Ustawaz dnia 27 sierpnia 1997 r.o restrukturyzacji finansowej jednostek górnictwa węgla kamiennego oraz o wprowadzeniu
opłaty węglowej
Treść ustawy
Art. 1.2 orzeczenia
1.
Ustawa reguluje zasady i warunki restrukturyzacji finansowej jednostek górnictwa węgla
kamiennego oraz wprowadzenia opłaty węglowej.
2.
Przez jednostki górnictwa węgla kamiennego, o których mowa w ust. 1, zwane dalej „jednostkami”,
rozumie się jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, spółki utworzone przez jednoosobowe
spółki Skarbu Państwa, w których akcje (udziały) jednoosobowych spółek Skarbu Państwa
przekraczają 80% kapitału akcyjnego (zakładowego), oraz przedsiębiorstwa państwowe
- realizujące działalność polegającą na wydobywaniu węgla kamiennego lub prowadzące
likwidację zakładów górniczych wydobywających węgiel kamienny.
Art. 2.
Restrukturyzacji finansowej w ramach ustawy podlegają wszystkie zobowiązania jednostek
powstałe do dnia 31 lipca 1997 r., niezależnie od już zawartych w tym zakresie umów,
porozumień i decyzji, z tytułu:
1)
opłat i kar:
a)
za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych, w części dotyczącej odprowadzania
zasolonych wód kopalnianych do wód, określonych przepisami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne ,
b)
eksploatacyjnych, określonych przepisami art. 84-87 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze ,
2)
składek na ubezpieczenie społeczne należnych Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych oraz
składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
3)
wpłat na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Art. 3.
1.
Restrukturyzacji finansowej podlega jednostka, która zaprzestała spłacania w całości
lub w części zobowiązań z tytułów, o których mowa w art. 2.
2.
Restrukturyzacja finansowa następuje na wniosek jednostki, złożony wierzycielowi nie
później niż do dnia 30 czerwca 1999 r.
3.
Do wniosku o restrukturyzację finansową jednostka dołącza:
1)
opinię Ministra Skarbu Państwa sformułowaną w uzgodnieniu z Ministrem Gospodarki,
2)
program uzdrowienia gospodarki jednostki, zawierający harmonogram jego realizacji,
zaopiniowany przez Państwową Agencję Restrukturyzacji Górnictwa Węgla Kamiennego Spółka
Akcyjna,
3)
bilans z rachunkiem zysków i strat,
4)
wyciąg z właściwego rejestru,
5)
spis wierzycieli z wymienieniem wysokości wierzytelności, terminów ich płatności oraz
wykazaniem zabezpieczeń spłaty tych wierzytelności,
6)
wykaz udzielonych poręczeń i gwarancji,
7)
wykaz tytułów egzekucyjnych wystawionych przeciwko jednostce,
8)
wykaz dłużników jednostki z podaniem wysokości należności i terminów ich płatności,
9)
zaświadczenie z właściwego urzędu skarbowego o stanie zobowiązań wobec budżetu państwa
z tytułu podatków.
Art. 4.
1.
Restrukturyzacja finansowa jednostek następuje w trybie, o którym mowa w art. 5, na
zasadach określonych w art. 6.
2.
Restrukturyzacja finansowa może nastąpić, jeżeli jednostka nie zalega z tytułu podatków
wobec budżetu państwa, natomiast z tytułów, o których mowa w art. 2 pkt 2, za okres
po dniu 31 lipca 1997 r. nie zalega w dniu złożenia wniosku, o którym mowa w art.
3 ust. 2.
3.
Jednostka dokonująca restrukturyzacji finansowej w ramach ustawy nie może dokonywać
darowizn, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1.
4.
Wynagrodzenia członków zarządu, dyrektorów oraz diety członków rady nadzorczej jednostki
objętej restrukturyzacją nie mogą przekroczyć wysokości określonej przez Ministra
Gospodarki w drodze rozporządzenia.
Art. 5.
1.
Restrukturyzacja finansowa następuje w formie umowy zawieranej pomiędzy wierzycielem
a jednostką po spełnieniu warunków określonych w art. 3.
2.
Umowa powinna zawierać w szczególności:
1)
uzgodnione warunki i terminy ratalnej spłaty zobowiązań oraz ewentualnych odsetek,
2)
zobowiązanie jednostki do kwartalnego przedstawiania wierzycielowi zaświadczenia o
stanie wymagalnych zobowiązań podatkowych wobec budżetu państwa,
3)
zobowiązanie jednostki do przedstawiania Ministrowi Gospodarki informacji kwartalnej
o stanie realizacji programu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 2.
Art. 6.
1.
Spłata zobowiązań, o których mowa w art. 2, podlega odroczeniu do dnia 31 grudnia
1999 r.
2.
Zobowiązania, o których mowa w art. 2, podlegają spłacie w ratach począwszy od dnia
1 stycznia 2000 r. według następującego harmonogramu:
1)
w 2000 r. - 10%,
2)
w 2001 r. - 10%,
3)
w 2002 r. - 15%,
4)
w 2003 r. - 20%,
5)
w 2004 r. - 20%,
6)
w 2005 r. - 25%
ogólnej kwoty zobowiązania.
3.
Za okres odroczenia spłaty zobowiązań, o którym mowa w ust. 1, nie pobiera się odsetek.
4.
Za okres ratalnej spłaty zobowiązań odsetki nie mogą być wyższe niż 1/2 stopy kredytu
lombardowego obwieszczanej przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
5.
W przypadku nieuregulowania jakiejkolwiek z rat lub wystąpienia zaległości w zobowiązaniach
podatkowych wobec budżetu państwa albo zobowiązaniach, o których mowa w art. 2, odroczone
zobowiązanie staje się natychmiast wymagalne.
6.
W przypadku nierealizowania przez jednostkę programu uzdrowienia gospodarki, o którym
mowa w art. 3 ust. 3 pkt 2, Minister Gospodarki informuje o tym Ministra Skarbu Państwa.
Art. 7.3 orzeczenia
1.
Jednostki likwidujące w całości lub w części zakłady górnicze wydobywające węgiel
kamienny przy udziale środków z budżetu państwa zwolnione są od obowiązku uiszczania
bieżących opłat i kar, o których mowa w art. 2 pkt 1 i 3, od dnia zaprzestania wydobywania
węgla, w wysokościach przypadających na likwidowany zakład górniczy lub jego likwidowaną
część.
2.
Zobowiązania jednostek likwidujących w całości lub w części zakłady górnicze wydobywające
węgiel kamienny, powstałe przed dniem 31 lipca 1997 r. z tytułów, o których mowa w
art. 2, podlegają umorzeniu z mocy ustawy w wysokościach przypadających na likwidowany
zakład górniczy lub jego likwidowaną część.
3.
Przychody z tytułu umorzenia, o którym mowa w ust. 2, nie stanowią przychodu w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych .
Art. 8.
1.
Rezerwa tworzona przez jednostki na wypłatę świadczeń i nagród przysługujących na
podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1981 r. w sprawie szczególnych przywilejów
dla pracowników górnictwa - Karta Górnika , do wysokości określonej w tym rozporządzeniu, stanowi koszt uzyskania przychodów
w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
2.
Wypłata świadczeń i nagród, o których mowa w ust. 1, do wysokości rezerw nie jest
kosztem uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od
osób prawnych.
Art. 9.
1.
W okresie od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2000 r. producenci węgla kamiennego
określonego Polską Normą obowiązani są jako płatnicy naliczać i pobierać od nabywców
węgla przeznaczonego na zaopatrzenie rynku krajowego oraz odprowadzać na Fundusz Restrukturyzacji
Górnictwa Węgla Kamiennego, o którym mowa w art. 12, opłatę węglową w wysokości 2%
ceny sprzedanego węgla kamiennego uwzględniającej podatek od towarów i usług.
2.
W przypadku wprowadzenia na rynek krajowy węgla zakupionego w celu eksportu, zbywający
węgiel obowiązany jest naliczyć i odprowadzić opłatę węglową na Fundusz Restrukturyzacji
Górnictwa Węgla Kamiennego, o którym mowa w art. 12.
3.
Obowiązek naliczania i uiszczania opłaty węglowej dotyczy również innych form obrotu
węglem, a w szczególności kompensowania zobowiązań i zamiany towarowej.
Art. 10.
1.
W okresie od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2000 r. opłata węglowa jest
pobierana również od importerów węgla kamiennego.
2.
Organ celny nalicza i pobiera od importerów węgla opłatę węglową w wysokości 2% wartości
celnej powiększonej o należne cło i podatek od towarów i usług, w terminie i na warunkach
określonych dla zapłaty cła.
3.
Organ celny odprowadza opłatę węglową na Fundusz Restrukturyzacji Górnictwa Węgla
Kamiennego, o którym mowa w art. 12.
4.
Jeżeli na podstawie przepisów Kodeksu celnego organ celny dokonuje zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego, to zabezpieczeniu
w trybie stosowanym przy zabezpieczaniu należności celnych podlega również kwota opłaty
węglowej.
5.
Organ celny jest organem egzekucyjnym, w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji, w zakresie opłaty węglowej należnej od importu węgla.
Art. 11.
1.
Opłata węglowa podlega odprowadzeniu na Fundusz Restrukturyzacji Górnictwa Węgla Kamiennego,
o którym mowa w art. 12, w terminie 14 dni od jej pobrania, nie później jednak niż
30 dni od wydania węgla.
2.
Nabywca węgla uiszcza opłatę węglową sprzedawcy nie później niż w terminie 14 dni
od otrzymania węgla.
3.
Do opłaty węglowej stosuje się odpowiednio przepisy o zobowiązaniach podatkowych,
z tym że organem uprawnionym do wydawania decyzji w sprawach odroczenia jej zapłaty
lub rozłożenia na raty jest Minister Gospodarki.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb pobierania i odprowadzania
opłaty węglowej.
Art. 12.
1.
Tworzy się Fundusz Restrukturyzacji Górnictwa Węgla Kamiennego, zwany dalej „Funduszem”.
2.
Fundusz jest państwowym funduszem celowym w rozumieniu ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. - Prawo budżetowe .
3.
Dysponentem Funduszu jest Minister Gospodarki.
4.
Środki Funduszu są gromadzone na wyodrębnionym rachunku w banku państwowym.
5.
Gospodarka finansowa Funduszu jest prowadzona na podstawie planu stanowiącego część
ustawy budżetowej, określającego przychody i rozchody Funduszu.
6.
Koszty obsługi Funduszu obciążają środki finansowe Funduszu.
7.
Projekt planu, o którym mowa w ust. 5, opiniowany jest przez Radę Funduszu, o której
mowa w art. 13.
Art. 13.
1.
Rada Funduszu jest powoływana przez Ministra Gospodarki w porozumieniu z Ministrem
Finansów.
2.
Rada Funduszu jest organem sprawującym nadzór nad działalnością Funduszu, a w szczególności
nad wydatkowaniem środków zgodnie z ich przeznaczeniem.
3.
W skład Rady Funduszu wchodzi 6 przedstawicieli reprezentujących: Ministra Finansów,
Ministra Skarbu Państwa, Ministra Gospodarki, Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów
Naturalnych i Leśnictwa, wojewodę katowickiego, Państwową Agencję Restrukturyzacji
Górnictwa Węgla Kamiennego Spółka Akcyjna.
4.
Pracami Rady Funduszu kieruje przewodniczący wybrany przez Radę na pierwszym posiedzeniu.
5.
Zasady i tryb pracy Rady Funduszu określa regulamin uchwalony przez Radę i zatwierdzony
przez Ministra Gospodarki.
Art. 14.
Przychodami Funduszu są:
1)
opłata węglowa,
2)
wpływy z tytułu oprocentowania środków na rachunkach bankowych Funduszu,
3)
wpływy z oprocentowania pożyczek udzielonych przez Fundusz,
4)
zapisy i darowizny od osób fizycznych i prawnych,
5)
środki uzyskane przez Fundusz od zagranicznych instytucji finansowych,
6)
inne przychody.
Art. 15.
1.
Środki Funduszu przeznacza się na realizację przedsięwzięć jednostek, a w szczególności:
1)
dofinansowanie inwestycji proekologicznych,
2)
wspieranie procesów likwidacyjnych,
3)
cele związane z restrukturyzacją i modernizacją górnictwa węgla kamiennego, określone
przez Ministra Gospodarki.
2.
Środki Funduszu przeznacza się również na zasilanie Funduszu Górnośląskiego Spółka
Akcyjna w wysokości do 20% wpływów z opłaty węglowej w celu tworzenia alternatywnych
miejsc pracy.
3.
Środki Funduszu przeznacza się na finansowanie przedsięwzięć, o których mowa w ust.
1, w formie dotacji lub oprocentowanych pożyczek udzielanych jednostkom w wysokości
do:
1)
50% kosztorysowej wartości przedsięwzięcia w przypadku dotacji,
2)
75% kosztorysowej wartości przedsięwzięcia w przypadku pożyczki.
4.
Nadwyżki bilansowe środków Funduszu mogą być lokowane wyłącznie w bonach skarbowych
i obligacjach emitowanych lub gwarantowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank
Polski.
Art. 16.
1.
Jednostka może uzyskać pomoc, o której mowa w art. 15 ust. 3, po złożeniu wniosku
określającego rodzaj przedsięwzięcia i spodziewane korzyści ekonomiczne wraz z niezbędną
dokumentacją uzasadniającą wniosek.
2.
Wniosek powinien być rozpatrzony przez Fundusz w terminie dwóch miesięcy od dnia jego
złożenia.
3.
Środki finansowe mogą być przekazane na realizację przedsięwzięcia, którego podjęła
się jednostka, po sporządzeniu i podpisaniu umowy z Funduszem określającej zakres
i harmonogram tego przedsięwzięcia.
4.
Jednostki, które uzyskały pomoc w formie dotacji lub pożyczki, są zobowiązane do przedstawiania
Funduszowi kwartalnych sprawozdań z rzeczowego i finansowego wykonania zadania.
5.
Środki finansowe Funduszu nie mogą być przeznaczane na wynagrodzenia w jednostkach.
Art. 17.
Minister Gospodarki, w drodze rozporządzenia, określi:
1)
szczegółowe zasady:
a)
wyboru przedsięwzięć, które mogą być dofinansowywane ze środków Funduszu,
b)
udzielania i spłaty pożyczek oraz udzielania dotacji,
2)
szczegółowy zakres informacji:
a)
przedstawianych we wniosku, o którym mowa w art. 16 ust. 1,
b)
ujmowanych w sprawozdaniach, o których mowa w art. 18,
3)
wzór umowy, o której mowa w art. 16 ust. 3.
Art. 18.
Minister Gospodarki składa Radzie Ministrów coroczne sprawozdanie z działalności Funduszu.
Art. 19.
Do rozliczeń dotyczących opłaty węglowej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym .
Art. 20.
W sprawach dotyczących składek na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i na Fundusz
Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych uregulowanych w art. 2-6 do 31 grudnia 2005 r. nie stosuje się art. 35 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 25
listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych .
Art. 21.1 orzeczenie
1.
W przypadku nieodpłatnego przekazywania przez jednostki gminom lub innej osobie prawnej
zasobów budynków mieszkalnych wraz z towarzyszącymi obiektami infrastruktury technicznej
i społecznej na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków
mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe termin składania oświadczeń o zamiarze przekazania, określony w art. 3 ust. 1 tej
ustawy, przedłuża się do dnia 30 czerwca 1999 r.
2.
Jednostki, o których mowa w ust. 1, mogą o wartość bilansową przekazywanych nieruchomości
pomniejszyć kapitał zapasowy; w następnej kolejności może być pomniejszony kapitał
rezerwowy oraz kapitał rezerwowy z aktualizacji wyceny. Pomniejszenie kapitału zapasowego
i rezerwowego następuje z zachowaniem warunków określonych w art. 427 § 4 i 5 Kodeksu handlowego.
3.
Przepisu art. 31 ust. 5 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości nie stosuje się w przypadku określonym w ust. 2, w odniesieniu do zakazu podziału
kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny.
Art. 22.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.