Ustawaz dnia 24 kwietnia 1997 r.o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Państwowej
Inspekcji Weterynaryjnej
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Zapobieganie chorobom zakaźnym zwierząt
- Rozdział 3 - Zapobieganie przenoszeniu z zagranicy i za granicę chorób zakaźnych zwierząt
- Rozdział 4 - Zgłaszanie, wykrywanie i likwidowanie chorób zakaźnych zwierząt
- Rozdział 5 - Badanie zwierząt rzeźnych i mięsa
- Rozdział 6 - Państwowa Inspekcja Weterynaryjna
- Rozdział 7 - Przepisy karne
- Rozdział 8 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
- Załącznik - Wykaz chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, badania zwierząt rzeźnych
i mięsa oraz organizację, zasady i tryb działania Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
zwierzęta - zwierzęta gospodarskie, zwierzęta domowe i udomowione, zwierzęta laboratoryjne,
zwierzęta łowne i inne wolno żyjące zwierzęta, znajdujące się w parkach zwierzęcych,
w ogrodach zoologicznych, cyrkach i w obrocie,
2)
zwierzęta rzeźne - bydło, świnie, owce, kozy, zwierzęta jednokopytne, drób, króliki
i nutrie,
3)
choroby zakaźne - wywołane przez chorobotwórcze czynniki biologiczne choroby zwierząt,
które ze względu na charakter, sposób powstawania i szerzenia się stanowią zagrożenie
dla zdrowia zwierząt lub ludzi,
4)
zwierzę chore - zwierzę, u którego organ Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej stwierdził
chorobę zakaźną lub inną chorobę mającą wpływ na ocenę przydatności mięsa do spożycia,
5)
zwierzę podejrzane o zakażenie - zwierzę, u którego występują objawy wskazujące na
chorobę zakaźną, lub zwierzę bez objawów takiej choroby, które mogło się zetknąć ze
zwierzętami chorymi, albo zwierzę będące nosicielem zarazka lub podejrzane o takie
nosicielstwo,
6)
niejadalne surowce zwierzęce - nie przeznaczone do spożycia przez ludzi produkty w
stanie naturalnym pochodzące ze zwierząt lub od zwierząt inne niż materiał biologiczny,
pasze i surowce paszowe,
7)
materiał biologiczny - nasienie, komórki jajowe, zarodki, jaja zapłodnione i ikra,
8)
ubój - oszołomienie i zabicie zwierzęcia rzeźnego poprzez wykrwawienie w celu uzyskania
mięsa do spożycia,
9)
ubój z konieczności - ubój zwierzęcia rzeźnego w następstwie wypadku lub nagłego zagrożenia
jego życia, nie związany z chorobą zakaźną,
10)
ubój sanitarny - ubój zwierzęcia chorego na chorobę zakaźną lub podejrzanego o zakażenie,
11)
mięso - części jadalne zwierząt rzeźnych, zwierząt łownych, a także ryb, mięczaków
i skorupiaków,
12)
zwłoki zwierzęce - zwierzęta padłe lub zabite nie w celu spożycia przez ludzi,
13)
zwalczanie - zgłaszanie, zapobieganie, wykrywanie i likwidowanie chorób zakaźnych
zwierząt,
14)
rzeźnia - zakład, w którym dokonuje się uboju zwierząt i obróbki poubojowej w celu
uzyskania mięsa do spożycia przez ludzi,
15)
kwarantanna - odosobnienie zwierząt, ich obserwacja i badanie w celu wykluczenia możliwości
przeniesienia się choroby zakaźnej na inne zwierzęta,
16)
towary - zwierzęta, mięso, środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego, materiał biologiczny,
niejadalne surowce zwierzęce, pasze, surowce paszowe.
Art. 3.
1.
Obowiązkowi zwalczania podlegają choroby zakaźne zwierząt wyszczególnione w wykazie
stanowiącym załącznik do ustawy.
2.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej może określić, w drodze rozporządzenia,
inne choroby zakaźne zwierząt nie wymienione w załączniku, o którym mowa w ust. 1,
podlegające zwalczaniu na obszarze całego kraju lub jego części.
Art. 4.
Do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji organów
Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Rozdział 2
Zapobieganie chorobom zakaźnym zwierząt
Art. 5.
1.
Podmioty zajmujące się:
1)
zarobkowym przewozem zwierząt, niejadalnych surowców zwierzęcych i ich skupem,
2)
organizowaniem lub urządzaniem targów, spędów i wystaw zwierząt,
3)
produkcją lub przechowywaniem środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego,
4)
zarobkowym wytwarzaniem, przetwarzaniem, obrotem lub składowaniem niejadalnych surowców
zwierzęcych, pasz oraz dodatków do pasz,
5)
pozyskiwaniem, konserwacją, obróbką, przechowywaniem, wprowadzaniem do obrotu lub
wykorzystywaniem materiału biologicznego,
6)
prowadzeniem punktów kopulacyjnych,
7)
wylęganiem drobiu i narybku,
8)
prowadzeniem schronisk dla zwierząt,
9)
zbieraniem, przetwarzaniem, grzebaniem lub spalaniem zwłok zwierzęcych i ich części
oraz odpadów poubojowych,
10)
hodowlą zwierząt laboratoryjnych,
11)
lecznictwem zwierząt
są obowiązane zgłosić właściwemu rejonowemu lekarzowi weterynarii zamiar rozpoczęcia
działalności w terminie co najmniej 7 dni przed jej rozpoczęciem i zaprzestanie działalności
w terminie 7 dni od jej zaprzestania.
2.
Podmioty, o których mowa w ust. 1, obowiązane są zawiadomić właściwego rejonowego
lekarza weterynarii o czasie i miejscu organizowania lub urządzania targów, spędów
i wystaw oraz załadunku i wyładunku zwierząt.
3.
Prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 1, jest dozwolone po zapewnieniu warunków
lokalizacyjnych, technicznych, sanitarnych, technologicznych i organizacyjnych zabezpieczających
przed zagrożeniem epizootycznym lub epidemicznym i zapewniających właściwą jakość
zdrowotną środków żywności pochodzenia zwierzęcego oraz jakość materiału biologicznego,
zwanych dalej „warunkami weterynaryjnymi”.
4.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
warunki weterynaryjne wymagane przy prowadzeniu poszczególnych rodzajów działalności
wymienionych w ust. 1 pkt 1-9.
Art. 6.
1.
W razie stwierdzenia, że działalność, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-10, jest
prowadzona niezgodnie z warunkami weterynaryjnymi, rejonowy lekarz weterynarii może
wydać decyzję nakazującą usunięcie uchybień lub wstrzymującą prowadzenie działalności
do czasu usunięcia uchybień.
2.
W razie stwierdzenia, że prowadzenie działalności, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt
11, stwarza zagrożenie epizootyczne lub epidemiczne, rejonowy lekarz weterynarii nakazuje
niezwłoczne usunięcie uchybień, zawiadamiając o tym właściwą okręgową izbę lekarsko-weterynaryjną.
Art. 7.
1.
Bydło, owce, kozy i świnie mogą być wprowadzone do obrotu, jeżeli są zaopatrzone w
świadectwo miejsca pochodzenia i oznakowane, a konie zaopatrzone w świadectwo miejsca
pochodzenia lub inny dokument identyfikacyjny.
2.
Zwierzęta wymienione w ust. 1 oraz inne zwierzęta przeznaczone do obrotu i wywozu
poza granice województwa - powinny być zaopatrzone w świadectwo zdrowia. Przesyłki
drobiu do uboju powinny być zaopatrzone w świadectwo zdrowia bez względu na terytorialne
usytuowanie rzeźni.
3.
Świadectwa miejsca pochodzenia wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta), który może
upoważnić sołtysów lub inne osoby do wykonywania tych czynności oraz do znakowania
zwierząt.
4.
Koszty znakowania zwierząt i wystawiania świadectw miejsca pochodzenia ponoszą właściciele
zwierząt.
5.
Wysokość opłat za znakowanie zwierząt i wystawianie świadectw miejsca pochodzenia
określa rada gminy w drodze uchwały.
6.
Świadectwa zdrowia wystawia rejonowy lekarz weterynarii na każdą przewożoną partię
zwierząt oddzielnie lub na poszczególne zwierzęta, po uprzednim ich zbadaniu w miejscu
załadowania.
7.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w drodze rozporządzenia, określi:
1)
sposób oraz wymagane kwalifikacje do znakowania zwierząt, wzory znaków identyfikacyjnych,
wzór świadectwa miejsca pochodzenia zwierząt,
2)
wzór świadectwa zdrowia zwierząt.
8.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić
obowiązek znakowania zwierząt innych gatunków oraz zaopatrywania w świadectwo miejsca
pochodzenia i świadectwo zdrowia, jeżeli zwierzęta te będą wywożone poza granice województwa.
Art. 8.
1.
Psy w wieku powyżej dwóch miesięcy żyjące na obszarze całego kraju oraz lisy wolno
żyjące na obszarach określonych przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej
podlegają obowiązkowemu ochronnemu szczepieniu przeciwko wściekliźnie.
2.
Posiadacze psów obowiązani są doprowadzać psy na smyczy do wyznaczonych przez rejonowego
lekarza weterynarii punktów szczepień:
1)
w terminie dwóch miesięcy od dnia ukończenia przez psa wieku dwóch miesięcy lub
2)
w terminie określonym przez lekarza weterynarii podczas poprzedniego szczepienia.
3.
Psy poddane szczepieniu podlegają wpisowi do rejestru. Po przeprowadzeniu szczepienia
posiadaczowi psa wydaje się zaświadczenie, a informację o dokonaniu tej czynności
zamieszcza się w rejestrze psów zaszczepionych przeciwko wściekliźnie.
4.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w drodze rozporządzenia:
1)
określi:
a)
szczegółowe zasady przeprowadzania ochronnych szczepień lisów wolno żyjących przeciwko
wściekliźnie, a w szczególności obszary, o których mowa w ust. 1, rodzaj szczepionki
i sposób jej podania,
b)
szczegółowe zasady prowadzenia rejestru i wzór zaświadczenia, o których mowa w ust.
3,
2)
może wprowadzić obowiązek ochronnego szczepienia kotów przeciwko wściekliźnie.
Art. 9.
1.
Zwłoki zwierzęce i ich części, jeżeli nie zachodzi podejrzenie o chorobę zakaźną,
należy niezwłocznie dostarczyć podmiotom zajmującym się zbieraniem lub przetwarzaniem
zwłok zwierzęcych albo na grzebowisko lub wyznaczone miejsce spalania zwłok zwierzęcych.
2.
Obowiązek określony w ust. 1 ciąży na posiadaczu zwłok zwierzęcych, a jeżeli posiadacza
takiego nie można ustalić - na jednostce organizacyjnej utworzonej w tym celu lub
upoważnionej przez gminę.
3.
Tworzenie i utrzymywanie grzebowisk i miejsc spalania zwłok zwierzęcych i ich części
określają przepisy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie.
4.
Koszty budowy grzebowisk i miejsc spalania zwłok zwierzęcych są refundowane gminie
ze środków budżetu państwa.
Rozdział 3
Zapobieganie przenoszeniu z zagranicy i za granicę chorób zakaźnych zwierząt
Art. 10.
Zabrania się:
1)
przywozu z zagranicy lub przewozu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zwierząt
chorych, podejrzanych o zakażenie, zwłok zwierzęcych i ich części oraz innych rzeczy,
które mogą przenosić chorobę zakaźną,
2)
przywozu z zagranicy mięsa mechanicznie odkostnionego, mięsa niezdatnego lub o ograniczonej
przydatności do spożycia,
3)
przywozu z zagranicy mięsa przez inne przejścia graniczne niż określone w trybie przewidzianym
w art. 14 ust. 6.
Art. 11.
1.
Zwierzęta mogą być przywożone z zagranicy, jeżeli:
1)
są zaopatrzone w świadectwa zdrowia wystawione w języku polskim i kraju ich pochodzenia
oraz w języku angielskim przez właściwego urzędowego lekarza weterynarii państwa,
z którego pochodzą, oraz w świadectwo transportowe,
2)
w dniu wystawienia świadectwa zdrowia pochodzą z państw wpisanych do rejestru prowadzonego
przez Głównego Lekarza Weterynarii,
3)
importer uzyska decyzję rejonowego lekarza weterynarii o ustaleniu miejsca kwarantanny
albo uboju zwierząt,
4)
kopie świadectw zdrowia zwierząt będą dostarczone przez właściwego urzędowego lekarza
weterynarii kraju wywozu właściwemu polskiemu granicznemu lekarzowi weterynarii oraz
Głównemu Lekarzowi Weterynarii, nie później niż na 48 godzin przed przywozem.
2.
Mięso, środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego i materiał biologiczny mogą być przywożone
z zagranicy, jeżeli:
1)
są zaopatrzone w świadectwo zdrowia wystawione w języku polskim i kraju pochodzenia
towaru, oraz w języku angielskim przez właściwego urzędowego lekarza weterynarii państwa,
z którego pochodzą,
2)
w dniu wystawienia świadectwa zdrowia pochodzą z zakładów wpisanych do rejestru prowadzonego
przez Głównego Lekarza Weterynarii oraz z państw wpisanych do rejestru, o którym mowa
w ust. 1 pkt 2,
3)
importer uzyska decyzję rejonowego lekarza weterynarii o ustaleniu ich miejsca składowania,
4)
kopie świadectw zdrowia mięsa chłodzonego i mrożonego będą dostarczone właściwemu
polskiemu granicznemu lekarzowi weterynarii oraz Głównemu Lekarzowi Weterynarii nie
później niż na 48 godzin przed przywozem.
3.
Niejadalne surowce zwierzęce, pasze i surowce paszowe mogą być przywożone z zagranicy,
jeżeli:
1)
są zaopatrzone w świadectwo zdrowia wystawione w języku polskim i kraju pochodzenia
towaru oraz w języku angielskim przez właściwego urzędowego lekarza weterynarii państwa,
z którego pochodzą,
2)
w dniu wystawienia świadectwa zdrowia pochodzą z państw wpisanych do rejestru, o którym
mowa w ust. 1 pkt 2,
3)
importer uzyska decyzję rejonowego lekarza weterynarii o ustaleniu ich miejsca składowania.
4.
Przywóz z zagranicy towarów pochodzących z państw i zakładów nie wpisanych do rejestrów,
o których mowa w ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2, wymaga zezwolenia Głównego
Lekarza Weterynarii. Zezwolenie określa szczegółowe wymagania, jakim powinno odpowiadać
świadectwo zdrowia, w które towar ma być zaopatrzony, oraz w zależności od rodzaju
towaru inne wymagania, o których mowa w ust. 1-3, po spełnieniu których towar może
być przywieziony.
5.
Główny Lekarz Weterynarii ogłasza w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki
Żywnościowej:
1)
rejestry państw i zakładów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt
2,
2)
wzory świadectw zdrowia, o których mowa w ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt
1, oraz wzór świadectwa transportowego.
Art. 12.
1.
Towary mogą być przewożone przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zostały
spełnione warunki:
1)
o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 i ust. 3 pkt 1 i 2, lub
2)
określone w zezwoleniu wydanym przez Głównego Lekarza Weterynarii.
2.
Główny Lekarz Weterynarii może uzależnić wydanie zezwolenia na przewóz towarów, o
którym mowa w ust. 1 pkt 2, od dostarczenia przez przewoźnika deklaracji przyjęcia
towarów przez kraj tranzytowy sąsiadujący z Rzecząpospolitą Polską.
Art. 13.
Towary przewożone nie mogą być na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyładowywane
lub przeładowywane bez zgody właściwego rejonowego lekarza weterynarii.
Art. 14.
1.
Towary przywożone z zagranicy oraz przewożone przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
podlegają weterynaryjnej kontroli granicznej.
2.
Weterynaryjna kontrola graniczna obejmuje:
1)
sprawdzenie, czy nie zostały naruszone przepisy art. 10,
2)
sprawdzenie dokumentów, o których mowa w art. 11 i 12, wymaganych przy przywozie lub
przewozie towaru,
3)
oględziny towaru, a w razie potrzeby jego badanie.
3.
Graniczny lekarz weterynarii dokonuje w świadectwie zdrowia wpisu o przeprowadzeniu
i wyniku kontroli.
4.
Graniczny lekarz weterynarii zakaże przywozu z zagranicy lub przewozu towarów przez
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo nakaże zabicie lub ubój sanitarny zwierząt,
zniszczenie towarów lub innych rzeczy, jeżeli kontrola wykaże, że:
1)
towary nie spełniają warunków określonych w art. 11 i 12,
2)
zostały naruszone przepisy art. 10, a w szczególności, jeżeli przywożone lub przewożone:
a)
zwierzęta są chore lub podejrzane o zakażenie,
b)
mięso jest niezdatne lub o ograniczonej przydatności do spożycia,
c)
towary i inne rzeczy przenoszą lub mogą przenosić chorobę zakaźną.
5.
W razie potrzeby graniczny lekarz weterynarii może:
1)
zastosować środki przewidziane w art. 22 pkt 1, 3-5, 9, 12 i 13,
2)
nakazać przeprowadzenie uboju z konieczności zwierząt, które ze względu na stan zdrowia
nie nadają się do dalszego transportu, a w szczególności zwierząt, które doznały urazów
lub zranień.
6.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w porozumieniu z Ministrami Spraw Wewnętrznych
i Administracji oraz Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia,
przejścia graniczne, na których będzie dokonywana weterynaryjna kontrola graniczna.
7.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej ogłosi w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa
Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wykaz towarów podlegających weterynaryjnej kontroli
granicznej.
Art. 15.
1.
Towary przywiezione z zagranicy podlegają badaniom w wyznaczonych miejscach, o których
mowa w art. 11 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3, a zwierzęta przeznaczone
do chowu lub hodowli podlegają kwarantannie.
2.
Uboju zwierząt rzeźnych dokonuje się nie później niż w ciągu 72 godzin po przekroczeniu
granicy.
3.
W zależności od wyników badań, o których mowa w ust. 1, rejonowy lekarz weterynarii
wydaje decyzję:
1)
o dopuszczeniu towaru do obrotu w kraju,
2)
nakazującą wywóz towaru za granicę,
3)
nakazującą zniszczenie towaru,
4)
nakazującą zabicie zwierzęcia lub ubój sanitarny w wyznaczonej rzeźni.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do towarów zaopatrzonych w polskie świadectwo
zdrowia wywiezionych za granicę i stamtąd cofniętych do kraju.
5.
Towary przywiezione z zagranicy mogą być zwolnione od kwarantanny i badań, o których
mowa w ust. 1, jeżeli umowy międzynarodowe przewidują, na zasadach wzajemności, uproszczony
tok postępowania w nadzorze weterynaryjnym nad towarami w obrocie z zagranicą.
Art. 16.
W razie uzasadnionego niebezpieczeństwa przeniesienia z zagranicy choroby zakaźnej
określonej w art. 3 lub innej choroby zwierząt stanowiącej szczególne zagrożenie dla
zdrowia i życia zwierząt lub ludzi Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej może,
w drodze rozporządzenia:
1)
zakazać przywozu do kraju i przewozu przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej towarów
oraz innych rzeczy mogących przenosić chorobę zakaźną,
2)
określić postępowanie organu weterynaryjnego kontroli granicznej w stosunku do osób
przybywających z zagranicy oraz ich rzeczy.
Art. 17.
1.
Główny Lekarz Weterynarii prowadzi rejestr krajowych zakładów produkujących i przetwarzających
mięso, środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego, niejadalne surowce zwierzęce oraz
produkujących materiał biologiczny, spełniających warunki weterynaryjne i sanitarne,
określone przez właściwe władze weterynaryjne poszczególnych państw, do których jest
przeznaczony towar.
2.
Wpis zakładów do rejestru, o którym mowa w ust. 1, następuje na wniosek właściciela
zakładu, po uzyskaniu pozytywnej opinii wojewódzkiego lekarza weterynarii oraz po
akceptacji zakładu przez właściwe władze weterynaryjne państwa, do którego mają być
eksportowane towary, jeżeli taka akceptacja jest wymagana.
3.
Nadzór nad przestrzeganiem przez producenta warunków, o których mowa w ust. 1, sprawuje
rejonowy lekarz weterynarii, który wydaje świadectwa zdrowia potwierdzające, że przeznaczone
do wywozu za granicę towary odpowiadają tym warunkom.
Art. 18.
1.
Weterynaryjna kontrola graniczna przy wywozie towarów za granicę obejmuje sprawdzenie
dokumentów wymaganych przez władze weterynaryjne państwa, do którego towar jest wywożony,
oględziny towaru, a w razie potrzeby jego badanie.
2.
Przy przeprowadzaniu kontroli, o której mowa w ust. 1, przepisy art. 14 ust. 4 pkt
2 i ust. 5 stosuje się odpowiednio.
Rozdział 4
Zgłaszanie, wykrywanie i likwidowanie chorób zakaźnych zwierząt
Art. 19.
1.
W razie podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej u zwierzęcia jego posiadacz jest
obowiązany do:
1)
niezwłocznego, nie później niż w ciągu 24 godzin, zawiadomienia o tym właściwego miejscowo
organu Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej lub wójta (burmistrza, prezydenta) albo
najbliższego zakładu leczniczego dla zwierząt,
2)
pozostawienia zwierząt w miejscu ich stałego przebywania i niewprowadzania tam innych
zwierząt,
3)
uniemożliwienia osobom postronnym dostępu do pomieszczeń lub miejsc, w których znajdują
się zwierzęta podejrzane o zakażenie lub zwłoki zwierzęce,
4)
wstrzymania się od wywożenia, wynoszenia i sprzedaży mięsa, środków spożywczych pochodzenia
zwierzęcego, niejadalnych surowców zwierzęcych, zwłok zwierzęcych, paszy, ściółki
i innych przedmiotów znajdujących się w miejscu, w którym wystąpiła choroba,
5)
udostępniania zwierząt i zwłok zwierzęcych do badań i zabiegów weterynaryjnych, a
także udzielania pomocy przy wykonywaniu badań i zabiegów,
6)
udzielania organom Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej oraz osobom działającym w imieniu
tych organów wyjaśnień i podawania informacji, które mogą mieć znaczenie do wykrycia
choroby i źródeł zakażenia lub zapobiegania jej szerzeniu.
2.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ciąży również na osobach mających styczność
ze zwierzętami w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych lub zawodowych. Obowiązkiem
lekarza weterynarii jest ponadto poinformowanie posiadacza zwierzęcia o obowiązkach
określonych w ust. 1 i nadzorowanie ich wykonania do czasu przybycia rejonowego lekarza
weterynarii lub osoby przez niego upoważnionej.
3.
Wójt (burmistrz, prezydent) lub zakład leczniczy dla zwierząt niezwłocznie informuje
organ Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej o otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa
w ust. 1 pkt 1.
4.
Rejonowy lekarz weterynarii po otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 pkt
1, ust. 2 i 3, podejmuje niezwłocznie czynności w celu wykrycia lub wykluczenia choroby
zakaźnej. W razie uzasadnionego podejrzenia choroby zakaźnej lub jej stwierdzenia
rejonowy lekarz weterynarii stosuje odpowiednio środki przewidziane w art. 22.
Art. 20.
1.
Lekarze weterynarii leczący zwierzęta obowiązani są do prowadzenia dokumentacji z
pełnionych czynności i stosowanych środków leczniczych.
2.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady
Lekarsko-Weterynaryjnej, określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób prowadzenia
dokumentacji.
Art. 21.
Główny Lekarz Weterynarii określa sposób postępowania terenowych organów Państwowej
Inspekcji Weterynaryjnej, wskazując, które ze środków przewidzianych w ustawie stosuje
się do zwalczania poszczególnych chorób zakaźnych zwierząt.
Art. 22.
W celu wykrywania i likwidowania chorób zakaźnych zwierząt rejonowy lekarz weterynarii
może:
1)
nakazać odosobnienie, strzeżenie lub obserwację zwierząt chorych albo podejrzanych
o zakażenie,
2)
zakazać wydawania świadectw miejsca pochodzenia zwierząt,
3)
skierować do uboju sanitarnego albo nakazać zabicie zwierząt chorych lub podejrzanych
o zakażenie,
4)
nakazać oczyszczenie i odkażenie pomieszczeń, odkażenie, zniszczenie lub usunięcie
w sposób wykluczający niebezpieczeństwo szerzenia choroby zakaźnej: paszy, surowców
paszowych, ściółki, nawozu, narzędzi i innych przedmiotów, z którymi stykały się zwierzęta
chore lub podejrzane o zakażenie,
5)
zakazać osobom, które były lub mogły być w styczności ze zwierzętami chorymi na chorobę
zakaźną lub podejrzanymi o zakażenie, czasowego opuszczania miejsca wystąpienia choroby
zakaźnej,
6)
nakazać odkażanie odzieży i rzeczy osób, które były lub mogły być w styczności ze
zwierzętami chorymi lub podejrzanymi o zakażenie,
7)
zakazać wstępu określonym osobom do miejsc przebywania zwierząt,
8)
zakazać karmienia zwierząt określonymi paszami lub pojenia z określonych zbiorników
i ujęć wody,
9)
wyznaczyć określone miejsca, w których obowiązuje zakaz wprowadzania, przeprowadzania
i wyprowadzania zwierząt lub sprowadzania i wywożenia mięsa, środków spożywczych pochodzenia
zwierzęcego i niejadalnych surowców zwierzęcych, zwłok zwierzęcych, pasz i surowców
paszowych,
10)
nakazać badanie oraz przeprowadzenie sekcji zwłok zwierzęcych,
11)
nakazać leczenie i inne zabiegi na zwierzętach,
12)
zakazać używania zwierząt w celu rozmnażania lub nakazać ich trzebienie,
13)
określać sposób postępowania ze zwierzętami chorymi albo podejrzanymi o zakażenie,
zwłokami zwierzęcymi, mięsem, środkami spożywczymi pochodzenia zwierzęcego i niejadalnymi
surowcami zwierzęcymi oraz paszami i surowcami paszowymi zakażonymi lub podejrzanymi
o zakażenie,
14)
nakazać podmiotom zajmującym się ubojem zwierząt przeprowadzenie uboju sanitarnego
za zwrotem kosztów związanych z tym ubojem,
15)
nakazać na określonym obszarze odstrzał sanitarny zwierząt.
Art. 23.
1.
Na obszarach, na których występuje choroba zakaźna lub bezpośrednie zagrożenie jej
występowania, wojewoda, na wniosek wojewódzkiego lekarza weterynarii, w drodze rozporządzenia,
może:
1)
wprowadzić czasowe ograniczenia w ruchu osobowym,
2)
czasowo zakazać organizowania widowisk, zgromadzeń, pochodów lub nakazać czasowe zamknięcie
zakładów pracy,
3)
czasowo zakazać organizowania spędów, targów, wystaw zwierząt, polowań i odłowów zwierząt
łownych,
4)
ograniczyć albo zakazać obrotu towarami, zwłokami zwierzęcymi, surowcami i produktami
rolnymi oraz innymi przedmiotami, które mogą spowodować szerzenie się choroby zakaźnej,
5)
określić obszary, na których występuje choroba zakaźna lub zagrożenie wystąpieniem
choroby zakaźnej, oraz sposób ich oznaczenia,
6)
nakazać przegląd zwierząt, oczyszczanie, odkażanie, deratyzację i dezynfekcję miejsc
przebywania zwierząt lub miejsc przechowywania i przerobu zwłok zwierzęcych, mięsa,
środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego i niejadalnych surowców zwierzęcych, surowców
paszowych i pasz, a także oczyszczanie i odkażanie środków transportu,
7)
wyznaczać określone obszary, na których obowiązuje zakaz wprowadzania, przeprowadzania
i wyprowadzania towarów, zwłok zwierzęcych, surowców i produktów rolnych oraz innych
przedmiotów, które mogą spowodować szerzenie się choroby zakaźnej.
2.
Rozporządzenie wojewody, wydane w związku z wystąpieniem choroby zakaźnej zwierząt
lub bezpośrednim zagrożeniem jej wystąpienia, wchodzi w życie z dniem podania do wiadomości
publicznej w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie, a następnie jest ogłaszane
w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Art. 24.
1.
W razie wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt lub bezpośredniego zagrożenia jej wystąpienia
na terenie całego kraju lub jego części, Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej,
w drodze rozporządzenia, może zarządzić środki przewidziane w art. 23 ust. 1, a ponadto
nakazać przeprowadzenie powszechnych badań, szczepień, leczenia i innych zabiegów
na zwierzętach wrażliwych na chorobę zakaźną.
2.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w drodze rozporządzenia, w porozumieniu
z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji, określi zasady wprowadzania czasowych
zakazów opuszczania miejsca wystąpienia choroby zakaźnej, o których mowa w art. 22
pkt 5, oraz czasowych ograniczeń w ruchu osobowym, o których mowa w art. 23 ust. 1
pkt 1.
Art. 25.
1.
Za konie, bydło, świnie, owce i kozy zabite z nakazu organów Państwowej Inspekcji
Weterynaryjnej lub skierowane do uboju sanitarnego albo za wymienione zwierzęta padłe
w wyniku zastosowania zabiegów nakazanych przez te organy - przysługuje odszkodowanie
ze środków budżetu państwa.
2.
Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje w wysokości wartości rynkowej zwierzęcia.
Wysokość odszkodowania pomniejsza się o kwotę otrzymaną ze sprzedaży mięsa i niejadalnych
surowców zwierzęcych uzyskanych ze zwierząt poddanych ubojowi sanitarnemu lub ze sprzedaży
zwłok zwierzęcych albo ich części.
3.
Wartość rynkową zwierząt określa się na podstawie średniej z trzech kwot oszacowania
przyjętych przez właściwego rejonowego lekarza weterynarii oraz dwóch rzeczoznawców
wyznaczonych przez wójta (burmistrza, prezydenta).
4.
Odszkodowanie nie przysługuje:
1)
jeżeli posiadacz zwierzęcia nie zastosował się do przepisów art. 19 ust. 1 oraz obowiązków
nałożonych na podstawie art. 22-24,
2)
jeżeli posiadacz wprowadził do swojego gospodarstwa zwierzę, o którym wiedział, że
jest chore lub podejrzane o zakażenie, albo zwierzę bez świadectwa miejsca pochodzenia
i nie oznakowane lub bez świadectwa zdrowia, jeżeli takie warunki były wymagane na
podstawie art. 7,
3)
za zwierzęta:
a)
stanowiące własność podmiotów prowadzących działalność w zakresie:
-
-handlu zwierzętami, mięsem, środkami spożywczymi pochodzenia zwierzęcego, niejadalnymi surowcami zwierzęcymi, paszami i surowcami paszowymi,
-
-uboju zwierząt i przetwarzania mięsa,
-
-skupu i przetwarzania zwłok zwierzęcych i niejadalnych surowców zwierzęcych,
-
-transportu zwierząt, mięsa, zwłok zwierzęcych i niejadalnych surowców zwierzęcych,
b)
sprowadzone z zagranicy z naruszeniem art. 10 i 11 i 14-16.
5.
Decyzję w sprawie odszkodowania wydaje rejonowy lekarz weterynarii. Decyzja o przyznaniu
odszkodowania jest ostateczna. Posiadacz zwierzęcia niezadowolony z wysokości przyznanego
odszkodowania może, w terminie miesiąca od daty doręczenia decyzji w tej sprawie,
wnieść powództwo do sądu rejonowego.
6.
Osobom, którym nie przysługuje odszkodowanie, a które przyczyniły się do szybkiej
likwidacji choroby zakaźnej, Główny Lekarz Weterynarii, na wniosek wojewódzkiego lekarza
weterynarii, może przyznać nagrodę.
7.
Wypłacone odszkodowania, o których mowa w ust. 1, nie podlegają zajęciu na pokrycie
należności publicznych, jeżeli zostaną wykorzystane na odtworzenie wcześniej posiadanego
stanu zwierząt.
8.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w porozumieniu z Ministrem Finansów określi,
w drodze rozporządzenia, tryb powoływania i odwoływania rzeczoznawców, ich kwalifikacje
i zasady wynagradzania oraz szczegółowe zasady oszacowywania zwierząt.
Rozdział 5
Badanie zwierząt rzeźnych i mięsa
Art. 26.
1.
Badanie zwierząt rzeźnych i mięsa należy do rejonowego lekarza weterynarii.
2.
Rejonowy lekarz weterynarii organizuje i nadzoruje badanie zwierząt rzeźnych i mięsa
oraz ustala rzeźniane i terenowe obwody badania, wyznacza dla nich lekarzy weterynarii
i inne osoby uprawnione do przeprowadzania badań.
Art. 27.
1.
Ubój zwierząt rzeźnych, których mięso ma być wprowadzone do obrotu, wykonywany jest
wyłącznie w rzeźni.
2.
Do uboju w rzeźni mogą być dopuszczone zwierzęta rzeźne zaopatrzone w świadectwa miejsca
pochodzenia i oznakowane, a drób rzeźny wyłącznie w świadectwo zdrowia, o których
mowa w art. 7.
Art. 28.
1.
Obowiązkiem badania są objęte:
1)
przed ubojem - zwierzęta rzeźne, których mięso ma być wprowadzone do obrotu,
2)
po uboju - mięso i narządy wewnętrzne zwierząt rzeźnych, z wyjątkiem nie przeznaczonego
do obrotu mięsa królików i drobiu,
3)
po odstrzeleniu - mięso i narządy wewnętrzne dzików oraz przeznaczone do obrotu mięso
innych zwierząt łownych.
2.
Nie podlegają badaniu przed ubojem zwierzęta poddawane ubojowi z konieczności.
3.
W zależności od wyników badania zwierzęcia przed ubojem, może być wydane:
1)
zezwolenie na ubój,
2)
zezwolenie na ubój z zachowaniem określonych warunków,
3)
zakaz uboju.
4.
Po uboju wszystkie części zwierzęcia powinny pozostać w miejscu uboju do czasu zbadania
mięsa.
Art. 29.
1.
W zależności od wyniku badania mięsa rozróżnia się i odpowiednio znakuje:
1)
mięso zdatne do spożycia,
2)
mięso o ograniczonej przydatności do spożycia,
3)
mięso niezdatne do spożycia.
2.
Mięso pozyskane ze zwierzęcia, którego uboju dokonano poza rzeźnią, uznane za:
1)
zdatne do spożycia,
2)
o ograniczonej przydatności do spożycia, z wyjątkiem mięsa, którego ocena wynika ze
stwierdzenia podczas badania poubojowego zmian wskazujących na chorobę zakaźną lub
jej podejrzenie
podlega dodatkowemu znakowaniu. Mięso takie może być użyte wyłącznie na własne potrzeby
posiadacza zwierzęcia i nie może być wprowadzone do obrotu.
3.
Mięso przeznaczone do spożycia może być wprowadzone do obrotu po zaopatrzeniu w świadectwo
przydatności do spożycia, wystawione przez rejonowego lekarza weterynarii.
4.
Lekarz weterynarii, który dokonał badania mięsa, określa sposób wykorzystania mięsa
o ograniczonej przydatności do spożycia lub niezdatnego do spożycia albo nakazuje
zniszczenie mięsa niezdatnego do spożycia.
Art. 30.
1.
Rejonowy lekarz weterynarii na wniosek posiadacza mięsa, złożony w ciągu 24 godzin
po dokonaniu badania i oceny, może zmienić tę ocenę po przeprowadzeniu ponownego badania.
2.
Wniosek o zmianę oceny mięsa, o którym mowa w ust. 1, składany jest lekarzowi weterynarii,
który dokonał badania.
3.
Koszty ponownego badania, o którym mowa w ust. 1, łącznie z kosztami dojazdu ponosi
posiadacz, jeżeli wynik badania potwierdzi uprzednio wydaną ocenę mięsa.
Art. 31.
1.
Podmioty zajmujące się ubojem zwierząt rzeźnych, rozbiorem i przetwórstwem mięsa,
skupem i przetwórstwem mięsa zwierząt łownych oraz składowaniem mięsa i jego przetworów
są obowiązane:
1)
zgłosić właściwemu rejonowemu lekarzowi weterynarii zamiar rozpoczęcia działalności
co najmniej na 7 dni przed jej rozpoczęciem i zaprzestanie działalności w terminie
7 dni od jej zaprzestania,
2)
zapewnić warunki weterynaryjne.
2.
W razie stwierdzenia, że działalność, o której mowa w ust. 1, prowadzona jest niezgodnie
z warunkami weterynaryjnymi, rejonowy lekarz weterynarii wydaje decyzję nakazującą
usunięcie uchybień albo wstrzymuje prowadzenie działalności do czasu usunięcia uchybień.
Art. 32.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób badania zwierząt rzeźnych, badania, oceny i znakowania mięsa, wykorzystania
mięsa o ograniczonej przydatności do spożycia, mięsa niezdatnego do spożycia oraz
prowadzenia dokumentacji z tym związanej,
2)
szczegółowe warunki weterynaryjne wymagane przy prowadzeniu poszczególnych rodzajów
działalności wymienionej w art. 31 ust. 1.
Art. 33.
Wojewoda, na wniosek wojewódzkiego lekarza weterynarii, w drodze rozporządzenia, ustali
wykaz rzeźni obowiązanych do skupu i przeprowadzania uboju zwierząt wymagających uboju
z konieczności.
Rozdział 6
Państwowa Inspekcja Weterynaryjna
Art. 34.
1.
Tworzy się Państwową Inspekcję Weterynaryjną.
2.
Państwową Inspekcję Weterynaryjną kieruje Główny Lekarz Weterynarii.
3.
Głównego Lekarza Weterynarii powołuje i odwołuje Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.
Art. 35.
Do zadań Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej należy zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt,
badanie zwierząt rzeźnych i mięsa oraz wykonywanie innych zadań wynikających z odrębnych
przepisów, a w szczególności wykonywanie nadzoru nad:
1)
jakością zdrowotną środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego, w tym nad warunkami
sanitarnymi ich pozyskiwania, produkcji i przechowywania,
2)
jakością zdrowotną niektórych środków żywienia zwierząt,
3)
obrotem środkami farmaceutycznymi i materiałami medycznymi przeznaczonymi wyłącznie
dla zwierząt,
4)
zdrowiem zwierząt przeznaczonych do rozrodu oraz nad jakością materiału biologicznego.
Art. 36.
1.
Organami Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej są Główny Lekarz Weterynarii oraz wojewódzcy,
rejonowi i graniczni lekarze weterynarii.
2.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych
i Administracji określi, w drodze rozporządzenia, siedziby i terytorialny zakres działania
rejonowych i granicznych lekarzy weterynarii.
3.
Funkcję organów Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej mogą pełnić wyłącznie osoby będące
lekarzami weterynarii, posiadające prawo wykonywania zawodu.
Art. 37.1 orzeczenie
1.
Wojewódzkiego lekarza weterynarii powołuje i odwołuje wojewoda w porozumieniu z Głównym
Lekarzem Weterynarii.
2.
Rejonowego i granicznego lekarza weterynarii powołuje i odwołuje wojewoda na wniosek
właściwego wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Art. 38.
1.
Wojewódzki lekarz weterynarii wykonuje swoje zadania przy pomocy wojewódzkiego inspektoratu
weterynarii.
2.
Wojewódzki inspektorat weterynarii działa na zasadach określonych w Prawie budżetowym
dla państwowych jednostek budżetowych.
3.
Rejonowy i graniczny lekarz weterynarii wykonuje swoje zadania przy pomocy rejonowego
i granicznego inspektoratu weterynarii, które są oddziałami wojewódzkiego inspektoratu
weterynarii.
4.
Szczegółową organizację Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej określa statut nadany
przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.
Art. 39.
Od decyzji wydanych w pierwszej instancji przez:
1)
rejonowego lub granicznego lekarza weterynarii - służy odwołanie do wojewódzkiego
lekarza weterynarii,
2)
wojewódzkiego lekarza weterynarii - służy odwołanie do Głównego Lekarza Weterynarii.
Art. 40.
Organy Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej przy wykonywaniu swoich zadań są obowiązane
współpracować z właściwymi organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej i organami samorządu
terytorialnego.
Art. 41.
1.
Pracownicy Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej oraz osoby wyznaczone na podstawie
art. 44, w zakresie wykonywania zadań określonych w ustawie, mają prawo:
1)
wstępu do:
a)
wszelkich miejsc przebywania zwierząt,
b)
rzeźni i miejsc badania mięsa,
c)
miejsc, w których prowadzona jest działalność określona w art. 5 ust. 1 i art. 31
ust. 1,
d)
wszelkich środków transportu używanych do przewozu zwierząt, mięsa, środków spożywczych
pochodzenia zwierzęcego i niejadalnych surowców zwierzęcych, materiału biologicznego,
pasz i surowców paszowych oraz obiektów, w których znajdują się te środki transportu,
2)
żądania pisemnych lub ustnych informacji,
3)
żądania okazywania i udostępniania dokumentów,
4)
pobierania nieodpłatnie próbek do badań.
2.
Pracownicy Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej oraz osoby wyznaczone na podstawie
art. 44, w zakresie wykonywania zadań określonych w ustawie, podlegają szczególnej
ochronie prawnej, przewidzianej w odrębnych przepisach dla funkcjonariuszy publicznych.
Art. 42.
1.
Tworzy się Radę Sanitarno-Epizootiologiczną, zwaną dalej „Radą”, jako organ doradczo-opiniodawczy
Głównego Lekarza Weterynarii.
2.
Kadencja Rady trwa 4 lata.
3.
Członków Rady powołuje i odwołuje Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.
4.
Członkowie Rady wybierają spośród siebie przewodniczącego i sekretarza.
5.
Rada działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu, zatwierdzonego przez
Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.
6.
Członkom Rady przysługuje zwrot kosztów przejazdu i zakwaterowania oraz diety na zasadach
stosowanych przy podróżach służbowych na obszarze kraju.
7.
Koszty obsługi Rady pokrywa Główny Lekarz Weterynarii.
Art. 43.
1.
Dla oceny stanu epizootycznego na terytorium kraju lub na jego części oraz oceny jakości
zdrowotnej środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego organy Państwowej Inspekcji
Weterynaryjnej przeprowadzają badania kontrolne występowania zakażeń zwierząt oraz
pozostałości chemicznych, biologicznych, leków i skażeń promieniotwórczych w tkankach
zwierząt, mięsie, środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego i niejadalnych surowcach
zwierzęcych.
2.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w drodze rozporządzenia:
1)
określi rodzaj prób, zakres badań i sposób prowadzenia dokumentacji,
2)
może zakazać, na obszarach objętych badaniami kontrolnymi, przeprowadzania ochronnych
szczepień zwierząt przeciwko określonym chorobom zakaźnym.
Art. 44.
1.
Organ Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej może:
1)
wyznaczyć lekarzy weterynarii do wykonywania niektórych czynności, w tym:
a)
ochronnych szczepień i badań rozpoznawczych,
b)
nadzoru nad spędami i innymi miejscami gromadzenia zwierząt,
c)
badania zwierząt w obrocie i wystawiania świadectw zdrowia,
d)
badania zwierząt rzeźnych i mięsa oraz wystawiania świadectw przydatności mięsa do
spożycia,
2)
w razie zagrożenia epizootycznego lub epidemicznego nakazywać lekarzom weterynarii
wykonywanie czynności koniecznych do likwidacji zagrożenia,
3)
wyznaczać inne osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje do wykonywania niektórych
czynności pomocniczych.
2.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, organ Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej
określa rodzaj i zakres czynności do wykonania.
3.
Wyznaczanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, może nastąpić po zawarciu umowy, określającej
w szczególności sposób, zakres i miejsce wykonywania czynności, wysokość wynagrodzenia
za ich wykonanie oraz termin płatności.
4.
Wykonywanie czynności, o których mowa w ust. 1, nie stanowi zatrudnienia na podstawie
stosunku pracy.
5.
Pracownicy inspektoratów weterynarii oraz lekarze weterynarii i inne osoby wyznaczone
do wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1, są obowiązani przy wykonywaniu
czynności posiadać upoważnienie i nosić na widocznym miejscu odznakę identyfikacyjną,
których wzory określi Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.
6.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady
Lekarsko-Weterynaryjnej, określi szczegółowe kryteria obowiązujące przy wyznaczaniu
i uchylaniu wyznaczenia, o którym mowa w ust. 1.
7.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w drodze rozporządzenia, określi kwalifikacje
osób wykonujących badanie zwierząt rzeźnych i mięsa.
8.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi w drodze rozporządzenia, w porozumieniu
z Ministrem Finansów i po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Lekarsko-Weterynaryjnej
szczegółowe zasady wynagradzania za wykonywanie czynności, o których mowa w ust. 1
i 2.
Art. 45.
1.
Inspektoraty weterynarii w celu realizacji zobowiązań wynikających z umów, o których
mowa w art. 44 ust. 3, mogą tworzyć środki specjalne o nazwie „inspekcja higieny mięsa
i zwierząt w obrocie”.
2.
Źródłem dochodów środka specjalnego wymienionego w ust. 1 są opłaty za czynności,
o których mowa w art. 49 ust. 1, wykonywane przez osoby nie będące pracownikami Państwowej
Inspekcji Weterynaryjnej.
3.
Z opłat gromadzonych na środku specjalnym pokrywane są wydatki na realizację wynagrodzeń
osób wymienionych w ust. 2 oraz koszty wykonywania zadań określonych w art. 44.
Art. 46.
Rejonowy lekarz weterynarii:
1)
ustala dla każdej rzeźni niezbędną liczbę lekarzy weterynarii upoważnionych do badania
zwierząt rzeźnych i mięsa, ich zastępców oraz personelu pomocniczego, zawiadamiając
o tym zarząd rzeźni,
2)
podaje do publicznej wiadomości, w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie, nazwiska
lekarzy weterynarii upoważnionych do badania zwierząt rzeźnych i mięsa poza rzeźniami,
ich siedziby oraz obszar działania.
Art. 47.
Podmioty zajmujące się działalnością, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2-4 i w art.
31 ust. 1, zarządzające obiektami, w których konieczne jest stałe wykonywanie obowiązków
przez pracowników inspektoratów weterynarii lub inne osoby działające w imieniu organów
Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej, są obowiązane do nieodpłatnego:
1)
udostępniania odpowiednich pomieszczeń biurowych, laboratoryjnych, socjalnych i magazynowych,
2)
odpowiedniego zabezpieczenia i wyposażenia stanowisk pracy.
Art. 48.
1.
Stwierdzenie choroby zakaźnej u zwierzęcia, wydanie oceny mięsa, oceny zdrowotnej
jakości środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego, niejadalnych surowców zwierzęcych,
materiału biologicznego, pasz i surowców paszowych może być poprzedzone przeprowadzeniem
laboratoryjnych badań rozpoznawczych. Badania te obejmują również monitorowanie czynników
biologicznych i chemicznych szkodliwych dla ludzi i zwierząt, o których mowa w art.
43.
2.
Badania laboratoryjne, o których mowa w ust. 1, przeprowadzają zakłady higieny weterynaryjnej
i inne laboratoria wchodzące w skład wojewódzkich inspektoratów weterynarii.
3.
Państwowy Instytut Weterynaryjny sprawuje nadzór nad jakością badań wykonywanych w
zakładach higieny weterynaryjnej i innych laboratoriach, o których mowa w ust. 2,
oraz przeprowadza badania laboratoryjne niezbędne do rozpatrzenia odwołania od decyzji
organu Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej.
4.
W uzasadnionych przypadkach badania laboratoryjne, o których mowa w ust. 1, mogą być
przeprowadzone na zlecenie właściwego organu Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej przez
inne uprawnione laboratoria.
Art. 49.
1.
Za badania oraz inne czynności wykonywane przez Państwową Inspekcję Weterynaryjną
pobiera się opłaty, z zastrzeżeniem ust. 2:
1)
za badanie wraz z wystawieniem wymaganych świadectw zdrowia lub orzeczeń:
a)
zwierząt - przeznaczonych do obrotu krajowego lub na eksport oraz przywiezionych z
zagranicy,
b)
środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego, niejadalnych surowców zwierzęcych, pasz
i surowców paszowych oraz materiału biologicznego, w trakcie produkcji i przechowywania,
przeznaczonych do obrotu krajowego lub na eksport albo przywiezionych z zagranicy,
2)
za badanie zwierząt rzeźnych i mięsa wraz z wystawieniem wymaganych świadectw przydatności
do spożycia,
3)
za ustalenie miejsc kwarantanny albo uboju zwierząt lub miejsc składowania innych
towarów sprowadzanych z zagranicy,
4)
za szczepienia ochronne zwierząt,
5)
za czynności weterynaryjnej kontroli granicznej,
6)
za badania związane ze sprawowaniem nadzoru w zakresie wymienionym w ust. 2 pkt 3,
jeżeli w wyniku badań stwierdzono naruszenie wymagań weterynaryjnych, sanitarnych,
zdrowotnych lub jakościowych,
7)
za wystawianie zezwoleń weterynaryjnych na przywóz lub przewóz towarów,
8)
za wpis do rejestru zakładów spełniających warunki weterynaryjne wymagane przy eksporcie
towarów.
2.
Nie pobiera się opłat:
1)
za badanie, szczepienie, leczenie, zabiegi dezynfekcyjne oraz inne czynności związane
ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt:
a)
wymienionych w pkt 1-15 załącznika do ustawy, z wyjątkiem ochronnego szczepienia przeciwko
rzekomemu pomorowi drobiu,
b)
wymienionych w pkt 18, 22, 23 i 37 załącznika do ustawy, z wyjątkiem zwalczania brucelozy
owiec oraz ochronnego szczepienia psów i kotów przeciwko wściekliźnie,
2)
za badania kontrolne oraz inne czynności z tym związane w zakresie występowania zakażeń
zwierząt i pozostałości chemicznych, biologicznych, leków oraz skażeń promieniotwórczych
w tkankach zwierząt, mięsie, środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego i niejadalnych
surowcach zwierzęcych, wykonywane według programu określonego przez Głównego Lekarza
Weterynarii,
3)
za badania oraz inne czynności związane ze sprawowaniem nadzoru nad:
a)
przestrzeganiem warunków weterynaryjnych,
b)
przestrzeganiem warunków sanitarnych pozyskiwania, produkcji i przechowywania środków
spożywczych pochodzenia zwierzęcego,
c)
obrotem środkami farmaceutycznymi i artykułami medycznymi przeznaczonymi wyłącznie
dla zwierząt,
d)
jakością zdrowotną środków żywienia zwierząt - jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono
naruszeń wymagań weterynaryjnych, sanitarnych, zdrowotnych lub jakościowych.
3.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, w porozumieniu z Ministrem Finansów,
po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Lekarsko-Weterynaryjnej ustali, w drodze rozporządzenia,
wysokość opłat za wykonywane czynności określone w ust. 1.
4.
Do opłat za usługi świadczone przez inspektoraty weterynarii, inne niż wymienione
w ust. 1 i 2 pkt 3, stosuje się ceny umowne.
5.
Do należności pieniężnych z tytułu opłat, o których mowa w ust. 1 i 3, stosuje się
przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisy o umarzaniu należności
państwowych.
Art. 50.
1.
Na terenach będących w zarządzie jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony
Narodowej zadania określone w art. 35 dla organów Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej
wykonują, wyznaczone w tym celu przez Ministra Obrony Narodowej, wojskowe organy weterynaryjne.
2.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej
określi, w drodze rozporządzenia, zasady współdziałania organów Państwowej Inspekcji
Weterynaryjnej z wojskowymi organami weterynaryjnymi.
Rozdział 7
Przepisy karne
Art. 51.
1.
Kto:
1)
nie stosuje się do nakazów, zakazów lub ograniczeń wydanych w celu zwalczania choroby
zakaźnej, określonych w art. 22 pkt 1-4, 9, 10, 13, 14, art. 23 ust. 1 i art. 24,
2)
prowadząc działalność w dziedzinach wymienionych w art. 5 ust. 1 oraz art. 31 ust.
1, nie zapewnia wymaganych warunków weterynaryjnych powodując przez to zagrożenie
epizootyczne lub epidemiczne, niewłaściwą jakość zdrowotną środków żywności pochodzenia
zwierzęcego albo niewłaściwą jakość materiału biologicznego,
3)
sprowadza z zagranicy towary wbrew przepisom art. 10 lub 11 albo bez przeprowadzenia
weterynaryjnej kontroli granicznej,
4)
po sprowadzeniu z zagranicy zwierząt przeznaczonych do chowu lub hodowli uchyla się
od przeprowadzenia ich kwarantanny i badań,
5)
po sprowadzeniu z zagranicy towarów uchyla się od przeprowadzenia badań towarów albo
wprowadza do obrotu towary bez badań lub nie stosuje się do nakazów rejonowego lekarza
weterynarii po przeprowadzeniu tych badań określonych w art. 15 ust. 1, 3 i 4
podlega karze aresztu albo grzywny.
2.
Kto:
1)
uniemożliwia lub utrudnia wykonywanie obowiązków przez organy Państwowej Inspekcji
Weterynaryjnej lub osoby działające w ich imieniu,
2)
uchyla się od obowiązku ochronnego szczepienia zwierząt przeciwko wściekliźnie, określonego
w art. 8,
3)
nie dostarcza niezwłocznie posiadanych zwłok zwierzęcych bądź ich części do wyznaczonych
miejsc ich przetwarzania lub zbierania albo spalania lub grzebania, określonych w
art. 9,
4)
wprowadza do obrotu zwierzęta nie znakowane i bez świadectw miejsca pochodzenia albo
wymaganych świadectw zdrowia stosownie do przepisów art. 7 lub art. 27 ust. 2,
5)
nie zawiadamia w wymaganym terminie organu Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej o zamiarze
rozpoczęcia działalności w dziedzinach wymienionych w art. 5 ust. 1 lub w art. 31
ust. 1 albo jej zaprzestaniu,
6)
po sprowadzeniu z zagranicy zwierząt rzeźnych nie poddaje ich ubojowi w oznaczonym
czasie i miejscu, określonych w art. 11 ust. 1 pkt 3 i w art. 15 ust. 2,
7)
uchyla się od obowiązków nałożonych na podstawie art. 16 pkt 1,
8)
nie dopełnia obowiązków określonych w art. 19,
9)
nie stosuje się do nakazu wydanego na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 2,
10)
nie będąc do tego uprawniony w trybie przepisów art. 44 ust. 1 wykonuje czynności
zastrzeżone dla organów Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej
podlega karze grzywny.
3.
W razie popełnienia wykroczeń określonych w ust. 1 pkt 2-4 i ust. 2 pkt 8, można orzec
przepadek towaru, chociażby nie stanowił własności sprawcy wykroczenia.
Rozdział 8
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Art. 52.
W ustawie z dnia 13 lipca 1939 r. o nadzorze nad niektórymi środkami żywienia zwierząt w art. 7 w ust. 1 wyrazy „rejonowych organów rządowej administracji ogólnej” zastępuje się wyrazami „rejonowych lekarzy weterynarii”.
Art. 53.
W ustawie z dnia 13 listopada 1963 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych wprowadza się następujące zmiany:
1)
skreśla się art. 11,
2)
w art. 12 skreśla się ust. 2,
3)
w art. 14:
a)
w ust. 1 skreśla się wyrazy „albo wybicia zwierząt”,
b)
skreśla się ust. 2.
Art. 54.
W ustawie z dnia 25 listopada 1970 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia wprowadza się następujące zmiany:
1)
użyte w odpowiednim przypadku i liczbie wyrazy „organ służby weterynaryjnej nadzorowany przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej” zastępuje się odpowiednio wyrazami „organ Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej”,
2)
w art. 23 wyraz „zakładów” zastępuje się wyrazem „inspektoratów”
Art. 55.
W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń art. 118 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 118.
§ 1.
Kto:
1)
dokonuje uboju zwierzęcia bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi
w tym zezwoleniu,
2)
usuwa części zwierzęcia przed wykonaniem wymaganego badania po uboju,
3)
nie poddaje mięsa badaniu, jeżeli takie badanie jest wymagane
podlega karze grzywny.
§ 2.
Kto wprowadza do obrotu mięso:
1)
bez wymaganego oznakowania i świadectwa,
2)
o ograniczonej przydatności do spożycia lub niezdatne do spożycia, wbrew określonemu
sposobowi jego wykorzystania
podlega karze aresztu albo grzywny.
§ 3.
W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 i 2, można orzec przepadek mięsa,
chociażby nie stanowiło własności sprawcy wykroczenia.
”
Art. 56.
W ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w art. 17 wyrazy „organy służby weterynaryjnej nadzorowane przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej” zastępuje się wyrazami „organy Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej”.
Art. 57.
W ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej w art. 3 w ust. 1 po wyrazie „sanitarnych,” dodaje się wyraz „weterynaryjnych,”.
Art. 58.
W ustawie z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych art. 68 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 68.1 orzeczenie
1.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze rozporządzenia, jakie
czynności o charakterze pomocniczym z zakresu zadań lekarza weterynarii, o których
mowa w art. 1 ust. 1, mogą być wykonywane pod nadzorem lekarza weterynarii przez osoby
nie posiadające tytułu lekarza weterynarii oraz określi kwalifikacje tych osób.
2.
Osoby wymienione w ust. 1, które na podstawie dotychczasowych przepisów nabyły uprawnienia
do wykonywania czynności weterynaryjnych samodzielnie lub pod nadzorem lekarza weterynarii
i do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych
zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej
(Dz. U. Nr 60, poz. 369) prowadziły zarejestrowaną działalność gospodarczą w tej dziedzinie,
zachowują dotychczasowe uprawnienia.
”
Art. 59.
W ustawie z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych,
aptekach, hurtowniach i nadzorze farmaceutycznym w art. 58 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
W stosunku do środków farmaceutycznych i materiałów medycznych przeznaczonych wyłącznie
dla zwierząt nadzór nad obrotem sprawuje Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej
oraz wojewódzcy lekarze weterynarii. Przepisy art. 59-65 stosuje się odpowiednio.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze rozporządzenia, w porozumieniu
z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej szczegółowe zasady i sposób sprawowania nadzoru
przez wojewódzkich lekarzy weterynarii oraz wymagane kwalifikacje osób pełniących
funkcje kontrolne.
”
Art. 60.
W ustawie z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie art. 14 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 14.
Dzierżawcy i zarządcy obwodów łowieckich oraz właściciele, posiadacze i zarządcy gruntów
są obowiązani zawiadomić właściwy organ Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej lub urząd
gminy albo najbliższy zakład leczniczy dla zwierząt o dostrzeżonych objawach chorób
zwierząt żyjących wolno.
”
Art. 61.
W ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 3 w ust. 2 po pkt 7 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 8 i 9
w brzmieniu:
„
8)
zapewniają budowę, utrzymanie i eksploatację, własnych lub wspólnych z innymi gminami,
grzebowisk oraz miejsc spalania zwłok zwierzęcych i ich części,
9)
znakują obszary dotknięte lub zagrożone chorobą zakaźną zwierząt.
”
;
2)
w art. 7 w ust. 1 po wyrazie „zwierząt” dodaje się wyrazy „a także grzebowisk i spalarni zwłok zwierzęcych i ich części”.
Art. 62.
Postępowanie w sprawach uregulowanych ustawą, wszczęte przed dniem wejścia w życie
ustawy i do tego dnia nie zakończone ostateczną decyzją, będzie toczyć się według
przepisów niniejszej ustawy.
Art. 63.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej po upływie trzech lat od wejścia w życie
ustawy określi, w drodze rozporządzenia, jednolity dla całego kraju system rejestracji
i identyfikacji zwierząt, zastępujący świadectwa miejsca pochodzenia, o których mowa
w art. 7.
Art. 64.
Z dniem wejścia w życie ustawy:
1)
mienie Skarbu Państwa będące w zarządzie wojewódzkich zakładów weterynarii - przechodzi
w zarząd wojewódzkich inspektoratów weterynarii,
2)
pracownicy wojewódzkich zakładów weterynarii - stają się pracownikami Państwowej Inspekcji
Weterynaryjnej.
Art. 65.
1.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zwalczaniu
zaraźliwych chorób zwierzęcych ,
2)
rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o badaniu zwierząt
rzeźnych i mięsa ,
3)
ustawa z dnia 17 kwietnia 1936 r. o uboju zwierząt gospodarskich w rzeźniach .
2.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, nie dłużej jednak
niż przez okres roku od dnia jej wejścia w życie, zachowują moc obowiązującą dotychczasowe
przepisy wykonawcze, jeżeli nie są sprzeczne z ustawą.
Art. 66.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Załącznik - Wykaz chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania
1)
pryszczyca [Foot and mouth disease],
2)
pęcherzykowe zapalenie jamy ustnej [Vesicular stomatitis],
3)
choroba pęcherzykowa świń [Swine vesicular disease],
4)
pomór bydła [Rinderpest],
5)
pomór małych przeżuwaczy [Peste des petis ruminants],
6)
zaraza płucna bydła [Contagious bovine pleuropneumonia],
7)
guzowata choroba skóry bydła [Lumpy skin disease],
8)
gorączka doliny Rift [Rift valley fever],
9)
choroba niebieskiego języka [Bluetongue],
10)
ospa owiec i kóz [Sheep pox and goat pox],
11)
afrykański pomór koni [African horse sickness],
12)
afrykański pomór świń [African swine fever],
13)
pomór świń [Hog cholera],
14)
influenza drobiu o wysokiej zaraźliwości d. pomór drobiu [Highly patogenic avian influenza
d. Fowl plague],
15)
rzekomy pomór drobiu [Newcastle disease],
16)
wąglik [Anthrax],
17)
gorączka Q [Q fever],
18)
wścieklizna [Rabies],
19)
paratuberkuloza [Paratubeculosis],
20)
listerioza [Listeriosis],
21)
toksoplazmoza [Toxoplasmosis],
22)
gruźlica bydła [Bovine tuberculosis],
23)
enzootyczna białaczka bydła [Enzootic bovine leucosis],
24)
gąbczasta encefalopatia bydła [Bovine spongiform encphalopathy],
25)
posocznica krwotoczna bydła [Haemorrhagic septicaemia of cattle],
26)
zakaźne zapalenie nosa i tchawicy/otręt bydła [Infectious bovine rhinotrcheitis/Infectious
pustular vulvovagintis],
27)
choroba mętwikowa bydła [Bovine genital campylobacteriosis],
28)
zaraza rzęsistkowa bydła [Trichomoniasis],
29)
gruczolakowatość płuc u owiec [Sheep pulmonary adenomatosis],
30)
trzęsawka owiec [Scrapie],
31)
choroba Maedi/Visna owiec [Maedi/Visna disease],
32)
zapalenie stawów i mózgu u kóz [Caprina arthritis/encephalitis],
33)
włośnica [Trichinosis],
34)
enterowirusowe zapalenie mózgu i rdzenia u świń d. choroba cieszyńska i talfańska
[Enterovirus encephalomyelitis],
35)
wirusowe zapalenie żołądka i jelit u świń [Transmisseble gastroenteritis],
36)
choroba Aujeszkyego u świń [Aujeszky's disease],
37)
bruceloza bydła (B. abortus), owiec (b. ovis), kóz i owiec (B. melitensis), świń (B.
suis, B. abortus) [Bovine brucellosis (B. abortus), caprine/ovine brucellosis (B.
melitensis), porcine brucelosis (B. suis, B. abortus)],
38)
leptospiroza bydła i świń {Leptospirosis and pigs],
39)
salmonelozy bydła, świń i drobiu [Salmonellosis of cattles, pigs and poultry],
40)
zakaźne zapalenie macicy u klaczy [Contagious equine metritis],
41)
zaraza stadnicza [Dourine],
42)
niedokrwistość zakaźna koni [Equine infectious anaemia],
43)
influenza koni [Equine influenza],
44)
nosacizna [Glanders],
45)
wirusowe zapalenie tętnic koni [Equine viral arteritis],
46)
wirusowe ronienie u klaczy (EHV I) [Equine rhinopneumonitis EHV - 1],
47)
wirusowe zapalenie mózgu i rdzenia koni [Equine encephalomyelitis],
48)
zołzy [Strangles],
49)
myksomatoza królików [Myxomatosis],
50)
tularemia [Tularaemia],
51)
wirusowa krwiotoczna choroba królików [Viral haemorrhagenic disease of rabbits],
52)
chlamydioza ptaków [Avian chlamydiosis],
53)
zakaźne zapalenie oskrzeli u kur [Avian infectious bronchitis],
54)
zakaźne zapalenie torby Fabrycjusza (choroba Gumboro) [Infectious bursal (Gumboro
disease],
55)
choroba Mareka [Marek's disease],
56)
wiosenna wiremia u karpi [Spring viraemia of carp],
57)
wirusowa posocznica krwiotoczna ryb łososiowatych [Viral haenorrhagic septicaemia],
58)
zakaźna martwica układu krwiotwórczego ryb łososiowatych [Infectious haematopoietic
necrosis],
59)
bakteryjna choroba nerek ryb łososiowatych [Renibacteriosis],
60)
zgnilec amerykański [American foul brood],
61)
zgnilec europejski [European foul brood].