Ustawaz dnia 31 sierpnia 2011 r.o zmianie ustawy o europejskich radach zakładowych 1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2009/38/WE
z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie ustanowienia europejskiej rady zakładowej lub trybu
informowania pracowników i konsultowania się z nimi w przedsiębiorstwach lub w grupach
przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym (Dz. Urz. UE L 122 z 16.05.2009, str. 28).
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 5 kwietnia 2002 r. o europejskich radach zakładowych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Ustawa określa zasady tworzenia i funkcjonowania europejskich rad zakładowych oraz
sposoby informowania pracowników i konsultacji z pracownikami w przedsiębiorstwach
i grupach przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym w celu realizacji prawa pracowników
do informowania i konsultacji w zakresie spraw ponadnarodowych. Ustawa nie narusza
uprawnień do informowania i konsultacji określonych w przepisach odrębnych.
”
,
b)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
Obowiązek konsultacji z przedstawicielami pracowników nie może stanowić uszczerbku
dla zadań zarządu centralnego lub innego zarządu odpowiedniego szczebla.
”
;
2)
w art. 2:
a)
po pkt 5 dodaje się pkt 5a w brzmieniu:
„
5a)
informowaniu - należy przez to rozumieć przekazywanie danych przez pracodawcę przedstawicielom
pracowników w odpowiednim momencie, w odpowiedni sposób i o odpowiedniej treści, tak
aby było możliwe zapoznanie się z podnoszoną sprawą i zbadanie jej oraz przeprowadzenie
dogłębnej oceny ewentualnego wpływu w szczególności na prawa i obowiązki pracowników,
a także - w razie potrzeby - przygotowanie konsultacji z właściwym organem danego
przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym,
”
,
b)
pkt 6 otrzymuje brzmienie:
„
6)
konsultacji - należy przez to rozumieć nawiązywanie dialogu oraz wymianę poglądów
między przedstawicielami pracowników a zarządem centralnym lub innym zarządem odpowiedniego
szczebla w odpowiednim momencie, w odpowiedni sposób i o odpowiedniej treści, tak
aby umożliwić przedstawicielom pracowników wyrażenie opinii na podstawie dostarczonych
informacji na temat proponowanych działań, których dotyczą konsultacje, po to aby
w rozsądnym czasie działania te mogły być uwzględnione przez przedsiębiorstwa lub
grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym,
”
,
c)
po pkt 6 dodaje się pkt 6a w brzmieniu:
„
6a)
sprawie ponadnarodowej - należy przez to rozumieć sprawy dotyczące całości przedsiębiorstwa
lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym lub przynajmniej dwóch przedsiębiorstw
lub zakładów pracy przedsiębiorstw lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym
mających swoją siedzibę w dwóch państwach członkowskich,
”
,
d)
pkt 8 otrzymuje brzmienie:
„
8)
europejskiej radzie zakładowej - należy przez to rozumieć radę ustanowioną zgodnie
z rozdziałem 3 albo utworzoną zgodnie z rozdziałem 4 w celu realizacji prawa pracowników
do informowania i konsultacji,
”
;
3)
w art. 5 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
Zarząd centralny lub inny zarząd odpowiedniego szczebla każdego przedsiębiorstwa należącego
do grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym jest obowiązany do zgromadzenia i
przekazania specjalnemu zespołowi negocjacyjnemu informacji dotyczących w szczególności
struktury przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw oraz stanu liczebnego ich pracowników.
”
;
4)
w art. 7:
a)
uchyla się ust. 1,
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Członkowie specjalnego zespołu negocjacyjnego są wybierani lub wyznaczani proporcjonalnie
do liczby pracowników zatrudnionych w każdym państwie członkowskim przez przedsiębiorstwo
o zasięgu wspólnotowym lub grupę przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym poprzez przyznanie
jednego miejsca na grupę pracowników zatrudnionych w tym państwie członkowskim, reprezentującą
10% liczby pracowników zatrudnionych we wszystkich państwach członkowskich, lub na
część tej grupy.
”
,
c)
uchyla się ust. 3;
5)
po art. 7 dodaje się art. 7a w brzmieniu:
„
Art. 7a.
1.
Jeżeli struktura przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym
ulega znaczącym zmianom, a brak jest przepisów ustanowionych na mocy obowiązujących
porozumień dotyczących zmiany porozumienia lub są niezgodności między odpowiednimi
przepisami co najmniej dwóch obowiązujących porozumień, zarząd centralny rozpoczyna
negocjacje, o których mowa w art. 6 ust. 2, z własnej inicjatywy lub na pisemny wniosek
co najmniej 100 pracowników lub ich przedstawicieli w co najmniej dwóch przedsiębiorstwach
lub zakładach pracy w co najmniej dwóch państwach członkowskich.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, w skład specjalnego zespołu negocjacyjnego, oprócz
członków wybranych lub wyznaczonych zgodnie z art. 7 ust. 2, wchodzi co najmniej trzech
członków europejskiej rady zakładowej lub każdej z europejskich rad zakładowych.
3.
W trakcie negocjacji, o których mowa w ust. 1, europejska rada zakładowa lub europejskie
rady zakładowe wykonują swoje uprawnienia zgodnie z warunkami określonymi porozumieniem
między europejską radą zakładową lub europejskimi radami zakładowymi a zarządem centralnym.
”
;
6)
w art. 9:
a)
ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„
5.
Przedstawiciele wybierają spośród siebie członków specjalnego zespołu negocjacyjnego
w liczbie ustalonej zgodnie z art. 7 ust. 2.
”
,
b)
dodaje się ust. 6 w brzmieniu:
„
6.
Przedstawiciele zawiadamiają zarząd centralny o wybranych członkach specjalnego zespołu
negocjacyjnego.
”
;
7)
art. 13 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 13.
1.
Reprezentatywne organizacje związkowe niezwłocznie zawiadamiają zarząd centralny o
członkach specjalnego zespołu negocjacyjnego wyznaczonych w trybie art. 8 ust. 1.
2.
Specjalny zespół negocjacyjny zawiadamia zarząd centralny o członkach specjalnego
zespołu negocjacyjnego wybranych w trybie art. 8 ust. 4.
3.
Zarząd centralny zawiadamia o składzie specjalnego zespołu negocjacyjnego właściwe:
1)
europejskie organizacje pracowników i pracodawców, których opinii zasięga Komisja
Europejska na mocy art. 154 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
2)
zarządy przedsiębiorstw i zakładów pracy oraz zatrudnionych w nich pracowników.
”
;
8)
w art. 14:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
W terminie 30 dni od ustalenia składu specjalnego zespołu negocjacyjnego zarząd centralny
zwołuje zebranie z jego udziałem w celu zawarcia porozumienia o ustanowieniu europejskiej
rady zakładowej lub ustaleniu sposobu informowania pracowników i konsultacji z pracownikami.
Zarząd centralny zawiadamia właściwe zarządy przedsiębiorstw i zakładów pracy oraz
właściwe europejskie organizacje pracowników i pracodawców, o których mowa w art.
13 ust. 3 pkt 1, o terminie zwołania zebrania specjalnego zespołu negocjacyjnego.
”
,
b)
ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:
„
3.
Członkowie specjalnego zespołu negocjacyjnego mają prawo zwołania i odbycia narady
przed oraz po zebraniu z zarządem centralnym.
4.
Przy wykonywaniu zadań specjalny zespół negocjacyjny może korzystać z pomocy powołanych
przez siebie ekspertów, którymi mogą być również przedstawiciele związków zawodowych
działających na poziomie europejskim.
”
,
c)
dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
„
5.
Eksperci, w tym przedstawiciele związków zawodowych, mogą, na wniosek specjalnego
zespołu negocjacyjnego, uczestniczyć w zebraniach z zarządem centralnym w charakterze
konsultantów.
”
;
9)
w art. 15 dodaje się ust. 4 w brzmieniu:
„
4.
Członkowie specjalnego zespołu negocjacyjnego mają prawo do udziału w szkoleniach
koniecznych do wykonywania ich funkcji w środowisku międzynarodowym, z zachowaniem
prawa do wynagrodzenia obliczonego zgodnie z zasadami dotyczącymi zwolnienia od pracy
przysługującego członkowi zarządu zakładowej organizacji związkowej.
”
;
10)
w art. 19:
a)
w ust. 1:
-
-pkt 2 otrzymuje brzmienie:„
2)
skład europejskiej rady zakładowej odzwierciedlający, w miarę możliwości, zrównoważoną reprezentację pracowników pod względem działalności zawodowej, kategorii pracowników i płci, oraz liczbę członków, podział mandatów oraz czas trwania kadencji rady,”, -
-po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:„
3a)
warunki powiązania informowania i prowadzenia konsultacji między europejską radą zakładową a przedstawicielami pracowników na szczeblu krajowym, których przepisy krajowe uprawniają do informowania i konsultacji,”, -
-pkt 6 otrzymuje brzmienie:„
6)
okres obowiązywania porozumienia i procedurę jego zmiany, przypadki, w których należy to porozumienie zmienić, a także warunki, zgodnie z którymi porozumienie może zostać zmienione lub wypowiedziane, w szczególności z uwzględnieniem przypadków, gdy dochodzi do zmian w strukturze przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym.”,
b)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a i 1b w brzmieniu:
„
1a.
Strony porozumienia mogą określić w porozumieniu skład, tryb powoływania, zadania
oraz zasady działania prezydium utworzonego w ramach europejskiej rady zakładowej.
1b.
Zawarcie porozumienia, o którym mowa w ust. 1, wymaga formy pisemnej.
”
;
11)
po art. 19 dodaje się art. 19a w brzmieniu:
„
Art. 19a.
1.
Jeżeli w porozumieniu, o którym mowa w art. 19, nie zostaną określone warunki powiązania
informowania i prowadzenia konsultacji między europejską radą zakładową a przedstawicielami
pracowników na szczeblu krajowym, a zarząd centralny będzie planował podjęcie decyzji
mogących prowadzić do znaczących zmian w organizacji pracy lub w stosunkach pracy,
zarząd centralny jest obowiązany do:
1)
informowania i prowadzenia konsultacji z europejską radą zakładową w sprawie planowanej
decyzji,
2)
przekazania informacji w sprawie planowanej decyzji właściwym zarządom przedsiębiorstw
i zakładów pracy w państwach członkowskich w celu realizacji prawa pracowników do
informowania i konsultacji.
2.
Do informowania i konsultacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2, wobec pracowników:
1)
zatrudnionych w Polsce stosuje się ustawę z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi
konsultacji , a jeżeli u danego pracodawcy nie działa rada pracowników, informowanie i konsultację
przeprowadza się z przedstawicielami wybranymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy,
2)
zatrudnionych w innym państwie członkowskim stosuje się zasady określone przez ustawodawstwo
lub praktykę danego państwa członkowskiego.
”
;
12)
w art. 21 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Członków europejskiej rady zakładowej wybiera się lub wyznacza proporcjonalnie do
liczby pracowników zatrudnionych w każdym państwie członkowskim w przedsiębiorstwie
o zasięgu wspólnotowym lub w grupie przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym poprzez
przyznanie jednego miejsca na grupę pracowników zatrudnionych w tym państwie członkowskim,
reprezentującą 10% liczby pracowników zatrudnionych we wszystkich państwach członkowskich,
lub na część tej grupy.
”
;
13)
w art. 22:
a)
uchyla się ust. 1 i 2,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Zarząd centralny sprawdza, raz na 2 lata, czy uległa zmianie liczba pracowników, od
której zależy podział miejsc w europejskiej radzie zakładowej. W przypadku stwierdzenia
takiej zmiany zarząd centralny organizuje wybory w ramach swojej właściwości określonej
w ustawie lub występuje do uprawnionych podmiotów o wyznaczenie członków. Z dniem
wyznaczenia lub wyboru nowych członków ustaje członkostwo w europejskiej radzie zakładowej
członków pochodzących z państwa członkowskiego, którego dotyczy zmiana.
”
;
14)
w art. 23 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Kadencja europejskiej rady zakładowej trwa 4 lata.
”
;
15)
w art. 25:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Niezwłocznie po ustaleniu składu europejskiej rady zakładowej zarząd centralny zwołuje
zebranie organizacyjne, na którym następuje ukonstytuowanie się europejskiej rady
zakładowej. Na zebraniu europejska rada zakładowa wybiera ze swojego grona przewodniczącego,
powołuje prezydium oraz uchwala wewnętrzny regulamin.
”
,
b)
uchyla się ust. 2,
c)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
W skład prezydium wchodzi przewodniczący oraz nie więcej niż czterech członków. Członkowie
prezydium powinni być zatrudnieni w różnych państwach członkowskich.
”
;
16)
uchyla się art. 26;
17)
w art. 29 po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
Konsultacja powinna być prowadzona w taki sposób, aby umożliwić europejskiej radzie
zakładowej spotkania z zarządem centralnym oraz uzyskiwanie odpowiedzi wraz z uzasadnieniem
na każdą opinię przedstawioną przez europejską radę zakładową.
”
;
18)
w art. 30 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:
„
1.
W przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności mających istotny wpływ na sytuację
pracowników, w szczególności w przypadku zwolnień grupowych, zmiany lokalizacji przedsiębiorstwa
lub zakładu pracy albo istotnej części przedsiębiorstwa lub zakładu pracy, a także
w przypadku zaprzestania działalności przedsiębiorstwa lub zakładu pracy albo istotnej
części przedsiębiorstwa lub zakładu pracy, zarząd centralny ma obowiązek zawiadomić
o tym prezydium lub europejską radę zakładową.
2.
Na wniosek prezydium lub europejskiej rady zakładowej zarząd centralny lub zarząd
innego szczebla wskazany przez wnioskodawcę uprawniony do podejmowania samodzielnych
decyzji ma obowiązek spotkać się z prezydium albo z europejską radą zakładową w celu
przedstawienia informacji lub odbycia konsultacji dotyczących spraw mających istotne
znaczenie dla interesów pracowniczych. Na spotkanie zarząd centralny lub zarząd innego
szczebla przygotowuje sprawozdanie.
”
;
19)
po art. 32 dodaje się art. 32a w brzmieniu:
„
Art. 32a.
1.
W przypadku planowanej decyzji mogącej prowadzić do znaczących zmian w organizacji
pracy lub w stosunkach pracy zarząd centralny jest obowiązany do:
1)
informowania i przeprowadzenia konsultacji z europejską radą zakładową w sprawie planowanej
decyzji,
2)
przekazania zarządom lokalnym stosownych informacji w celu realizacji prawa pracowników
do informowania i konsultacji w tych krajach, których planowana decyzja ma dotyczyć.
2.
Do informowania i konsultacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2, wobec pracowników:
1)
zatrudnionych w Polsce stosuje się ustawę z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi
konsultacji, a jeżeli u danego pracodawcy nie działa rada pracowników, informowanie i konsultację
przeprowadza się z przedstawicielami wybranymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy,
2)
zatrudnionych w innym państwie członkowskim stosuje się zasady określone przez ustawodawstwo
lub praktykę danego państwa członkowskiego.
”
;
20)
w art. 34 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Koszty związane z działalnością europejskiej rady zakładowej, w szczególności koszty
organizacji zebrań, zakwaterowania, wyżywienia i przejazdów członków, tłumaczeń oraz
niezbędnych szkoleń z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, ponosi zarząd centralny,
chyba że zarząd centralny i europejska rada zakładowa postanowią inaczej.
”
.
Art. 2.
1.
Do przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, w których w
okresie od dnia 5 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie
art. 18 lub art. 19 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy, zostały zawarte porozumienia lub zmienione porozumienia
obowiązujące, stosuje się przepisy dotychczasowe.
2.
Do przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym, w których przed
dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ze względu na zmiany struktury przedsiębiorstwa
lub grupy przedsiębiorstw zostało zmienione porozumienie, o którym mowa w art. 38
ustawy zmienianej w art. 1, stosuje się przepisy dotychczasowe.
3.
Do porozumień, o których mowa w ust. 1, zawartych lub zmienionych w okresie od dnia
5 czerwca 2009 r. do dnia 5 czerwca 2011 r. oraz do porozumień, o których mowa w ust.
2, które przed terminem ich wygaśnięcia zostaną zmienione lub zostanie przedłużony
okres ich obowiązywania stosuje się przepisy dotychczasowe.
4.
Strony porozumień, o których mowa w ust. 1, zawartych lub zmienionych od dnia 6 czerwca
2011 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, obowiązane są dostosować treść
porozumień do przepisów niniejszej ustawy w terminie 6 miesięcy od dnia jej wejścia
w życie.
Art. 3.
Specjalny zespół negocjacyjny powołany przed dniem wejścia w życie ustawy działa do
czasu zawarcia porozumienia o ustanowieniu europejskiej rady zakładowej lub ustaleniu
sposobu informowania pracowników i konsultacji z pracownikami, nie dłużej niż przez
okres 3 lat od dnia podjęcia inicjatywy przez zarząd centralny lub złożenia przez
pracowników wniosku zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1.
Art. 4.
Europejska rada zakładowa powołana przed dniem wejścia w życie ustawy działa do końca
kadencji.
Art. 5.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2009/38/WE
z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie ustanowienia europejskiej rady zakładowej lub trybu
informowania pracowników i konsultowania się z nimi w przedsiębiorstwach lub w grupach
przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym (Dz. Urz. UE L 122 z 16.05.2009, str. 28).
2)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959, z
2005 r. Nr 62, poz. 551, z 2006 r. Nr 149, poz. 1077 oraz z 2007 r. Nr 176, poz. 1238.