Ustawaz dnia 24 sierpnia 2001 r.o czasie pracy kierowców
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Normy dotyczące okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku kierowców
- Rozdział 3 - Przepisy szczególne
- Rozdział 4 - Normy czasu pracy kierowców pozostających w stosunku pracy
- Rozdział 5 - Obowiązki pracodawcy
- Rozdział 6 - Przyrząd kontrolny i karta drogowa
- Rozdział 7 - Zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Przepisy ustawy mają zastosowanie do kierowców zatrudnionych w ramach stosunku pracy
oraz innych kierowców wykonujących transport drogowy.
2.
Ustawa określa:
1)
normy dotyczące okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i
gwarantowanych okresów odpoczynku,
2)
normy czasu pracy,
3)
obowiązki pracodawców w zakresie wykonywania przewozów.
3.
W zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy Kodeksu pracy.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
kierowca - osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym,
2)
przewóz drogowy - każde przemieszczenie pojazdu po drogach publicznych, załadowanego
lub w stanie pustym, przeznaczonego do przewozu osób lub rzeczy,
3)
transport drogowy - działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami
samochodowymi,
4)
przewóz regularny - publiczny przewóz osób i ich bagażu wykonywany według uprzednio
uzgodnionego rozkładu jazdy podanego do publicznej wiadomości oraz zgodnie z warunkami
przewozu określonymi w zezwoleniu,
5)
tydzień - okres pomiędzy godziną 0000 w poniedziałek i godziną 2400 w niedzielę,
6)
odpoczynek - każdy nieprzerwany okres co najmniej jednej godziny, w którym kierowca
może swobodnie dysponować swoim czasem,
7)
czas prowadzenia - czas kierowania pojazdem od momentu uruchomienia silnika do momentu
jego zatrzymania, z uwzględnieniem chwilowych postojów, w szczególności zatrzymania
się pojazdu na światłach, na przejeździe kolejowym.
Art. 3.
1.
Dla celów rozliczania czasu pracy i ustalania uprawnienia do wynagradzania za pracę
w godzinach nadliczbowych, przez dobę należy rozumieć 24 kolejne godziny, poczynając
od godziny, w której kierowca rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem
czasu pracy.
2.
Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do okresów prowadzenia pojazdu i odpoczynku
dobowego kierowcy.
Rozdział 2
Normy dotyczące okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku kierowców
Art. 4.
Przepisy niniejszego rozdziału mają zastosowanie do kierowców zatrudnionych w ramach
stosunku pracy oraz innych kierowców wykonujących transport drogowy, z zastrzeżeniem
art. 5.
Art. 5.
Przepisy niniejszego rozdziału nie mają zastosowania do przewozów wykonywanych pojazdami:
1)
przeznaczonymi do przewozu rzeczy, których dopuszczalna masa całkowita, włączając
przyczepy lub naczepy, nie przekracza 3,5 tony,
2)
przeznaczonymi do przewozu osób i które ze względu na typ konstrukcyjny oraz wyposażenie
nadają się do przewozu najwyżej dziewięciu osób łącznie z kierowcą,
3)
przeznaczonymi do przewozu osób w przewozach regularnych, których droga przejazdu
nie przekracza 50 kilometrów,
4)
których maksymalna prędkość dopuszczalna nie przekracza 30 kilometrów na godzinę,
5)
przeznaczonymi dla sił zbrojnych, służb obrony cywilnej, pożarniczych i sił odpowiedzialnych
za utrzymanie porządku publicznego lub podlegającymi ich kontroli,
6)
wykorzystywanymi do wykonywania robót kanalizacyjnych, ochrony przeciwpowodziowej,
wodociągowych, gazowniczych i energetycznych, zarządów dróg, usług oczyszczania, telegraficznych,
przewozu artykułów pocztowych, transmisji radiowej, usług telewizyjnych oraz związanych
z wykrywaniem nadajników, odbiorników radiowych lub telewizyjnych,
7)
używanymi w stanach nadzwyczajnych lub przeznaczonymi do zadań ratownictwa,
8)
przeznaczonymi do zadań medycznych,
9)
przewożącymi wyposażenie cyrków i wesołych miasteczek,
10)
pomocy technicznej,
11)
poddawanymi próbom drogowym w celach ulepszeń technicznych, naprawczych lub utrzymania
oraz pojazdami nowymi bądź przebudowanymi, które jeszcze nie zostały dopuszczone do
ruchu,
12)
używanymi do niehandlowych przewozów rzeczy na potrzeby własne,
13)
używanymi do przewozu mleka odbieranego w gospodarstwach rolnych lub odwożenia do
tych gospodarstw pojemników na mleko bądź produkty mleczne przeznaczone do karmienia
bydła.
Art. 6.
1.
Maksymalny czas prowadzenia pojazdu wynosi 9 godzin na dobę, z możliwością przedłużenia
do 10 godzin, nie więcej niż dwukrotnie w każdym tygodniu.
2.
Całkowity czas prowadzenia pojazdu w każdym okresie dwutygodniowym nie może przekroczyć
90 godzin.
3.
W każdej dobie kierowca wykorzystuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku.
Odpoczynek może być skrócony nie więcej niż do 9 godzin i nie częściej niż trzykrotnie
w ciągu jednego tygodnia. Równoważny okres odpoczynku kierowca ma obowiązek wykorzystać
przed upływem następnego tygodnia.
4.
Odpoczynek, o którym mowa w ust. 3, może być podzielony na dwie lub trzy części. Jedna
z tych części powinna wynosić co najmniej 8 kolejnych godzin, a dobowy odpoczynek
12 godzin.
5.
W przypadku prowadzenia pojazdu przez dwóch lub więcej kierowców, każdy z nich wykorzystuje
co najmniej 8 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdym 30-godzinnym okresie.
6.
Dobowy odpoczynek może być wykorzystany w pojeździe, jeżeli pojazd znajduje się na
postoju i jest wyposażony w miejsce do spania.
Art. 7.
1.
W każdym tygodniu kierowca wykorzystuje odpoczynek w wymiarze co najmniej 45 kolejnych
godzin. Odpoczynek może być skrócony nie więcej niż do 36 kolejnych godzin, jeżeli
zostanie udzielony w miejscowości, gdzie znajduje się siedziba pracodawcy, lub w miejscu
zamieszkania kierowcy, i nie więcej niż do 24 kolejnych godzin, jeżeli zostanie udzielony
w innym miejscu. Tygodniowy nieprzerwany odpoczynek obejmuje dobowy odpoczynek przypadający
w dniu, w którym kierowca rozpoczął odpoczynek tygodniowy.
2.
Okres odpoczynku niewykorzystany wskutek skrócenia, o którym mowa w ust. 1, kierowca
powinien wykorzystać nie później niż przed upływem trzeciego tygodnia następującego
po tygodniu, w którym odpoczynek został skrócony.
3.
Tygodniowy odpoczynek kierowca powinien wykorzystać nie później niż po sześciu dobowych
okresach prowadzenia pojazdu.
4.
Przełożenie tygodniowego odpoczynku do końca szóstego dobowego okresu prowadzenia
jest dopuszczalne w przypadku, gdy całkowity czas prowadzenia pojazdu nie przekracza
maksymalnej normy, odpowiadającej sześciu dobowym okresom prowadzenia.
Art. 8.
Każdy odpoczynek wykorzystany za skrócenie dobowego lub tygodniowego okresu odpoczynku
jest odbierany łącznie z innym odpoczynkiem dobowym co najmniej ośmiogodzinnym i na
żądanie zainteresowanego kierowcy jest udzielany w miejscu parkowania pojazdu lub
w miejscu zamieszkania kierowcy.
Art. 9.
1.
Dobowy okres odpoczynku kierowcy wykonującego przewozy osób lub rzeczy, który towarzyszy
pojazdowi transportowanemu promem lub pociągiem, może być przerwany nie więcej niż
jeden raz, przy równoczesnym spełnieniu następujących warunków:
1)
część odpoczynku dobowego spędzonego na lądzie kierowca wykorzystuje przed lub po
części odpoczynku dobowego wykorzystanego na pokładzie promu lub w pociągu,
2)
przerwa pomiędzy dwiema częściami odpoczynku dobowego powinna być możliwie najkrótsza
i nie może w żadnym przypadku przekraczać jednej godziny przed wejściem na pokład
lub zejściem z pokładu, łącznie z czasem przeznaczonym na formalności celne,
3)
w czasie obu części odpoczynku dobowego kierowca powinien korzystać z łóżka lub miejsca
do spania.
2.
Dobowy okres odpoczynku przerwany w sposób określony w ust. 1 przedłuża się o dwie
godziny.
Art. 10.1 orzeczenie
1.
Po czteroipółgodzinnym okresie prowadzenia pojazdu kierowca wykorzystuje co najmniej
45-minutową przerwę, chyba że zaczyna okres odpoczynku.
2.
Przerwa, o której mowa w ust. 1, może być zastąpiona przerwami trwającymi co najmniej
15 minut każda, wykorzystanymi w trakcie czteroipółgodzinnego prowadzenia pojazdu
lub natychmiast po tym okresie.
3.
W przewozach regularnych może być stosowana przerwa trwająca nie krócej niż 30 minut
po okresie prowadzenia pojazdu nieprzekraczającym czterech godzin, jeżeli przerwa
trwająca powyżej 30 minut zakłócałaby miejski ruch uliczny, a kierowca nie ma możliwości
wykorzystania pozostałych 15 minut w ciągu czterech i pół godziny prowadzenia pojazdu
przed przerwą 30-minutową.
4.
Podczas przerw, o których mowa w ust. 1-3, kierowca nie może wykonywać żadnej innej
pracy; przerw tych nie wlicza się do dobowego okresu odpoczynku.
5.
Czas oczekiwania i czas niepoświęcony prowadzeniu pojazdu, spędzony w pojeździe będącym
w ruchu, na promie lub w pociągu, nie stanowi „innej pracy”, o której mowa w ust.
4, i jest traktowany jako przerwa w prowadzeniu.
6.
W przypadku stosowania przerwy, o której mowa w art. 20 ust. 8, przerwy wymienione
w ust. 1-3 ulegają odpowiedniemu skróceniu.
Art. 11.
Przerwy, o których mowa w art. 10, uwzględnia się przy ustalaniu dziennego rozkładu
czasu pracy kierowców.
Art. 12.
Do przewozów wykonywanych:
1)
pojazdami używanymi przez władze publiczne do pełnienia służby publicznej, które nie
stanowią konkurencji dla uprawnionych przewoźników drogowych,
2)
pojazdami używanymi przez zakłady rolnicze, ogrodnicze, leśne lub gospodarstwa rybackie
do przewozu towarów na odcinku nie dłuższym niż 50 km od miejsca bazy pojazdu, włączając
teren miejscowości, których centrum znajduje się w zasięgu tego promienia,
3)
pojazdami używanymi do przewozu odpadków lub szkieletów zwierzęcych, nieprzeznaczonych
do spożycia przez ludzi,
4)
pojazdami używanymi do przewozu żywych zwierząt w gospodarstwach rolnych na miejscowy
rynek i odwrotnie lub z rynku do miejscowych rzeźni,
5)
pojazdami używanymi w charakterze sklepów na miejscowym rynku lub w handlu obwoźnym
lub jako ruchome punkty do wykonywania transakcji bankowych, walutowych, oszczędnościowych,
do czynności związanych z kultem, do wypożyczania książek, płyt lub kaset, do obsługi
wydarzeń kulturalnych lub wystaw - specjalnie przystosowanymi do tych celów,
6)
pojazdami przewożącymi materiały lub urządzenia służące kierowcy do wykonywania jego
pracy na odcinku nie dłuższym niż 50 km od miejsca bazy pojazdu, jeżeli prowadzenie
pojazdu nie stanowi głównej czynności kierowcy,
7)
pojazdami poruszającymi się wyłącznie na wyspach o powierzchni nieprzekraczającej
2 300 km2, które nie są połączone z terytorium państwa mostem, brodem ani tunelem dostępnym
dla ruchu pojazdów silnikowych,
8)
pojazdami używanymi do przewozu towarów, napędzanymi gazem o napędzie elektrycznym
lub wyposażonymi w ogranicznik prędkości, o ile pojazdy te, zgodnie z przepisami polskimi,
są uznane za równoważne z pojazdami napędzanymi silnikiem spalinowym lub silnikiem
na olej napędowy i których dopuszczalna masa całkowita, włączając przyczepy lub naczepy,
nie przekracza 3,5 tony,
9)
ciągnikami używanymi wyłącznie do prac rolniczych i leśnych
nie mają zastosowania przepisy art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 10.
Art. 13.
W przypadku wystąpienia nadzwyczajnych lub niedających się przewidzieć okoliczności,
wymagających dojazdu do odpowiedniego miejsca postoju ze względu na bezpieczeństwo
osób, pojazdu lub rzeczy, kierowca może przedłużyć czas prowadzenia pojazdu ponad
normę określoną w art. 6 i skrócić czas odpoczynku, o którym mowa w art. 7 i 10, pod
warunkiem że dłuższe prowadzenie pojazdu nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Art. 14.
Zakres i przyczyny przedłużenia czasu prowadzenia pojazdu i skrócenia czasu odpoczynku,
o których mowa w art. 13, kierowca wpisuje do dokumentu rejestrującego przebieg jego
pracy.
Art. 15.
Kierowca, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli, przedstawia zapisy
z przyrządu kontrolnego za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia,
w którym prowadził pojazd.
Rozdział 3
Przepisy szczególne
Art. 16.
Przepisy niniejszego rozdziału mają zastosowanie do kierowców zatrudnionych w ramach
stosunku pracy oraz innych kierowców wykonujących transport drogowy pojazdami wymienionymi
w art. 5 pkt 1-2; przepisy te nie dotyczą kierowców taksówek.
Art. 17.
1.
Maksymalny czas prowadzenia pojazdu wynosi 10 godzin na dobę.
2.
Po sześciu godzinach prowadzenia pojazdu kierowca jest obowiązany wykorzystać przerwę
trwającą co najmniej 30 minut, chyba że zaczyna okres odpoczynku dobowego.
3.
Przerwa, o której mowa w ust. 2, może być zastąpiona przerwami trwającymi co najmniej
15 minut każda, wykorzystywanymi w okresie prowadzenia pojazdu lub niezwłocznie po
tym okresie.
4.
Przepisy art. 10 ust. 4-6, art. 11, 13 i 14 stosuje się odpowiednio.
Art. 18.
W każdej dobie kierowca wykorzystuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku.
Rozdział 4
Normy czasu pracy kierowców pozostających w stosunku pracy
Art. 19.
Przepisy niniejszego rozdziału mają zastosowanie do kierowców, którzy są pracownikami
w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.
Art. 20.1 orzeczenie
1.
Czasem pracy kierowców jest czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy i obejmuje wszystkie
czynności związane z wykonywaniem przewozu, a w szczególności:
1)
prowadzenie pojazdu,
2)
załadunek i rozładunek,
3)
kontrolę i nadzór nad osobami wsiadającymi i wysiadającymi,
4)
kontrolne sprawdzanie pojazdu i ładunku,
5)
czynności spedycyjne,
6)
obsługę codzienną pojazdów i przyczep,
7)
niezbędne czynności administracyjne,
8)
inne prace podejmowane w celu wykonania zadania służbowego lub zapewnienia bezpieczeństwa
osób, pojazdu i rzeczy,
9)
utrzymanie pojazdu w czystości.
2.
Czasu dyżuru pełnionego przez kierowcę poza normalnymi godzinami pracy w zakładzie
pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę nie wlicza się do czasu pracy,
jeżeli podczas dyżuru kierowca nie wykonywał pracy.
3.
Czasem dyżuru kierowców jest również czas, poza normalnymi godzinami pracy, w którym
kierowca nie wykonuje czynności wymienionych w ust. 1, ale jest obowiązany pozostawać
w pojeździe lub w jego pobliżu, w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu i
rzeczy. Czas dyżuru nie może być wliczany do przysługującego kierowcy dobowego nieprzerwanego
odpoczynku. Do czasu dyżuru zalicza się przerwy, o których mowa w art. 10 i 17.
4.
W przypadku gdy pojazd jest prowadzony przez dwóch lub więcej kierowców, czas nieprzeznaczony
na kierowanie pojazdem jest czasem dyżuru.
5.
Wykorzystywanie dobowego odpoczynku w pojeździe w sposób określony w art. 6 ust. 6
nie może być traktowane jako czas dyżuru.
6.
Za czas dyżuru przysługuje wynagrodzenie w wysokości określonej w przepisach o wynagradzaniu
obowiązujących u danego pracodawcy, nie niższe jednak niż w wysokości połowy wynagrodzenia
należnego za czas przestoju.
7.
Do czasu pracy nie wlicza się:
1)
czasu dyżuru,
2)
nieusprawiedliwionych postojów w czasie jazdy,
3)
dobowego nieprzerwanego odpoczynku.
8.
Do czasu pracy kierowców wlicza się przerwę w pracy trwającą 15 minut, którą pracodawca
jest obowiązany wprowadzić, jeżeli dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6
godzin.
Art. 21.
Czas przestoju:
1)
wynikającego z przepisów w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych
pojazdów na drogach,
2)
na przejściach granicznych,
3)
spowodowanego awarią pojazdu, blokadą dróg, lokalnym zakazem ruchu
zalicza się do czasu pracy w wymiarze nieprzekraczającym 8 godzin na dobę, jeżeli
wskutek tego przestoju kierowca nie wypracował dobowego wymiaru czasu pracy określonego
w rozkładzie czasu pracy, a w przypadku zadaniowego czasu pracy - 8 godzin.
Art. 22.1 orzeczenie
Czas pracy w pięciodniowym tygodniu pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i
przeciętnie 40 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie dłuższym
niż trzy miesiące, z zastrzeżeniem art. 23 ust. 1, 3 i 4.
Art. 23.
1.
Do kierowców zatrudnionych w transporcie drogowym mogą być stosowane rozkłady czasu
pracy, w których jest dopuszczalne przedłużenie wymiaru czasu pracy do 10 godzin na
dobę, a do pozostałych kierowców do 12 godzin na dobę - w ramach systemu równoważnego
czasu pracy.
2.
W systemie równoważnego czasu pracy wymiar czasu pracy przedłużony w poszczególnych
dniach zostaje wyrównany skróconym czasem pracy w innych dniach lub dniami wolnymi
od pracy, z tym że w okresie rozliczeniowym czas ten nie może przekraczać przeciętnie
40 godzin na tydzień.
3.
Okres rozliczeniowy nie może być dłuższy niż miesiąc. W szczególnie uzasadnionych
przypadkach, po wyrażeniu na to zgody przez zakładową organizację związkową, a jeżeli
taka organizacja nie działa u danego pracodawcy - po uprzednim zawiadomieniu właściwego
inspektora pracy, okres rozliczeniowy może być przedłużony, nie więcej jednak niż
do trzech miesięcy.
4.
Przy pracach uzależnionych od pory roku lub warunków atmosferycznych okres rozliczeniowy
może być przedłużony, w trybie określonym w ust. 3, nie więcej jednak niż do sześciu
miesięcy.
5.
W systemie czasu pracy, o którym mowa w ust. 1-4, praca wykonywana:
1)
w godzinach przekraczających przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego
pracownika rozkładu czasu pracy,
2)
w godzinach przekraczających 8 godzin na dobę, jeżeli obowiązujący pracownika rozkład
czasu pracy przewiduje w danej dobie pracę przez 8 godzin lub przez czas krótszy niż
8 godzin,
3)
w godzinach przekraczających przeciętną tygodniową normę czasu pracy w przyjętym okresie
rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach
nadliczbowych, o których mowa w pkt 1 i 2,
stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.
Art. 24.
1.
Do kierowców zatrudnionych w transporcie drogowym może być stosowany, w szczególnie
uzasadnionych przypadkach, system przerywanego czasu pracy według z góry ustalonego
rozkładu, przewidującego nie więcej niż jedną przerwę w pracy w ciągu doby, trwającą
nie dłużej niż 5 godzin.
2.
Przerwy, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się do czasu pracy, jednakże za czas tej
przerwy pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia
należnego za czas przestoju; podczas przerwy kierowca może swobodnie dysponować swoim
czasem.
3.
Przy ustalaniu rozkładu czasu pracy w systemie przerywanego czasu pracy stosuje się
przepisy art. 10 i 17 dotyczące przerw przeznaczonych na odpoczynek. Jeżeli przerwa
przewidziana w ustalonym rozkładzie, o którym mowa w ust. 1, następuje nie później
niż po upływie czteroipółgodzinnego okresu prowadzenia pojazdu, nie stosuje się przerw
przeznaczonych na odpoczynek, o których mowa w art. 10 i 17.
Art. 25.1 orzeczenie
1.
Do kierowców zatrudnionych w transporcie drogowym może być stosowany, w przypadkach
uzasadnionych rodzajem wykonywanych przewozów lub ich szczególną organizacją, zadaniowy
czas pracy, w którym zadania przewozowe ustala pracodawca w takim wymiarze, aby mogły
być wykonane w ramach czasu pracy określonego w art. 22 oraz przy zachowaniu norm
dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i okresów
odpoczynku. Rozkład czasu pracy w okresie wykonywania danego zadania przewozowego
ustala kierowca.
2.
Zadaniowy czas pracy wprowadza się na podstawie układu zbiorowego pracy, regulaminu
pracy lub umowy o pracę.
Art. 26.
1.
Niezależnie od stosowanych systemów czasu pracy, dobowy czas prowadzenia pojazdu nie
może przekraczać maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu określonego w art. 6 ust.
1.
2.
Przy ustalaniu rozkładów czasu pracy stosuje się przepisy art. 10 i 17 dotyczące przerw
przeznaczonych na odpoczynek, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 6 oraz art. 24 ust. 3.
Art. 27.
1.
Systemy czasu pracy określone w art. 23 i 24 mogą być stosowane również w przypadku
niezarobkowego przewozu wykonywanego pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności
gospodarczej przedsiębiorcy pojazdami samochodowymi będącymi jego własnością lub pojazdami,
do których ma udokumentowane prawo dysponowania.
2.
W uzasadnionych przypadkach w ramach równoważnych norm czasu pracy, o których mowa
w art. 23, dopuszcza się stosowanie przerywanego czasu pracy określonego w art. 24,
z zastrzeżeniem przestrzegania przepisów o obowiązkowym dobowym odpoczynku oraz według
z góry ustalonego harmonogramu; harmonogram powinien obejmować okres co najmniej miesiąca.
Art. 28.
1.
Praca wykonywana ponad normy czasu pracy ustalone w art. 22 i 23 stanowi pracę w godzinach
nadliczbowych. Praca taka jest dopuszczalna tylko w razie:
1)
nieprzewidzianych sytuacji i zdarzeń wymagających od kierowcy podjęcia działań dla
ochrony życia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia albo usunięcia awarii,
2)
szczególnych potrzeb pracodawcy.
2.
Liczba godzin nadliczbowych przepracowanych przez kierowcę w związku z okolicznościami
określonymi w ust. 1 pkt 2 nie może przekroczyć 260 godzin w roku kalendarzowym.
Art. 29.
Tygodniowy czas pracy kierowców, łącznie z godzinami nadliczbowymi (łączony tygodniowy
wymiar czasu pracy), nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w okresie rozliczeniowym
nieprzekraczającym trzech miesięcy.
Art. 30.
W zakresie norm określających: czas pracy, czas prowadzenia pojazdu, obowiązkowe przerwy
przeznaczone na odpoczynek w czasie dnia pracy oraz odpoczynek dobowy układy zbiorowe
pracy mogą przewidywać wyższe normy minimalne oraz niższe normy maksymalne, niż przewiduje
to ustawa.
Rozdział 5
Obowiązki pracodawcy
Art. 31.1 orzeczenie
1.
Pracodawca jest obowiązany regularnie kontrolować okresy prowadzenia pojazdu, czas
trwania innej pracy oraz okresy odpoczynku, na podstawie zapisów przyrządu kontrolnego,
a w przypadku pojazdów niewyposażonych w te przyrządy - na podstawie karty drogowej.
2.
Zapisy z przyrządów kontrolnych pracodawca przechowuje przez okres co najmniej dwunastu
miesięcy po wykorzystaniu i udostępnia ich kopie na wniosek kierowców, których one
dotyczą. Zapisy te są okazywane lub wydawane na żądanie każdej osoby uprawnionej do
przeprowadzenia kontroli.
Art. 32.
1.
Pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców z uwzględnieniem pracy w godzinach
nadliczbowych, w porze nocnej, niedziele i święta - w rozliczeniu dobowym, tygodniowym
i przyjętym okresie rozliczeniowym.
2.
Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca każdorazowo udostępnia kierowcy
na jego wniosek.
Art. 33.
Systemy wynagradzania kierowców nie mogą przewidywać składników wynagrodzenia, których
wysokość jest uzależniona od liczby przejechanych kilometrów lub ilości przewiezionego
ładunku, jeżeli ich stosowanie wpłynęłoby na pogorszenie bezpieczeństwa jazdy.
Art. 34.
1.
W przypadku wykonywania:
1)
krajowych przewozów regularnych,
2)
międzynarodowych przewozów regularnych, których końcowe punkty tras znajdują się w
odległości do 50 km w linii prostej od granicy pomiędzy dwoma krajami członkowskimi
Unii Europejskiej i których trasa nie przekracza 100 km,
pojazdami niewyposażonymi w przyrządy kontrolne - pracodawca sporządza rozkład jazdy
oraz plan pracy kierowcy.
2.
Plan pracy jest imienny i zawiera informacje dotyczące miejsca zatrudnienia kierowcy
oraz harmonogram uwzględniający okresy prowadzenia pojazdu, wykonywania innej pracy,
okresy odpoczynku i dyżuru. Plan pracy podpisuje pracodawca lub osoba przez niego
upoważniona.
3.
Harmonogram obejmuje tydzień bieżący oraz tydzień bezpośrednio poprzedzający i następujący.
4.
W czasie wykonywania pracy kierowca jest obowiązany posiadać wyciąg z planu pracy
oraz kopię rozkładu jazdy.
5.
Pracodawca przechowuje plan pracy przez rok po upływie okresu, którego dotyczył.
6.
Pracodawca każdorazowo udostępnia kierowcy kopię planu pracy na jego wniosek.
Rozdział 6
Przyrząd kontrolny i karta drogowa
Art. 35.
1.
W pojazdach samochodowych używanych do przewozu osób (pasażerów) i rzeczy, z wyłączeniem
pojazdów wymienionych w art. 5 oraz z zastrzeżeniem art. 34, należy instalować i użytkować
przyrządy kontrolne. Konstrukcję, instalację, działanie i kontrolę przyrządów kontrolnych
określają odrębne przepisy.
2.
Przyrządy kontrolne służą do rejestrowania w szczególności następujących okresów:
1)
czasu prowadzenia pojazdu,
2)
czasu wykonywania innej pracy,
3)
przerw w prowadzeniu przeznaczonych na odpoczynek i okresów odpoczynku dobowego,
4)
czasu dyżuru.
3.
Pracodawcy zapewniają prawidłowe funkcjonowanie przyrządu kontrolnego, a kierowcy
jego właściwe użytkowanie.
4.
Kierowca jest obowiązany używać przyrządu kontrolnego każdego dnia pracy, począwszy
od przejęcia pojazdu.
5.
W przypadku gdy w pojeździe znajduje się dwóch lub więcej kierowców, przyrząd kontrolny
rejestruje okresy, o których mowa w ust. 2, każdego z kierowców prowadzących pojazd.
Art. 36.2 orzeczenia
1.
Kierowcy, o których mowa w rozdziale 3, prowadzą karty drogowe, służące do rejestrowania
przebiegu dnia pracy. Karta drogowa powinna zawierać w szczególności następujące dane:
imię i nazwisko kierowcy, numer rejestracyjny pojazdu, datę i cel wyjazdu, liczbę
przejechanych kilometrów, czas prowadzenia pojazdu oraz wykonywania innej pracy, okresy
przerw w prowadzeniu pojazdu i okresy odpoczynku, podpis pracodawcy.
2.
Kierowca na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzania kontroli przedstawia kartę
drogową do wglądu.
3.
Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, wzór karty
drogowej, z uwzględnieniem danych, o których mowa w ust. 1.
Rozdział 7
Zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe
Art. 37.
W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1294 w § 1 po wyrazach „do 12 godzin na dobę” przecinek zastępuje się kropką oraz skreśla się wyrazy „a w stosunku do kierowców w transporcie samochodowym i w komunikacji samochodowej
- do 10 godzin na dobę.”;
2)
skreśla się art. 1296;
3)
w art. 1297 wyrazy „, 1294 i 1296” zastępuje się wyrazami „i art. 1294”.
Art. 38.
Przepis art. 34 ust. 1 pkt 2 stosuje się z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską
członkostwa w Unii Europejskiej.
Art. 39.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.