Ustawaz dnia 21 stycznia 1999 r.o sejmowej komisji śledczej
Treść ustawy
Art. 1.2 orzeczenia
1.
Ustawa reguluje tryb działania sejmowej komisji śledczej, zwanej dalej „komisją”.
2.
Komisję powołuje się do zbadania określonej sprawy.
3.
Do komisji stosuje się przepisy regulaminu Sejmu, chyba że przepisy niniejszej ustawy
stanowią inaczej.
Art. 2.2 orzeczenia
1.
Komisję powołuje Sejm w drodze uchwały bezwzględną większością głosów.
2.
W skład komisji może wchodzić do 11 członków. Skład komisji powinien odzwierciedlać
reprezentację w Sejmie klubów i kół poselskich mających swoich przedstawicieli w Konwencie
Seniorów, odpowiednio do jej liczebności.
3.
Uchwała o powołaniu komisji określa zakres jej działania; może ona również określać
szczegółowe zasady działania komisji oraz termin złożenia przez nią sprawozdania.
Art. 3.
1.
Projekt uchwały, o której mowa w art. 2, może być wniesiony przez Prezydium Sejmu,
komisję sejmową lub co najmniej 15 posłów.
2.
Do projektu dołącza się uzasadnienie wskazujące potrzebę i cel powołania komisji.
Art. 4.
Poseł nie może wchodzić w skład komisji, jeżeli:
1)
sprawa dotyczy go bezpośrednio,
2)
brał albo bierze udział, występując w jakiejkolwiek roli procesowej, w sprawie przed
organem władzy publicznej w sytuacji, o której mowa w art. 8 ust. 1,
3)
istnieje, inna niż wymienione w pkt 1 i 2, okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną
wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Art. 5.
1.
Wyłączenie ze składu komisji, o którym mowa w art. 4, może nastąpić na wniosek posła
lub osoby wezwanej przez komisję w celu złożenia zeznań.
2.
Po rozpatrzeniu wniosku komisja decyduje, w drodze uchwały, o wyłączeniu posła; w
głosowaniu nie bierze udziału poseł, którego dotyczy wyłączenie. Jeżeli wnioski dotyczą
takiej liczby członków komisji, że uniemożliwia to przeprowadzenie głosowania, uchwałę
w sprawie wyłączenia podejmuje Prezydium Sejmu.
3.
Jeżeli poselski wniosek o wyłączenie dotyczy posła kandydującego do komisji, o skreśleniu
go z listy kandydatów decyduje, w drodze uchwały, Prezydium Sejmu.
4.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, Sejm dokonuje wyboru uzupełniającego.
5.
Jeżeli niemożliwe jest uzupełnienie składu komisji, przepis art. 20 stosuje się odpowiednio.
Art. 6.
Jeżeli w trakcie postępowania prowadzonego przez komisję zostanie ujawniona okoliczność,
która mogłaby wywołać wątpliwości co do bezstronności członka komisji przy wykonywaniu
czynności przesłuchania osoby wezwanej przez komisję, ulega on wyłączeniu z tej czynności
na wniosek osoby wezwanej lub członka komisji; przepis art. 5 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 7.2 orzeczenia
1.
Komisja jest związana zakresem przedmiotowym określonym w uchwale o jej powołaniu.
2.
Z uprawnień wynikających z przepisów ustawy komisja korzysta tylko w zakresie niezbędnym
do wyjaśnienia sprawy będącej przedmiotem jej działania oraz w taki sposób, aby nie
naruszyć dóbr osobistych osób trzecich.
Art. 8.1 orzeczenie
1.
Prowadzenie postępowania lub jego prawomocne zakończenie przez inny organ władzy publicznej
nie wyłącza możliwości prowadzenia postępowania przed komisją.
2.
Przedmiotem działania komisji nie może być ocena zgodności z prawem orzeczeń sądowych.
3.
Komisja, za zgodą Marszałka Sejmu, może zawiesić swoją działalność do czasu zakończenia
określonego etapu lub całości postępowania toczącego się przed innym organem władzy
publicznej.
4.
Postępowanie prowadzone przez komisję może zostać zawieszone w szczególności wtedy,
gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że materiał zebrany w postępowaniu przed
innym organem władzy publicznej lub podjęte przez ten organ rozstrzygnięcie mogłyby
być przydatne do wszechstronnego zbadania sprawy przez komisję.
Art. 9.
Komisja badająca sprawę nie jest związana wynikami postępowania, opiniami lub wnioskami
innych komisji sejmowych.
Art. 10.1 orzeczenie
1.
Pracami komisji kieruje jej prezydium.
2.
Na zewnątrz komisję reprezentuje oraz działa w jej imieniu przewodniczący komisji
lub, z jego upoważnienia, zastępca przewodniczącego.
3.
W sprawach, o których mowa w art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 i 3, art. 14 ust. 1 oraz
art. 15 ust. 1, przewodniczący komisji działa na podstawie uchwały komisji.
Art. 11.5 orzeczeń
1.
Każda osoba wezwana przez komisję ma obowiązek stawić się przed nią i złożyć zeznanie.
2.
Osoba, o której mowa w ust. 1, może ustanowić pełnomocnika.
3.
Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, do czynności, o których mowa
w ust. 1 i 2, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące wzywania i przesłuchiwania świadków oraz ustanowienia pełnomocnika.
Art. 12.5 orzeczeń
1.
W przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 11 ust. 1, bez usprawiedliwienia nie stawi
się na wezwanie komisji, bez zezwolenia komisji wydali się z miejsca czynności przed
jej zakończeniem albo bezpodstawnie uchyli się od złożenia zeznań lub złożenia przyrzeczenia,
komisja może zwrócić się do Sądu Okręgowego w Warszawie z wnioskiem o zastosowanie
kary porządkowej.
2.
Do postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, oraz wykonania
orzeczonej kary porządkowej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
3.
Komisji przysługuje zażalenie na odmowę zastosowania kary porządkowej.
Art. 13.
Na terenie Sejmu czynności związane z zastosowaniem kary porządkowej wykonuje, na
polecenie sądu, Straż Marszałkowska.
Art. 14.
1.
Organy władzy publicznej oraz organy innych osób prawnych i jednostek organizacyjnych
nie mających osobowości prawnej, na żądanie komisji, składają pisemne wyjaśnienia
lub przedstawiają dokumenty będące w ich dyspozycji albo akta każdej sprawy przez
nie prowadzonej.
2.
Komisja może zapoznawać się z dokumentami lub aktami, badając sprawę na miejscu.
3.
Na wniosek sądu lub prokuratora komisja udostępnia tym organom zebrane przez siebie
materiały, jeżeli pozostają one w związku z toczącym się postępowaniem karnym; komisja,
za zgodą Marszałka Sejmu, może udostępnić zebrane materiały, jeżeli uzna to za konieczne
dla dobra postępowania prowadzonego przez inne organy władzy publicznej.
Art. 15.
1.
Komisja może zwrócić się do Prokuratora Generalnego o przeprowadzenie określonych
czynności.
2.
Przewodniczący lub upoważniony przez niego członek komisji może brać udział w czynnościach,
o których mowa w ust. 1.
3.
Prokurator Generalny wykonuje czynności, o których mowa w ust. 1, w oparciu o przepisy
Kodeksu postępowania karnego oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze .
Art. 16.
Czynności określone w art. 11 ust. 1, art. 14 i art. 15 ust. 1 przeprowadza się z
zachowaniem przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej.
Art. 17.
1.
Osobom wzywanym przez komisję przysługuje, na ich wniosek, zwrot uzasadnionych wydatków,
jakie poniosły w związku z udziałem w posiedzeniu komisji, w tym z tytułu utraty zarobków;
osoby te poucza się o prawie do złożenia wniosku. Suma zwrotu nie może przekraczać
jednak trzykrotności najniższego wynagrodzenia pracowników określonego na podstawie
Kodeksu pracy.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się najpóźniej z upływem trzeciego dnia od
dnia zakończenia posiedzenia komisji lub od dnia, w którym miało się ono odbyć. Niezłożenie
wniosku w terminie powoduje utratę prawa do zwrotu wydatków.
3.
Jeżeli niedotrzymanie terminu, o którym mowa w ust. 2, zaistniało bez winy osoby wzywanej,
może ona najpóźniej z upływem siódmego dnia od dnia ustania przyczyny uchybienia złożyć
wniosek o przywrócenie terminu.
4.
O zwrocie wydatków oraz o przywróceniu terminu decyduje przewodniczący komisji, a
w przypadku gdy zakończyła ona swoją działalność - Marszałek Sejmu.
5.
Wydatki, o których mowa w ust. 1, pokrywane są przez Kancelarię Sejmu.
Art. 18.2 orzeczenia
1.
Jeżeli komisja w trakcie postępowania uznała, że dokonane przez nią ustalenia uzasadniają
postawienie osobom, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3-7 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu , zarzutu popełnienia przez nie w sposób zawiniony, w zakresie swojego urzędowania
lub w związku z zajmowanym stanowiskiem, czynu naruszającego Konstytucję lub ustawę,
występuje z wstępnym wnioskiem o pociągnięcie tych osób do odpowiedzialności konstytucyjnej
przed Trybunałem Stanu.
2.
O wystąpieniu z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, komisja postanawia większością
2/3 głosów w obecności co najmniej połowy liczby jej członków.
Art. 19.
1.
Komisja przekazuje Marszałkowi Sejmu sprawozdanie ze swojej działalności.
2.
Marszałek Sejmu zarządza drukowanie i doręczenie posłom sprawozdania.
3.
Jeżeli w sprawozdaniu lub jego części znajdują się wiadomości stanowiące tajemnicę
państwową lub służbową, Marszałek Sejmu określa tryb jego udostępniania posłom oraz
sposób rozpatrywania go przez Sejm.
Art. 20.2 orzeczenia
1.
W przypadku gdy komisja nie zakończyła swojej działalności przed końcem kadencji Sejmu,
który ją powołał, postępowanie przez nią prowadzone ulega zamknięciu z dniem zakończenia
kadencji.
2.
Postępowania lub czynności zlecone albo wnioskowane przez komisję, o których mowa
w art. 12-15, kończą się z dniem zakończenia działalności komisji.
Art. 21.1 orzeczenie
1.
Jeżeli komisja przekazała Marszałkowi Sejmu sprawozdanie ze swojej działalności, a
Sejm nie rozpatrzył go do końca kadencji, to może ono zostać rozpatrzone przez Sejm
następnej kadencji.
2.
W przypadku określonym w ust. 1 Marszałek Sejmu rozpatrującego sprawozdanie, po zasięgnięciu
opinii Prezydium Sejmu i Konwentu Seniorów, wskazuje posła sprawozdawcę.
Art. 22.
W ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu w art. 6:
a)
w ust. 2 skreśla się pkt 2,
b)
dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
„
2a.
Wstępny wniosek o pociągnięcie do odpowiedzialności osób, o których mowa w art. 1
ust. 2 pkt 3-7, może być złożony do Marszałka Sejmu również przez komisję śledczą
powołaną na podstawie art. 111 Konstytucji.
”
Art. 23.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.