Ustawaz dnia 5 kwietnia 2002 r.o europejskich radach zakładowych
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Specjalny zespół negocjacyjny
- Rozdział 3 - Porozumienie o ustanowieniu europejskiej rady zakładowej lub ustaleniu sposobu informowania i konsultacji
- Rozdział 4 - Utworzenie europejskiej rady zakładowej
- Rozdział 5 - Zakaz ujawniania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa
- Rozdział 6 - Ochrona przedstawicieli pracowników
- Rozdział 7 - Inne obowiązujące porozumienia w sprawie informowania pracowników i konsultacji z pracownikami
- Rozdział 8 - Przepisy karne
- Rozdział 9 - Zmiana w przepisach obowiązujących
- Rozdział 10 - Przepis końcowy
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa zasady tworzenia i funkcjonowania europejskich rad zakładowych oraz
sposoby informowania pracowników i konsultacji z pracownikami w przedsiębiorstwach
i grupach przedsiębiorstw, których działalność ma zasięg wspólnotowy, w celu realizacji
prawa pracowników do informacji i konsultacji. Ustawa nie narusza uprawnień do informacji
i konsultacji określonych w przepisach odrębnych.
2.
Ustawa ma zastosowanie do:
1)
przedsiębiorstw i grup przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, których zarząd centralny
ma siedzibę w Polsce,
2)
przedsiębiorstw i grup przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, których zarząd centralny
nie ma siedziby w państwie członkowskim, jeżeli zarząd ten wyznaczył swojego przedstawiciela
z siedzibą w Polsce,
3)
przedsiębiorstw i grup przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, których zarząd centralny
nie ma siedziby w państwie członkowskim i nie wyznaczył przedstawiciela w państwie
członkowskim, jeżeli w Polsce znajduje się zakład pracy wchodzący w skład takiego
przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstwo wchodzące w skład takiej grupy, w których zatrudnia
się największą liczbę pracowników zatrudnionych w państwach członkowskich w danym
przedsiębiorstwie lub grupie przedsiębiorstw.
3.
Obowiązki i odpowiedzialność nałożone przez ustawę na zarząd centralny spoczywają
odpowiednio na wyznaczonym przedstawicielu albo na zarządzie zakładu pracy lub przedsiębiorstwa,
o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
przedsiębiorcy - należy przez to rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną oraz niemającą
osobowości prawnej spółkę prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje
i wykonuje działalność gospodarczą, jak również działalność wytwórczą w rolnictwie
w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa,
leśnictwa i rybactwa śródlądowego,
2)
grupie przedsiębiorstw - należy przez to rozumieć dwa lub więcej przedsiębiorstwa
należące do przedsiębiorców powiązanych organizacyjnie lub kapitałowo, z których jeden
jest przedsiębiorcą sprawującym kontrolę nad innymi,
3)
przedsiębiorstwie o zasięgu wspólnotowym - należy przez to rozumieć przedsiębiorstwo
należące do przedsiębiorcy zatrudniającego w zakładach pracy co najmniej 1 000 pracowników
w państwach członkowskich, w tym co najmniej po 150 pracowników w co najmniej dwóch
państwach członkowskich,
4)
grupie przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym - należy przez to rozumieć grupę przedsiębiorstw,
w której zatrudnia się co najmniej 1 000 pracowników w państwach członkowskich, w
tym co najmniej po 150 pracowników w co najmniej dwóch państwach członkowskich,
5)
zarządzie centralnym - należy przez to rozumieć osobę lub organ zarządzający przedsiębiorstwem
o zasięgu wspólnotowym lub przedsiębiorstwem należącym do przedsiębiorcy sprawującego
kontrolę w grupie przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym,
6)
konsultacji - należy przez to rozumieć wymianę poglądów lub podjęcie dialogu między
przedstawicielami pracowników a centralnym zarządem lub innym zarządem odpowiedniego
szczebla,
7)
państwach członkowskich - należy przez to rozumieć państwa członkowskie Unii Europejskiej
oraz pozostałe państwa, które podpisały Traktat o europejskiej przestrzeni gospodarczej,
8)
europejskiej radzie zakładowej - należy przez to rozumieć radę ustanowioną zgodnie
z rozdziałem 3 bądź utworzoną zgodnie z rozdziałem 4 w celu realizacji prawa pracowników
do informacji i konsultacji,
9)
specjalnym zespole negocjacyjnym - należy przez to rozumieć zespół utworzony zgodnie
z rozdziałem 2 w celu zawarcia z zarządem centralnym porozumienia o ustanowieniu europejskiej
rady zakładowej lub ustaleniu sposobu informowania pracowników i konsultacji z pracownikami.
Art. 3.
1.
Liczby pracowników, o których mowa w art. 2 pkt 3 i 4, ustala się na podstawie przeciętnej
liczby zatrudnionych w okresie ostatnich 2 lat przed złożeniem wniosku lub wystąpieniem
z inicjatywą negocjacji w sprawie ustanowienia europejskiej rady zakładowej lub sposobu
informowania pracowników i konsultacji z pracownikami.
2.
Przy ustalaniu przeciętnej liczby pracowników uwzględnia się osoby zatrudnione na
podstawie stosunku pracy, po przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. W celu obliczenia
przeciętnej liczby zatrudnionych w okresie ostatnich 2 lat dodaje się przeciętne liczby
zatrudnionych w poszczególnych miesiącach i otrzymaną sumę dzieli przez 24.
3.
Po osiągnięciu wielkości zatrudnienia, o której mowa w art. 2 pkt 3 i 4, zarząd centralny
niezwłocznie zawiadamia o tym przedstawicieli pracowników reprezentujących ich interesy,
zgodnie z ustawodawstwem państwa członkowskiego, oraz podaje tę informację do wiadomości
pracowników w sposób przyjęty w danym zakładzie pracy.
Art. 4.
1.
Za przedsiębiorcę sprawującego kontrolę nad innym przedsiębiorcą uważa się przedsiębiorcę,
który może bezpośrednio lub pośrednio wywierać dominujący wpływ na funkcjonowanie
innego przedsiębiorcy, w szczególności z tytułu własności, posiadanych udziałów lub
akcji albo na mocy przepisów prawa lub umów ustanawiających powiązania organizacyjne
między przedsiębiorcami.
2.
Przedsiębiorca ma dominujący wpływ na funkcjonowanie innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy
zależnego), jeżeli posiada:
1)
co najmniej 50% udziałów (akcji) przedsiębiorcy zależnego albo
2)
większość głosów w zgromadzeniu wspólników (walnym zgromadzeniu akcjonariuszy) przedsiębiorcy
zależnego, albo
3)
prawo do powołania lub odwołania ponad połowy członków organu zarządzającego lub nadzorczego
przedsiębiorcy zależnego.
3.
Za przedsiębiorcę zależnego od przedsiębiorcy sprawującego kontrolę uważa się również
przedsiębiorcę zależnego od innego przedsiębiorcy zależnego od tego przedsiębiorcy
sprawującego kontrolę (zależność pośrednia).
4.
W przypadku gdy dominujący wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorcy ma więcej niż jeden
przedsiębiorca, za przedsiębiorcę sprawującego kontrolę uważa się tego, który może
mianować ponad połowę członków organu zarządzającego lub nadzorczego przedsiębiorcy
zależnego.
Art. 5.
1.
Zarząd centralny zapewni warunki i środki niezbędne do utworzenia lub ustanowienia
europejskiej rady zakładowej albo ustalenia innego sposobu informowania pracowników
i konsultacji z pracownikami.
2.
Zarząd centralny przekazuje ministrowi właściwemu do spraw pracy porozumienie o ustanowieniu
europejskiej rady zakładowej lub ustaleniu sposobu informowania pracowników i konsultacji
z pracownikami bądź informację o utworzeniu europejskiej rady zakładowej.
Rozdział 2
Specjalny zespół negocjacyjny
Art. 6.
1.
Zadaniem specjalnego zespołu negocjacyjnego jest zawarcie z zarządem centralnym porozumienia
o ustanowieniu europejskiej rady zakładowej lub ustaleniu sposobu informowania pracowników
i konsultacji z pracownikami.
2.
Rozpoczęcie negocjacji w sprawie zawarcia porozumienia, o którym mowa w ust. 1, następuje
z inicjatywy zarządu centralnego albo na pisemny wniosek co najmniej 100 pracowników
lub przedstawicieli reprezentujących taką liczbę pracowników, zatrudnionych w co najmniej
dwóch przedsiębiorstwach lub zakładach pracy w co najmniej dwóch państwach członkowskich.
Art. 7.
1.
Specjalny zespół negocjacyjny składa się co najmniej z trzech i nie więcej członków
niż liczba państw członkowskich.
2.
Z każdego państwa członkowskiego, na terenie którego działa przedsiębiorstwo lub grupa
przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, wyznacza się lub wybiera co najmniej po jednym
członku specjalnego zespołu negocjacyjnego.
3.
Z państw członkowskich, w których w przedsiębiorstwie lub w grupie przedsiębiorstw
o zasięgu wspólnotowym jest zatrudnionych co najmniej:
1)
25% ogółu pracowników zatrudnionych na terytorium państw członkowskich w przedsiębiorstwie
lub w grupie przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym - wyznacza się lub wybiera dodatkowo
jednego członka,
2)
50% ogółu pracowników zatrudnionych na terytorium państw członkowskich w przedsiębiorstwie
lub w grupie przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym - wyznacza się lub wybiera dodatkowo
dwóch członków,
3)
75% ogółu pracowników zatrudnionych na terytorium państw członkowskich w przedsiębiorstwie
lub w grupie przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym - wyznacza się lub wybiera dodatkowo
trzech członków.
Art. 8.
1.
W przypadku gdy pracownicy są zatrudnieni w Polsce w jednym zakładzie pracy wchodzącym
w skład przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, członkowie
specjalnego zespołu negocjacyjnego reprezentujący pracowników polskich są wyznaczani
przez reprezentatywną zakładową organizację związkową, a w przypadku jej braku - wybierani
przez pracowników w liczbie określonej niniejszą ustawą lub ustawą innego państwa
członkowskiego.
2.
Zakładowa organizacja związkowa jest reprezentatywna, jeżeli spełnia warunki określone
w art. 24125a § 1 Kodeksu pracy. Przepisy art. 24125a § 3-5 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio.
3.
W przypadku gdy w zakładzie pracy działa kilka reprezentatywnych organizacji związkowych,
wyznaczają one wspólnie członków specjalnego zespołu negocjacyjnego. W przypadku nieosiągnięcia
porozumienia przez reprezentatywne organizacje związkowe, członków specjalnego zespołu
negocjacyjnego wybierają pracownicy spośród kandydatów zgłoszonych przez te organizacje.
4.
Wybory członków specjalnego zespołu negocjacyjnego przez pracowników organizuje zarząd
centralny, powiadamiając pracowników o terminie i sposobie ich przeprowadzenia w sposób
przyjęty w danym zakładzie pracy. Powiadomienie pracowników powinno nastąpić nie później
niż na 14 dni przed dniem wyborów.
5.
W terminie, o którym mowa w ust. 4, zarząd centralny zawiadamia o wyborach organizacje
związkowe reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych
i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego .
6.
Organizacje, o których mowa w ust. 5, mają prawo delegować swoich przedstawicieli
do uczestniczenia w czynnościach związanych z przeprowadzeniem wyborów.
7.
Wybory są bezpośrednie i odbywają się w głosowaniu tajnym.
8.
Wybory są ważne, jeżeli uczestniczyło w nich co najmniej 50% pracowników.
9.
W przypadku gdy w wyborach nie uczestniczyło co najmniej 50% pracowników, po upływie
3 miesięcy przeprowadza się ponowne wybory, które są ważne bez względu na liczbę uczestniczących
w nich pracowników.
10.
W skład specjalnego zespołu negocjacyjnego wchodzą kandydaci, którzy otrzymają kolejno
największą liczbę głosów.
Art. 9.
1.
W przypadku gdy pracownicy są zatrudnieni w Polsce w więcej niż jednym zakładzie pracy
wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym,
w każdym z nich, w trybie określonym w art. 8, wyznacza się lub wybiera trzech przedstawicieli
w celu wyłonienia członków specjalnego zespołu negocjacyjnego.
2.
W zakładzie pracy, w którym jest zatrudnionych co najmniej:
1)
25% ogółu pracowników przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym
zatrudnionych w Polsce - wyznacza się lub wybiera dodatkowo jednego przedstawiciela,
2)
50% ogółu pracowników przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym
zatrudnionych w Polsce - wyznacza się lub wybiera dodatkowo dwóch przedstawicieli,
3)
75% ogółu pracowników przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym
zatrudnionych w Polsce - wyznacza się lub wybiera dodatkowo trzech przedstawicieli.
3.
Do wyborów przedstawicieli stosuje się odpowiednio przepisy art. 8 ust. 3-10, z tym
że wybory są organizowane przez zarządy poszczególnych zakładów pracy. Zarządy te
niezwłocznie zawiadamiają zarząd centralny o wyborze przedstawicieli.
4.
Zarząd centralny, w terminie 14 dni od zawiadomienia o wyznaczeniu lub wyborze przedstawicieli,
organizuje ich zebranie.
5.
Przedstawiciele z poszczególnych zakładów pracy wybierają spośród siebie członków
specjalnego zespołu negocjacyjnego w liczbie określonej w art. 7 ust. 2 i 3.
Art. 10.
Przepisy art. 8 i 9 stosuje się także do wyłaniania przedstawicieli pracowników zatrudnionych
w Polsce do specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej w
liczbie określonej przez ustawodawstwo innego państwa członkowskiego, w którym mieści
się zarząd centralny przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym.
Art. 11.
1.
Jednocześnie z wyznaczeniem lub wyborem członków specjalnego zespołu negocjacyjnego
wyznacza się lub wybiera trzech członków rezerwowych.
2.
W razie wygaśnięcia mandatu członka specjalnego zespołu negocjacyjnego, do składu
specjalnego zespołu negocjacyjnego wchodzi członek rezerwowy, który uzyskał największą
liczbę głosów.
Art. 12.
Mandat członka specjalnego zespołu negocjacyjnego wygasa w razie rozwiązania lub wygaśnięcia
stosunku pracy, nieobecności w pracy trwającej ponad 3 miesiące lub zrzeczenia się
funkcji.
Art. 13.
Reprezentatywne organizacje związkowe niezwłocznie zawiadamiają zarząd centralny o
wyznaczonych członkach specjalnego zespołu negocjacyjnego. Zarząd centralny przekazuje
te informacje właściwym zarządom przedsiębiorstw i zakładów pracy oraz zatrudnionym
w nich pracownikom.
Art. 14.
1.
W terminie 30 dni od ustalenia składu specjalnego zespołu negocjacyjnego zarząd centralny
zwołuje zebranie z jego udziałem w celu zawarcia porozumienia o ustanowieniu europejskiej
rady zakładowej lub ustaleniu sposobu informowania pracowników i konsultacji z pracownikami.
Zarząd centralny informuje właściwe zarządy przedsiębiorstw i zakładów pracy o zwołaniu
zebrania.
2.
Specjalny zespół negocjacyjny wybiera ze swojego grona przewodniczącego oraz uchwala
swój wewnętrzny regulamin.
3.
Przed rozpoczęciem każdych negocjacji z zarządem centralnym specjalny zespół negocjacyjny
ma prawo zwołania i odbycia narady.
4.
Przy wykonywaniu zadań specjalny zespół negocjacyjny może korzystać z pomocy powołanych
przez siebie ekspertów.
Art. 15.
1.
Koszty związane z utworzeniem i działalnością specjalnego zespołu negocjacyjnego ponosi
zarząd centralny.
2.
Zarząd centralny ma obowiązek zapewnić pomieszczenia, środki rzeczowe, tłumaczy i
personel biurowy oraz pokryć konieczne koszty podróży, zakwaterowania i wyżywienia
członków specjalnego zespołu negocjacyjnego.
3.
W przypadku korzystania przez specjalny zespół negocjacyjny z pomocy ekspertów obowiązek
pokrycia kosztów ogranicza się do jednego eksperta, chyba że zarząd centralny i specjalny
zespół negocjacyjny postanowią inaczej.
Art. 16.
1.
Specjalny zespół negocjacyjny podejmuje uchwały zwykłą większością głosów, z zastrzeżeniem
ust. 2. W przypadku równej liczby głosów decyduje głos członków z państwa członkowskiego
o największej liczbie zatrudnionych pracowników.
2.
Specjalny zespół negocjacyjny może, w drodze uchwały podjętej większością 2/3 głosów,
zdecydować o niepodejmowaniu negocjacji lub o ich zakończeniu bez zawarcia porozumienia.
Specjalny zespół negocjacyjny powiadamia niezwłocznie zarząd centralny o treści uchwały.
W przypadku podjęcia takiej uchwały nie stosuje się przepisów rozdziału 4.
3.
Nowy wniosek o powołanie specjalnego zespołu negocjacyjnego można złożyć nie wcześniej
niż po upływie 2 lat od podjęcia uchwały, o której mowa w ust. 2, chyba że zarząd
centralny i specjalny zespół negocjacyjny ustalą krótszy termin.
Rozdział 3
Porozumienie o ustanowieniu europejskiej rady zakładowej lub ustaleniu sposobu informowania i konsultacji
Art. 17.
1.
Zarząd centralny i specjalny zespół negocjacyjny prowadzą negocjacje w sposób zmierzający
do zawarcia porozumienia o ustanowieniu europejskiej rady zakładowej lub ustaleniu
sposobu informowania pracowników i konsultacji z pracownikami.
2.
Zarząd centralny odpowiednio wcześnie udostępnia specjalnemu zespołowi negocjacyjnemu
dane i materiały niezbędne do wykonania przez niego zadań.
Art. 18.
1.
Zarząd centralny i specjalny zespół negocjacyjny mogą, w drodze pisemnego porozumienia,
ustalić jeden lub kilka sposobów, w jakich będzie następowało informowanie pracowników
i konsultacja z pracownikami, zamiast ustanowienia europejskiej rady zakładowej. Porozumienie
określa zasady odbywania spotkań przedstawicieli reprezentujących pracowników w celu
wymiany poglądów na temat przekazanych im informacji.
2.
Porozumienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy wszystkich pracowników zatrudnionych
w przedsiębiorstwie lub w grupie przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym.
Art. 19.
1.
W przypadku gdy zarząd centralny i specjalny zespół negocjacyjny uzgodnią, że zostanie
ustanowiona europejska rada zakładowa, porozumienie określa w szczególności:
1)
przedsiębiorstwa i zakłady pracy należące do przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw
o zasięgu wspólnotowym, których porozumienie dotyczy, w tym także położone poza terytorium
państw członkowskich, jeżeli zostały objęte porozumieniem,
2)
skład europejskiej rady zakładowej, liczbę członków, podział mandatów oraz czas trwania
mandatu,
3)
uprawnienia europejskiej rady zakładowej oraz sposób jej informowania i prowadzenia
z nią konsultacji,
4)
miejsce, częstotliwość oraz czas trwania zebrań europejskiej rady zakładowej,
5)
środki finansowe i materialne przyznane europejskiej radzie zakładowej,
6)
okres obowiązywania porozumienia i procedurę jego renegocjacji.
2.
Do treści porozumienia o ustanowieniu europejskiej rady zakładowej oraz porozumienia
o ustaleniu sposobu informowania i konsultacji nie stosuje się przepisów rozdziału
4, chyba że zarząd centralny i specjalny zespół negocjacyjny postanowią inaczej.
Rozdział 4
Utworzenie europejskiej rady zakładowej
Art. 20.
Przepisy rozdziału stosuje się w przypadku, gdy:
1)
zarząd centralny i specjalny zespół negocjacyjny tak postanowią albo
2)
zarząd centralny nie podejmie negocjacji w terminie 6 miesięcy od daty złożenia przez
pracowników wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 2, albo
3)
nie dojdzie do zawarcia porozumienia o ustanowieniu europejskiej rady zakładowej lub
ustaleniu sposobu informowania pracowników i konsultacji z pracownikami w terminie
3 lat od daty podjęcia inicjatywy przez zarząd centralny lub złożenia przez pracowników
wniosku zgodnie z art. 6 ust. 2.
Art. 21.
1.
Europejska rada zakładowa składa się z przedstawicieli pracowników zatrudnionych na
terytorium państw członkowskich w przedsiębiorstwie lub w grupie przedsiębiorstw o
zasięgu wspólnotowym.
2.
Europejska rada zakładowa składa się co najmniej z 3 i nie więcej niż z 30 członków.
Art. 22.
1.
Z każdego państwa członkowskiego, na terenie którego działa przedsiębiorstwo lub grupa
przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, do europejskiej rady zakładowej wyznacza się
lub wybiera jednego członka.
2.
Z państw członkowskich, w których w przedsiębiorstwie lub w grupie przedsiębiorstw
o zasięgu wspólnotowym jest zatrudnionych co najmniej:
1)
20% ogółu pracowników - wyznacza się lub wybiera dodatkowo jednego pracownika,
2)
30% ogółu pracowników - wyznacza się lub wybiera dodatkowo dwóch pracowników,
3)
40% ogółu pracowników - wyznacza się lub wybiera dodatkowo trzech pracowników,
4)
50% ogółu pracowników - wyznacza się lub wybiera dodatkowo czterech pracowników,
5)
60% ogółu pracowników - wyznacza się lub wybiera dodatkowo pięciu pracowników,
6)
70% ogółu pracowników - wyznacza się lub wybiera dodatkowo sześciu pracowników,
7)
80% ogółu pracowników - wyznacza się lub wybiera dodatkowo siedmiu pracowników,
8)
90% ogółu pracowników - wyznacza się lub wybiera dodatkowo ośmiu pracowników.
3.
Zarząd centralny sprawdza, raz na 2 lata, czy nastąpiła zmiana liczby pracowników
wymagająca dostosowania liczby członków pochodzących z danego państwa do wymagań określonych
w ust. 1 i 2. W przypadku stwierdzenia takiej zmiany zarząd centralny organizuje wybory
w ramach swojej właściwości określonej w ustawie lub występuje do uprawnionych podmiotów
o wyznaczenie członków. Z dniem wyznaczenia lub wyboru nowych członków kończy się
kadencja członków europejskiej rady zakładowej pochodzących z państwa członkowskiego,
którego dotyczy zmiana.
4.
Do zmiany składu europejskiej rady zakładowej, związanej z uwzględnieniem przedstawicieli
pracowników z nowego państwa członkowskiego lub państwa objętego porozumieniem zgodnie
z art. 19 ust. 1 pkt 1, objętych zakresem działania przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw
o zasięgu wspólnotowym, przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 23.
1.
Członkowie europejskiej rady zakładowej, reprezentujący pracowników zatrudnionych
w Polsce, w liczbie określonej niniejszą ustawą lub ustawą innego państwa członkowskiego,
są wyznaczani lub wybierani w trybie określonym w art. 8 lub 9. Działania niezbędne
do wyznaczenia lub wyboru członków europejskiej rady zakładowej podejmuje się w okresie
3 miesięcy od postanowienia, o którym mowa w art. 20 pkt 1, lub od dnia upływu okresów,
o których mowa w art. 20 pkt 2 i 3.
2.
Kadencja członków europejskiej rady zakładowej trwa 4 lata.
3.
Członkostwo w europejskiej radzie zakładowej ustaje w przypadkach określonych w art.
12 i 22 ust. 3.
Art. 24.
Reprezentatywne organizacje związkowe niezwłocznie zawiadamiają zarząd centralny o
wyznaczonych członkach europejskiej rady zakładowej. Zarząd centralny przekazuje te
informacje właściwym zarządom przedsiębiorstw i zakładów pracy oraz zatrudnionym w
nich pracownikom.
Art. 25.
1.
Niezwłocznie po ustaleniu składu europejskiej rady zakładowej zarząd centralny zwołuje
zebranie organizacyjne, na którym następuje ukonstytuowanie się europejskiej rady
zakładowej. Na zebraniu tym europejska rada zakładowa wybiera ze swojego grona przewodniczącego
oraz uchwala swój wewnętrzny regulamin.
2.
W przypadku gdy europejska rada zakładowa składa się z ponad dziesięciu członków,
powołuje ze swojego grona prezydium. Do zadań prezydium należy prowadzenie bieżących
spraw.
3.
W skład prezydium wchodzi przewodniczący oraz dwóch wybranych członków. Członkowie
prezydium powinni być zatrudnieni w różnych państwach członkowskich, a jeżeli przedsiębiorstwo
o zasięgu wspólnotowym lub grupa przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym działa w dwóch
państwach członkowskich, przewodniczący prezydium powinien być zatrudniony w innym
państwie niż pozostali członkowie.
Art. 26.
W przypadku gdy europejska rada zakładowa składa się z nie więcej niż dziesięciu członków,
może powierzyć prowadzenie bieżących spraw przewodniczącemu lub innemu członkowi europejskiej
rady zakładowej.
Art. 27.
Europejska rada zakładowa podejmuje uchwały zwykłą większością głosów obecnych członków,
z wyjątkiem przypadku określonego w art. 16 ust. 2, gdy europejskiej radzie zakładowej
przysługują prawa i obowiązki specjalnego zespołu negocjacyjnego zgodnie z art. 35
ust. 2.
Art. 28.
1.
Europejska rada zakładowa jest uprawniona do uzyskiwania informacji i prowadzenia
konsultacji dotyczących całości przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu
wspólnotowym albo co najmniej dwóch zakładów pracy lub dwóch przedsiębiorstw położonych
w różnych państwach członkowskich.
2.
W przypadku przedsiębiorstwa i grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, których
zarząd centralny nie ma siedziby w państwie członkowskim, europejska rada zakładowa
uprawniona jest do uzyskiwania informacji i prowadzenia konsultacji dotyczących wszystkich
zakładów pracy lub przedsiębiorstw położonych w państwach członkowskich albo co najmniej
dwóch zakładów pracy lub dwóch przedsiębiorstw położonych w różnych państwach członkowskich.
Art. 29.
1.
Zarząd centralny organizuje co najmniej raz w roku spotkanie z europejską radą zakładową
w celu przedstawienia informacji o sytuacji gospodarczej i perspektywach rozwoju przedsiębiorstwa
lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym oraz przeprowadzenia konsultacji
w sprawie przedstawionych informacji.
2.
Zarząd centralny przygotowuje na spotkanie sprawozdanie dotyczące sytuacji gospodarczej
i perspektyw rozwoju przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym.
3.
Informacje i konsultacje obejmują w szczególności zagadnienia dotyczące:
1)
struktury przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym,
2)
sytuacji gospodarczej i finansowej oraz możliwego rozwoju działalności, w tym produkcji,
sprzedaży i inwestycji,
3)
sytuacji w dziedzinie zatrudnienia i możliwego rozwoju w tym zakresie,
4)
wprowadzenia istotnych zmian organizacyjnych,
5)
wprowadzenia nowych metod pracy lub nowych procesów produkcyjnych,
6)
zmiany lokalizacji przedsiębiorstwa lub zakładu pracy albo istotnej części przedsiębiorstwa
lub zakładu pracy oraz przeniesienia produkcji do innego zakładu pracy lub przedsiębiorstwa,
7)
łączenia i podziału przedsiębiorstw lub zakładów pracy,
8)
ograniczenia rozmiarów bądź zaprzestania działalności przedsiębiorstwa lub zakładu
pracy albo istotnej części przedsiębiorstwa lub zakładu pracy,
9)
zwolnień grupowych.
4.
O terminie spotkania zarząd centralny zawiadamia co najmniej na 14 dni przed terminem
spotkania podległe zarządy przedsiębiorstw i zakładów pracy oraz członków europejskiej
rady zakładowej.
Art. 30.
1.
W przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności mających istotny wpływ na sytuację
pracowników, w szczególności w przypadku zwolnień grupowych, zmiany lokalizacji przedsiębiorstwa
lub zakładu pracy albo istotnej części przedsiębiorstwa lub zakładu pracy, a także
w przypadku zaprzestania działalności przedsiębiorstwa lub zakładu pracy albo istotnej
części przedsiębiorstwa lub zakładu pracy, zarząd centralny ma obowiązek zawiadomić
o tym prezydium, a w przypadku jego niepowołania - europejską radę zakładową.
2.
Na wniosek prezydium, a w przypadku jego niepowołania na wniosek europejskiej rady
zakładowej, zarząd centralny lub zarząd innego szczebla wskazany przez wnioskodawcę
uprawniony do podejmowania samodzielnych decyzji ma obowiązek spotkać się z prezydium
albo z europejską radą zakładową w celu przedstawienia informacji lub odbycia konsultacji
dotyczących spraw mających istotne znaczenie dla interesów pracowniczych. Na spotkanie
zarząd centralny lub zarząd innego szczebla przygotowuje sprawozdanie.
3.
W spotkaniu, o którym mowa w ust. 2, organizowanym z udziałem prezydium, mogą uczestniczyć
członkowie europejskiej rady zakładowej wyłonieni z przedsiębiorstw lub zakładów pracy,
których bezpośrednio dotyczą sprawy będące przedmiotem informacji lub konsultacji.
4.
Spotkanie odbywa się w możliwie najkrótszym terminie. Prezydium lub europejska rada
zakładowa może przedstawić swoją opinię na temat sprawozdania, o którym mowa w ust.
2, na końcu spotkania lub w terminie 14 dni po jego zakończeniu. Opinia powinna być
rozpatrzona przez zarząd właściwego szczebla przed podjęciem decyzji, której opinia
dotyczy.
Art. 31.
Europejska rada zakładowa lub prezydium może poprzedzić każde spotkanie z zarządem
centralnym posiedzeniem bez jego udziału. W posiedzeniu prezydium mogą uczestniczyć
członkowie europejskiej rady zakładowej, o których mowa w art. 30 ust. 3.
Art. 32.
Członkowie europejskiej rady zakładowej informują przedstawicieli pracowników zatrudnionych
w przedsiębiorstwach lub grupach przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, a w przypadku
ich braku - samych pracowników, o treści informacji i wynikach konsultacji uzyskanych
zgodnie z przepisami niniejszego rozdziału.
Art. 33.
Europejska rada zakładowa lub prezydium mogą korzystać z pomocy wybranych przez siebie
ekspertów, jeżeli jest to konieczne do wypełniania ich zadań.
Art. 34.
1.
Koszty związane z działalnością europejskiej rady zakładowej, w szczególności koszty
organizacji zebrań, zakwaterowania, wyżywienia i przejazdów członków, tłumaczeń oraz
niezbędnych szkoleń, ponosi zarząd centralny, chyba że zarząd centralny i europejska
rada zakładowa postanowią inaczej.
2.
Zarząd centralny ustala, w porozumieniu z europejską radą zakładową, coroczny budżet
rady. W przypadku gdy budżet nie zostanie uzgodniony w terminie do końca roku kalendarzowego
poprzedzającego dany rok budżetowy, zarząd centralny ustala go samodzielnie, z tym
że powinien przeznaczyć na działanie rady co najmniej kwotę wynikającą z pomnożenia
liczby członków rady przez wysokość trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
z ostatniego kwartału roku poprzedzającego dany rok kalendarzowy, ogłoszonego przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski”.
Art. 35.
1.
Europejska rada zakładowa po upływie 4 lat od dnia ukonstytuowania się rozważy, czy
rozpocznie z zarządem centralnym negocjacje w celu zawarcia porozumienia, o którym
mowa w rozdziale 3. Europejska rada zakładowa wyraża swoje stanowisko w formie uchwały.
2.
W przypadku podjęcia uchwały o rozpoczęciu negocjacji europejskiej radzie zakładowej
przysługują prawa i obowiązki specjalnego zespołu negocjacyjnego.
Rozdział 5
Zakaz ujawniania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa
Art. 36.
1.
Członkowie specjalnego zespołu negocjacyjnego, europejskiej rady zakładowej, a także
przedstawiciele reprezentujący pracowników zgodnie z porozumieniem zawartym na podstawie
art. 18 oraz eksperci i tłumacze są obowiązani do nieujawniania uzyskanych w związku
z pełnioną funkcją informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstw, co do których
zarząd centralny zastrzegł obowiązek zachowania ich poufności. Obowiązek nieujawniania
uzyskanych informacji trwa również po zaprzestaniu pełnienia funkcji, chyba że zarząd
centralny inaczej określił okres związania tajemnicą.
2.
Zarząd centralny w szczególnie uzasadnionych przypadkach może nie udostępnić przedstawicielom
pracowników informacji, których ujawnienie mogłoby, według obiektywnych kryteriów,
poważnie zakłócić działalność przedsiębiorstw, których dotyczą, albo narazić je na
znaczną szkodę.
3.
W przypadku uznania, że zastrzeżenie poufności informacji lub ich nieudostępnienie
jest niezgodne z przepisami ust. 1 lub 2, specjalny zespół negocjacyjny, europejska
rada zakładowa oraz przedstawiciele reprezentujący pracowników zgodnie z porozumieniem
zawartym na podstawie art. 18, mogą wystąpić do sądu rejonowego - sądu gospodarczego
z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku zachowania poufności informacji lub o nakazanie
udostępnienia informacji.
4.
W sprawach, o których mowa w ust. 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o rozpoznawaniu spraw z zakresu przepisów o przedsiębiorstwach państwowych i o samorządzie
załogi przedsiębiorstwa państwowego, z wyłączeniem art. 6911 § 2 i art. 6917. Zdolność sądową w tych sprawach mają: specjalny zespół negocjacyjny, europejska
rada zakładowa, przedstawiciele reprezentujący pracowników zgodnie z porozumieniem
zawartym na podstawie art. 18 oraz zarząd centralny.
5.
Sąd, na wniosek zarządu centralnego lub z urzędu, może, w drodze postanowienia, w
niezbędnym zakresie ograniczyć prawo wglądu do materiału dowodowego załączonego przez
zarząd centralny do akt sprawy w toku postępowania sądowego, jeżeli udostępnienie
tego materiału groziłoby ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic
podlegających ochronie na podstawie przepisów odrębnych. Na postanowienie sądu ograniczające
prawo wglądu do materiału dowodowego zażalenie nie przysługuje.
6.
Przepisy ust. 1-5 nie naruszają przepisów o ochronie tajemnicy określonych w przepisach
odrębnych.
Rozdział 6
Ochrona przedstawicieli pracowników
Art. 37.2 orzeczenia
1.
Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z pracownikiem będącym
członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej w czasie
trwania mandatu oraz w okresie roku po jego wygaśnięciu bez zgody reprezentującej
pracownika zakładowej organizacji związkowej, a jeżeli pracownik nie jest reprezentowany
przez żadną zakładową organizację związkową - bez zgody okręgowego inspektora pracy
właściwego miejscowo dla siedziby pracodawcy.
2.
Pracodawca nie może zmienić jednostronnie warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika
będącego członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej
w czasie trwania mandatu oraz w okresie roku po jego wygaśnięciu bez zgody reprezentującej
pracownika zakładowej organizacji związkowej, a jeżeli pracownik nie jest reprezentowany
przez żadną zakładową organizację związkową - bez zgody okręgowego inspektora pracy
właściwego miejscowo dla siedziby pracodawcy.
3.
Członek specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej ma prawo
do zwolnienia od pracy zawodowej w związku z udziałem w pracach tych organów, z zachowaniem
prawa do wynagrodzenia obliczonego zgodnie z zasadami dotyczącymi zwolnienia od pracy
przysługującego członkowi zarządu zakładowej organizacji związkowej.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do przedstawicieli reprezentujących pracowników
zgodnie z porozumieniem zawartym na podstawie art. 18.
Rozdział 7
Inne obowiązujące porozumienia w sprawie informowania pracowników i konsultacji z pracownikami
Art. 38.
1.
Przepisów ustawy nie stosuje się do przedsiębiorstw i grup przedsiębiorstw o zasięgu
wspólnotowym, w których przed dniem wejścia w życie ustawy zostało zawarte porozumienie
zapewniające ponadnarodowy sposób informowania pracowników i konsultacji z pracownikami
przez okres obowiązywania porozumienia, jeżeli porozumienie obejmuje wszystkich pracowników
przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym zatrudnionych w
państwach członkowskich. Przed upływem terminu obowiązywania porozumienia zawartego
na czas określony strony mogą przedłużyć jego obowiązywanie na czas określony lub
uznać porozumienie za zawarte na czas nieokreślony.
2.
Porozumieniem w rozumieniu ust. 1 jest także porozumienie zawarte poza terytorium
państw członkowskich, jeżeli spełnia pozostałe warunki określone w tym przepisie.
3.
Przepis ust. 1 stosuje się także w przypadku, gdy przedsiębiorstwo lub grupa przedsiębiorstw
o zasięgu wspólnotowym obejmuje większą liczbę porozumień, które łącznie spełniają
warunki określone w tym przepisie.
4.
Zarząd centralny przekazuje ministrowi właściwemu do spraw pracy porozumienia, o których
mowa w ust. 1 i 3.
Rozdział 8
Przepisy karne
Art. 39.
Kto, będąc członkiem zarządu centralnego lub zarządu innego szczebla w obrębie przedsiębiorstwa
lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym albo przedstawicielem w państwie
członkowskim, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2, lub osobą działającą w jego imieniu:
1)
uniemożliwia utworzenie lub utrudnia działanie specjalnego zespołu negocjacyjnego,
europejskiej rady zakładowej lub informowanie pracowników i konsultacje z pracownikami
prowadzone w trybie określonym porozumieniem zawartym na podstawie art. 18,
2)
dyskryminuje członka specjalnego zespołu negocjacyjnego, członka europejskiej rady
zakładowej lub przedstawiciela reprezentującego pracowników zgodnie z porozumieniem
zawartym na podstawie art. 18 w związku z pełnioną przez niego funkcją,
podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny.
Art. 40.
Postępowanie w sprawach określonych w art. 39 toczy się na podstawie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. W tych sprawach oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy.
Rozdział 9
Zmiana w przepisach obowiązujących
Art. 41.
W ustawie z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw w art. 6 w ust. 1 po wyrazach „zarządu zakładowej organizacji związkowej” dodaje się wyrazy „, specjalnego zespołu negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej”.
Rozdział 10
Przepis końcowy
Art. 42.
Ustawa wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w
Unii Europejskiej.