
- Część II - Związki spółdzielcze i krajowa rada spółdzielcza
- Tytuł I - ZWIĄZKI SPÓŁDZIELCZE Art. 240. § 1. Spółdzielnie mogą zakładać związki rewizyjne i przystępować do takich związków. Liczba założycieli związku rewizyjnego nie może być mniejsza niż dziesięć. § 2. Celem związku rewizyjnego jest zapewnienie zrzeszonym w nim spółdziel- niom pomocy w ich działalności statutowej. § 3. Do zadań związku rewizyjnego należy: 1) przeprowadzanie lustracji zrzeszonych spółdzielni; 2) prowadzenie na rzecz zrzeszonych spółdzielni działalności instruktażo- wej, doradczej, kulturalno-oświatowej, szkoleniowej i wydawniczej; 3) reprezentowanie interesów zrzeszonych spółdzielni wobec organów administracji państwowej i organów samorządu terytorialnego; 4) reprezentowanie zrzeszonych spółdzielni za granicą; 5) inicjowanie i rozwijanie współpracy między spółdzielniami oraz współ- działanie z placówkami naukowo-badawczymi; 6) wykonywanie innych zadań przewidzianych w niniejszej ustawie oraz statucie. § 4. Związek rewizyjny nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowe- go Rejestru Sądowego i działa na podstawie niniejszej ustawy oraz statutu, który powinien w szczególności określać: 1) nazwę i siedzibę związku; 2) cel i przedmiot działania związku; 3) zasady i tryb przyjmowania, wykreślania, wykluczania członków oraz wypowiadania członkostwa; 4) zasady i tryb wyboru organów związku oraz ich zadania i kompetencje; 5) zasady i tryb wyznaczania lustratorów. § 5. Statut związku nie może zastrzegać dla organów związku uprawnień stanowią- cych i nadzorczych wobec zrzeszonych spółdzielni, z wyjątkiem określonych w niniejszej ustawie. Art. 240a. (uchylony). Art. 241. Krajowa Rada Spółdzielcza prowadzi rejestr związków rewizyjnych. Zasady prowa- dzenia rejestru i dane w nim uwidocznione określa Krajowa Rada Spółdzielcza. Art. 242. § 1. Związek rewizyjny ulega likwidacji: 1) wskutek zmniejszenia się liczby członków, poniżej wskazanej w statu- cie lub w ustawie; 2) na mocy uchwały ogólnego zebrania przedstawicieli (zjazdu) podjętej zwykłą większością głosów; 3) na podstawie orzeczenia sądu wydanego na wniosek Krajowej Rady Spółdzielczej, w wypadku gdy związek swoją działalnością rażąco na- rusza prawo lub postanowienia statutu. § 2. W wypadku określonym w § 1 pkt 1 i 2 zarząd związku rewizyjnego nie- zwłocznie zawiadamia sąd rejestrowy, Krajową Radę Spółdzielczą i wyzna- cza likwidatora. Likwidatorem może być członek ostatniego zarządu. § 3. Wniosek Krajowej Rady Spółdzielczej, o którym mowa w § 1 pkt 3, powinien zawierać wskazanie likwidatora związku rewizyjnego. Art. 243. § 1. Spółdzielnie mogą zakładać związki gospodarcze i przystępować do takich związków. § 2. Celem tych związków jest prowadzenie działalności gospodarczej na rzecz lub w interesie zrzeszonych spółdzielni. § 3. Do związków gospodarczych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółdzielni, których członkami zgodnie ze statutem są wyłącznie osoby prawne, oraz art. 241. Art. 244-256. (uchylone). Art. 257. § 1. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym tytule stosuje się odpowiednio przepisy części I, z wyjątkiem art. 24 § 4 i 6-9 , art. 32 i 33, a w odniesieniu do związków rewizyjnych także art. 67, 75-78 oraz przepisów ustawy doty- czących udziałów i wkładów. Przepisy art. 42 stosuje się odpowiednio rów- nież do uchwał rady związku. § 2. Lustrację związków spółdzielczych, na podstawie przepisów określonych w art. 91-93, przeprowadza Krajowa Rada Spółdzielcza.
- Tytuł II - KRAJOWY SAMORZĄD SPÓŁDZIELCZY Art. 258. § 1. Najwyższym organem samorządu spółdzielczego jest Kongres Spółdzielczości zwoływany co 4 lata. § 2. Kongres Spółdzielczości zwołuje Krajowa Rada Spółdzielcza, która określa liczbę, zasady i tryb wyboru delegatów na Kongres.
- Część IIa - Przepisy karne Art. 267a. (uchylony).
- Część III - Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
- Część I - Spółdzielnie
Część I
Spółdzielnie
Tytuł I
Przepisy wspólne
Dział I
Spółdzielnia i jej statut Art. 1. § 1. Spółdzielnia jest dobrowolnym zrzeszeniem nieograniczonej liczby osób, o zmiennym składzie osobowym i zmiennym funduszu udziałowym, które w interesie swoich członków prowadzi wspólną działalność gospodarczą. § 2. Spółdzielnia może prowadzić działalność społeczną i oświatowo-kulturalną na rzecz swoich członków i ich środowiska. Art. 2. Spółdzielnia prowadzi działalność na podstawie niniejszej ustawy, innych ustaw oraz zarejestrowanego statutu. Art. 3. Majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków. Art. 4. (uchylony). Art. 5. § 1. Statut spółdzielni powinien określać: 1) oznaczenie nazwy z dodatkiem „spółdzielnia” lub „spółdzielczy” i po- daniem jej siedziby; 2) przedmiot działalności spółdzielni oraz czas trwania, o ile założono ją na czas określony; 3) wysokość wpisowego oraz wysokość i ilość udziałów, które członek obowiązany jest zadeklarować, terminy wnoszenia i zwrotu oraz skutki niewniesienia udziału w terminie; jeżeli statut przewiduje wnoszenie więcej niż jednego udziału, może określać ich górną granicę; 4) prawa i obowiązki członków; 5) zasady i tryb przyjmowania członków, wypowiadania członkostwa, wykreślania i wykluczania członków; 6) zasady zwoływania walnych zgromadzeń, obradowania na nich i po- dejmowania uchwał; 7) zasady i tryb wyboru oraz odwoływania członków organów spółdzielni; 8) zasady podziału nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) oraz pokry- wania strat spółdzielni. § 2. Statut ponadto powinien zawierać postanowienia, których wprowadzenia wy- magają przepisy niniejszej ustawy, oraz może zawierać inne postanowienia.
Dział II
Tryb zakładania i rejestrowania spółdzielni Art. 6. § 1. Osoby zamierzające założyć spółdzielnię (założyciele) uchwalają statut spół- dzielni, potwierdzając jego przyjęcie przez złożenie pod nim swoich podpi- sów, oraz dokonują wyboru organów spółdzielni, których wybór należy w myśl statutu do kompetencji walnego zgromadzenia, lub komisji organizacyj- nej w składzie co najmniej trzech osób. § 2. Liczba założycieli spółdzielni nie może być mniejsza od dziesięciu, jeżeli zało- życielami są osoby fizyczne, i trzech, jeżeli założycielami są osoby prawne. W spółdzielniach produkcji rolnej liczba założycieli – osób fizycznych nie może być mniejsza od pięciu. § 2a. Osoby fizyczne oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozu- mieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej wyłącznie w celu organizowa- nia się: 1) w grupy producentów rolnych w rozumieniu ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.1)), 2) we wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw oraz uznane organizacje producentów owoców i warzyw w rozumieniu ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu oraz rynku suszu paszowego (Dz.U. z 2008 r. Nr 11, poz. 70 i Nr 52, poz. 303) - mogą założyć spółdzielnię, której liczba założycieli nie może być mniejsza od pięciu. § 3-6. (uchylone). Art. 7. Spółdzielnia podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.
Art. 8–10.
Art. 11.4 orzeczenia
Art. 12.
Art. 12a.5 orzeczeń
Art. 13.
Art. 14.
Dział III
Członkowie, ich prawa i obowiązki Art. 15. § 1. Spółdzielnia liczy co najmniej dziesięciu członków, a spółdzielnia produkcji rolnej oraz spółdzielnia, o której mowa w art. 6 § 2a, co najmniej pięciu członków, o ile statut nie wymaga liczby większej. § 2. Członkiem spółdzielni może być każda osoba fizyczna o pełnej zdolności do czynności prawnych, która odpowiada wymaganiom określonym w statucie, chyba że ustawa stanowi inaczej. § 3. Ponadto statut może określać wypadki, w których dopuszczalne jest członko- stwo osób o ograniczonej zdolności do czynności prawnych lub niemających tej zdolności. Osoby takie nie mogą być członkami organów spółdzielni. W walnym zgromadzeniu biorą one udział przez swoich przedstawicieli usta- wowych. § 4. Członkami spółdzielni mogą być również osoby prawne, o ile statut nie stano- wi inaczej. § 5. Spółdzielnia, której członkami w myśl statutu są wyłącznie osoby prawne, mu- si liczyć co najmniej trzech członków. Art. 16. § 1. Warunkiem przyjęcia na członka jest złożenie deklaracji. Deklaracja powinna być złożona pod nieważnością w formie pisemnej. Podpisana przez przystę- pującego do spółdzielni deklaracja powinna zawierać jego imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania, a jeżeli przystępujący jest osobą prawną - jej na- zwę i siedzibę, ilość zadeklarowanych udziałów, dane dotyczące wkładów, jeżeli statut ich wnoszenie przewiduje, a także inne dane przewidziane w sta- tucie. § 2. W formie pisemnej deklaruje się także dalsze udziały, jak i wszelkie zmiany danych zawartych w deklaracji. § 3. Członek może w deklaracji lub w odrębnym pisemnym oświadczeniu złożo- nym spółdzielni wskazać osobę, której spółdzielnia obowiązana jest po jego śmierci wypłacić udziały. Prawo z tego tytułu nie należy do spadku. Art. 16a. Spadkobierca zmarłego członka spółdzielni dziedziczy udziały, jeżeli jest członkiem spółdzielni lub złożył deklarację przystąpienia do spółdzielni. Jeżeli spadkobierców jest więcej niż jeden, powinni oni wskazać jednego spośród siebie, który uzyskuje prawo do udziałów, chyba że podzielą oni udziały między tych spadkobierców, któ- rzy złożyli deklarację przystąpienia do spółdzielni. Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia w poczet członków spadkobierców dziedziczących udziały, jeżeli odpo- wiadają oni wymogom określonym w statucie. Art. 17. § 1. Założyciele spółdzielni, którzy podpisali statut, stają się członkami spółdzielni z chwilą jej zarejestrowania. Przystępujący do spółdzielni po jej zarejestro- waniu stają się członkami spółdzielni z chwilą przyjęcia ich przez spółdziel- nię. § 2. Przyjęcie powinno być stwierdzone na deklaracji podpisem dwóch członków zarządu lub osób do tego przez zarząd upoważnionych z podaniem daty uchwały o przyjęciu. Obowiązuje to również przy zmianie danych dotyczą- cych zadeklarowanych udziałów lub wkładów. § 3. Jeżeli statut nie stanowi inaczej, uchwała w sprawie przyjęcia powinna być podjęta w ciągu miesiąca od dnia złożenia deklaracji. O uchwale o przyjęciu w poczet członków oraz o uchwale odmawiającej przyjęcia zainteresowany powinien być zawiadomiony pisemnie w ciągu dwóch tygodni od dnia jej powzięcia. Zawiadomienie o odmowie przyjęcia powinno zawierać uzasad- nienie. § 4. Statut spółdzielni powinien wskazywać organ spółdzielni właściwy do przyj- mowania członków. Jeżeli organem tym nie jest walne zgromadzenie, statut powinien wskazywać także organ, do którego służy odwołanie od decyzji odmawiającej przyjęcia, oraz określać terminy wniesienia i rozpatrzenia tego odwołania. Art. 18. § 1. Prawa i obowiązki wynikające z członkostwa w spółdzielni są dla wszystkich członków równe. § 2. Członek spółdzielni ma prawo: 1) uczestniczenia w walnym zgromadzeniu lub zebraniu grupy członkowskiej; 2) wybierania i bycia wybieranym do organów spółdzielni; 3) otrzymania odpisu statutu i regulaminów, zaznajamiania się z uchwałami organów spółdzielni, protokołami obrad organów spółdzielni, protokołami lustracji, rocznymi sprawozdaniami finansowymi, umowami zawieranymi przez spółdzielnię z osobami trzecimi, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116, z późn. zm.2)); 4) żądania rozpatrzenia przez właściwe organy spółdzielni wniosków dotyczących jej działalności; 5) udziału w nadwyżce bilansowej; 6) do świadczeń spółdzielni w zakresie jej statutowej działalności. § 3. Spółdzielnia może odmówić członkowi wglądu do umów zawieranych z osobami trzecimi, jeżeli naruszałoby to prawa tych osób lub jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że członek wykorzysta pozyskane informacje w celach sprzecznych z interesem spółdzielni i przez to wyrządzi spółdzielni znaczną szkodę. Odmowa powinna być wyrażona na piśmie. Członek, któremu odmówiono wglądu do umów zawieranych przez spółdzielnie z osobami trzecimi, może złożyć wniosek do sądu rejestrowego o zobowiązanie spółdzielni do udostępnienia tych umów. Wniosek należy złożyć w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia członkowi pisemnej odmowy. § 4. Członkowi spółdzielni przysługują również inne prawa określone w ustawie lub w statucie. § 5. Członek spółdzielni ma obowiązek: 1) przestrzegania przepisów prawa, postanowień statutu i opartych na nich regulaminów; 2) dbania o dobro i rozwój spółdzielni oraz uczestniczenia w realizacji jej zadań statutowych.
Art. 19.5 orzeczeń
Art. 20.2 orzeczenia
Art. 21.3 orzeczenia
Art. 22.2 orzeczenia
Art. 23.
Art. 24.17 orzeczeń
1)
2)
1)
2)
3)
4)
Art. 25.2 orzeczenia
Art. 26.3 orzeczenia
Art. 27.2 orzeczenia
Art. 28.
Art. 29.4 orzeczenia
Art. 30.
Art. 31.
Art. 32.5 orzeczeń
Art. 33.2 orzeczenia
Art. 34.1 orzeczenie
Dział IV
Organy spółdzielni Art. 35. § 1. Organami spółdzielni są: 1) walne zgromadzenie; 2) rada nadzorcza, zwana dalej „radą”; 3) zarząd; 4) w spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebranie przedstawicieli - zebrania grup członkowskich (art. 59). § 2. Wybory do organów spółdzielni, o których mowa w paragrafie poprzedzają- cym, dokonywane są w głosowaniu tajnym spośród nieograniczonej liczby kandydatów. Odwołanie członka organu następuje także w głosowaniu taj- nym. § 3. Statut może przewidywać powołanie także innych organów niż wymienione w § 1, składających się z członków spółdzielni. W takim wypadku statut określa zakres uprawnień tych organów oraz zasady wyboru i odwoływania ich członków. § 4. Jeżeli statut nie stanowi inaczej, przy obliczaniu wymaganej większości gło- sów dla podjęcia uchwały przez organ spółdzielni uwzględnia się tylko głosy oddane za i przeciw uchwale. § 5. Tryb zwoływania posiedzeń organów, o których mowa w § 1 pkt 2-4 i § 3, oraz sposób i warunki podejmowania uchwał przez te organy określa statut lub przewidziane w nim regulaminy tych organów.
Rozdział 1
Walne zgromadzenie Art. 36. § 1. Walne zgromadzenie jest najwyższym organem spółdzielni. § 2. Każdy członek ma jeden głos bez względu na ilość posiadanych udziałów. Sta- tut spółdzielni, której członkami mogą być wyłącznie osoby prawne, może okre- ślać inną zasadę ustalania liczby głosów przysługujących członkom. § 3. Członek może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika, je- żeli ustawa lub statut nie stanowią inaczej. Osoby prawne będące członkami spółdzielni biorą udział w walnym zgromadzeniu przez ustanowionego w tym celu pełnomocnika. § 4. Pełnomocnik nie może zastępować więcej niż jednego członka. Pełnomocnic- two powinno być udzielone na piśmie pod rygorem nieważności i dołączone do protokołu walnego zgromadzenia. § 5. Członek zarządu spółdzielni nie może być pełnomocnikiem na walnym zgro- madzeniu. Nie dotyczy to spółdzielni liczących nie więcej niż dziesięciu człon- ków, o ile statut nie stanowi inaczej. § 6. Pracownik spółdzielni może być pełnomocnikiem na walnym zgromadzeniu, tylko jeżeli jest również członkiem spółdzielni zatrudnionym na podstawie spół- dzielczej umowy o pracę. § 7. Członek ma prawo korzystania na własny koszt z pomocy prawnej lub pomocy eksperta. Osoby, z których pomocy korzysta członek, nie są uprawnione do za- bierania głosu. § 8. W walnym zgromadzeniu mają prawo uczestniczyć z głosem doradczym przedstawiciele związku rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz przedstawiciele Krajowej Rady Spółdzielczej. Art. 37. § 1. Statut może postanowić, że jeżeli ilość członków przekroczy liczbę w nim określoną, walne zgromadzenie członków zostaje zastąpione przez zebranie przedstawicieli. W takim wypadku statut powinien określać zasady ustalania liczby przedstawicieli i ich wyboru oraz czas trwania przedstawicielstwa. § 2. Do zebrania przedstawicieli stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy i statutu o walnych zgromadzeniach. § 3. O czasie, miejscu i porządku obrad zebrania przedstawicieli należy zawiado- mić wszystkich członków spółdzielni w sposób wskazany w statucie. § 4. Członek spółdzielni niebędący przedstawicielem może uczestniczyć w zebraniu przedstawicieli bez prawa głosu. Art. 38. § 1. Do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy: 1) uchwalanie kierunków rozwoju działalności gospodarczej oraz społecz- nej i kulturalnej; 2) rozpatrywanie sprawozdań rady, zatwierdzanie sprawozdań rocznych i sprawozdań finansowych oraz podejmowanie uchwał co do wniosków członków spółdzielni, rady lub zarządu w tych sprawach i udzielanie absolutorium członkom zarządu; 3) rozpatrywanie wniosków wynikających z przedstawionego protokołu polustracyjnego z działalności spółdzielni oraz podejmowanie uchwał w tym zakresie; 4) podejmowanie uchwał w sprawie podziału nadwyżki bilansowej (do- chodu ogólnego) lub sposobu pokrycia strat; 5) podejmowanie uchwał w sprawie zbycia nieruchomości, zbycia zakładu lub innej wyodrębnionej jednostki organizacyjnej; 6) podejmowanie uchwał w sprawie przystępowania do innych organizacji gospodarczych oraz występowania z nich; 7) oznaczanie najwyższej sumy zobowiązań, jaką spółdzielnia może za- ciągnąć; 8) podejmowanie uchwał w sprawie połączenia się spółdzielni, podziału spółdzielni oraz likwidacji spółdzielni; 9) rozpatrywanie w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym odwołań od uchwał rady; 10) uchwalanie zmian statutu; 11) podejmowanie uchwał w sprawie przystąpienia lub wystąpienia spół- dzielni ze związku oraz upoważnienie zarządu do podejmowania dzia- łań w tym zakresie; 12) wybór delegatów na zjazd związku, w którym spółdzielnia jest zrzeszo- na. § 2. Statut może zastrzec do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia podej- mowanie uchwał również w innych sprawach. Art. 39. § 1. Walne zgromadzenie zwołuje zarząd przynajmniej raz w roku w ciągu sześciu miesięcy po upływie roku obrachunkowego. § 2. Zarząd zwołuje walne zgromadzenie także na żądanie: 1) rady; 2) przynajmniej jednej dziesiątej, nie mniej jednak niż trzech członków, jeżeli uprawnienia tego nie zastrzeżono w statucie dla większej liczby członków. § 3. W spółdzielniach, w których walne zgromadzenie jest zastąpione przez zebra- nie przedstawicieli, zarząd zwołuje je także na żądanie: 1) 1/3 przedstawicieli na zebranie przedstawicieli; 2) zebrań grup członkowskich obejmujących co najmniej 1/5 ogólnej licz- by członków spółdzielni. § 4. Żądanie zwołania walnego zgromadzenia powinno być złożone pisemnie z po- daniem celu jego zwołania. § 5. W wypadkach wskazanych w § 2 i 3 walne zgromadzenie (zebranie przedsta- wicieli) zwołuje się w takim terminie, aby mogło się ono odbyć w ciągu sze- ściu tygodni od dnia wniesienia żądania. Jeżeli to nie nastąpi, zwołuje je rada nadzorcza, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub Kra- jowa Rada Spółdzielcza, na koszt spółdzielni. Art. 40. § 1. O czasie, miejscu i porządku obrad walnego zgromadzenia zawiadamia się członków, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz Krajową Radę Spółdzielczą w sposób i w terminach określonych w statucie. § 2. Uprawnieni do żądania zwołania walnego zgromadzenia (zebrania przedstawi- cieli), w myśl art. 39 § 2 i 3, mogą również żądać zamieszczenia oznaczonych spraw na porządku jego obrad, pod warunkiem wystąpienia z tym żądaniem w terminie przez statut określonym. Art. 41. § 1. Walne zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie w sprawach objętych porządkiem obrad podanych do wiadomości członków w terminach i w spo- sób określonych w statucie. § 2. Uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co naj- mniej połowy uprawnionych do głosowania, chyba że ustawa lub statut sta- nowią inaczej. § 3. Z obrad walnego zgromadzenia sporządza się protokół, który powinien być podpisany przez przewodniczącego walnego zgromadzenia oraz przez inne osoby wskazane w statucie. § 4. Protokoły są jawne dla członków spółdzielni, przedstawicieli związku rewizyj- nego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz dla Krajowej Rady Spół- dzielczej. § 5. Protokoły przechowuje zarząd spółdzielni co najmniej przez dziesięć lat, o ile przepisy w sprawie przechowywania akt nie przewidują terminu dłuższego. Art. 42. § 1. Uchwały walnego zgromadzenia obowiązują wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkie jej organy. § 2. Uchwała sprzeczna z ustawą jest nieważna. § 3. Uchwała sprzeczna z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami lub godząca w interesy spółdzielni albo mająca na celu pokrzywdzenie jej członka może być zaskarżona do sądu. § 4. Każdy członek spółdzielni lub zarząd może wytoczyć powództwo o uchylenie uchwały. Jednakże prawo zaskarżenia uchwały w sprawie wykluczenia albo wykreślenia członka przysługuje wyłącznie członkowi wykluczonemu albo wykreślonemu. § 5. Jeżeli zarząd wytacza powództwo, spółdzielnię reprezentuje pełnomocnik ustanowiony przez radę nadzorczą, a spółdzielnię, w której nie powołuje się rady nadzorczej, pełnomocnik ustanowiony przez walne zgromadzenie. W wypadku nieustanowienia pełnomocnika sąd właściwy do rozpoznania sprawy ustanawia kuratora dla spółdzielni. § 6. Powództwo o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia powinno być wniesione w ciągu sześciu tygodni od dnia odbycia walnego zgromadzenia, jeżeli zaś powództwo wnosi członek nieobecny na walnym zgromadzeniu na skutek jego wadliwego zwołania - w ciągu sześciu tygodni od dnia powzięcia wiadomości przez tego członka o uchwale, nie później jednak niż przed upływem roku od dnia odbycia walnego zgromadzenia. § 7. Jeżeli ustawa lub statut wymagają zawiadomienia członka o uchwale, termin sześciotygodniowy wskazany w § 6 biegnie od dnia tego zawiadomienia dokonanego w sposób wskazany w statucie. § 8. Sąd może nie uwzględnić upływu terminu, o którym mowa w § 6, jeżeli utrzymanie uchwały walnego zgromadzenia w mocy wywołałoby dla członka szczególnie dotkliwe skutki, a opóźnienie w zaskarżeniu tej uchwały jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami i nie jest nadmierne. § 9. Orzeczenie sądu ustalające nieistnienie albo nieważność uchwały walnego zgromadzenia bądź uchylające uchwałę ma moc prawną względem wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkich jej organów.
Rozdział 2
Rada nadzorcza Art. 43. (uchylony). Art. 44. Rada sprawuje kontrolę i nadzór nad działalnością spółdzielni. Art. 45. § 1. Rada składa się co najmniej z trzech członków wybranych stosownie do posta- nowień statutu przez walne zgromadzenie, zebranie przedstawicieli lub ze- brania grup członkowskich. § 2. Do rady mogą być wybierani wyłącznie członkowie spółdzielni. Jeżeli człon- kiem spółdzielni jest osoba prawna, do rady może być wybrana osoba niebę- dąca członkiem spółdzielni, wskazana przez osobę prawną. § 3. (uchylony). § 4. Kadencję rady określa statut, z zastrzeżeniem art. 82 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. § 5. Przed upływem kadencji członek rady może być odwołany większością 2/3 głosów przez organ, który go wybrał. § 6. Członkowi rady spółdzielni można wypowiedzieć umowę o pracę albo warunki pracy lub płacy tylko w wypadkach, w których Kodeks pracy dopuszcza do- konanie takiej czynności w stosunku do członka zakładowego organu związ- ku zawodowego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do członków rady świadczących pracę na innej podstawie niż umowa o pracę. Art. 46. § 1. Do zakresu działania rady należy: 1) uchwalanie planów gospodarczych i programów działalności społecznej i kulturalnej; 2) nadzór i kontrola działalności spółdzielni poprzez: a) badanie okresowych sprawozdań oraz sprawozdań finansowych, b) dokonywanie okresowych ocen wykonania przez spółdzielnię jej zadań gospodarczych, ze szczególnym uwzględnieniem przestrze- gania przez spółdzielnię praw jej członków, c) przeprowadzanie kontroli nad sposobem załatwiania przez zarząd wniosków organów spółdzielni i jej członków; 3) podejmowanie uchwał w sprawie nabycia i obciążenia nieruchomości oraz nabycia zakładu lub innej jednostki organizacyjnej; 4) podejmowanie uchwał w sprawie przystępowania do organizacji spo- łecznych oraz występowania z nich; 5) zatwierdzanie struktury organizacyjnej spółdzielni; 6) rozpatrywanie skarg na działalność zarządu; 7) składanie walnemu zgromadzeniu sprawozdań zawierających w szcze- gólności wyniki kontroli i ocenę sprawozdań finansowych; 8) podejmowanie uchwał w sprawach czynności prawnych dokonywanych między spółdzielnią a członkiem zarządu lub dokonywanych przez spółdzielnię w interesie członka zarządu oraz reprezentowanie spół- dzielni przy tych czynnościach; do reprezentowania spółdzielni wystar- czy dwóch członków rady przez nią upoważnionych. § 2. Statut może zastrzec do zakresu działania rady jeszcze inne uprawnienia. Statut może również przekazać do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia podejmowanie uchwał we wszystkich lub niektórych sprawach wymienio- nych w § 1 pkt 1, 3 oraz 5; w takim wypadku statut może przyjąć dla rady na- zwę komisji rewizyjnej. § 3. Statut może przewidywać wybór przez radę jej prezydium z zadaniem organi- zowania pracy rady. § 4. W celu wykonania swoich zadań rada może żądać od zarządu, członków i pra- cowników spółdzielni wszelkich sprawozdań i wyjaśnień, przeglądać księgi i dokumenty oraz sprawdzać bezpośrednio stan majątku spółdzielni. Art. 46a. W spółdzielni, o której mowa w art. 6 § 2a, oraz w spółdzielni produkcji rolnej w której liczba członków nie przekracza dziesięciu, nie powołuje się rady, o ile statut nie stanowi inaczej. W tym przypadku kompetencje rady wykonuje walne zgroma- dzenie członków. Art. 47. (uchylony).
Rozdział 3
Zarząd Art. 48. § 1. Zarząd kieruje działalnością spółdzielni oraz reprezentuje ją na zewnątrz. § 2. Podejmowanie decyzji niezastrzeżonych w ustawie lub statucie innym orga- nom należy do zarządu. Art. 49. § 1. Skład i liczbę członków zarządu określa statut. Statut może przewidywać za- rząd jednoosobowy, którym jest prezes, i ustalać wymagania, jakie powinna spełniać osoba wchodząca w skład zarządu lub prezes w zarządzie jednooso- bowym. § 2. Członków zarządu, w tym prezesa i jego zastępców, wybiera i odwołuje, sto- sownie do postanowień statutu, rada lub walne zgromadzenie. § 3. Spółdzielnie, których członkami są wyłącznie osoby prawne, wybierają zarząd spośród kandydatów będących osobami fizycznymi wskazanymi przez te osoby prawne. W spółdzielniach, w których członkami są osoby fizyczne i osoby prawne, członków zarządu wybiera się również spośród kandydatów wskazanych przez osoby prawne. § 4. Walne zgromadzenie może odwołać tych członków zarządu, którym nie udzie- liło absolutorium (art. 38 § 1 pkt 2), niezależnie od tego, który organ stosow- nie do postanowień statutu wybiera członków zarządu. W tym wypadku nie stosuje się przepisu art. 41 § 1. § 5. Zarząd jednoosobowy nie może dokonywać czynności w sprawach wynikają- cych ze stosunku członkostwa. Czynności takie są dokonywane przez radę nadzorczą, chyba że statut przewiduje właściwość walnego zgromadzenia. Art. 50. § 1. Jeżeli statut tak stanowi, członek zarządu wybierany przez walne zgromadzenie może być zawieszony w czynnościach przez radę, o ile jego działalność jest sprzeczna z przepisami prawa lub statutu. § 2. Rada zawieszając w czynnościach członka zarządu podejmuje uchwały nie- zbędne do prawidłowego prowadzenia działalności spółdzielni oraz zwołuje niezwłocznie walne zgromadzenie. § 3. Członka zawieszonego powiadamia się niezwłocznie w formie pisemnej o jego zawieszeniu z podaniem przyczyn zawieszenia. Art. 51. (uchylony). Art. 52. § 1. Z członkami zarządu zatrudnianymi w spółdzielni rada spółdzielni nawiązuje stosunek pracy - w zależności od powierzonego stanowiska - na podstawie umowy o pracę albo powołania (art.68 Kodeksu pracy). Nie dotyczy to spół- dzielni pracy, w których zatrudnienie członków następuje bez względu na stanowisko na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, oraz tych spółdzielni produkcji rolnej, w których podstawą świadczenia pracy przez członków jest stosunek członkostwa. § 2. Odwołanie członka zarządu lub zawieszenie go w czynnościach nie narusza je- go uprawnień wynikających ze stosunku pracy lub innego stosunku prawne- go, którego przedmiotem jest świadczenie pracy. § 3. W razie odwołania członka zarządu zatrudnionego w spółdzielni na podstawie powołania, prawo odwołania go ze stanowiska pracy przysługuje zarządowi spółdzielni. Art. 53. (uchylony). Art. 54. § 1. Oświadczenia woli za spółdzielnię składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik. W spółdzielniach o zarządzie jednoosobo- wym oświadczenie woli mogą składać również dwaj pełnomocnicy. § 2. Oświadczenia, o których mowa w § 1, składa się w ten sposób, że pod nazwą spółdzielni osoby upoważnione do ich składania zamieszczają swoje podpisy. § 3. Oświadczenia pisemne skierowane do spółdzielni, a złożone w jej lokalu albo jednemu z członków zarządu lub pełnomocnikowi, mają skutek prawny względem spółdzielni. Art. 55. § 1. Zarząd może udzielić jednemu z członków zarządu lub innej osobie pełnomoc- nictwa do dokonywania czynności prawnych związanych z kierowaniem bie- żącą działalnością gospodarczą spółdzielni lub jej wyodrębnionej organiza- cyjnie i gospodarczo jednostki, a także pełnomocnictwa do dokonywania czynności określonego rodzaju lub czynności szczególnych. § 2. Statut spółdzielni może uzależnić udzielenie pełnomocnictwa przez zarząd od uprzedniej zgody rady.
Rozdział 4
Przepisy wspólne dla rady i zarządu Art. 56. § 1. Nie można być jednocześnie członkiem zarządu i przedstawicielem na zebranie przedstawicieli tej samej spółdzielni. Nie można być jednocześnie członkiem rady i zarządu tej samej spółdzielni. W razie konieczności rada może wyzna- czyć jednego lub kilku ze swoich członków do czasowego pełnienia funkcji członka (członków) zarządu. § 2. Członkowie zarządu i rady nie mogą brać udziału w głosowaniu w sprawach wyłącznie ich dotyczących. § 3. Członkowie rady i zarządu nie mogą zajmować się interesami konkurencyjny- mi wobec spółdzielni, a w szczególności uczestniczyć jako wspólnicy lub członkowie władz przedsiębiorców prowadzących działalność konkurencyjną wobec spółdzielni. Naruszenie zakazu konkurencji stanowi podstawę odwo- łania członka rady lub zarządu oraz powoduje inne skutki prawne przewi- dziane w odrębnych przepisach. § 4. W wypadku naruszenia przez członka rady nadzorczej zakazu konkurencji określonego w § 3 - rada może podjąć uchwałę o zawieszeniu członka tego organu w pełnieniu czynności. Statut określa termin zwołania posiedzenia or- ganu, który dokonał wyboru zawieszonego członka rady. Powyższy organ rozstrzyga o uchyleniu zawieszenia bądź odwołaniu zawieszonego członka rady. Art. 57. W skład rady nie mogą wchodzić osoby będące kierownikami bieżącej działalności gospodarczej spółdzielni lub pełnomocnikami zarządu oraz osoby pozostające z członkami zarządu lub kierownikami bieżącej działalności gospodarczej spółdzielni w związku małżeńskim albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej i w drugim stopniu linii bocznej. Art. 58. Członek zarządu, rady oraz likwidator odpowiada wobec spółdzielni za szkodę wy- rządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami statutu spółdzielni, chyba że nie ponosi winy.
Rozdział 5
Zebrania grup członkowskich Art. 59. § 1. W spółdzielniach, w których walne zgromadzenie zostaje zastąpione przez ze- branie przedstawicieli, z zastrzeżeniem art. 83 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, organami tych spółdzielni są także ze- brania grup członkowskich. Zasady podziału członków na grupy członkow- skie i zasady działania tych zebrań określa statut. § 2. Do uprawnień zebrań grup członkowskich należy: 1) wybieranie i odwoływanie przedstawicieli na zebranie przedstawicieli; 2) wybieranie i odwoływanie członków rady spółdzielni, jeśli statut tak stanowi; 3) rozpatrywanie spraw, które mają być przedmiotem obrad najbliższego zebrania przedstawicieli, i zgłaszanie swoich wniosków w tych spra- wach; 4) rozpatrywanie okresowych sprawozdań rady i zarządu; 5) wyrażanie swojej opinii i zgłaszanie do właściwych organów spółdziel- ni wniosków w sprawach spółdzielni, a zwłaszcza we wspólnych spra- wach członków wchodzących w skład zebrania grupy. § 3. Statut może również określać inne zadania i uprawnienia zebrań grup człon- kowskich.
Dział V
(uchylony)
Dział VI
(uchylony)
Dział VII
Gospodarka spółdzielni Art. 67. Spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą na zasadach rachunku ekonomiczne- go przy zapewnieniu korzyści członkom spółdzielni. Art. 68. Spółdzielnia odpowiada za swoje zobowiązania całym majątkiem. Art. 69-74. (uchylone). Art. 75. Zysk spółdzielni, po pomniejszeniu o podatek dochodowy i inne obciążenia obo- wiązkowe wynikające z odrębnych przepisów ustawowych, stanowi nadwyżkę bilan- sową. Art. 76. Nadwyżka bilansowa podlega podziałowi na podstawie uchwały walnego zgroma- dzenia. Co najmniej 5% nadwyżki przeznacza się na zwiększenie funduszu zasobo- wego, jeżeli fundusz ten nie osiąga wysokości wniesionych udziałów obowiązko- wych. Art. 77. § 1. Część nadwyżki bilansowej pozostałej po dokonaniu odpisu, o którym mowa w art. 76, przeznacza się na cele określone w uchwale walnego zgromadzenia. § 2. Zasady podziału nadwyżki bilansowej między członków spółdzielni określa statut. § 3. Jeżeli zadeklarowane przez członka udziały nie zostały w pełni wniesione, kwoty przypadające członkowi z tytułu podziału nadwyżki bilansowej zalicza się na poczet jego niepełnych udziałów. § 4. Jeżeli podział części nadwyżki bilansowej między członków ma nastąpić w formie oprocentowania udziałów, w podziale tym uwzględnia się byłych członków (ich spadkobierców), którym przysługują roszczenia o wypłatę udziałów. Art. 78. § 1. Zasadniczymi funduszami własnymi tworzonymi w spółdzielni są: 1) fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów członkowskich, odpi- sów na udziały członkowskie z podziału nadwyżki bilansowej lub in- nych źródeł określonych w odrębnych przepisach; 2) fundusz zasobowy powstający z wpłat przez członków wpisowego, czę- ści nadwyżki bilansowej lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach. § 2. Spółdzielnia tworzy także inne fundusze własne przewidziane w odrębnych przepisach oraz w jej statucie. Art. 79-81. (uchylone). Art. 82. Oprocentowanie wkładów pieniężnych stanowi koszt uzyskania przychodów.
Art. 83.
Art. 84–86.
Art. 87.
Art. 88.
Art. 88a.
Art. 89.1 orzeczenie
Art. 90.5 orzeczeń
Dział VIII
Lustracja Art. 91. § 1. Każda spółdzielnia obowiązana jest przynajmniej raz na trzy lata, a w okresie pozostawania w stanie likwidacji corocznie, poddać się lustracyjnemu bada- niu legalności, gospodarności i rzetelności całości jej działania. Lustracja obejmuje okres od poprzedniej lustracji. § 11. W spółdzielniach mieszkaniowych w okresie budowania przez nie budynków mieszkalnych i rozliczania kosztów budowy tych budynków, a także w spół- dzielniach w stanie likwidacji, lustrację przeprowadza się corocznie. § 12. Jeżeli spółdzielnia mieszkaniowa nie podda się badaniu lustracyjnemu prze- widzianemu w § 1 i § 11, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrze- szona, lub Krajowa Rada Spółdzielcza przeprowadza z własnej inicjatywy badanie lustracyjne działalności spółdzielni na jej koszt. § 2. Spółdzielnia może wystąpić w każdym czasie o przeprowadzenie lustracji cało- ści lub części jej działalności albo tylko określonych zagadnień. Lustracja może być przeprowadzona na żądanie walnego zgromadzenia, rady lub 1/5 członków spółdzielni. § 21. Celem lustracji jest: 1) sprawdzenie przestrzegania przez spółdzielnię przepisów prawa i postanowień statutu; 2) zbadanie przestrzegania przez spółdzielnię prowadzenia przez nią działalności w interesie ogółu członków; 3) kontrola gospodarności, celowości i rzetelności realizacji przez spółdzielnię jej celów ekonomicznych, socjalnych oraz kulturalnych; 4) wskazywanie członkom na nieprawidłowości w działalności organów spółdzielni; 5) udzielanie organizacyjnej i instruktażowej pomocy w usuwaniu stwierdzonych nieprawidłowości oraz w usprawnieniu działalności spółdzielni. § 3. Lustrację przeprowadzają właściwe związki rewizyjne w spółdzielniach w nich zrzeszonych. Spółdzielnie niezrzeszone zlecają odpłatne przeprowadzenie lu- stracji wybranemu związkowi rewizyjnemu lub Krajowej Radzie Spółdziel- czej. § 4. Lustratora wyznacza związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub Krajowa Rada Spółdzielcza. Obowiązki lustratora może pełnić osoba, która uzyskała uprawnienia lustracyjne wydane przez Krajową Radę Spół- dzielczą. Kryteria kwalifikacyjne lustratorów oraz tryb przeprowadzania lu- stracji określa Krajowa Rada Spółdzielcza. § 5. Jeżeli działalność lustratora jest niezgodna z prawem, a także jeżeli lustrator nie zachowuje w tajemnicy wiadomości o działalności spółdzielni uzyska- nych przy lustracji, Krajowa Rada Spółdzielcza z własnej inicjatywy lub na wniosek związku rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, może go pozbawić uprawnień lustratora. Zachowanie tajemnicy nie obowiązuje wobec organów lustrowanej spółdzielni, związku rewizyjnego, który lustratora wy- znaczył, Krajowej Rady Spółdzielczej oraz organów wymiaru sprawiedliwo- ści. § 6. Uchwała Krajowej Rady Spółdzielczej w sprawie pozbawienia uprawnień lu- stratora jest ostateczną decyzją w rozumieniu przepisów Kodeksu postępo- wania administracyjnego, który stosuje się odpowiednio. Art. 92. § 1. Lustrator obowiązany jest zawiadomić radę i zarząd o rozpoczęciu lustracji. Członkowie rady uprawnieni są do uczestniczenia w lustracji. § 2. Lustrator uprawniony jest do przeglądania ksiąg i wszelkich dokumentów w lustrowanej spółdzielni oraz do bezpośredniego sprawdzania jej stanu mająt- kowego, a organy spółdzielni i jej pracownicy obowiązani są do udzielania mu żądanych wyjaśnień i wszelkiej pomocy. Art. 93. § 1. Z czynności lustracyjnych lustrator sporządza protokół, który składa radzie i zarządowi spółdzielni. Protokół sporządzony przez lustratora ma moc doku- mentu urzędowego. § 1a. Na podstawie protokołu z lustracji przeprowadzający ją związek rewizyjny lub Krajowa Rada Spółdzielcza opracowuje wnioski polustracyjne oraz prze- kazuje je zarządowi i radzie. § 1b. Zarząd obowiązany jest corocznie przekazywać podmiotowi przeprowadzają- cemu lustrację i walnemu zgromadzeniu informację o realizacji wniosków polustracyjnych. § 2. Zarząd obowiązany jest na żądanie członka spółdzielni udostępnić mu do wglądu protokół lustracji oraz wnioski polustracyjne i informacje o ich reali- zacji. § 3. (uchylony). § 4. Wnioski z przeprowadzonej lustracji powinny być przedstawione przez radę nadzorczą najbliższemu walnemu zgromadzeniu. Art. 93a. § 1. Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospoda- rowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa ma prawo żądania informacji i danych, dotyczących organizacji i działalności spółdzielni mieszkaniowych, niezbędnych do dokonywania oceny zgodności z prawem i gospodarności działalności spółdzielni. § 2. W przypadku naruszenia prawa przez spółdzielnię mieszkaniową minister wy- stępuje do właściwego związku rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrze- szona, lub do Krajowej Rady Spółdzielczej z wnioskiem o przeprowadzenie lustracji. Lustrację przeprowadza się na koszt spółdzielni. § 3. Lustrację, o której mowa w § 2, związek rewizyjny lub Krajowa Rada Spół- dzielcza ma obowiązek wszcząć w ciągu 30 dni od dnia otrzymania wniosku ministra. § 4. Podmiot przeprowadzający lustrację obowiązany jest przesłać protokół z czyn- ności lustracyjnych ministrowi. § 5. W przypadku niewykonania przez spółdzielnię mieszkaniową wniosków z przeprowadzonej lustracji minister nakazuje jej uwzględnienie tych wnio- sków w terminie 3 miesięcy. Art. 94. (uchylony). Art. 95. (uchylony).
Dział IX
Łączenie się spółdzielni Art. 96. Spółdzielnia może w każdym czasie połączyć się z inną spółdzielnią na podstawie uchwał walnych zgromadzeń łączących się spółdzielni, powziętych większością 2/3 głosów. Art. 97. Uchwały o połączeniu powinny zawierać: 1) oznaczenie spółdzielni przejmującej; 2) przyjęcie statutu stanowiącego podstawę dalszej jej działalności; statut nie może uszczuplać nabytych praw majątkowych członków; 3) datę połączenia. Art. 98. § 1. Podstawę rachunkową połączenia stanowią sprawozdania finansowe łączących się spółdzielni, sporządzone na dzień połączenia. § 2. Jeżeli walne zgromadzenia łączących się spółdzielni nie postanowią inaczej, podział nadwyżki bilansowej nastąpi oddzielnie według sprawozdań finanso- wych sporządzonych na dzień połączenia. Art. 99. Połączenie oraz wynikające z niego zmiany statutu wywierają skutek od chwili wpi- sania ich do Krajowego Rejestru Sądowego, z wyjątkiem przewidzianym w art. 102 § 1. Art. 100. Członkowie, którzy w chwili połączenia należeli do spółdzielni przejmowanej, stają się członkami spółdzielni przejmującej. Wpłaty na udziały wpisuje się członkom spółdzielni przejmowanej w takiej wysokości, jaka wynika z ustalonej w sprawozda- niu finansowym kwoty przejętego funduszu udziałowego. Art. 101. Wskutek połączenia majątek spółdzielni przejętej przechodzi na spółdzielnię przej- mującą, a wierzyciele i dłużnicy pierwszej stają się wierzycielami i dłużnikami dru- giej. Art. 102. § 1. Niezwłocznie po podjęciu uchwał o połączeniu zamiast zarządu i rady spół- dzielni przejmowanej działa zarząd i rada spółdzielni przejmującej. § 2. Zarząd spółdzielni przejmującej obowiązany jest niezwłocznie zgłosić uchwałę o połączeniu do Krajowego Rejestru Sądowego łączących się spółdzielni. § 3. Jeżeli uchwały walnych zgromadzeń o połączeniu tak stanowią, po wpisie po- łączenia do Krajowego Rejestru Sądowego spółdzielnia dokonuje niezwłocz- nie wyborów rady i zarządu.
Dział X
(uchylony)
Dział XI
Podział spółdzielni Art. 108. § 1. Spółdzielnia może podzielić się na podstawie uchwały walnego zgromadzenia podjętej zwykłą większością głosów w ten sposób, że z jej wydzielonej części zostaje utworzona nowa spółdzielnia. § 2. Uchwała o podziale spółdzielni powinna zawierać: 1) oznaczenie dotychczasowej spółdzielni i powstającej w wyniku podziału; 2) listę członków lub określenie grup członków przechodzących do powsta- jącej spółdzielni; 3) zatwierdzenie sprawozdania finansowego spółdzielni i planu podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań; 4) datę podziału spółdzielni. Art. 108a uchylony (Dz.U. z 2002 r. Nr 240, poz. 2058) - uchylenie to niezgodne z Kon- stytucją - wyrok TK (Dz.U. z 2005 r. Nr 72, poz. 643)
Art. 108b.
Art. 109.2 orzeczenia
Art. 110.1 orzeczenie
Art. 111.6 orzeczeń
Art. 112.1 orzeczenie
Dział XII
Likwidacja spółdzielni Art. 113. § 1. Spółdzielnia przechodzi w stan likwidacji: 1) z upływem okresu, na który, w myśl statutu, spółdzielnię utworzono; 2) wskutek zmniejszenia się liczby członków poniżej wskazanej w statucie lub w ustawie, jeżeli spółdzielnia w terminie jednego roku nie zwiększy liczby członków do wymaganej wielkości; 3) wskutek zgodnych uchwał walnych zgromadzeń zapadłych większością 3/4 głosów na dwóch kolejno po sobie następujących walnych zgroma- dzeniach, w odstępie co najmniej dwóch tygodni. § 2. W wypadkach przewidzianych w § 1 zarząd spółdzielni (likwidator) zgłosi do Krajowego Rejestru Sądowego otwarcie likwidacji spółdzielni i zawiadomi o tym właściwy związek rewizyjny. Jeżeli zarząd (likwidator) tego nie uczyni, zgłoszenia dokona związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona. Art. 114. § 1. Związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, może podjąć uchwa- łę o postawieniu spółdzielni w stan likwidacji, jeżeli: 1) działalność spółdzielni wykazuje rażące i uporczywe naruszenia prawa lub postanowień statutu; 2) spółdzielnia została zarejestrowana z naruszeniem prawa; 3) spółdzielnia co najmniej od roku nie prowadzi działalności gospodar- czej. § 2. Uchwałę związku rewizyjnego, o której mowa w § 1, spółdzielnia może za- skarżyć do sądu w ciągu sześciu tygodni od dnia jej doręczenia wraz z uza- sadnieniem. W razie niezaskarżenia uchwały w ustawowym terminie lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego powództwo albo umarzającego postępowanie w sprawie, związek rewizyjny zgłasza do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o otwarcie likwidacji, wyznaczając jednocześnie likwida- tora. Art. 115. Jeżeli spółdzielnia nie rozpoczęła działalności gospodarczej w ciągu roku od dnia jej zarejestrowania i nie posiada majątku, może ulec wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego na wniosek związku rewizyjnego. Art. 116. § 1. Spółdzielnia postawiona w stan likwidacji na podstawie art. 113 § 1 pkt 3 może przed upływem roku od dnia podjęcia drugiej uchwały walnego zgromadze- nia o likwidacji przywrócić swoją działalność na podstawie uchwały walnego zgromadzenia podjętej większością 3/4 głosów. § 2. Zarząd lub likwidator powinni uchwałę o przywróceniu działalności spółdziel- ni zgłosić niezwłocznie do Krajowego Rejestru Sądowego, dołączając odpis protokołu walnego zgromadzenia. Dokonany wpis sąd ogłosi w Monitorze Spółdzielczym. Art. 117. Spółdzielnia w stanie likwidacji może połączyć się z inną spółdzielnią według zasad przewidzianych w art. 96-102. Art. 118. § 1. Likwidatorami spółdzielni mogą być członkowie ostatniego zarządu lub osoby wybrane przez walne zgromadzenie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. § 2. Likwidator może nie być członkiem spółdzielni. Likwidatorem może być także osoba prawna. § 3. Umowę z likwidatorem o wykonanie czynności likwidacyjnych zawiera rada spółdzielni. W wypadku gdy zwołanie rady napotyka poważne trudności albo gdy likwidatora wyznacza związek rewizyjny, umowę z likwidatorem zawie- ra ten związek, działając w imieniu spółdzielni. Art. 119. § 1. Do likwidatora stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządu spółdzielni i członków zarządu, jeżeli przepisy o likwidacji nie stanowią inaczej. § 2. Likwidator nie może zawierać nowych umów, chyba że jest to konieczne do przeprowadzenia likwidacji spółdzielni. Dalej idące ograniczenia może usta- nowić organ, który wyznaczył likwidatora. Ograniczenia takie powinny być niezwłocznie zgłoszone przez likwidatora do Krajowego Rejestru Sądowego. § 3. Jeżeli zwołanie walnego zgromadzenia lub rady spółdzielni napotyka poważne trudności, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, może upoważnić likwidatora do dokonania czynności określonego rodzaju, które wymagają uchwały walnego zgromadzenia lub rady spółdzielni. § 4. Likwidator może być odwołany w każdej chwili przez organ, który go wyzna- czył. Ponadto likwidatora może odwołać z ważnych przyczyn związek rewi- zyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona. § 5. Organ, który odwołuje likwidatora, obowiązany jest równocześnie wyznaczyć innego. Art. 120. Z dniem wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego otwarcia likwidacji wygasają uprzednio udzielone pełnomocnictwa podlegające wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego. Art. 121. § 1. Spółdzielnia w likwidacji zachowuje dotychczasową swoją nazwę z dodaniem wyrazów: „w likwidacji”. § 2. Osoba prawna wyznaczona na likwidatora składa oświadczenia w imieniu spółdzielni z zachowaniem przepisów normujących składanie oświadczeń tej osoby. Art. 122. Likwidator powinien niezwłocznie po wyznaczeniu go: 1) zgłosić do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o wpisanie otwarcia likwi- dacji spółdzielni, jeżeli nie zostało to jeszcze dokonane, i zawiadomić o tym związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz Krajową Radę Spółdzielczą; 2) powiadomić banki finansujące spółdzielnię oraz organy finansowe o otwarciu likwidacji spółdzielni; 3) ogłosić w Monitorze Spółdzielczym zawiadomienie o otwarciu likwidacji spółdzielni i wezwać wierzycieli do zgłoszenia wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia tego ogłoszenia; 4) przystąpić do sporządzenia sprawozdania finansowego na dzień otwarcia li- kwidacji oraz listy zobowiązań spółdzielni; 5) sporządzić plan finansowy likwidacji i plan zaspokojenia zobowiązań. Art. 123. W czasie likwidacji nie stosuje się przepisu art. 90 § 1, w zakresie kolejności pokry- wania strat bilansowych. Art. 124. § 1. O odmowie zaspokojenia zgłoszonych wierzytelności likwidator powinien za- wiadomić wierzyciela pisemnie w ciągu czterech tygodni od dnia zgłoszenia wierzytelności. § 2. Na okres przewidziany w paragrafie poprzedzającym bieg przedawnienia lub terminu zawitego ulega zawieszeniu. § 3. Uznanie przez likwidatora wierzytelności przerywa bieg przedawnienia i ter- minu zawitego, jeżeli zostało dokonane pisemnie. Art. 125. § 1. Należności przypadające od spółdzielni zaspokaja się w następującej kolejno- ści: 1) koszty prowadzenia likwidacji; 2) należności ze stosunku pracy i należności, którym przepisy prawa przy- znają taką samą ochronę jak należnościom ze stosunku pracy, oraz od- szkodowanie z tytułu uszkodzenia ciała, wywołania rozstroju zdrowia lub pozbawienia życia, w tym również odszkodowanie z tytułu wypad- ków przy pracy i chorób zawodowych; 3) podatki i inne należności, do których stosuje się przepisy o zobowiąza- niach podatkowych, oraz należności z tytułu kredytów bankowych; 4) inne należności. § 2. O ile należności nie są jeszcze wymagalne lub są sporne, kwoty potrzebne na ich pokrycie powinny być złożone do depozytu sądowego. § 3. Z kwot pozostałych po spłaceniu wszystkich należności i po złożeniu do depo- zytu sądowego sum całkowicie zabezpieczających należności sporne lub nie- wymagalne dokonuje się stosunkowej wypłaty udziałów. Wypłaty tej nie można jednak dokonać przed upływem sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia wzywającego wierzycieli. § 4. Wierzyciele, którzy zgłosili wierzytelności po upływie tego terminu, mogą ich dochodzić z nierozdzielonego jeszcze majątku spółdzielni. § 5. Pozostały majątek zostaje przeznaczony na cele określone w uchwale ostatnie- go walnego zgromadzenia. § 5a. Jeżeli zgodnie z uchwałą, o której mowa w § 5, pozostały majątek ma być w całości lub części podzielony między członków, w podziale tym uwzględnia się byłych członków, którym do chwili przejścia albo postawienia spółdzielni w stan likwidacji nie wypłacono wszystkich udziałów. § 5b. Przepisu § 5a nie stosuje się do spółdzielni mieszkaniowych. § 6. Jeżeli uchwała walnego zgromadzenia nie zawiera stosownego wskazania, li- kwidator przekazuje pozostały majątek nieodpłatnie na cele spółdzielcze lub społeczne. Art. 126. § 1. Po zakończeniu likwidacji likwidator przedstawia walnemu zgromadzeniu do zatwierdzenia sprawozdanie finansowe na dzień zakończenia likwidacji. § 2. Jeżeli zwołanie walnego zgromadzenia napotyka poważne trudności, likwida- tor przedstawia sprawozdanie finansowe do zatwierdzenia związkowi rewi- zyjnemu, w którym spółdzielnia jest zrzeszona. § 3. Po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego na dzień zakończenia likwidacji, likwidator zgłasza do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o wykreślenie spółdzielni z Krajowego Rejestru Sądowego oraz przekazuje księgi i doku- menty zlikwidowanej spółdzielni do przechowania. Wykreślenie powinno być ogłoszone przez sąd. Art. 127. W razie zaspokojenia wszelkich należności przypadających od spółdzielni i złożenia do depozytu sądowego kwot na zabezpieczenie należności spornych lub niewyma- galnych, spółdzielnia może ulec wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego przed zakończeniem prowadzonych przez nią lub przeciwko niej sporów sądowych. W takim wypadku w miejsce spółdzielni wchodzi jako strona związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona. Związek rewizyjny obowiązany jest do przeka- zania kwot uzyskanych w wyniku sporu na cele określone stosownie do art. 125 § 5 i 6. Art. 128. § 1. Po wykreśleniu spółdzielni z Krajowego Rejestru Sądowego likwidator odpo- wiada wobec wierzycieli spółdzielni za wyrządzone im szkody przez niedo- pełnienie swoich ustawowych obowiązków. § 2. Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do członków ostat- niego zarządu spółdzielni wykreślonej z Krajowego Rejestru Sądowego w trybie określonym w art. 115. Art. 129. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej oraz po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Spółdzielczej, określi w drodze rozporządze- nia sposób i czas przechowywania ksiąg i dokumentów zlikwidowanych spółdzielni oraz organizacji spółdzielczych.
Dział XIII
Upadłość spółdzielni Art. 130. § 1. Ogłoszenie upadłości spółdzielni następuje w razie jej niewypłacalności. § 2. Jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna wartość jej akty- wów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na którego porządku obrad za- mieszcza sprawę dalszego istnienia spółdzielni. § 3. Pomimo niewypłacalności spółdzielni walne zgromadzenie może podjąć uchwałę o dalszym istnieniu spółdzielni, jeżeli wskaże środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności. § 4. W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości, zarząd spółdzielni obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do
Art. 131.
Art. 132.2 orzeczenia
Art. 133.
Art. 134.1 orzeczenie
Art. 135.
Art. 136.2 orzeczenia
Art. 137.4 orzeczenia
Tytuł II
Przepisy szczególne dla spółdzielni produkcji rolnej, spółdzielni kółek rolniczych i spółdzielni pracy
Dział I
Spółdzielnie produkcji rolnej
Rozdział I
Rolnicze spółdzielnie produkcyjne
Oddział 1
Przedmiot działalności i członkostwo Art. 138. Przedmiotem działalności rolniczej spółdzielni produkcyjnej jest prowadzenie wspólnego gospodarstwa rolnego oraz działalności na rzecz indywidualnych gospo- darstw rolnych członków. Spółdzielnia może również prowadzić inną działalność gospodarczą. Art. 139. § 1. Członkami spółdzielni mogą być rolnicy będący: 1) właścicielami lub posiadaczami samoistnymi gruntów rolnych; 2) dzierżawcami, użytkownikami lub innymi posiadaczami zależnymi gruntów rolnych. § 2. Członkami spółdzielni mogą być również inne osoby mające kwalifikacje przydatne do pracy w spółdzielni. § 3. (uchylony).
Art. 140.
Oddział 2
Wkłady gruntowe i pieniężne Art. 141. § 1. Statut spółdzielni może przewidywać, że członek posiadający grunty jest obo- wiązany wnieść je w całości lub części jako wkład do spółdzielni. § 2. Przez wkład gruntowy rozumie się grunty oraz budynki lub ich części i inne urządzenia trwale z gruntem związane, znajdujące się na tych gruntach w chwili ich wniesienia. § 3. Wniesienie wkładu gruntowego przez posiadacza zależnego wymaga zgody właściciela. Art. 142. Statut może przewidywać, że członkowi przysługuje prawo do działki przyzagrodo- wej. W takim wypadku statut powinien określać, którym członkom przysługuje pra- wo do działki przyzagrodowej, wielkość działek i sposób ich wydzielania. Art. 143. Użytkowanie przez spółdzielnię wkładów gruntowych jest odpłatne. Statut określa zasady wynagradzania za użytkowanie tych wkładów. Art. 144. § 1. Grunty wniesione jako wkłady ocenia się na zasadzie szacunku porównawcze- go ich wartości użytkowej. § 2. Budynki i inne urządzenia stanowiące wkład szacuje się w pieniądzach według stanu i cen z dnia wniesienia. Art. 145. § 1. Jeżeli statut lub umowa z członkiem inaczej nie postanawia, spółdzielnia na- bywa prawo użytkowania wkładu gruntowego wniesionego przez członka, z chwilą przejęcia tego wkładu. § 2. Użytkowanie przez spółdzielnię wniesionych przez członka wkładów grunto- wych regulują przepisy Kodeksu cywilnego.
Art. 146.
Art. 147.
Art. 148.
Art. 149.
Art. 150.
Art. 151.
Art. 152.
Art. 153.
Art. 154.
Art. 154a.
Oddział 3
Praca Art. 155. § 1. Zdolny do pracy członek spółdzielni ma prawo i obowiązek pracować w spół- dzielni w rozmiarze ustalanym corocznie przez zarząd, stosownie do potrzeb wynikających z planu działalności gospodarczej spółdzielni. § 2. Przy przydzielaniu pracy członkom spółdzielnia powinna uwzględniać ich kwalifikacje zawodowe i osobiste. Art. 156. § 1. Oprócz członków spółdzielnia może zatrudniać także ich domowników. § 2. Za domownika członka uważa się każdego członka jego rodziny, a także inne osoby, jeżeli zamieszkują z nim wspólnie i prowadzą z nim wspólne gospo- darstwo domowe. Art. 157. Spółdzielnia poza członkami i domownikami może zatrudniać stosownie do swoich potrzeb również inne osoby na podstawie umowy o pracę lub na podstawie innego stosunku prawnego, którego przedmiotem jest świadczenie pracy. Art. 158. § 1. Członkowie wynagradzani są za pracę w formie udziału w dochodzie podziel- nym stosownie do wkładu ich pracy. § 2. Statut spółdzielni powinien określać jednostkę stanowiącą miernik oceny wkładu pracy członków. § 3. Szczegółowe zasady oceny wkładu pracy dla określenia udziału członków w dochodzie podzielnym ustala walne zgromadzenie, uwzględniając warunki pracy, potrzebne kwalifikacje oraz odpowiedzialność z tytułu powierzonej funkcji. Art. 159. Domownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę według zasad odnoszących się do członka, chyba że w umowie zastrzeżono inny sposób wynagradzania. Art. 160. Członkom i ich domownikom przysługuje prawo do corocznego urlopu wypoczyn- kowego w wymiarze i według zasad określonych w statucie. Statut określa także sposób obliczania wynagrodzenia przysługującego za czas urlopu. Art. 161. § 1. Członkom i ich domownikom pracującym w spółdzielni przysługuje prawo do świadczeń związanych z okresem ciąży, urodzeniem i wychowaniem małego dziecka na zasadach określonych w przepisach prawa pracy. § 2. (uchylony). Art. 162. § 1. Członkowie spółdzielni będący emerytami lub rencistami zachowują prawa członkowskie przewidziane w statucie. § 2. Członków, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, nieobecnych na walnym zgromadzeniu nie wlicza się do liczby członków wymaganej w sta- tucie dla ważności podejmowanych uchwał.
Oddział 4
Dochodzenie i ochrona roszczeń z tytułu pracy Art. 163. Roszczeń z tytułu wynagrodzenia za pracę członek może dochodzić w drodze sądo- wej bez wyczerpania postępowania wewnątrzspółdzielczego. Art. 164. Roszczenia członka i domownika z tytułu wykonywanej pracy przedawniają się z upływem lat trzech od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Art. 165. Wynagrodzenia członka i domownika za pracę korzystają z takiej samej ochrony, jaką prawo zapewnia wynagrodzeniu pracownika.
Oddział 5
Fundusze spółdzielni, dochód i jego podział Art. 166. Dochód ogólny spółdzielni stanowi różnicę między przychodem uzyskanym w da- nym roku obrachunkowym z produkcji i usług oraz zysków nadzwyczajnych a sumą poniesionych kosztów na tę działalność, pomniejszoną o straty nadzwyczajne i na- leżne podatki oraz powiększoną lub pomniejszoną o różnicę wartości zapasów mię- dzy stanem na koniec roku obrachunkowego a stanem na początek tego roku. Przy ustalaniu dochodu ogólnego uwzględnia się udział spółdzielni w wyniku finansowym innych organizacji. Art. 167. § 1. Zasadniczymi funduszami własnymi tworzonymi w spółdzielni są: 1) fundusz udziałowy powstający z wpłat udziałów członkowskich, odpi- sów na udziały członkowskie z podziału dochodu ogólnego lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach; 2) fundusz zasobowy powstający z wpłat przez członków wpisowego, czę- ści dochodu ogólnego, wartości majątkowych otrzymanych nieodpłat- nie lub innych źródeł określonych w odrębnych przepisach. Fundusz zasobowy zmniejsza się o straty na likwidacji środków trwałych oraz straty losowe. § 2. Spółdzielnia tworzy także inne fundusze własne przewidziane w odrębnych przepisach oraz w jej statucie. Art. 168. Dochód ogólny podlega podziałowi na podstawie uchwały walnego zgromadzenia. Spółdzielnia przeznacza co najmniej 3% dochodu ogólnego na fundusz zasobowy, jeżeli fundusz ten nie osiąga wysokości wniesionych udziałów obowiązkowych.
Art. 169.
Art. 170.
Art. 171.2 orzeczenia
Art. 172.
Rozdział 2
(uchylony)
Rozdział 3
Inne spółdzielnie zajmujące się produkcją rolną Art. 178. § 1. Poza spółdzielniami wymienionymi w rozdziale 1 niniejszego działu mogą być tworzone inne spółdzielnie, których podstawowym przedmiotem działalności jest prowadzenie wspólnego gospodarstwa rolnego. § 2. Jeżeli w takich spółdzielniach członkowie - osoby fizyczne mają według statu- tu wynikający z członkostwa obowiązek wnoszenia w całości lub w części wkładów gruntowych i pieniężnych oraz pracy w spółdzielni, to - w braku odmiennych postanowień statutowych - stosuje się do nich odpowiednio przepisy art. 142-145, 147-149, 151-168, 171 i 172 i odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące rolniczych spółdzielni produkcyjnych. Statut może w szczególności przewidywać odpowiednie stosowanie wyłącznie przepisów art. 142-145, 147-149, 151-154 i odpowiednich przepisów Kodek- su cywilnego dotyczących rolniczych spółdzielni produkcyjnych, a w pozo- stałym zakresie - przepisów części I tytułu I działu VII i przepisów prawa pracy. Dotyczy to zwłaszcza tworzonych z inicjatywy kółek rolniczych spół- dzielni zrzeszających osoby fizyczne.
Rozdział 4
(uchylony)
Dział II
Spółdzielnie kółek rolniczych (usług rolniczych) Art. 180. § 1. Przedmiotem gospodarczej działalności spółdzielni kółek rolniczych (usług rolniczych) jest świadczenie usług dla rolnictwa i innych rodzajów usług wy- nikających z potrzeb środowiska wiejskiego. § 2. Spółdzielnia może również zajmować się wytwarzaniem środków i materiałów dla rolnictwa, przetwórstwem rolnym i produkcją rolną (prowadzeniem go- spodarstwa rolnego). § 3. W wypadku gdy spółdzielnia zrzesza obok osób prawnych również osoby fi- zyczne i zajmuje się produkcją rolną (prowadzeniem gospodarstwa rolnego), a jej członkowie - osoby fizyczne mają według statutu wynikający z członko- stwa obowiązek wnoszenia w całości lub części wkładów gruntowych i pie- niężnych, to w braku odmiennych postanowień statutowych stosuje się do nich odpowiednio przepisy art. 142-145, 147-149, 151-154 i odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące rolniczych spółdzielni produkcyj- nych.
Dział III
Spółdzielnie pracy Art. 181. § 1. Przedmiotem gospodarczej działalności spółdzielni pracy jest prowadzenie wspólnego przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę członków. § 2-4. (uchylone).
Art. 181a.
Art. 182.7 orzeczeń
Art. 183.3 orzeczenia
Art. 184.2 orzeczenia
Art. 185.1 orzeczenie
Art. 186.3 orzeczenia
Art. 187.2 orzeczenia
1)
2)
Art. 188.2 orzeczenia
Art. 189.2 orzeczenia
Art. 190.2 orzeczenia
Art. 191.1 orzeczenie
Art. 192.
Art. 193.5 orzeczeń
Art. 194.2 orzeczenia
Art. 195.1 orzeczenie
Art. 196.5 orzeczeń
Art. 197.1 orzeczenie
Art. 198.4 orzeczenia
Art. 199.5 orzeczeń
Art. 200.2 orzeczenia
Art. 201.
Art. 202.
Art. 203.
Dział IV
(uchylony)
Dział V
(uchylony)
Dział VI
Przekształcenia spółdzielni pracy
Art. 203e.
1)
2)
3)
4)
Art. 203f.
Art. 203g.
Art. 203h.
Art. 203i.
Art. 203j.
1)
2)
3)
4)
5)
6)
7)
8)
9)
Art. 203k.
Art. 203l.
1)
2)
3)
1)
2)
3)
4)
Art. 203m.
Art. 203n.
Art. 203o.
1)
2)
3)
4)
5)
Art. 203p.
Art. 203q.
Art. 203r.
Art. 203s.
Art. 203t.
Art. 203u.
Art. 203w.
Art. 203x.
Część II
Związki spółdzielcze i krajowa rada spółdzielcza
Tytuł I
ZWIĄZKI SPÓŁDZIELCZE Art. 240. § 1. Spółdzielnie mogą zakładać związki rewizyjne i przystępować do takich związków. Liczba założycieli związku rewizyjnego nie może być mniejsza niż dziesięć. § 2. Celem związku rewizyjnego jest zapewnienie zrzeszonym w nim spółdziel- niom pomocy w ich działalności statutowej. § 3. Do zadań związku rewizyjnego należy: 1) przeprowadzanie lustracji zrzeszonych spółdzielni; 2) prowadzenie na rzecz zrzeszonych spółdzielni działalności instruktażo- wej, doradczej, kulturalno-oświatowej, szkoleniowej i wydawniczej; 3) reprezentowanie interesów zrzeszonych spółdzielni wobec organów administracji państwowej i organów samorządu terytorialnego; 4) reprezentowanie zrzeszonych spółdzielni za granicą; 5) inicjowanie i rozwijanie współpracy między spółdzielniami oraz współ- działanie z placówkami naukowo-badawczymi; 6) wykonywanie innych zadań przewidzianych w niniejszej ustawie oraz statucie. § 4. Związek rewizyjny nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowe- go Rejestru Sądowego i działa na podstawie niniejszej ustawy oraz statutu, który powinien w szczególności określać: 1) nazwę i siedzibę związku; 2) cel i przedmiot działania związku; 3) zasady i tryb przyjmowania, wykreślania, wykluczania członków oraz wypowiadania członkostwa; 4) zasady i tryb wyboru organów związku oraz ich zadania i kompetencje; 5) zasady i tryb wyznaczania lustratorów. § 5. Statut związku nie może zastrzegać dla organów związku uprawnień stanowią- cych i nadzorczych wobec zrzeszonych spółdzielni, z wyjątkiem określonych w niniejszej ustawie. Art. 240a. (uchylony). Art. 241. Krajowa Rada Spółdzielcza prowadzi rejestr związków rewizyjnych. Zasady prowa- dzenia rejestru i dane w nim uwidocznione określa Krajowa Rada Spółdzielcza. Art. 242. § 1. Związek rewizyjny ulega likwidacji: 1) wskutek zmniejszenia się liczby członków, poniżej wskazanej w statu- cie lub w ustawie; 2) na mocy uchwały ogólnego zebrania przedstawicieli (zjazdu) podjętej zwykłą większością głosów; 3) na podstawie orzeczenia sądu wydanego na wniosek Krajowej Rady Spółdzielczej, w wypadku gdy związek swoją działalnością rażąco na- rusza prawo lub postanowienia statutu. § 2. W wypadku określonym w § 1 pkt 1 i 2 zarząd związku rewizyjnego nie- zwłocznie zawiadamia sąd rejestrowy, Krajową Radę Spółdzielczą i wyzna- cza likwidatora. Likwidatorem może być członek ostatniego zarządu. § 3. Wniosek Krajowej Rady Spółdzielczej, o którym mowa w § 1 pkt 3, powinien zawierać wskazanie likwidatora związku rewizyjnego. Art. 243. § 1. Spółdzielnie mogą zakładać związki gospodarcze i przystępować do takich związków. § 2. Celem tych związków jest prowadzenie działalności gospodarczej na rzecz lub w interesie zrzeszonych spółdzielni. § 3. Do związków gospodarczych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółdzielni, których członkami zgodnie ze statutem są wyłącznie osoby prawne, oraz art. 241. Art. 244-256. (uchylone). Art. 257. § 1. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym tytule stosuje się odpowiednio przepisy części I, z wyjątkiem art. 24 § 4 i 6-9 , art. 32 i 33, a w odniesieniu do związków rewizyjnych także art. 67, 75-78 oraz przepisów ustawy doty- czących udziałów i wkładów. Przepisy art. 42 stosuje się odpowiednio rów- nież do uchwał rady związku. § 2. Lustrację związków spółdzielczych, na podstawie przepisów określonych w art. 91-93, przeprowadza Krajowa Rada Spółdzielcza.
Tytuł II
KRAJOWY SAMORZĄD SPÓŁDZIELCZY Art. 258. § 1. Najwyższym organem samorządu spółdzielczego jest Kongres Spółdzielczości zwoływany co 4 lata. § 2. Kongres Spółdzielczości zwołuje Krajowa Rada Spółdzielcza, która określa liczbę, zasady i tryb wyboru delegatów na Kongres.
Art. 258a.
Art. 259.1 orzeczenie
Art. 259a.
Art. 260–265.
Art. 266.
Art. 267.
Część IIa
Przepisy karne Art. 267a. (uchylony).
Art. 267b.
Art. 267c.
1)
2)
3)
4)
5)
Art. 267d.
Część III
Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Rozdział 1
Zmiany w przepisach obowiązujących Art. 268-270. (pominięte).
Rozdział 2
Przepisy przejściowe i końcowe Art. 271-273. (pominięte).
Art. 274.1 orzeczenie
Art. 275.
Art. 276–279.
Art. 280.
Art. 281.
Przypisy
1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273, z 2004 r. Nr 162, poz. 1694, z 2005 r. Nr 175, poz. 1462, z 2006 r. Nr 251, poz. 1847 oraz z 2008 r. Nr 98, poz. 634.
3) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 102, poz. 1117, z 2003 r. Nr 49, poz. 408 i Nr 229, poz. 2276, z 2005 r. Nr 132, poz. 1108, Nr 183, poz. 1538 i Nr 184, poz. 1539, z 2006 r. Nr 133, poz. 935 i Nr 208, poz. 1540, z 2008 r. Nr 86, poz. 524, Nr 118, poz. 747, Nr 217, poz. 1381 i Nr 231, poz. 1547, z 2009 r. Nr 13, poz. 69, Nr 42, poz. 341 i Nr 104, poz. 860 oraz z 2011 r. Nr 92, poz. 531.
4) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 888, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 42, poz. 341, Nr 53, poz. 434 i Nr 157, poz. 1241, z 2010 r. Nr 28, poz. 146 i Nr 96, poz. 620 oraz z 2011 r. Nr 92, poz. 531.