Ustawaz dnia 29 sierpnia 2003 r.o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Komisja nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych
- Rozdział 3 - Urzędowe nazwy miejscowości i ich części oraz obiektów fizjograficznych
- Rozdział 4 - Wykazy urzędowych nazw miejscowości i ich części oraz obiektów fizjograficznych
- Rozdział 5 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa:
1)
zasady i tryb ustalania, dokonywania zmian i znoszenia urzędowych nazw miejscowości
i ich części oraz urzędowych nazw obiektów fizjograficznych;
2)
zasady działania Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych;
3)
sposób ustalania i ogłaszania wykazów urzędowych nazw miejscowości i ich części oraz
obiektów fizjograficznych.
2.
Przepisów ustawy nie stosuje się do ustalania, dokonywania zmian i znoszenia urzędowych
nazw w zakresie uregulowanym przepisami o ochronie przyrody, a także w przypadkach,
gdy urzędową nazwę określa odrębna ustawa.
Art. 2.1 orzeczenie
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
jednostka osadnicza - wyodrębniony przestrzennie obszar zabudowy mieszkaniowej wraz
z obiektami infrastruktury technicznej zamieszkany przez ludzi;
2)
kolonia - jednostkę osadniczą powstałą jako rezultat ekspansji miejscowości poza obszar
wcześniej istniejącej zabudowy, w szczególności: kolonię miasta, kolonię wsi;
3)
miasto - jednostkę osadniczą o przewadze zwartej zabudowy i funkcjach nierolniczych
posiadającą prawa miejskie bądź status miasta nadany w trybie określonym odrębnymi
przepisami;
4)
miejscowość - jednostkę osadniczą lub inny obszar zabudowany odróżniające się od innych
miejscowości odrębną nazwą, a przy jednakowej nazwie - odmiennym określeniem ich rodzaju;
5)
miejscowość niezamieszkana - miejscowość, w której nie przebywa stale lub nie jest
zameldowana na pobyt stały co najmniej jedna osoba;
6)
miejscowość zamieszkana - miejscowość, w której stale przebywa lub jest zameldowana
na pobyt stały co najmniej jedna osoba;
7)
obiekt fizjograficzny - wyodrębniony składnik środowiska geograficznego, w szczególności:
nizinę, wyżynę, wzgórze, pasmo górskie, górę, szczyt góry, przełęcz, dolinę, kotlinę,
jaskinię, rzekę, kanał, jezioro, zatokę, bagno, staw, sztuczny zbiornik wodny, wodospad,
las, kompleks leśny, uroczysko, półwysep, wyspę;
8)
osada - niewielką jednostkę osadniczą na terenie wiejskim o odmiennym (wyróżniającym
się) charakterze zabudowy albo zamieszkaną przez ludność związaną z określonym miejscem
lub rodzajem pracy, w szczególności: osadę młyńską, osadę leśną, osadę rybacką, osadę
kolejową, osadę po byłym państwowym gospodarstwie rolnym; osada może być samodzielna
lub może stanowić część innej jednostki osadniczej;
9)
osiedle - zespół mieszkaniowy stanowiący integralną część miasta lub wsi;
10)
przysiółek - skupisko kilku gospodarstw położonych poza zabudową wsi stanowiące integralną
część wsi;
11)
rodzaj miejscowości - określenie charakteru miejscowości ukształtowanej w procesie
rozwoju osadnictwa, w szczególności: miasto, osiedle, wieś, osada, kolonia, przysiółek
i ich części;
12)
wieś - jednostkę osadniczą o zwartej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach
rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych nieposiadającą praw
miejskich lub statusu miasta.
Art. 3.
1.
Urzędowe nazwy ustala się, zmienia i znosi dla:
1)
miejscowości zamieszkanych i ich części;
2)
miejscowości niezamieszkanych i ich części;
3)
obiektów fizjograficznych.
2.
Przy ustalaniu urzędowych nazw, o których mowa w ust. 1, określa się również rodzaj
danej miejscowości lub obiektu fizjograficznego. Do określenia i zmiany rodzaju miejscowości
lub obiektu fizjograficznego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące ustalania
i zmian ich nazw.
Rozdział 2
Komisja nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych
Art. 4.
1.
Tworzy się Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, zwaną dalej „Komisją”,
jako organ opiniodawczo-doradczy w sprawach ustalania, dokonywania zmian i znoszenia
urzędowych nazw miejscowości i ich części oraz obiektów fizjograficznych, zwanych
dalej „urzędowymi nazwami”.
2.
Komisja działa przy ministrze właściwym do spraw administracji publicznej.
3.
Do zadań Komisji należy:
1)
opiniowanie wniosków o ustalenie, zmianę lub zniesienie urzędowych nazw;
2)
opiniowanie projektów wykazów, o których mowa w art. 9 ust. 1;
3)
wnioskowanie o ustalenie, zmianę lub zniesienie urzędowych nazw miejscowości niezamieszkanych
i ich części;
4)
wyrażanie opinii w innych sprawach dotyczących realizacji ustawy.
4.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia:
1)
tryb pracy Komisji, uwzględniając konieczność zapewnienia sprawnej pracy Komisji;
2)
wysokość wynagrodzenia przysługującego członkom za udział w posiedzeniach Komisji,
uwzględniając, że maksymalna wysokość wynagrodzenia nie może przekroczyć 60 % minimalnego
wynagrodzenia za pracę, określonego w odrębnych przepisach.
Art. 5.
1.
W skład Komisji wchodzą:
1)
przewodniczący, którym jest przedstawiciel nauki z dziedziny językoznawstwa, powoływany
na czteroletnią kadencję przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej
spośród osób wskazanych przez Prezesa Polskiej Akademii Nauk;
2)
zastępca przewodniczącego, powoływany na czteroletnią kadencję przez ministra właściwego
do spraw administracji publicznej na wniosek przewodniczącego Komisji spośród członków
Komisji, o których mowa w pkt 4;
3)
sekretarz, którym jest przedstawiciel ministra właściwego do spraw administracji publicznej;
4)
sześciu członków powoływanych na czteroletnią kadencję przez ministra właściwego do
spraw administracji publicznej spośród przedstawicieli nauki zgłoszonych przez rady
wydziałów szkół wyższych oraz rady naukowe komitetów i instytutów Polskiej Akademii
Nauk - z dziedzin: językoznawstwa, historii, geografii i kartografii;
5)
po jednym przedstawicielu: Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw
kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, Głównego Geodety Kraju oraz Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego, powoływanym na czteroletnią kadencję przez ministra właściwego
do spraw administracji publicznej.
2.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej odwołuje członka Komisji przed
upływem kadencji w przypadku:
1)
złożenia rezygnacji;
2)
wniosku organu, który zgłosił kandydata na członka.
3.
Obsługę administracyjną prac Komisji zapewnia urząd obsługujący ministra właściwego
do spraw administracji publicznej.
4.
Koszty działalności Komisji są pokrywane z budżetu państwa w części, której dysponentem
jest minister właściwy do spraw administracji publicznej.
Rozdział 3
Urzędowe nazwy miejscowości i ich części oraz obiektów fizjograficznych
Art. 6.
1.
Urzędowa nazwa jest ustalana:
1)
dla miejscowości i ich części - w pierwszym i drugim przypadku deklinacji, a dla miast
i wsi - także w formie przymiotnikowej utworzonej od ustalonej nazwy;
2)
dla obiektów fizjograficznych - w pierwszym i drugim przypadku deklinacji.
2.
Podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane
używać urzędowych nazw ustalonych zgodnie z niniejszą ustawą, z uwzględnieniem odpowiednich
przypadków deklinacji.
Art. 7.
1.
Urzędowe nazwy, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 2, ustala, zmienia lub znosi, w drodze
rozporządzenia, minister właściwy do spraw administracji publicznej, po przeprowadzeniu
postępowania, o którym mowa w art. 8.
2.
Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, powinno określać dotychczasową nazwę urzędową,
nazwę po zmianach, rodzaj miejscowości lub obiektu fizjograficznego, pierwszy i drugi
przypadek deklinacji, a w przypadku nazw miast i wsi - również formę przymiotnika
utworzonego od tej nazwy.
Art. 8.
1.
Urzędowa nazwa jest ustalana, zmieniana lub znoszona na wniosek rady gminy, na której
obszarze jest położona miejscowość lub obiekt fizjograficzny.
2.
Rada gminy przedstawia wniosek, o którym mowa w ust. 1, ministrowi właściwemu do spraw
administracji publicznej za pośrednictwem wojewody. W przypadku wniosku dotyczącego
nazwy miejscowości zamieszkanej rada gminy jest obowiązana uprzednio przeprowadzić
w tej sprawie konsultacje z mieszkańcami tej miejscowości, w trybie, o którym mowa
w art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ,
3.
Urzędowa nazwa może być ustalona, zmieniona lub zniesiona przez ministra właściwego
do spraw administracji publicznej z jego inicjatywy, a także z inicjatywy Komisji.
Przed ustaleniem, zmianą lub zniesieniem urzędowej nazwy minister występuje do rady
gminy, starosty, właściwego miejscowo wojewody i Komisji, a w przypadku obiektu fizjograficznego
także zarządu województwa - o opinię. Opinia rady gminy jest poprzedzana przeprowadzeniem
konsultacji z mieszkańcami miejscowości, której sprawa dotyczy.
4.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)
uchwałę rady gminy w sprawie wystąpienia o ustalenie, zmianę lub zniesienie urzędowej
nazwy, wraz z uzasadnieniem;
2)
w przypadku obiektu fizjograficznego - także opinie zarządów województw, na których
terenie obiekt się znajduje;
3)
omówienie wyników konsultacji przeprowadzonych z mieszkańcami miejscowości, której
wniosek dotyczy;
4)
opinię starosty powiatu, na którego terenie jest położona miejscowość lub obiekt fizjograficzny,
jako właściwego w sprawach geodezji i gospodarki gruntami;
5)
mapę topograficzną z zaznaczonymi granicami miejscowości, jej części lub obiektu fizjograficznego,
będących przedmiotem wniosku;
6)
informację o kosztach finansowych proponowanej zmiany.
5.
Wymóg zasięgnięcia opinii uznaje się za spełniony:
1)
w przypadku niewyrażenia opinii, o których mowa w ust. 3, w terminie 60 dni od dnia
otrzymania wystąpienia o opinię;
2)
w przypadku niewyrażenia opinii, o których mowa w ust. 4 pkt 2 i 4, w terminie 30
dni od dnia otrzymania wystąpienia o opinię.
6.
Wojewoda jest obowiązany przekazać ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej
wniosek, o którym mowa w ust. 1, nie później niż w ciągu 30 dni od jego otrzymania,
dołączając swoją opinię. Wniosek przekazany przez wojewodę podlega zaopiniowaniu przez
Komisję.
7.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się ministrowi właściwemu do spraw administracji
publicznej w terminie do dnia 31 marca roku poprzedzającego rok, w którym ma nastąpić
ustalenie, zmiana lub zniesienie urzędowej nazwy.
8.
Ustalenie, zmiana lub zniesienie urzędowych nazw następuje z dniem 1 stycznia.
9.
W przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy
do spraw administracji publicznej zawiadamia niezwłocznie, za pośrednictwem wojewody,
wnioskodawcę o przyczynach nieuwzględnienia wniosku.
Rozdział 4
Wykazy urzędowych nazw miejscowości i ich części oraz obiektów fizjograficznych
Art. 9.
1.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej, w terminie pięciu lat od dnia
wejścia w życie ustawy, ustali, w drodze rozporządzenia, wykaz urzędowych nazw miejscowości
i ich części oraz, w terminie dziesięciu lat, wykaz urzędowych nazw obiektów fizjograficznych,
zwane dalej „wykazami”.
2.
Urzędowe nazwy podaje się w wykazach w pierwszym przypadku deklinacji, w kolejności
alfabetycznej, z określeniem rodzaju miejscowości lub obiektu fizjograficznego, określeniem
umiejscowienia w jednostkach zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego
państwa oraz z podaniem końcówki drugiego przypadku deklinacji, a dla miast i wsi
również formy przymiotnikowej nazwy.
3.
W wykazach podaje się także:
1)
siedmiocyfrowy identyfikator miejscowości z krajowego rejestru urzędowego podziału
terytorialnego „TERYT”;
2)
współrzędne geograficzne obiektów fizjograficznych;
3)
w przypadku części miejscowości - nazwę miejscowości, do której dana część należy.
4.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej ogłasza, w drodze obwieszczenia
w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, aktualne wykazy urzędowych nazw miejscowości
i ich części oraz obiektów fizjograficznych. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Rozdział 5
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Art. 10.
W ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 1 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 1.
Ustawa reguluje sprawy dotyczące: 1) geodezji i kartografii,
2)
krajowego systemu informacji o terenie,
3)
ewidencji gruntów i budynków,
4)
inwentaryzacji i ewidencji sieci uzbrojenia terenu,
5)
rozgraniczania nieruchomości,
6)
państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego,
7)
uprawnień do wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych,
8)
numeracji porządkowej nieruchomości w miejscowościach.
”
;
2)
po rozdziale 8 dodaje się rozdział 8a w brzmieniu:
„
Rozdział 8a
Numeracja porządkowa nieruchomości w miejscowościach
Art. 47a.
Do zadań gminy należy:
1)
umieszczanie i utrzymywanie w należytym stanie tabliczek z nazwami ulic i placów w
miastach oraz innych miejscowościach na obszarze gminy,
2)
ustalanie numerów porządkowych nieruchomości zabudowanych oraz nieruchomości przeznaczonych
pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także
prowadzenie i aktualizowanie ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości.
Art. 47b.
1.
Właściciele nieruchomości zabudowanych oraz nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę
zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego są obowiązani umieścić
na nieruchomości, w widocznym miejscu, tabliczkę z numerem porządkowym nieruchomości
oraz utrzymywać ją w należytym stanie.
2.
Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej określi,
w drodze rozporządzenia, sposób ustalania numerów porządkowych oraz oznaczania nimi
nieruchomości, uwzględniając w szczególności, że oznaczenie nieruchomości numerem
porządkowym następuje z urzędu lub na wniosek właściciela nieruchomości.
”
.
Art. 11.
W ustawie z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach
szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie
niektórych ustaw w art. 1 uchyla się pkt 1.
Art. 12.
Do czasu powołania składu osobowego Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych,
nie dłużej jednak niż przez rok od dnia wejścia w życie ustawy, jej zadania wykonuje
Komisja Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych utworzona na podstawie
rozporządzenia wymienionego w art. 15.
Art. 13.
Wnioski w sprawie ustalania lub zmiany urzędowej nazwy, złożone i nierozpatrzone przed
dniem wejścia w życie ustawy, uznaje się za złożone w terminie i trybie określonym
w ustawie.
Art. 14.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, jednak nie dłużej
niż przez rok od dnia wejścia w życie ustawy, zachowują moc przepisy wydane na podstawie
rozporządzenia wymienionego w art. 15.
Art. 15.
Traci moc rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o ustalaniu
nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych oraz o numeracji nieruchomości .
Art. 16.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
2)
Zmiany tekstu jednolitego ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 23, poz.
220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 214, poz. 1806 oraz
z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i Nr 162, poz. 1568.
3)
Zmiany tekstu jednolitego ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 120, poz.
1268, z 2001 r. Nr 110, poz. 1189, Nr 115, poz. 1229 i Nr 125, poz. 1363 oraz z 2003 r.
Nr 162, poz. 1568.
4)
Zmiany ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1990 r. Nr 43, poz. 253 i Nr 87, poz. 506,
z 1991 r. Nr 95, poz. 425, Nr 107, poz. 464 i Nr 114, poz. 492, z 1995 r. Nr 90, poz.
446, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, z 1997 r. Nr 121, poz. 769 oraz z 1998 r. Nr 162,
poz. 1126.