Ustawaz dnia 2 lutego 1996 r.o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Treść ustawy
Art. 1.13 orzeczeń
W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy wprowadza się następujące zmiany:
1)
skreśla się preambułę;
2)
art. 1 otrzymuje brzmienie:
3)
art. 3 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 3.
Pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej,
a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników.
”
;
4)
po art. 3 dodaje się art. 31 w brzmieniu:
„
Art. 31.
§ 1.
Za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności w sprawach z zakresu prawa
pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego
osoba.
§ 2.
Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pracodawcy będącego osobą fizyczną, jeżeli
nie dokonuje on osobiście czynności, o których mowa w tym przepisie.
”
;
5)
skreśla się art. 4;
6)
w art. 6 w § 2 wyrazy „Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” zastępuje się wyrazami „Rzeczypospolitej Polskiej”;
7)
skreśla się art. 7;
8)
w art. 8 w zdaniu pierwszym skreśla się wyrazy „w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”;
9)
art. 9 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 9.5 orzeczeń
§ 1.
Ilekroć w Kodeksie pracy jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników
i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na
ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki
stron stosunku pracy.
§ 2.
Postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych oraz regulaminów i
statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy oraz innych ustaw i aktów wykonawczych.
§ 3.
Postanowienia regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników
niż postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych.
”
;
10)
art. 10 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 10.1 orzeczenie
§ 1.
Każdy ma prawo do swobodnie wybranej pracy. Nikomu, z wyjątkiem przypadków określonych
w ustawie, nie można zabronić wykonywania zawodu.
§ 2.
Państwo określa minimalną wysokość wynagrodzenia za pracę.
§ 3.
Państwo prowadzi politykę zmierzającą do pełnego produktywnego zatrudnienia
”
;
11)
w art. 11 wyrazy „zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”;
12)
po art. 11 dodaje się art. 111-113 w brzmieniu:
„
Art. 111.
Pracodawca jest obowiązany szanować godność i inne dobra osobiste pracownika.
Art. 112.
Pracownicy mają równe prawa z tytułu jednakowego wypełniania takich samych obowiązków;
dotyczy to w szczególności równego traktowania mężczyzn i kobiet w dziedzinie pracy.
Art. 113.
Jakakolwiek dyskryminacja w stosunkach pracy, w szczególności ze względu na płeć,
wiek, niepełnosprawność, rasę, narodowość, przekonania, zwłaszcza polityczne lub religijne,
oraz przynależność związkową - jest niedopuszczalna
”
;
13)
skreśla się art. 12;
14)
art. 13 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 13.
Pracownik ma prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę. Warunki realizacji tego prawa
określają przepisy prawa pracy oraz polityka państwa w dziedzinie płac, w szczególności
poprzez ustalanie najniższego wynagrodzenia za pracę.
”
;
15)
w art. 15 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”;
16)
art. 16 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 16.
Pracodawca, stosownie do możliwości i warunków, zaspokaja bytowe, socjalne i kulturalne
potrzeby pracowników.
”
;
17)
w art. 17 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”;
18)
w art. 18 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek
pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy.
”
;
19)
po art. 18 dodaje się art. 181-183 w brzmieniu:
„
Art. 181.
§ 1.
Pracownicy i pracodawcy, w celu reprezentacji i obrony swoich praw i interesów, mają
prawo tworzyć organizacje i przystępować do tych organizacji.
§ 2.
Zasady tworzenia i działania organizacji, o których mowa w § 1, określa ustawa o związkach
zawodowych, ustawa o organizacjach pracodawców oraz inne przepisy prawa.
Art. 182.
Pracownicy uczestniczą w zarządzaniu zakładem pracy w zakresie i na zasadach określonych
w odrębnych przepisach.
Art. 183.
Pracodawcy oraz organy administracji są obowiązani tworzyć warunki umożliwiające korzystanie
z uprawnień określonych w przepisach, o których mowa w art. 181 i 182.
”
;
20)
w dziale pierwszym po rozdziale II dodaje się rozdział IIa w brzmieniu:
„
Rozdział IIa
Nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy
Art. 184.
§ 1.
Nadzór i kontrolę przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa
i higieny pracy, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy.
§ 2.
Nadzór i kontrolę przestrzegania zasad, przepisów higieny pracy i warunków środowiska
pracy sprawuje Państwowa Inspekcja Sanitarna.
§ 3.
Organizację i zakres działania inspekcji, o których mowa w § 1 i 2, określają odrębne
przepisy.
Art. 185.
§ 1.
Społeczną kontrolę przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa
i higieny pracy, sprawuje społeczna inspekcja pracy.
§ 2.
Organizację, zadania i uprawnienia społecznej inspekcji pracy oraz zasady jej współdziałania
z Państwową Inspekcją Pracy i innymi państwowymi organami nadzoru i kontroli określają
odrębne przepisy.
”
;
21)
skreśla się w dziale pierwszym rozdział III;
22)
w art. 22:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego
rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, a pracodawca do zatrudniania
pracownika za wynagrodzeniem.
”
;
b)
po § 1 dodaje się § 11 w brzmieniu:
„
§ 11.
Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku
pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.
”
;
23)
skreśla się art. 23;
24)
art. 231 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 231.
§ 1.
W razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on
z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, z zastrzeżeniem przepisów
§ 5.
§ 2.
Za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy, powstałe przed przejściem części zakładu
pracy na innego pracodawcę, dotychczasowy i nowy pracodawca odpowiadają solidarnie.
§ 3.
O przejściu zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i wynikających z tego
skutkach dla przejmowanych pracowników w zakresie ich stosunków pracy pracodawca jest
obowiązany niezwłocznie zawiadomić pracowników na piśmie, w terminie poprzedzającym
dokonanie tych zmian.
§ 4.
W terminie jednego miesiąca od zawiadomienia przewidzianego w § 3 pracownik może bez
wypowiedzenia, za siedmiodniowym uprzedzeniem, rozwiązać stosunek pracy. Rozwiązanie
stosunku pracy w tym trybie powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy
wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.
§ 5.
Pracodawca, z dniem przejęcia zakładu pracy lub jego części, jest obowiązany zaproponować
nowe warunki pracy i płacy pracownikom świadczącym dotychczas pracę na innej podstawie
niż umowa o pracę oraz wskazać termin, nie krótszy niż 7 dni, do którego pracownicy
mogą złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków.
W razie nie uzgodnienia nowych warunków pracy i płacy dotychczasowy stosunek pracy
rozwiązuje się z upływem okresu równego okresowi wypowiedzenia, liczonego od dnia,
w którym pracownik złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia proponowanych warunków,
lub od dnia, do którego mógł złożyć takie oświadczenie. Przepis § 4 zdanie drugie
stosuje się odpowiednio.
”
;
25)
po art. 231 dodaje się art. 232 w brzmieniu:
„
Art. 232.
Jeżeli przepisy prawa pracy przewidują współdziałanie pracodawcy z zakładową organizacją
związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, pracodawca ma obowiązek współdziałać
w takich sprawach z zakładową organizacją związkową reprezentującą pracownika z tytułu
jego członkostwa w związku zawodowym albo wyrażenia zgody na obronę praw pracownika
nie zrzeszonego w związku - zgodnie z ustawą o związkach zawodowych.
”
;
26)
skreśla się art. 24;
27)
w art. 25 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Każda z umów, o których mowa w § 1, może być poprzedzona umową o pracę na okres próbny,
nie przekraczający 3 miesięcy.
”
;
28)
po art. 25 dodaje się art. 251 w brzmieniu:
„
Art. 251.
Zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych
z zawarciem umowy o pracę na czas nie określony, jeżeli poprzednio strony dwukrotnie
zawarły umowę o pracę na czas określony na następujące po sobie okresy, o ile przerwa
między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę nie przekroczyła
jednego miesiąca.
”
;
29)
skreśla się art. 27;
30)
w art. 29:
a)
w § 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
rodzaj pracy i miejsce jej wykonywania oraz termin rozpoczęcia pracy,
”
b)
skreśla się § 2,
c)
§ 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta na piśmie, pracodawca powinien niezwłocznie,
nie później jednak niż w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy, potwierdzić pracownikowi
na piśmie rodzaj umowy i jej warunki.
”
;
31)
w art. 30:
a)
po § 2 dodaje się § 21 w brzmieniu:
„
§ 21.
Okres wypowiedzenia umowy o pracę obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność
kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca.
”
,
b)
§ 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nie określony
lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca
wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy.
”
,
c)
po § 4 dodaje się § 5 w brzmieniu:
„
§ 5.
W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę lub jej rozwiązaniu bez wypowiedzenia
powinno być zawarte pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu
pracy.
”
;
32)
skreśla się art. 31;
33)
art. 34 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 34.
Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na okres próbny wynosi:
1)
3 dni robocze, jeżeli okres próbny nie przekracza 2 tygodni,
2)
1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie,
3)
2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.
”
;
34)
w art. 36:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest uzależniony
od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:
1)
2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
2)
1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
3)
3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
”
,
b)
po § 1 dodaje się § 11 w brzmieniu:
„
§ 11.
Do okresu zatrudnienia, o którym mowa w § 1, wlicza się pracownikowi okres zatrudnienia
u poprzedniego pracodawcy, jeżeli zmiana pracodawcy nastąpiła na zasadach określonych
w art. 231, a także w innych przypadkach, gdy z mocy odrębnych przepisów nowy pracodawca jest
następcą prawnym w stosunkach pracy nawiązanych przez pracodawcę poprzednio zatrudniającego
tego pracownika.
”
,
c)
skreśla się § 2-4;
35)
w art. 361§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Jeżeli wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nie określony następuje
z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo zmniejszenia zatrudnienia
z przyczyn dotyczących pracodawcy, określonych w odrębnych przepisach, pracodawca
może, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres trzymiesięcznego
wypowiedzenia, najwyżej jednak do jednego miesiąca; w takim przypadku pracownikowi
przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia.
”
;
36)
w art. 37 w § 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
3 dni robocze - w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia, także w przypadku jego skrócenia
na podstawie art. 361§ 1.
”
;
37)
w art. 38:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
O zamiarze wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nie określony
pracodawca zawiadamia na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową,
podając przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy.
”
,
b)
w § 2 wyrazy „kierownikowi zakładu” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”,
c)
w § 3 wyrazy „kierownik zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”,
d)
w § 5 skreśla się wyraz „ogólnokrajowej”, zaś wyrazy „kierownik zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”;
38)
w art. 39 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”;
39)
art. 40 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 40.1 orzeczenie
Przepisu art. 39 nie stosuje się w razie uzyskania przez pracownika prawa do renty
z tytułu zaliczenia do I lub II grupy inwalidów.
”
;
40)
w art. 41 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca” oraz skreśla się wyraz „zakład”;
41)
w art. 411 w § 1 i 2 wyrazy „zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”;
42)
w art. 42 w § 3 i 4 wyrazy „zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”;
43)
art. 43 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 43.4 orzeczenia
Pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy lub płacy pracownikowi, o którym mowa w
art. 39, jeżeli wypowiedzenie stało się konieczne ze względu na:
1)
wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych
u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy,
2)
stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy
albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania.
”
;
44)
w dziale drugim w rozdziale II w tytule oddziału 4 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcę”;
45)
w art. 44 wyrazy „komisji odwoławczej do spraw pracy, o której” zastępuje się wyrazami „sądu pracy, o którym”;
46)
w art. 45:
a)
w § 1 wyraz „sąd” zastępuje się wyrazami „sąd pracy”,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne
lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe
lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu.
”
,
c)
w § 3 na końcu kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje wyrazy „chyba że uwzględnienie żądania pracownika przywrócenia do pracy jest niemożliwe z
przyczyn określonych w art. 411; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu.”;
47)
w art. 47 skreśla się oznaczenie § 1 oraz skreśla się § 2;
48)
w art. 48:
a)
w § 1 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”,
b)
w § 2:
-
-w zdaniu pierwszym wyrazy „w innym zakładzie pracy” zastępuje się wyrazami „u innego pracodawcy” oraz wyrazy „z tym zakładem” zastępuje się wyrazami „z tym pracodawcą”,
-
-w zdaniu drugim wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcę”;
49)
w art. 49 skreśla się zdanie drugie;
50)
w art. 52:
a)
w § 1:
-
-na początku zdania wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”,
-
-pkt 1 otrzymuje brzmienie:„
1)
ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,”
b)
w § 2 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcę”,
c)
w § 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„
Pracodawca podejmuje decyzję w sprawie rozwiązania umowy po zasięgnięciu opinii reprezentującej
pracownika zakładowej organizacji związkowej, którą zawiadamia o przyczynie uzasadniającej
rozwiązanie umowy.
”
;
51)
w art. 53:
a)
w § 1:
-
-na początku zdania wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”,
-
-w pkt 1 w lit. a) i w lit. b) wyrazy „w tym zakładzie” zastępuje się wyrazami „u danego pracodawcy”,
b)
§ 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
Przepisy art. 36 § 11 i art. 52 § 3 stosuje się odpowiednio.
”
,
c)
w § 5 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca” oraz wyrazy „do zakładu” zastępuje się wyrazami „do pracy”;
52)
skreśla się art. 54;
53)
w art. 55:
a)
w § 1 wyrazy „zakład społecznej służby zdrowia stwierdzi” zastępuje się wyrazami „zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające” oraz wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”,
b)
po § 1 dodaje się § 11 w brzmieniu:
„
§ 11.
Pracownik może rozwiązać umowę o pracę w trybie określonym w § 1 także wtedy, gdy
pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika;
w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia
za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony lub
na czas wykonania określonej pracy - w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni.
”
,
c)
w § 2 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu:
„
Przepis art. 52 § 2 stosuje się odpowiednio.
”
,
d)
w § 3 wyrazy „w § 1” zastępuje się wyrazami „w § 1 i 11” oraz wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcę”;
54)
w dziale drugim w rozdziale II w tytule oddziału 6 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcę”;
55)
w art. 56:
a)
dotychczasową treść oznacza się jako § 1, zaś w zdaniu drugim wyrazy „komisja odwoławcza do spraw pracy” zastępuje się wyrazami „sąd pracy”,
b)
po § 1 dodaje się § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
Przepisy art. 45 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
”
;
56)
w art. 57 skreśla się § 3;
57)
w art. 59 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcę”;
58)
w art. 60 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”;
59)
po art. 61 dodaje się oddział 6a w brzmieniu:
„
Oddział 6a
Uprawnienia pracodawcy w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia
Art. 611.
W razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia
na podstawie art. 55 § 11, pracodawcy przysługuje roszczenie o odszkodowanie. O odszkodowaniu orzeka sąd pracy.
Art. 612.
§ 1.
Odszkodowanie, o którym mowa w art. 611, przysługuje w wysokości wyrządzonej szkody, jednakże nie może ono przewyższać wynagrodzenia
pracownika za okres wypowiedzenia, a w przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej
na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy - wynagrodzenia za okres
2 tygodni.
§ 2.
W razie orzeczenia przez sąd pracy o odszkodowaniu, przepisu art. 55 § 3 nie stosuje
się.
”
;
60)
skreśla się art. 62;
61)
po art. 63 dodaje się art. 631 i 632 w brzmieniu:
„
Art. 631.
§ 1.
Z dniem śmierci pracownika stosunek pracy wygasa.
§ 2.
Prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą po śmierci pracownika, w równych częściach,
na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej
w myśl przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. W razie braku
takich osób prawa te wchodzą do spadku.
Art. 632.
§ 1.
Z dniem śmierci pracodawcy umowy o pracę z pracownikami wygasają, z zastrzeżeniem
przepisu § 3.
§ 2.
Pracownikowi, którego umowa o pracę wygasła z przyczyn określonych w § 1, przysługuje
odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a w przypadku zawarcia
umowy o pracę na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy - w wysokości
wynagrodzenia za okres 2 tygodni.
§ 3.
Przepis § 1 nie ma zastosowania w razie przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę
na zasadach określonych w art. 231.
”
;
62)
skreśla się art. 64 i 65;
63)
w art. 66:
a)
w § 1 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”,
b)
w § 2 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”;
64)
w art. 67 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„
W razie naruszenia przez pracodawcę przepisów niniejszego oddziału, pracownikowi przysługuje
prawo odwołania do sądu pracy.
”
;
65)
w art. 68:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Stosunek pracy nawiązuje się na podstawie powołania w przypadkach określonych w odrębnych
przepisach albo w przepisach wydanych na podstawie art. 298.
”
;
b)
skreśla się § 2;
66)
w art. 683 wyrazy „z innym zakładem pracy” zastępuje się wyrazami „z innym pracodawcą” oraz wyraz „zakład” zastępuje się wyrazem „pracodawcę”;
67)
w art. 71 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”;
68)
w art. 72 § 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
W razie naruszenia przepisów § 1-3, pracownikowi przysługuje prawo odwołania do sądu
pracy.
”
;
69)
w art. 74 wyrazy „do zakładu pracy” zastępuje się wyrazami „do pracy u pracodawcy”;
70)
w art. 77 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Stosunek pracy na podstawie spółdzielczej umowy o pracę reguluje ustawa - Prawo spółdzielcze,
a w zakresie nie uregulowanym odmiennie tą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy
Kodeksu pracy.
”
;
71)
w dziale trzecim dodaje się nowy rozdział I w brzmieniu:
„
Rozdział I
Ustalanie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą
Art. 771.
Warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą
ustalają układy zbiorowe pracy, zgodnie z przepisami działu jedenastego, z zastrzeżeniem
przepisów art. 772-774.
Art. 772.
§ 1.
Pracodawca zatrudniający co najmniej 5 pracowników, nie objętych zakładowym układem
zbiorowym pracy ani ponadzakładowym układem zbiorowym pracy odpowiadającym wymaganiom
określonym w § 3, ustala warunki wynagradzania za pracę w regulaminie wynagradzania.
§ 2.
W regulaminie wynagradzania, o którym mowa w § 1, pracodawca może ustalić także inne
świadczenia związane z pracą i zasady ich przyznawania.
§ 3.
Regulamin wynagradzania obowiązuje do czasu objęcia pracowników zakładowym układem
zbiorowym pracy lub ponadzakładowym układem zbiorowym pracy ustalającym warunki wynagradzania
za pracę oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą w zakresie i w sposób
umożliwiający określanie, na jego podstawie, indywidualnych warunków umów o pracę.
§ 4.
Regulamin wynagradzania ustala pracodawca. Jeżeli u danego pracodawcy działa zakładowa
organizacja związkowa, pracodawca uzgadnia z nią regulamin wynagradzania.
§ 5.
Do regulaminu wynagradzania stosuje się odpowiednio przepisy art. 239 § 3, art. 24112§ 2, art. 24113 oraz art. 24122.
§ 6.
Regulamin wynagradzania wchodzi w życie po upływie dwóch tygodni od dnia podania go
do wiadomości pracowników, w sposób przyjęty u danego pracodawcy.
Art. 773.
Zasady wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla
pracowników zatrudnionych w państwowych jednostkach sfery budżetowej, jeżeli nie są
oni objęci ponadzakładowym układem zbiorowym pracy, określi, w drodze rozporządzenia
- w zakresie nie zastrzeżonym w odrębnych przepisach do właściwości innych organów
- Minister Pracy i Polityki Socjalnej, na wniosek właściwego ministra.
Art. 774.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze zarządzenia:
1)
najniższe wynagrodzenie za pracę, przysługujące pracownikom zatrudnionym w pełnym
wymiarze czasu pracy, oraz przypadki, w których mimo niewykonywania pracy w takim
wymiarze pracownikowi przysługuje najniższe wynagrodzenie,
2)
zasady ustalania oraz wysokość należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży
służbowej.
”
;
72)
w dziale trzecim dotychczasowemu rozdziałowi I nadaje się oznaczenie „Rozdział Ia”;
73)
art. 78 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 78.
§ 1.
Wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi
wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało
ilość i jakość świadczonej pracy.
§ 2.
W celu określenia wynagrodzenia za pracę ustala się, w trybie przewidzianym w art.
771-773, wysokość oraz zasady przyznawania pracownikom stawek wynagrodzenia za pracę określonego
rodzaju lub na określonym stanowisku, a także innych (dodatkowych) składników wynagrodzenia,
jeżeli zostały one przewidziane z tytułu wykonywania określonej pracy.
”
;
74)
skreśla się art. 79;
75)
w art. 80 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:
„
Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas,
gdy przepisy prawa pracy tak stanowią.
”
;
76)
art. 81 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 81.
§ 1.
Pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a
doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające
z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli
taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania
- 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe
od najniższego wynagrodzenia określonego na podstawie art. 774 pkt 1.
§ 2.
Wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, przysługuje pracownikowi za czas niezawinionego
przez niego przestoju. Jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika, wynagrodzenie nie
przysługuje.
§ 3.
Pracodawca może na czas przestoju powierzyć pracownikowi inną odpowiednią pracę, za
której wykonanie przysługuje wynagrodzenie przewidziane za tę pracę, nie niższe jednak
od wynagrodzenia ustalonego zgodnie z § 1. Jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika,
przysługuje wyłącznie wynagrodzenie przewidziane za wykonaną pracę.
§ 4.
Wynagrodzenie za czas przestoju spowodowanego warunkami atmosferycznymi przysługuje
pracownikowi zatrudnionemu przy pracach uzależnionych od tych warunków, jeżeli przepisy
prawa pracy tak stanowią. W razie powierzenia pracownikowi na czas takiego przestoju
innej pracy, przysługuje mu wynagrodzenie przewidziane za wykonaną pracę, chyba że
przepisy prawa pracy przewidują stosowanie zasad określonych w § 3.
”
;
77)
w art. 83 w § 2 w zdaniu pierwszym skreśla się wyrazy „oraz doświadczeń przodujących pracowników”, zaś w zdaniu drugim wyraz „powinny” zastępuje się wyrazem „mogą”;
78)
art. 85 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 85.
§ 1.
Wypłaty wynagrodzenia za pracę dokonuje się co najmniej raz w miesiącu, w stałym i
ustalonym z góry terminie, z wyjątkiem tych składników wynagrodzenia, które przysługują
za okresy dłuższe niż jeden miesiąc.
§ 2.
Wynagrodzenie za pracę płatne miesięcznie wypłaca się z dołu, najpóźniej w ostatnim
dniu miesiąca, chyba że przepisy regulujące w sposób szczególny niektóre prawa i obowiązki
określonej kategorii pracowników stanowią inaczej.
§ 3.
Jeżeli ustalony dzień wypłaty wynagrodzenia za pracę jest dniem wolnym od pracy, wynagrodzenie
wypłaca się w dniu poprzednim.
§ 4.
Jeżeli wysokość wynagrodzenia pracownika zależy od ilości wykonanej pracy, w terminie
określonym w § 2 lub § 3 pracownikowi wypłaca się zaliczkę na wynagrodzenie, a po
ustaleniu pełnego wynagrodzenia - niezwłocznie pozostałą kwotę wynagrodzenia.
§ 5.
Składniki wynagrodzenia za pracę przysługujące pracownikowi za okresy dłuższe niż
jeden miesiąc wypłaca się z dołu w terminach określonych w przepisach prawa pracy.
§ 6.
Pracodawca, na żądanie pracownika, jest obowiązany udostępnić do wglądu dokumenty,
na których podstawie zostało obliczone jego wynagrodzenie.
”
;
79)
art. 86 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 86.
§ 1.
Pracodawca jest obowiązany wypłacać wynagrodzenie w miejscu, terminie i czasie określonych
w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy.
§ 2.
Wypłaty wynagrodzenia dokonuje się w formie pieniężnej; częściowe spełnienie wynagrodzenia
w innej formie niż pieniężna jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy przewidują to ustawowe
przepisy prawa pracy lub układ zbiorowy pracy.
§ 3.
Obowiązek wypłacenia wynagrodzenia może być spełniony w inny sposób niż do rąk pracownika,
za jego uprzednią zgodą wyrażoną na piśmie.
”
;
80)
w art. 87:
a)
w § 1 wyrazy „po odliczeniu podatków należnych od wynagrodzenia oraz składki na cele emerytalne” zastępuje się wyrazami „po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych”,
b)
§ 5 otrzymuje brzmienie:
„
§ 5.
Nagroda z zakładowego funduszu nagród oraz należności przysługujące pracownikom z
tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej podlegają egzekucji na zaspokojenie
świadczeń alimentacyjnych do pełnej wysokości.
”
,
c)
w § 6 skreśla się wyrazy „po porozumieniu z ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową”;
81)
w art. 88:
a)
w § 1 wyrazy „uspołeczniony zakład pracy dokonuje” zastępuje się wyrazami „pracodawca może dokonywać”,
b)
w § 2 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”;
82)
skreśla się art. 89;
83)
w art. 90 wyrazy „w art. 87-89” zastępuje się wyrazami „w art. 87 i 88”;
84)
w art. 91 skreśla się zdanie drugie;
85)
w art. 92 w § 1 w pkt 1 wyrazy „chyba że w danym zakładzie pracy wprowadzono wyższe wynagrodzenie z tego tytułu” zastępuje się wyrazami „chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie
z tego tytułu”;
86)
w dziale trzecim po rozdziale III dodaje się rozdział IIIa w brzmieniu:
„
Rozdział IIIa
Odprawa rentowa lub emerytalna
Art. 921.
§ 1.
Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty inwalidzkiej lub emerytury,
którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje
odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.
§ 2.
Pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa.
”
;
87)
art. 93 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 93.
§ 1.
W razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania
po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, rodzinie
przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna.
§ 2.
Wysokość odprawy, o której mowa w § 1, jest uzależniona od okresu zatrudnienia pracownika
u danego pracodawcy i wynosi:
1)
jednomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat,
2)
trzymiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat,
3)
sześciomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 15 lat.
§ 3.
Przepis art. 36 § 11 stosuje się odpowiednio.
§ 4.
Odprawa pośmiertna przysługuje następującym członkom rodziny pracownika:
1)
małżonkowi,
2)
innym członkom rodziny spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej
w myśl przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
§ 5.
Odprawę pośmiertną dzieli się w częściach równych pomiędzy wszystkich uprawnionych
członków rodziny.
§ 6.
Jeżeli po zmarłym pracowniku pozostał tylko jeden członek rodziny uprawniony do odprawy
pośmiertnej, przysługuje mu odprawa w wysokości połowy odpowiedniej kwoty określonej
w § 2.
§ 7.
Odprawa pośmiertna nie przysługuje, jeżeli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie
i rodzinie, o której mowa w § 4, przysługuje z tego tytułu od zakładu ubezpieczeń
odszkodowanie w wysokości co najmniej równej tej odprawie.
”
;
88)
w tytule działu czwartego wyrazy „zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”;
89)
w tytule rozdziału I w dziale czwartym wyrazy „zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”;
90)
w art. 94:
a)
na początku zdania wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”,
b)
skreśla się pkt 3,
c)
pkt 8 otrzymuje brzmienie:
„
8)
zaspokajać w miarę posiadanych środków socjalne potrzeby pracowników,
”
d)
w pkt 10 wyrazy „w zakładzie” zastępuje się wyrazami „w zakładzie pracy”;
91)
skreśla się art. 95 i 96;
92)
w art. 97:
a)
w § 1 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca” oraz dodaje zdanie drugie w brzmieniu:
„
Wydanie świadectwa pracy nie może być uzależnione od uprzedniego rozliczenia się pracownika
z pracodawcą.
”
,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
W świadectwie pracy należy podać informacje dotyczące okresu i rodzaju wykonywanej
pracy, zajmowanych stanowisk, trybu rozwiązania albo okoliczności wygaśnięcia stosunku
pracy, a także inne informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień
z ubezpieczenia społecznego. Ponadto w świadectwie pracy zamieszcza się wzmiankę o
zajęciu wynagrodzenia za pracę w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. Na żądanie
pracownika w świadectwie pracy należy podać także informację o wysokości i składnikach
wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach.
”
,
c)
w § 21 wyrazy „kierownika zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”,
d)
po § 21 dodaje się § 3 i 4 w brzmieniu:
„
§ 3.
Jeżeli z orzeczenia sądu pracy wynika, że rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę
bez wypowiedzenia z jego winy nastąpiło z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu w
tym trybie umów o pracę, pracodawca jest obowiązany zamieścić w świadectwie pracy
informację, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez
pracodawcę.
§ 4.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółową
treść świadectwa pracy oraz sposób i tryb jego wydawania i prostowania.
”
;
93)
skreśla się art. 98;
94)
w art. 99:
a)
w § 1 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcę” oraz skreśla wyrazy „albo opinii”,
b)
w § 4 skreśla się wyrazy „lub niewłaściwej opinii” oraz wyrazy „lub opinii”;
95)
art. 100 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 100.
§ 1.
Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się
do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami
prawa lub umową o pracę.
§ 2.
Pracownik jest obowiązany w szczególności:
1)
przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy,
2)
przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku,
3)
przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów
przeciwpożarowych,
4)
dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje,
których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę,
5)
przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach,
6)
przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.
”
;
96)
w dziale czwartym po rozdziale II dodaje się rozdział IIa w brzmieniu:
„
Rozdział IIa
Zakaz konkurencji
Art. 1011.
§ 1.
W zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności
konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub
na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność (zakaz konkurencji).
§ 2.
Pracodawca, który poniósł szkodę wskutek naruszenia przez pracownika zakazu konkurencji
przewidzianego w umowie, może dochodzić od pracownika wyrównania tej szkody na zasadach
określonych w przepisach rozdziału I w dziale piątym.
Art. 1012.
§ 1.
Przepis art. 1011§ 1 stosuje się odpowiednio, gdy pracodawca i pracownik mający dostęp do szczególnie
ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, zawierają
umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. W umowie określa się także
okres obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi
od pracodawcy, z zastrzeżeniem przepisów § 2 i 3.
§ 2.
Zakaz konkurencji, o którym mowa w § 1, przestaje obowiązywać przed upływem terminu,
na jaki została zawarta umowa przewidziana w tym przepisie, w razie ustania przyczyn
uzasadniających taki zakaz lub niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty
odszkodowania.
§ 3.
Odszkodowanie, o którym mowa w § 1, nie może być niższe od 25% wynagrodzenia otrzymanego
przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi
obowiązywania zakazu konkurencji; odszkodowanie może być wypłacane w miesięcznych
ratach. W razie sporu o odszkodowaniu orzeka sąd pracy.
Art. 1013.
Umowy, o których mowa w art. 1011§ 1 i w art. 1012§ 1, wymagają pod rygorem nieważności formy pisemnej.
Art. 1014.
Przepisy rozdziału nie naruszają zakazu konkurencji przewidzianego w odrębnych przepisach.
”
;
97)
art. 102 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 102.
Kwalifikacje zawodowe pracowników wymagane do wykonywania pracy określonego rodzaju
lub na określonym stanowisku mogą być ustalane w przepisach prawa pracy przewidzianych
w art. 771-773, w zakresie nie uregulowanym w przepisach szczególnych.
”
;
98)
art. 103 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 103.
W zakresie i na warunkach ustalonych, w drodze rozporządzenia, przez Ministra Edukacji
Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej pracodawca ułatwia pracownikom
podnoszenie kwalifikacji zawodowych.
”
;
99)
rozdział IV w dziale czwartym otrzymuje brzmienie:
„
Rozdział IV
Regulamin pracy
Art. 104.
§ 1.
Regulamin pracy ustala organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym
prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników.
§ 2.
Regulaminu pracy nie wprowadza się, jeżeli w zakresie przewidzianym w § 1 obowiązują
postanowienia układu zbiorowego pracy lub gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 5 pracowników.
Art. 1041.
§ 1.
Regulamin pracy, określając prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników związane z
porządkiem w zakładzie pracy, powinien ustalać w szczególności:
1)
organizację pracy, warunki przebywania na terenie zakładu pracy w czasie pracy i po
jej zakończeniu, wyposażenie pracowników w narzędzia i materiały, a także w odzież
i obuwie robocze oraz w środki ochrony indywidualnej i higieny osobistej,
2)
systemy i rozkłady czasu pracy,
3)
terminy dodatkowych dni wolnych od pracy,
4)
porę nocną,
5)
termin, miejsce i czas wypłaty wynagrodzenia,
6)
wykazy prac wzbronionych pracownikom młodocianym oraz kobietom,
7)
rodzaje prac i wykaz stanowisk pracy dozwolonych pracownikom młodocianym w celu odbywania
przygotowania zawodowego,
8)
obowiązki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej,
w tym także sposób informowania pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z
wykonywaną pracą,
9)
przyjęty u danego pracodawcy sposób potwierdzania przez pracowników przybycia i obecności
w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy.
§ 2.
Regulamin pracy powinien zawierać informacje o karach stosowanych zgodnie z art. 108
z tytułu odpowiedzialności porządkowej pracowników.
Art. 1042.
§ 1.
Regulamin pracy ustala pracodawca w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową.
§ 2.
W razie nieuzgodnienia treści regulaminu pracy z zakładową organizacją związkową w
ustalonym przez strony terminie, a także w przypadku, gdy u danego pracodawcy nie
działa zakładowa organizacja związkowa, regulamin pracy ustala pracodawca.
Art. 1043.
§ 1.
Regulamin pracy wchodzi w życie po upływie 2 tygodni od dnia podania go do wiadomości
pracowników, w sposób przyjęty u danego pracodawcy.
§ 2.
Pracodawca jest obowiązany zapoznać pracownika z treścią regulaminu pracy przed rozpoczęciem
przez niego pracy.
”
;
100)
skreśla się art. 106;
101)
w art. 107 w § 1 wyrazy „kierownik zakładu pracy po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej” zastępuje się wyrazami „pracodawca po zasięgnięciu opinii reprezentującej pracownika zakładowej organizacji
związkowej”;
102)
tytuł rozdziału VI w dziale czwartym otrzymuje brzmienie:
„
Odpowiedzialność porządkowa pracowników
”
;
103)
w art. 108:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonego porządku, regulaminu pracy, przepisów
bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych pracodawca może stosować:
1)
karę upomnienia,
2)
karę nagany.
”
,
b)
w § 2 skreśla się wyrazy „uspołecznionego zakładu pracy”, zaś wyrazy „stosuje się również” zastępuje się wyrazami „pracodawca może również stosować”,
c)
w § 4 skreśla się wyrazy „zakładu pracy”;
104)
art. 110 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 110.
O zastosowanej karze pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie, wskazując rodzaj
naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika tego
naruszenia oraz informując go o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia.
Odpis zawiadomienia składa się do akt osobowych pracownika.
”
;
105)
w art. 111 skreśla się oznaczenie § 1 oraz skreśla się § 2;
106)
art. 112 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 112.
§ 1.
Jeżeli zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, pracownik może w
ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu wnieść sprzeciw. O uwzględnieniu lub
odrzuceniu sprzeciwu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej
pracownika zakładowej organizacji związkowej. Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni
od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z uwzględnieniem sprzeciwu.
§ 2.
Pracownik, który wniósł sprzeciw, może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu
tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary.
§ 3.
W razie uwzględnienia sprzeciwu wobec zastosowanej kary pieniężnej lub uchylenia tej
kary przez sąd pracy, pracodawca jest obowiązany zwrócić pracownikowi równowartość
kwoty tej kary.
”
;
107)
art. 113 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 113.
§ 1.
Karę uważa się za niebyłą, a odpis zawiadomienia o ukaraniu usuwa z akt osobowych
pracownika po roku nienagannej pracy. Pracodawca może, z własnej inicjatywy lub na
wniosek reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, uznać karę za
niebyłą przed upływem tego terminu.
§ 2.
Przepis § 1 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio w razie uwzględnienia sprzeciwu
przez pracodawcę albo wydania przez sąd pracy orzeczenia o uchyleniu kary.
”
;
108)
po art. 113 dodaje się art. 1131 w brzmieniu:
„
Art. 1131.
Pracownik, wobec którego zastosowano karę przewidzianą w art. 108, nie może być pozbawiony
dodatkowo tych uprawnień wynikających z przepisów prawa pracy, które są uzależnione
od nienaruszenia obowiązków pracowniczych w zakresie uzasadniającym odpowiedzialność
porządkową.
”
;
109)
w tytule rozdziału I w dziale piątym wyrazy „zakładowi pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”;
110)
w art. 114 wyrazy „zakładowi pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”;
111)
w art. 115 wyraz „zakładu” zastępuje się wyrazami „poniesionej przez pracodawcę”;
112)
w art. 116 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”;
113)
w art. 117:
a)
w § 1 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”,
b)
w § 2 wyraz „zakładu” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”,
c)
skreśla się § 3;
114)
art. 119 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 119.
Odszkodowanie ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono przewyższać
kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia
szkody.
”
;
115)
w art. 120:
a)
w § 1 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”,
b)
w § 2 wyrazy „zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”;
116)
w art. 121:
a)
w § 1 wyrazy „zakładem pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcą” oraz skreśla się wyrazy „najwyżej jednak o jedną trzecią”,
b)
w § 2 wyraz „sąd” zastępuje się wyrazami „sąd pracy” oraz skreśla się wyrazy „, najwyżej jednak o jedną piątą”;
117)
po art. 121 dodaje się art. 1211 w brzmieniu:
„
Art. 1211.
§ 1.
W razie niewykonania ugody przez pracownika, podlega ona wykonaniu w trybie przepisów
Kodeksu postępowania cywilnego, po nadaniu jej klauzuli wykonalności przez sąd pracy.
§ 2.
Sąd pracy odmówi nadania klauzuli wykonalności ugodzie, jeżeli ustali, że jest ona
sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
”
;
118)
w art. 122 skreśla się wyrazy „dopuścił się zagarnięcia mienia społecznego albo w inny sposób”;
119)
w art. 124:
a)
w § 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej
oraz odzież i obuwie robocze,
”
b)
w § 3 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcę”;
120)
w art. 125 w § 1:
a)
w zdaniu pierwszym skreśla się wyrazy „zakładu pracy”,
b)
w zdaniu drugim wyrazy „zawarta przez pracowników z zakładem pracy” zastępuje się wyrazami „zawarta na piśmie przez pracowników z pracodawcą”;
121)
w art. 126:
a)
w § 1 skreśla się wyrazy „po porozumieniu z ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową”,
b)
w § 2 wyrazy „W tym samym trybie Rada Ministrów,” zastępuje się wyrazami „Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia,”;
122)
w art. 127 po wyrazie „121” dodaje się wyrazy „, 1211”;
123)
w art. 128 wyrazy „zakładu pracy w zakładzie” zastępuje się wyrazami „pracodawcy w zakładzie pracy”;
124)
art. 129 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 129.
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 42 godzin na tydzień
w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie przekraczającym 3 miesięcy, z zastrzeżeniem
przepisów art. 1292, 1294 i art. 132 § 2 i 4.
”
;
125)
po art. 129 dodaje się art. 1291-12911 w brzmieniu:
„
Art. 1291.
§ 1.
Przy wprowadzaniu rozkładów czasu pracy, o którym mowa w art. 129, uwzględnia się
39 dodatkowych dni wolnych od pracy w roku kalendarzowym, przy czym w każdym okresie
obejmującym kolejne trzy miesiące liczba tych dni nie może być mniejsza niż 9.
§ 2.
Praca w granicach nie przekraczających 8 godzin na dobę i przeciętnie 42 godzin na
tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych.
§ 3.
W razie rozwiązania umowy o pracę przed upływem okresu rozliczeniowego, pracownikowi
przysługuje prawo do dodatkowego wynagrodzenia, obliczonego jak za pracę w godzinach
nadliczbowych - przy odpowiednim stosowaniu przepisu § 2 - za czas przepracowany od
początku okresu rozliczeniowego do dnia rozwiązania umowy o pracę.
Art. 1292.
Przy wprowadzaniu rozkładów czasu pracy obejmujących większą liczbę dodatkowych dni
wolnych od pracy niż określona w art. 1291§ 1, nie przekraczającą jednak 52, dobowy wymiar czasu pracy może być podwyższony
do 9 godzin.
Art. 1293.
§ 1.
W razie niewykorzystania przez pracownika dodatkowego dnia wolnego od pracy, o którym
mowa w art. 1291§ 1 i w art. 1292, nie przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy ani dodatkowe wynagrodzenie.
§ 2.
Pracownikowi, który na polecenie pracodawcy wykonywał pracę w dniu dla niego dodatkowo
wolnym od pracy, o którym mowa w art. 1291§ 1 i w art. 1292, przysługuje w zamian dzień wolny w innym terminie. Dni wolne z tego tytułu, na wniosek
pracownika lub za jego zgodą, mogą być udzielone także po upływie okresu rozliczeniowego,
najpóźniej do końca następnego okresu rozliczeniowego.
§ 3.
W razie niewykorzystania dnia wolnego od pracy, należnego zgodnie z § 2, pracownikowi
przysługuje dzień wolny w innym wyznaczonym w tym celu terminie, a w przypadku nieudzielenia
dnia wolnego - wynagrodzenie z dodatkiem określonym w art. 134, przewidzianym za pracę
w święto.
Art. 1294.
§ 1.
Jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją, mogą być stosowane
rozkłady czasu pracy, w których jest dopuszczalne przedłużenie wymiaru czasu pracy
do 12 godzin na dobę, a w stosunku do kierowców w transporcie samochodowym i w komunikacji
samochodowej - do 10 godzin na dobę. W tych rozkładach czas pracy nie może przekraczać
przeciętnie 42 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym.
§ 2.
Okres rozliczeniowy nie może być dłuższy niż jeden miesiąc. W szczególnie uzasadnionych
przypadkach, po wyrażeniu na to zgody przez zakładową organizację związkową, a jeżeli
taka organizacja nie działa u danego pracodawcy - po uprzednim zawiadomieniu właściwego
inspektora pracy - okres rozliczeniowy może być przedłużony, nie więcej jednak niż
do trzech miesięcy.
§ 3.
W trybie określonym w § 2 zdanie drugie, okres rozliczeniowy - przy pracach uzależnionych
od pory roku lub warunków atmosferycznych - może być przedłużony do sześciu miesięcy.
Art. 1295.
W rozkładach czasu pracy, o którym mowa w art. 1292 i 1294, wymiar czasu pracy:
1)
pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia
najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia,
2)
pracownic w ciąży,
3)
pracownic opiekujących się dzieckiem do lat 4, bez ich zgody
- nie może przekraczać 8 godzin na dobę. Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia
za czas nie przepracowany w związku ze zmniejszeniem z tego powodu wymiaru jego czasu
pracy.
Art. 1296.
§ 1.
Do kierowców w transporcie samochodowym i w komunikacji samochodowej może być stosowany,
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, przerywany czas pracy według z góry ustalonego
rozkładu, przewidującego nie więcej niż jedną przerwę w pracy w ciągu doby, trwającą
nie dłużej niż 6 godzin.
§ 2.
Przerwy, o której mowa w § 1, nie wlicza się do czasu pracy, jednakże za czas tej
przerwy pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia
należnego za czas przestoju.
Art. 1297.
Sposób wprowadzania i terminy dodatkowych dni wolnych od pracy, o których mowa w art.
1291§ 1 i w art. 1292, oraz ustalania rozkładów czasu pracy, o którym mowa w art. 1292, 1294 i 1296- określa się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy.
Art. 1298.
§ 1.
W przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy i jej organizacją, czas pracy pracowników
może być określony wymiarem ich zadań. Zadania tych pracowników powinny być ustalone
w taki sposób, aby pracownicy mogli je wykonać w ramach norm czasu pracy określonych
w art. 129.
§ 2.
Czas pracy, o którym mowa w § 1, wprowadza się w trybie przewidzianym w art. 1297 lub na podstawie umowy o pracę.
Art. 1299.
Wymiar czasu pracy, wynikający z norm określonych w art. 129, ulega obniżeniu w okresie
rozliczeniowym o liczbę godzin usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy,
przypadającą do przepracowania w okresie tej nieobecności, zgodnie z przyjętym rozkładem
czasu pracy.
Art. 12910.
Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin, pracodawca jest obowiązany
wprowadzić przerwę w pracy trwającą 15 minut, którą wlicza się do czasu pracy.
Art. 12911.
Pracodawca jest obowiązany prowadzić ewidencję czasu pracy, z uwzględnieniem pracy
w godzinach nadliczbowych. Pracodawca udostępnia tę ewidencję pracownikowi, na jego
żądanie.
”
;
126)
art. 130 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 130.
§ 1.
Skrócenie czasu pracy poniżej norm określonych w art. 129 dla pracowników zatrudnionych
w warunkach szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia może polegać
na ustanowieniu przerw w pracy wliczanych do czasu pracy albo na obniżeniu tych norm.
§ 2.
Wykaz stanowisk pracy objętych skróconym czasem pracy, zgodnie z § 1 - na czas trwania
warunków szczególnie uciążliwych lub - szczególnie szkodliwych dla zdrowia - określa
się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy.
”
;
127)
skreśla się art. 131;
128)
w art. 132:
a)
w § 2 skreśla się ostatnie zdanie,
b)
§ 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
W ruchu ciągłym, jak również w innych uzasadnionych przypadkach, może być stosowana
czterobrygadowa lub podobna organizacja pracy, w której czas pracy nie przekracza
8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym,
nie dłuższym niż 4 miesiące.
”
,
c)
po § 4 dodaje się § 5 w brzmieniu:
„
§ 5.
W przypadku wymienionym w § 2 przepisy art. 1291§ 2 i 3 oraz art. 1295 stosuje się odpowiednio, a w przypadku wymienionym w § 4 stosuje się odpowiednio
przepisy art. 1291§ 2 i 3.
”
;
129)
w art. 133:
a)
w § 1 w pkt 2 wyrazy „zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Liczba godzin nadliczbowych przepracowanych w związku z okolicznościami określonymi
w § 1 pkt 2 nie może przekroczyć dla poszczególnego pracownika 4 godzin na dobę i
150 godzin w roku kalendarzowym.
”
,
c)
skreśla się § 3;
130)
po art. 133 dodaje się art. 1331 w brzmieniu:
„
Art. 1331.
Przepisu art. 133 § 1 pkt 2 nie stosuje się do pracowników zatrudnionych na stanowiskach
pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń
czynników szkodliwych dla zdrowia.
”
;
131)
w art. 134:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek
w wysokości:
1)
50% wynagrodzenia - za pracę w dwóch pierwszych godzinach nadliczbowych na dobę,
2)
100% wynagrodzenia -za pracę w dalszych godzinach nadliczbowych oraz w godzinach nadliczbowych
przypadających w nocy, niedziele lub w święta.
”
,
b)
po § 1 dodaje się § 11 i 12 w brzmieniu:
„
§ 11.
Dodatek, o którym mowa w § 1, przysługuje także za każdą godzinę pracy przekraczającą
przeciętną tygodniową normę czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.
§ 12.
Wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatków, o których mowa w § 1 i § 11, obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego
stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony
przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia.
”
,
c)
w § 2 ostatnie zdanie otrzymuje brzmienie:
„
Dotyczy to także pracy w święto.
”
,
d)
po § 2 dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
W stosunku do pracowników wykonujących stale pracę poza zakładem pracy dodatek, o
którym mowa w § 1, może być zastąpiony ryczałtem, którego wysokość odpowiada przewidywanemu
wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych.
”
;
132)
art. 135 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 135.
§ 1.
Pracownicy zarządzający, w imieniu pracodawcy, zakładem pracy, główni księgowi i kierownicy
wyodrębnianych komórek organizacyjnych zakładu pracy, a także zastępcy tych osób,
wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do
oddzielnego wynagrodzenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.
§ 2.
Pracownikom, o których mowa w § 1, z wyłączeniem pracowników zarządzających, w imieniu
pracodawcy, zakładem pracy, przysługuje jednak prawo do oddzielnego wynagrodzenia
z tytułu pracy wykonanej na polecenie pracodawcy w godzinach nadliczbowych przypadających
w niedzielę, święto lub w dodatkowym dniu wolnym od pracy, jeżeli za pracę w tym dniu
nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.
”
;
133)
art. 136 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 136.
Do pracowników, których czas pracy został określony wymiarem ich zadań, nie stosuje
się art. 134.
”
;
134)
w art. 137:
a)
w § 1 skreśla się drugie zdanie,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Pracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej przysługuje dodatkowe wynagrodzenie
za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej
z najniższego wynagrodzenia, określonego na podstawie art. 774 pkt 1.
”
;
135)
art. 138 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 138.
§ 1.
Niedziele oraz święta określone odrębnymi przepisami są dniami wolnymi ad pracy.
§ 2.
Za pracę w niedzielę oraz w święto uważa się pracę wykonywaną pomiędzy godziną 6 w
tym dniu a godziną 6 następnego dnia, chyba że u danego pracodawcy została ustalona
inna godzina.
”
;
136)
art. 139 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 139.
Praca w niedzielę oraz w święto jest dozwolona:
1)
w przypadkach określonych w art. 133 § 1 pkt 1,
2)
w ruchu ciągłym,
3)
w czterobrygadowej lub podobnej organizacji pracy,
4)
w grupowej organizacji pracy,
5)
przy niezbędnych remontach,
6)
w transporcie i w komunikacji,
7)
w zakładowych strażach pożarnych,
8)
przy pilnowaniu mienia,
9)
w rolnictwie i w hodowli,
10)
przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne
potrzeby ludności, w szczególności w:
a)
placówkach handlowych,
b)
zakładach świadczących usługi dla ludności,
c)
gastronomii,
d)
zakładach hotelarskich,
e)
zakładach komunalnych,
f)
zakładach opieki zdrowotnej,
g)
domach pomocy społecznej,
h)
zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku.
”
;
137)
w art. 140:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Pracownikowi zatrudnionemu w niedzielę pracodawca jest obowiązany zapewnić inny dzień
wolny od pracy w tygodniu. Pracodawca może udzielić dnia wolnego w zamian za pracę
w święto.
”
,
b)
w § 2 na końcu kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje wyrazy „a także w grupowej organizacji pracy.”;
138)
skreśla się art. 141;
139)
w art. 142 skreśla się wyrazy „w drodze regulaminów pracy,”;
140)
w art. 143 wyrazy „kierownik zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”;
141)
w art. 144;
a)
w § 1 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcę”,
b)
w § 2 w zdaniu pierwszym dodaje się na końcu wyrazy „, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia
nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia”;
142)
skreśla się art. 145;
143)
w dziale szóstym skreśla się rozdział VI;
144)
art. 153 i 154 otrzymują brzmienie:
„
Art. 153.1 orzeczenie
§ 1.
Pracownik uzyskuje prawo do pierwszego urlopu z upływem 6 miesięcy pracy, w wymiarze
połowy wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.
§ 2.
Prawo do urlopu w pełnym wymiarze pracownik nabywa z upływem roku pracy. Do tego urlopu
wlicza się urlop, o którym mowa w § 1.
§ 3.
Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.
Art. 154.
§ 1.
Wymiar urlopu wynosi:
1)
18 dni roboczych - po roku pracy,
2)
20 dni roboczych - po 6 latach pracy,
3)
26 dni roboczych - po 10 latach pracy.
§ 2.
Za dni robocze uważa się wszystkie dni, z wyjątkiem niedziel oraz świąt określonych
w odrębnych przepisach.
§ 3.
Dodatkowych dni wolnych od pracy, o których mowa w art. 1291§ 1 i art. 1292, nie wlicza się do urlopu.
”
;
145)
po art. 154 dodaje się art. 1541 w brzmieniu:
„
Art. 1541.
Do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu i wymiar urlopu, wlicza
się okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób
ustania stosunku pracy.
”
;
146)
po art. 155 dodaje się art. 1551-1553 w brzmieniu:
„
Art. 1551.
§ 1.
W roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem uprawnionym do
urlopu, pracownikowi przysługuje urlop:
1)
u dotychczasowego pracodawcy - w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego
u tego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy, chyba że przed ustaniem tego stosunku
pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub wyższym wymiarze,
2)
u kolejnego pracodawcy - w wymiarze:
a)
proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego - w razie
zatrudnienia pracownika na czas nieokreślony,
b)
proporcjonalnym do okresu zatrudnienia - w razie zatrudnienia pracownika na czas określony
lub na czas wykonania określonej pracy, który kończy się przed upływem danego roku
kalendarzowego, z zastrzeżeniem przepisów § 2 i 3.
§ 2.
Pracownikowi, który przed ustaniem stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego wykorzystał
urlop w wymiarze wyższym niż wynikający z § 1 pkt 1, przysługuje u kolejnego pracodawcy
urlop w odpowiednio niższym wymiarze; łączny wymiar urlopu w roku kalendarzowym nie
może być jednak niższy niż wynikający z okresu przepracowanego w tym roku u wszystkich
pracodawców.
§ 3.
Pracownikowi, który do dnia ustania stosunku pracy nie przepracował okresu przewidzianego
do nabycia prawa do pierwszego urlopu, przysługuje ten urlop u pracodawcy, u którego
upływa wymagany okres zatrudnienia, liczony łącznie u dotychczasowego i kolejnego
pracodawcy.
Art. 1552.
§ 1.
Przepis art. 1551§ 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika powracającego w ciągu roku kalendarzowego
do pracy u dotychczasowego pracodawcy po trwającym co najmniej jeden miesiąc urlopie
bezpłatnym lub innym okresie niewykonywania pracy, w ciągu którego pracownik nie nabywa
prawa do urlopu.
§ 2.
Jeżeli urlop bezpłatny lub okres niewykonywania pracy, o których mowa w § 1, przypadają
po nabyciu przez pracownika prawa do urlopu w danym roku kalendarzowym, wymiar tego
urlopu ulega proporcjonalnemu obniżeniu, chyba że przed ich rozpoczęciem pracownik
wykorzystał urlop w przysługującym mu lub wyższym wymiarze.
Art. 1553.
Przy ustalaniu wymiaru urlopu na podstawie przepisów art. 1551 i 1552 niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia; urlop należny pracownikowi
w danym roku kalendarzowym nie może jednak przekroczyć wymiaru wynikającego z przepisu
art. 154 § 1.
”
,
147)
skreśla się art. 156 i 157;
148)
art. 159 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 159.
§ 1.
Pracownik zatrudniony przy pracy sezonowej uzyskuje prawo do urlopu w wymiarze 1,5
dnia za każdy przepracowany miesiąc.
§ 2.
Urlop przewidziany w § 1 wlicza się do urlopu należnego pracownikowi w danym roku
kalendarzowym z tytułu pracy niesezonowej.
”
;
149)
skreśla się art. 160;
150)
w art. 161 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”;
151)
w art. 162 w zdaniu drugim liczbę „10” zastępuje się liczbą „14”;
152)
w art. 163:
a)
w § 1 w zdaniu drugim wyrazy „kierownik zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”,
b)
w § 2 wyrazy „w zakładzie pracy” zastępuje się wyrazami „u danego pracodawcy” oraz skreśla się zdanie drugie,
c)
w § 3 wyrazy „należy udzielić” zastępuje się wyrazami „udziela się”;
153)
w art. 164 w § 2 wyraz „zakładu” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”;
154)
w art. 165 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”;
155)
w art. 166 skreśla się wyrazy „trwającej co najmniej 3 dni w czasie urlopu”, a wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”;
156)
w art. 167 w § 1 i 2 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”;
157)
skreśla się art. 169 i 170;
158)
w art. 171 w § 2 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”;
159)
art. 173 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 173.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
zasady udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas
urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.
”
;
160)
w art. 174 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Na pisemny wniosek pracownika pracodawca może udzielić mu urlopu bezpłatnego.
”
;
161)
art. 1741 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 1741.
§ 1.
Za zgodą pracownika, wyrażoną na piśmie, pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu
bezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym
w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami.
§ 2.
Okres urlopu bezpłatnego, o którym mowa w § 1, wlicza się do okresu pracy, od którego
zależą uprawnienia pracownicze u dotychczasowego pracodawcy.
”
;
162)
skreśla się art. 175;
163)
art. 176 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 176.
Nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla
zdrowia. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wykaz tych prac.
”
;
164)
w art. 177:
a)
w § 1 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”, a wyrazy „zakładowa organizacja związkowa” zastępuje się wyrazami „reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa”,
b)
w § 2 dodaje się na końcu wyrazy „nie przekraczającym jednego miesiąca”,
c)
w § 3 po wyrazach „na czas wykonania określonej pracy” dodaje się wyrazy „albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc”,
d)
§ 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży lub urlopu
macierzyńskiego może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.
Pracodawca jest obowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją
związkową termin rozwiązania umowy o pracę. W razie niemożności zapewnienia w tym
okresie innego zatrudnienia, pracownicy przysługują świadczenia określone w odrębnych
przepisach. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia, od
którego zależą uprawnienia pracownicze.
”
;
165)
w art. 178 w § 2 wyrazy „jednego roku” zastępuje się wyrazami „czterech lat”;
166)
w art. 179:
a)
w § 1:
-
-na początku zdania wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”,
-
-w pkt 2 wyrazy „stwierdzenia przez zakład społecznej służby zdrowia” zastępuje się wyrazami „przedłożenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego”,
b)
w § 3 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”,
c)
§ 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb
wydawania orzeczeń lekarskich dotyczących konieczności przenoszenia kobiet w ciąży
do innej pracy w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2.
”
;
167)
w art. 184 wyrazy „zasiłek połogowy” zastępuje się wyrazami „zasiłek macierzyński”;
168)
w art. 185 w § 2 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”;
169)
art. 186 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 186.1 orzeczenie
§ 1.
Na wniosek pracownicy pracodawca jest obowiązany udzielić jej urlopu wychowawczego
w celu sprawowania opieki nad dzieckiem.
§ 2.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady udzielania urlopu
wychowawczego oraz prawa i obowiązki związane z tym urlopem.
”
;
170)
art. 188 i 189 otrzymują brzmienie:
„
Art. 188.
Pracownicy wychowującej przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w
ciągu roku zwolnienie od pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
Art. 189.
Prawo do zasiłku za czas nieobecności w pracy z powodu konieczności sprawowania osobistej
opieki nad dzieckiem regulują odrębne przepisy.
”
;
171)
po art. 189 dodaje się art. 1891 w brzmieniu:
„
Art. 1891.
§ 1.
Przepisy art. 1295 pkt 3, art. 178 § 2, art. 186 i 188 stosuje się także do pracownika, z tym że jeżeli
oboje rodzice lub opiekunowie są zatrudnieni, z uprawnień określonych w tych przepisach
może korzystać jedno z nich.
§ 2.
Przepis art. 180 § 2 i art. 183 stosuje się także do pracownicy, która przyjęła dziecko
na wychowanie jako rodzina zastępcza.
”
;
172)
w art. 191:
a)
w § 3 skreśla się wyrazy „po porozumieniu z ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową”,
b)
w § 4 wyrazy „określą właściwi ministrowie w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej
oraz po porozumieniu z właściwymi ogólnokrajowymi organizacjami związkowymi” zastępuje się wyrazami „określą, w drodze zarządzeń, właściwi ministrowie w porozumieniu z Ministrem Pracy
i Polityki Socjalnej”,
c)
w § 5 skreśla się wyrazy „oraz po porozumieniu z ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową”;
173)
w art. 192 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”;
174)
art. 193 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 193.
Pracodawca jest obowiązany prowadzić ewidencję pracowników młodocianych.
”
;
175)
w art. 195:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego powinna określać w szczególności:
1)
rodzaj przygotowania zawodowego (nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej
pracy),
2)
czas trwania i miejsce odbywania przygotowania zawodowego,
3)
sposób dokształcania teoretycznego,
4)
wysokość wynagrodzenia.
”
,
b)
w § 2 skreśla się wyrazy „, po porozumieniu z ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową”;
176)
w art. 196 w pkt 2 wyrazy „zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcy”;
177)
w art. 198 wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca” oraz skreśla się wyrazy „(art. 202 § 3 i 4)”;
178)
w art. 200 skreśla się wyrazy „oraz po porozumieniu z ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową”;
179)
w art. 201 w § 2 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”;
180)
w art. 202 skreśla się § 4;
181)
w art. 204:
a)
w § 1 skreśla się wyrazy „po porozumieniu z ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową”,
b)
skreśla się § 2,
c)
w § 3 wyrazy „W trybie przewidzianym w § 1 Rada Ministrów” zastępuje się wyrazami „Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia,”;
182)
w art. 205 w § 4 w zdaniu pierwszym wyrazy „Zakład pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”;
183)
rozdział VI w dziale dziewiątym otrzymuje brzmienie:
„
Rozdział VI
Rzemieślnicze przygotowanie zawodowe
Art. 206.
§ 1.
Przepisy art. 190-205 stosuje się odpowiednio do młodocianych zatrudnionych na podstawie
umowy o przygotowanie zawodowe u pracodawców będących rzemieślnikami, z zastrzeżeniem
odrębności określonych na podstawie § 2.
§ 2.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej może określić, w drodze rozporządzenia, odrębności
w zakresie sposobu prowadzenia przygotowania zawodowego u pracodawców będących rzemieślnikami
oraz trybu przeprowadzania egzaminów stwierdzających kwalifikacje zawodowe po zakończeniu
tego przygotowania.
”
;
184)
dział dziesiąty otrzymuje brzmienie:
„
Dział DZIESIĄTY
Bezpieczeństwo i higiena pracy
Rozdział I
Podstawowe obowiązki pracodawcy
Art. 207.
§ 1.
Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie
pracy.
§ 2.
Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie
bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć
nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany:
1)
organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy,
2)
zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny
pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie
tych poleceń,
3)
zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy
nadzoru nad warunkami pracy,
4)
zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.
§ 3.
Pracodawca oraz osoba kierująca pracownikami są obowiązani znać, w zakresie niezbędnym
do wykonywania ciążących na nich obowiązków, przepisy o ochronie pracy, w tym przepisy
oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.
Art. 208.
§ 1.
W razie gdy jednocześnie w tym samym miejscu wykonują pracę pracownicy zatrudnieni
przez różnych pracodawców, pracodawcy ci mają obowiązek:
1)
współpracować ze sobą,
2)
wyznaczyć koordynatora sprawującego nadzór nad bezpieczeństwem i higieną pracy wszystkich
pracowników zatrudnionych w tym samym miejscu,
3)
ustalić zasady współdziałania uwzględniające sposoby postępowania w przypadku wystąpienia
zagrożeń dla zdrowia lub życia pracowników.
§ 2.
Wyznaczenie koordynatora, o którym mowa w § 1, nie zwalnia poszczególnych pracodawców
z obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy zatrudnionym przez nich pracownikom.
Art. 209.
§ 1.
Pracodawca rozpoczynający działalność jest obowiązany, w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia
tej działalności, zawiadomić na piśmie właściwego inspektora pracy i właściwego państwowego
inspektora sanitarnego o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności oraz
o przewidywanej liczbie pracowników, a także złożyć pisemną informację o środkach
i procedurach przyjętych dla spełnienia wymagań wynikających z przepisów bezpieczeństwa
i higieny pracy dotyczących danej dziedziny działalności.
§ 2.
Obowiązek, o którym mowa w § 1, ciąży na pracodawcy odpowiednio w razie zmiany miejsca,
rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, zwłaszcza zmiany technologii lub profilu
produkcji.
§ 3.
Pracodawca zawiadamia właściwego inspektora pracy i właściwego państwowego inspektora
sanitarnego o zaprzestaniu działalności lub likwidacji zakładu pracy.
§ 4.
Właściwy inspektor pracy lub właściwy państwowy inspektor sanitarny może zobowiązać
pracodawcę prowadzącego działalność powodującą szczególne zagrożenia dla zdrowia lub
życia pracowników do okresowej aktualizacji informacji, o której mowa w § 1.
Rozdział II
Prawa i obowiązki pracownika
Art. 210.
§ 1.
W razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy
i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana
przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo
powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
§ 2.
Jeżeli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa zagrożenia, o którym mowa
w § 1, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia, zawiadamiając o tym niezwłocznie
przełożonego.
§ 3.
Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia
w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
§ 4.
Pracownik ma prawo, po uprzednim zawiadomieniu przełożonego, powstrzymać się od wykonywania
pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan
psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla
innych osób.
§ 5.
Przepisy § 1, 2 i 4 nie dotyczą pracownika, którego obowiązkiem pracowniczym jest
ratowanie życia ludzkiego lub mienia.
§ 6.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej
określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje prac wymagających szczególnej sprawności
psychofizycznej.
Art. 211.
Przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym obowiązkiem
pracownika. W szczególności pracownik jest obowiązany:
1)
znać przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, brać udział w szkoleniu i instruktażu
z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym,
2)
wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy
oraz stosować się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych,
3)
dbać o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w
miejscu pracy,
4)
stosować środki ochrony zbiorowej, a także używać przydzielonych środków ochrony indywidualnej
oraz odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem,
5)
poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim
i stosować się do wskazań lekarskich,
6)
niezwłocznie zawiadomić przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu
życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec współpracowników, a także inne osoby znajdujące
się w rejonie zagrożenia, o grożącym im niebezpieczeństwie,
7)
współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa
i higieny pracy.
Art. 212.
Osoba kierująca pracownikami jest obowiązana:
1)
organizować stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny
pracy,
2)
dbać o sprawność środków ochrony indywidualnej oraz ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem,
3)
organizować, przygotowywać i prowadzić prace, uwzględniając zabezpieczenie pracowników
przed wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi i innymi chorobami związanymi z warunkami
środowiska pracy,
4)
dbać o bezpieczny i higieniczny stan pomieszczeń pracy i wyposażenia technicznego,
a także o sprawność środków ochrony zbiorowej i ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem,
5)
egzekwować przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny
pracy,
6)
zapewniać wykonanie zaleceń lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikami.
Rozdział III
Obiekty budowlane i pomieszczenia pracy
Art. 213.
§ 1.
Pracodawca jest obowiązany zapewniać, aby budowa lub przebudowa obiektu budowlanego,
w którym przewiduje się pomieszczenia pracy, była wykonywana na podstawie projektów
uwzględniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy, pozytywnie zaopiniowanych
przez uprawnionych rzeczoznawców, zgodnie z odrębnymi przepisami.
§ 2.
Obiekt budowlany, w którym znajdują się pomieszczenia pracy, powinien spełniać wymagania
dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 3.
Przebudowa obiektu budowlanego, w którym znajdują się pomieszczenia pracy, powinna
uwzględniać poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 4.
Przepisy § 1-3 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy budowa lub przebudowa dotyczy
części obiektu budowlanego, w której znajdują się pomieszczenia pracy.
Art. 214.
§ 1.
Pracodawca jest obowiązany zapewniać pomieszczenia pracy odpowiednie do rodzaju wykonywanych
prac i liczby zatrudnionych pracowników.
§ 2.
Pracodawca jest obowiązany utrzymywać obiekty budowlane i znajdujące się w nich pomieszczenia
pracy, a także tereny i urządzenia z nimi związane w stanie zapewniającym bezpieczne
i higieniczne warunki pracy.
Rozdział IV
Maszyny i inne urządzenia techniczne
Art. 215.
§ 1.
Maszyny i inne urządzenia techniczne powinny być tak konstruowane i budowane, aby:
1)
zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególności zabezpieczały pracownika
przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji chemicznych, porażeniem prądem
elektrycznym, nadmiernym hałasem, szkodliwymi wstrząsami, działaniem wibracji i promieniowania
oraz szkodliwym i niebezpiecznym działaniem innych czynników środowiska pracy,
2)
uwzględniały zasady ergonomii.
§ 2.
Konstruktor oraz producent maszyn i innych urządzeń technicznych ponoszą odpowiedzialność
za niedopełnienie obowiązków, o których mowa w § 1, określoną w odrębnych przepisach.
Art. 216.
§ 1.
Maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań określonych w art.
215 § 1, wyposaża się w odpowiednie zabezpieczenia.
§ 2.
W przypadku gdy konstrukcja zabezpieczenia jest uzależniona od warunków lokalnych,
wyposażenie maszyny lub innego urządzenia technicznego w odpowiednie zabezpieczenia
należy do obowiązków pracodawcy.
Art. 217.
§ 1.
Producent, importer, dystrybutor lub inny dostawca maszyn i innych urządzeń technicznych,
które nie podlegają obowiązkowi zgłaszania do certyfikacji na znak bezpieczeństwa
i oznaczania tym znakiem, jest obowiązany wydać deklarację zgodności tych wyrobów
z normami wprowadzonymi do obowiązkowego stosowania oraz wymaganiami określonymi właściwymi
przepisami.
§ 2.
Niedopuszczalne jest wyposażanie stanowisk pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne,
które nie uzyskały wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa i nie zostały oznaczone
tym znakiem, zgodnie z odrębnymi przepisami, albo nie posiadają deklaracji zgodności,
o której mowa w § 1.
Art. 218.
Przepisy art. 215 i 217 stosuje się odpowiednio do narzędzi pracy.
Art. 219.
Przepisy art. 215 i 217 nie naruszają wymagań określonych przepisami dotyczącymi maszyn
i innych urządzeń technicznych:
1)
będących środkami transportu kolejowego, samochodowego, morskiego, wodnego śródlądowego
i lotniczego,
2)
podlegających przepisom o dozorze technicznym,
3)
podlegających przepisom Prawa geologicznego i górniczego,
4)
podlegających przepisom obowiązującym w jednostkach podległych Ministrom Obrony Narodowej
i Spraw Wewnętrznych,
5)
podlegających przepisom Prawa atomowego.
Rozdział V
Substancje chemiczne oraz procesy pracy szczególnie szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne
Art. 220.
§ 1.
Niedopuszczalne jest stosowanie materiałów i procesów technologicznych bez uprzedniego
ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i podjęcia odpowiednich
środków profilaktycznych.
§ 2.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej
oraz właściwymi ministrami określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wykaz jednostek upoważnionych do przeprowadzania badań materiałów i procesów technologicznych
w celu ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia oraz zakres tych badań,
2)
zakaz albo ograniczenie stosowania, obrotu lub transportu materiałów i procesów technologicznych
ze względu na ich szkodliwość dla zdrowia albo uzależnienie ich stosowania, obrotu
lub transportu od przestrzegania określonych warunków.
Art. 221.
§ 1.
Niedopuszczalne jest stosowanie substancji chemicznych nie oznakowanych w sposób widoczny
i umożliwiający ich identyfikację.
§ 2.
Niedopuszczalne jest stosowanie niebezpiecznych substancji chemicznych nie posiadających
kart charakterystyki tych substancji, a także opakowań zabezpieczających przed ich
szkodliwym działaniem, pożarem lub wybuchem.
§ 3.
Stosowanie niebezpiecznych substancji chemicznych jest dopuszczalne pod warunkiem
zastosowania środków zapewniających pracownikom ochronę ich zdrowia i życia.
§ 4.
Producent, importer, dystrybutor lub inny dostawca substancji chemicznych za niespełnienie
wymagań, o których mowa w § 1 i 2, ponoszą odpowiedzialność określoną w odrębnych
przepisach.
§ 5.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej
oraz właściwymi ministrami określi, w drodze rozporządzenia:
1)
kryteria i sposób klasyfikacji substancji chemicznych pod względem zagrożeń dla zdrowia
lub życia,
2)
sposób znakowania substancji chemicznych,
3)
wykaz niebezpiecznych substancji chemicznych, sposób ich znakowania, etykietowania
i rejestrowania oraz wymagania dotyczące sporządzania kart charakterystyki tych substancji.
Art. 222.
§ 1.
W razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników
rakotwórczych, pracodawca jest obowiązany zastępować te substancje i czynniki mniej
szkodliwymi dla zdrowia lub stosować inne dostępne środki ograniczające stopień tego
narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.
§ 2.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej
oraz właściwymi ministrami określi, w drodze rozporządzenia, wykaz substancji, czynników
i procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym i prawdopodobnym działaniu rakotwórczym,
sposób ich rejestracji oraz warunki sprawowania nadzoru nad stanem zdrowia pracowników
zawodowo narażonych na działanie substancji i czynników rakotwórczych.
§ 3.
Pracodawca jest obowiązany rejestrować wszystkie rodzaje prac w kontakcie z substancjami
i czynnikami o działaniu rakotwórczym, a także z substancjami i czynnikami o prawdopodobnym
działaniu rakotwórczym, określonymi w wykazie, o którym mowa w § 2.
Art. 223.
§ 1.
Pracodawca jest obowiązany chronić pracowników przed promieniowaniem jonizującym,
pochodzącym ze źródeł sztucznych i naturalnych, występujących w środowisku pracy.
§ 2.
Dawka promieniowania jonizującego pochodzącego ze źródeł naturalnych, otrzymywana
przez pracownika przy pracy w warunkach narażenia na to promieniowanie, nie może przekraczać
dawek granicznych, określonych w odrębnych przepisach dla sztucznych źródeł promieniowania
jonizującego.
Art. 224.
§ 1.
Pracodawca prowadzący działalność, która stwarza możliwość wystąpienia nagłego niebezpieczeństwa
dla zdrowia lub życia pracowników, jest obowiązany podejmować działania zapobiegające
takiemu niebezpieczeństwu.
§ 2.
W przypadku, o którym mowa w § 1, pracodawca jest obowiązany zapewnić:
1)
odpowiednie do rodzaju niebezpieczeństwa urządzenia i sprzęt ratowniczy oraz ich obsługę
przez osoby należycie przeszkolone,
2)
udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanym.
§ 3.
Przepisy § 1 i 2 nie naruszają wymagań, określonych w odrębnych przepisach, dotyczących
katastrof i innych nadzwyczajnych zagrożeń.
Art. 225.
§ 1.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby prace, przy których istnieje możliwość wystąpienia
szczególnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego, byty wykonywane przez co
najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji.
§ 2.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej
określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje prac, o których mowa w § 1.
Rozdział VI
Profilaktyczna ochrona zdrowia
Art. 226.
Pracodawca jest obowiązany informować pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże
się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami.
Art. 227.
§ 1.
Pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym
chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności:
1)
utrzymywać w stanie stałej sprawności urządzenia ograniczające lub eliminujące szkodliwe
dla zdrowia czynniki środowiska pracy oraz urządzenia służące do pomiarów tych czynników,
2)
przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia,
rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom.
§ 2.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej określi, w drodze rozporządzenia, tryb i częstotliwość
dokonywania badań i pomiarów, o których mowa w § 1 pkt 2, a także sposób rejestrowania
i przechowywania wyników tych badań i pomiarów oraz ich udostępniania pracownikom.
Art. 228.
§ 1.
Prezes Rady Ministrów powoła, w drodze rozporządzenia, Międzyresortową Komisję do
Spraw Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i Natężeń Czynników Szkodliwych dla Zdrowia
w Środowisku Pracy, określi jej uprawnienia oraz sposób wykonywania zadań.
§ 2.
Do zadań Komisji, o której mowa w § 1, należy:
1)
przedkładanie Ministrowi Pracy i Polityki Socjalnej wniosków dotyczących wartości
najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku
pracy - do celów określonych w § 3,
2)
inicjowanie prac badawczych niezbędnych do realizacji zadań, o których mowa w pkt
1.
§ 3.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej
określi, w drodze rozporządzenia, wykaz najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń
czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
Art. 229.
§ 1.
Osoba przyjmowana do pracy podlega wstępnym badaniom lekarskim. Wstępnym badaniom
lekarskim podlegają ponadto pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy
i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe
dla zdrowia lub warunki uciążliwe.
§ 2.
Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy
trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym
badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym
stanowisku.
§ 3.
Okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach
pracy. Za czas niewykonywania pracy w związku z przeprowadzanymi badaniami pracownik
zachowuje prawo do wynagrodzenia, a w razie przejazdu na te badania do innej miejscowości
przysługuje mu zwrot kosztów podróży według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych.
§ 4.
Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego
stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.
§ 5.
Pracodawca zatrudniający pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji
i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających jest obowiązany zapewnić tym pracownikom
okresowe badania lekarskie także:
1)
po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub pyłami,
2)
po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek o objęcie
takimi badaniami.
§ 6.
Badania, o których mowa w § 1, 2 i 5, są przeprowadzane na koszt pracodawcy. Pracodawca
ponosi ponadto inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej
z uwagi na warunki pracy.
§ 7.
Pracodawca jest obowiązany przechowywać orzeczenia wydane na podstawie badań lekarskich,
o których mowa w § 1, 2 i 5.
§ 8.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej
określi, w drodze rozporządzenia:
1)
tryb i zakres badań lekarskich, o których mowa w § 1, 2 i 5, oraz częstotliwość badań
okresowych, a także sposób dokumentowania i kontroli badań lekarskich,
2)
tryb wydawania i przechowywania orzeczeń lekarskich do celów przewidzianych w Kodeksie pracy i w przepisach wydanych na jego podstawie,
3)
zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej, o której mowa w § 6 zdanie drugie,
4)
dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, jakie powinni spełniać lekarze przeprowadzający
badania, o których mowa w § 1, 2 i 5, oraz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną,
o której mowa w § 6 zdanie drugie.
Art. 230.
§ 1.
W razie stwierdzenia u pracownika objawów wskazujących na powstawanie choroby zawodowej,
pracodawca jest obowiązany, na podstawie orzeczenia lekarskiego, w terminie i na czas
określony w tym orzeczeniu, przenieść pracownika do innej pracy nie narażającej go
na działanie czynnika, który wywołał te objawy.
§ 2.
Jeżeli przeniesienie do innej pracy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikowi
przysługuje dodatek wyrównawczy przez okres nie przekraczający 6 miesięcy.
Art. 231.
Pracodawca jest obowiązany - na podstawie orzeczenia lekarskiego - przenieść do innej
odpowiedniej pracy pracownika, który stał się niezdolny do wykonywania dotychczasowej
pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej i nie został zaliczony do żadnej
z grup inwalidów. Przepis art. 230 § 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 232.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie
uciążliwych, nieodpłatnie, odpowiednie posiłki i napoje, jeżeli jest to niezbędne
ze względów profilaktycznych. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje
tych posiłków i napojów oraz wymagania, jakie powinny spełniać, a także przypadki
i warunki ich wydawania.
Art. 233.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higienicznosanitarne
oraz dostarczyć niezbędne środki higieny osobistej, a także zapewnić środki do udzielania
pierwszej pomocy w razie wypadku.
Rozdział VII
Wypadki przy pracy i choroby zawodowe
Art. 234.
§ 1.
W razie wypadku przy pracy pracodawca jest obowiązany podjąć niezbędne działania eliminujące
lub ograniczające zagrożenie, zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym
i ustalenie w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku oraz zastosować
odpowiednie środki zapobiegające podobnym wypadkom.
§ 2.
Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić właściwego inspektora pracy i prokuratora
o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku,
który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za
wypadek przy pracy.
§ 3.
Pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr wypadków przy pracy.
§ 4.
Koszty związane z ustalaniem okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy ponosi pracodawca.
Art. 235.
§ 1.
Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zgłosić właściwemu organowi Państwowej Inspekcji
Sanitarnej i właściwemu inspektorowi pracy każdy przypadek rozpoznanej choroby zawodowej
albo podejrzenia o taką chorobę.
§ 2.
Obowiązek, o którym mowa w § 1, dotyczy także lekarza, który rozpoznał lub podejrzewa
przypadek choroby zawodowej.
§ 3.
W razie rozpoznania u pracownika choroby zawodowej, pracodawca jest obowiązany:
1)
ustalić przyczyny powstania choroby zawodowej oraz charakter i rozmiar zagrożenia
tą chorobą, działając w porozumieniu z właściwym organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
2)
przystąpić niezwłocznie do usunięcia czynników powodujących powstanie choroby zawodowej
i zastosować inne niezbędne środki zapobiegawcze,
3)
zapewnić realizację zaleceń lekarskich.
§ 4.
Pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr zachorowań na choroby zawodowe i podejrzeń
o takie choroby.
Art. 236.
Pracodawca jest obowiązany systematycznie analizować przyczyny wypadków przy pracy,
chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami środowiska pracy i na podstawie
wyników tych analiz stosować właściwe środki zapobiegawcze.
Art. 237.
§ 1.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowe zasady postępowania przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy
pracy oraz sposób ich dokumentowania, a także zakres informacji zamieszczanych w rejestrze
wypadków przy pracy,
2)
wykaz chorób zawodowych,
3)
szczegółowe zasady postępowania dotyczące zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i
stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w tych sprawach.
§ 2.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze zarządzenia, wzór protokołu
ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy.
§ 3.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Prezesem Głównego Urzędu Statystycznego
określi, w drodze zarządzenia, wzór statystycznej karty wypadku przy pracy oraz związany
z nią tryb postępowania.
§ 4.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej określi, w drodze zarządzenia:
1)
sposób dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób, a także prowadzenia
rejestrów chorób zawodowych, oraz wzory dokumentów stosowanych w postępowaniu dotyczącym
tych chorób,
2)
wskazania metodologiczne w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.
Art. 2371.
Pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy lub zachorował na chorobę zawodową
określoną w wykazie, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 2, przysługują z tego tytułu
świadczenia określone w odrębnych przepisach.
Rozdział VIII
Szkolenie
Art. 2372.
Minister Edukacji Narodowej jest obowiązany zapewnić uwzględnianie problematyki bezpieczeństwa
i higieny pracy oraz ergonomii w programach nauczania w szkołach, po uzgodnieniu zakresu
tej problematyki z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej.
Art. 2373.
§ 1.
Nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych
kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów
oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 2.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa
i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń
w tym zakresie.
§ 3.
Szkolenia, o których mowa w § 2, odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy.
Art. 2374.
§ 1.
Pracodawca jest obowiązany zaznajamiać pracowników z przepisami i zasadami bezpieczeństwa
i higieny pracy dotyczącymi wykonywanych przez nich prac.
§ 2.
Pracodawca jest obowiązany wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa
i higieny pracy na stanowiskach pracy.
§ 3.
Pracownik jest obowiązany potwierdzić na piśmie zapoznanie się z przepisami oraz zasadami
bezpieczeństwa i higieny pracy.
Art. 2375.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
zasady szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zakres tego szkolenia
oraz wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia, a także sposób dokumentowania
szkolenia.
Rozdział IX
Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze
Art. 2376.
§ 1.
Pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej
zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników
występujących w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi
środkami.
§ 2.
Producent, importer, dystrybutor lub inny dostawca środków ochrony indywidualnej jest
obowiązany wydać deklarację zgodności tych wyrobów z normami wprowadzonymi do obowiązkowego
stosowania oraz wymaganiami określonymi właściwymi przepisami.
§ 3.
Pracodawca jest obowiązany dostarczać pracownikowi środki ochrony indywidualnej, które
uzyskały wymagany certyfikat na znak bezpieczeństwa i zostały oznaczone tym znakiem,
zgodnie z odrębnymi przepisami, oraz posiadają deklarację zgodności, o której mowa
w § 2.
Art. 2377.
§ 1.
Pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze,
spełniające wymagania określone w Polskich Normach:
1)
jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu,
2)
ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 2.
Pracodawca w porozumieniu z zakładową organizacją związkową może ustalić stanowiska,
na których dopuszcza się używanie przez pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży
i obuwia roboczego, spełniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy. Jeżeli
u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa, pracodawca dokonuje
takich ustaleń w porozumieniu z pracownikami wybranymi w tym celu przez załogę, w
trybie przyjętym w zakładzie pracy.
§ 3.
Przepis § 2 nie dotyczy stanowisk, na których są wykonywane prace związane z bezpośrednią
obsługą maszyn i innych urządzeń technicznych albo prace powodujące intensywne brudzenie
lub skażenie odzieży i obuwia roboczego środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi
albo materiałami biologicznie zakaźnymi.
§ 4.
Pracownikowi używającemu własnej odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z § 2, pracodawca
wypłaca ekwiwalent pieniężny w wysokości uwzględniającej ich aktualne ceny.
Art. 2378.
§ 1.
Rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, których stosowanie
na określonych stanowiskach jest niezbędne w związku z art. 2376 § 1 i art. 2377§ 1, oraz przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego pracodawca ustala
w porozumieniu z zakładową organizacją związkową. Jeżeli u danego pracodawcy nie działa
zakładowa organizacja związkowa, pracodawca dokonuje takich ustaleń w porozumieniu
z pracownikami wybranymi w tym celu przez załogę, w trybie przyjętym w zakładzie pracy.
§ 2.
Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, o których mowa w art. 2376 § 1 i art. 2377§ 1, stanowią własność pracodawcy.
Art. 2379.
§ 1.
Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej
oraz odzieży i obuwia roboczego, przewidzianych do stosowania na danym stanowisku
pracy.
§ 2.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby stosowane środki ochrony indywidualnej oraz
odzież i obuwie robocze posiadały właściwości ochronne i użytkowe, oraz zapewnić odpowiednio
ich pranie, konserwację, naprawę, odpylanie i odkażanie.
§ 3.
Jeżeli pracodawca nie może zapewnić prania odzieży roboczej, czynności te mogą być
wykonywane przez pracownika, za jego zgodą, pod warunkiem wypłacania przez pracodawcę
ekwiwalentu pieniężnego w wysokości kosztów poniesionych przez pracownika.
Art. 23710.
§ 1.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby środki ochrony indywidualnej oraz odzież
i obuwie robocze, które w wyniku stosowania w procesie pracy uległy skażeniu środkami
chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi, były przechowywane
wyłącznie w miejscu przez niego wyznaczonym.
§ 2.
Powierzanie pracownikowi prania, konserwacji, odpylania i odkażania przedmiotów, o
których mowa w § 1, jest niedopuszczalne.
Rozdział X
Służba bezpieczeństwa i higieny pracy
Art. 23711.
§ 1.
Pracodawca zatrudniający więcej niż 10 pracowników, z zastrzeżeniem § 2 i 3, tworzy
służbę bezpieczeństwa i higieny pracy, zwaną dalej „służbą bhp”, pełniącą funkcje
doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 2.
Pracodawca zatrudniający nie więcej niż 50 pracowników może powierzyć wykonywanie
zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy.
§ 3.
Pracodawca zatrudniający nie więcej niż 100 pracowników może powierzyć wykonywanie
zadań służby bhp pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy.
§ 4.
Właściwy inspektor pracy w porozumieniu z właściwym państwowym inspektorem sanitarnym
może nakazać zwiększenie liczebności służby bhp lub utworzenie tej służby przez pracodawcę
zatrudniającego mniejszą liczbę pracowników niż określona w § 1, jeżeli jest to uzasadnione
stwierdzonymi zagrożeniami zawodowymi.
§ 5.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowy zakres działania, uprawnienia, organizację, liczebność i podporządkowanie
służby bhp,
2)
kwalifikacje wymagane do wykonywania zadań służby bhp.
Rozdział XI
Komisja bezpieczeństwa i higieny pracy
Art. 23712.
§ 1.
Pracodawca zatrudniający więcej niż 50 pracowników powołuje komisję bezpieczeństwa
i higieny pracy, zwaną dalej „komisją”, jako swój organ doradczy i opiniodawczy. W
skład komisji wchodzą pracownicy służby bhp, lekarz sprawujący opiekę zdrowotną nad
pracownikami, społeczny inspektor pracy, a także przedstawiciele pracowników - wybrani
przez zakładową organizację związkową, a w przypadku gdy u pracodawcy nie działa zakładowa
organizacja związkowa - przez pracowników, w trybie przyjętym w zakładzie pracy.
§ 2.
Przewodniczącym komisji jest pracodawca lub osoba przez niego upoważniona, a wiceprzewodniczącym
- społeczny inspektor pracy.
Art. 23713.
§ 1.
Zadaniem komisji jest dokonywanie przeglądu warunków pracy, okresowej oceny stanu
bezpieczeństwa i higieny pracy, opiniowanie podejmowanych przez pracodawcę środków
zapobiegających wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym, formułowanie wniosków dotyczących
poprawy warunków pracy oraz współdziałanie z pracodawcą w realizacji jego obowiązków
w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 2.
Posiedzenia komisji odbywają się w godzinach pracy, nie rzadziej niż raz w kwartale.
Za czas nie przepracowany w związku z udziałem w posiedzeniu komisji pracownik zachowuje
prawo do wynagrodzenia.
§ 3.
Komisja w związku z wykonywaniem zadań wymienionych w § 1 korzysta z ekspertyz lub
opinii specjalistów spoza zakładu pracy - w przypadkach uzgodnionych z pracodawcą
i na jego koszt.
Rozdział XII
Obowiązki organów sprawujących nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjnymi państwowymi albo samorządowymi
Art. 23714.
Organy sprawujące nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjnymi
państwowymi albo samorządowymi są obowiązane podejmować działania na rzecz kształtowania
bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w szczególności:
1)
udzielać przedsiębiorstwom i jednostkom organizacyjnym pomocy przy wykonywaniu zadań
z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy,
2)
dokonywać, co najmniej raz w roku, oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w przedsiębiorstwach
i jednostkach organizacyjnych oraz określać kierunki poprawy tego stanu,
3)
w miarę potrzeb i możliwości - inicjować i prowadzić badania naukowe dotyczące bezpieczeństwa
i higieny pracy.
Rozdział XIII
Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące wykonywania prac w różnych gałęziach pracy.
Art. 23715.
§ 1.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej
określi, w drodze rozporządzenia, ogólnie obowiązujące przepisy bezpieczeństwa i higieny
pracy dotyczące prac wykonywanych w różnych gałęziach pracy.
§ 2.
Ministrowie właściwi dla określonych gałęzi pracy lub rodzajów prac w porozumieniu
z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej oraz Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej
określą, w drodze rozporządzenia, przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące
tych gałęzi lub prac.
”
;
185)
skreśla się art. 241;
186)
w art. 243 wyrazy „Kierownik zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”;
187)
w art. 244:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
W celu polubownego załatwiania sporów o roszczenia pracowników ze stosunku pracy mogą
być powoływane komisje pojednawcze.
”
,
b)
skreśla się § 2,
c)
§ 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Komisję pojednawczą powołują wspólnie pracodawca i zakładowa organizacja związkowa,
a jeżeli u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa - pracodawca,
po uzyskaniu pozytywnej opinii pracowników.
”
,
d)
skreśla się § 4;
188)
art. 245 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 245.
W trybie przewidzianym w art. 244 § 3 ustala się:
1)
zasady i tryb powoływania komisji,
2)
czas trwania kadencji,
3)
liczbę członków komisji.
”
;
189)
art. 246 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 246.
Członkiem komisji pojednawczej nie może być:
1)
osoba zarządzająca, w imieniu pracodawcy, zakładem pracy,
2)
główny księgowy,
3)
radca prawny,
4)
osoba prowadząca sprawy osobowe, zatrudnienia i płac.
”
;
190)
skreśla się art. 250;
191)
w art. 254 w ostatnim zdaniu wyraz „sądu” zastępuje się wyrazami „sądu pracy”;
192)
art. 255 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 255.
§ 1.
W razie niewykonania ugody przez pracodawcę podlega ona wykonaniu w trybie przepisów
Kodeksu postępowania cywilnego, po nadaniu jej przez sąd pracy klauzuli wykonalności.
§ 2.
Sąd pracy odmówi nadania klauzuli wykonalności, jeżeli ze złożonych akt komisji wynika,
że ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego. Nie wyklucza
to możliwości dochodzenia ustalenia niezgodności ugody z prawem lub zasadami współżycia
społecznego na zasadach ogólnych.
”
;
193)
w art. 258:
a)
w § 1 wyrazy „Kierownik zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca”,
b)
w § 2 wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”;
194)
skreśla się art. 259 do 261;
195)
w art. 263 w § 3 wyraz „Sąd” zastępuje się wyrazami „Sąd pracy”;
196)
w art. 264:
a)
w § 1 wyraz „sądu” zastępuje się wyrazami „sądu pracy”,
b)
w § 2 i 3 po wyrazach „wnosi się” dodaje się wyrazy „do sądu pracy”;
197)
w art. 265:
a)
w § 1 wyrazy „w art. 264, w art. 97 § 21 i w art. 98 § 6” zastępuje się wyrazami „w art. 97 § 21 i w art. 264”,
b)
w § 2 wyraz „sądu” zastępuje się wyrazami „sądu pracy”;
198)
art. 281 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 281.
Kto, będąc pracodawcą, lub działając w jego imieniu:
1)
zawiera umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 powinna być
zawarta umowa o pracę,
2)
nie potwierdza na piśmie, w terminie 7 dni, zawartej z pracownikiem umowy o pracę,
3)
wypowiada lub rozwiązuje z pracownikiem stosunek pracy bez wypowiedzenia, naruszając
w sposób rażący przepisy prawa pracy,
4)
stosuje wobec pracowników inne kary niż przewidziane w przepisach prawa pracy o odpowiedzialności
porządkowej pracowników,
5)
narusza przepisy o czasie pracy lub przepisy o ochronie pracy kobiet i zatrudnianiu
młodocianych,
6)
nie prowadzi dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych
pracowników
- podlega karze grzywny.
”
;
199)
w art. 282:
a)
w § 1 w pkt 3 skreśla się wyrazy „lub opinii” oraz wyrazy „do 50 000 złotych”,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi nie wykonuje podlegającego wykonaniu
orzeczenia sądu pracy lub ugody zawartej przed komisją pojednawczą lub sądem pracy.
”
;
200)
art. 283 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 283.
§ 1.
Kto, będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy
albo kierując pracownikami, nie przestrzega przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny
pracy, podlega karze grzywny.
§ 2.
Tej samej karze podlega, kto:
1)
wbrew obowiązkowi nie zawiadamia w terminie 14 dni właściwego inspektora pracy i właściwego
państwowego inspektora sanitarnego o miejscu, rodzaju, zakresie prowadzonej działalności
i o przewidywanej liczbie pracowników oraz nie składa pisemnej informacji o środkach
i procedurach przyjętych dla spełnienia wymagań wynikających z przepisów bezpieczeństwa
i higieny pracy, dotyczących danej dziedziny działalności, jak również nie zawiadamia
o zmianie miejsca, rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, zwłaszcza zmianie technologii
lub profilu produkcji,
2)
wbrew obowiązkowi nie zapewnia, aby budowa lub przebudowa obiektu budowlanego albo
jego części, w których przewiduje się pomieszczenia pracy, była wykonywana na podstawie
projektów uwzględniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy, pozytywnie zaopiniowanych
przez uprawnionych rzeczoznawców,
3)
wbrew obowiązkowi wyposaża stanowiska pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne,
które nie uzyskały wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa i nie zostały oznaczone
tym znakiem albo nie posiadają deklaracji zgodności,
4)
wbrew obowiązkowi dostarcza pracownikowi środki ochrony indywidualnej, które nie uzyskały
wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa i nie zostały oznaczone tym znakiem
oraz nie posiadają deklaracji zgodności,
5)
wbrew obowiązkowi stosuje:
a)
materiały i procesy technologiczne bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości
dla zdrowia pracowników i bez podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych,
b)
substancje chemiczne nie oznakowane w sposób widoczny i umożliwiający ich identyfikacje,
c)
niebezpieczne substancje chemiczne nie posiadające kart charakterystyki tych substancji,
a także opakowań zabezpieczających przed ich szkodliwym działaniem, pożarem lub wybuchem,
6)
wbrew obowiązkowi nie zawiadamia właściwego inspektora pracy, prokuratora lub innego
właściwego organu o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym
innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może
być uznany za wypadek przy pracy, nie zgłasza choroby zawodowej albo podejrzenia o
taką chorobę, nie ujawnia wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, albo przedstawia
niezgodne z prawdą informacje, dowody lub dokumenty dotyczące takich wypadków i chorób,
7)
nie wykonuje w wyznaczonym terminie podlegającego wykonaniu nakazu inspektora pracy,
8)
utrudnia działalność organu Państwowej Inspekcji Pracy, w szczególności uniemożliwia
prowadzenie wizytacji zakładu pracy lub nie udziela informacji niezbędnych do wykonywania
jej zadań.
”
;
201)
rozdział II w dziale trzynastym otrzymuje brzmienie:
„
Rozdział II
Postępowanie w sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika
Art. 284.
§ 1.
W sprawach o wykroczenia przeciwko prawom pracownika, o których mowa w art. 281-283,
wszczynają postępowanie i orzekają inspektorzy pracy.
§ 2.
Wszczęcie postępowania następuje w wyniku sporządzenia przez inspektora pracy protokołu
w sprawie popełnienia wykroczenia, który powinien zawierać:
1)
imię i nazwisko, datę urodzenia, imiona rodziców i miejsce zamieszkania obwinionego
oraz jego miejsce pracy i zajmowane stanowisko,
2)
w miarę możliwości, dane o warunkach materialnych obwinionego,
3)
określenie czynu zarzucanego obwinionemu, z podaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności
jego popełnienia oraz ze wskazaniem przepisu lub skonkretyzowaniem zasady bezpieczeństwa
i higieny pracy, które zostały tym czynem naruszone, a także przepisu stanowiącego
podstawę wymierzenia kary,
4)
treść wyjaśnień obwinionego potwierdzonych jego podpisem, a w razie odmowy ich złożenia
lub niestawienia się obwinionego na wezwanie inspektora pracy - wzmiankę o tym,
5)
datę i miejsce sporządzenia protokołu, a także imię i nazwisko oraz podpis inspektora
pracy.
§ 3.
Do protokołu w sprawie popełnienia wykroczenia należy dołączyć protokół kontroli przeprowadzonej
przez inspektora pracy oraz inne dokumenty stanowiące dowody w postępowaniu.
§ 4.
W celu wyjaśnienia okoliczności sprawy inspektor pracy może:
1)
żądać od obwinionego udzielenia wyjaśnień,
2)
wzywać obwinionego, świadków oraz inne osoby w celu przesłuchania,
3)
zwracać się do właściwych instytucji lub osób o udzielenie informacji lub opinii albo
przedstawienie dokumentów i innych dowodów potrzebnych do wyjaśnienia sprawy.
Art. 285.
§ 1.
Inspektor pracy wydaje orzeczenie bez przeprowadzenia rozprawy.
§ 2.
Inspektor pracy wyznacza jednak rozprawę, jeżeli wymaga tego charakter sprawy, sprzeczności
w materiale dowodowym lub inne okoliczności sprawy.
Art. 286.
Orzeczenie, wraz z uzasadnieniem, doręcza się obwinionemu.
Art. 287.
§ 1.
Inspektor pracy wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli w jego wyniku
ustali, że zachodzą okoliczności wyłączające z mocy prawa wydanie orzeczenia.
§ 2.
Postanowienie, o którym mowa w § 1, wraz z uzasadnieniem, doręcza się obwinionemu
oraz włącza do akt sprawy.
Art. 288.
§ 1.
Od orzeczenia inspektora pracy obwiniony, jego obrońca oraz prokurator mają prawo,
w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia lub doręczenia orzeczenia, złożyć środek
zaskarżenia w postaci żądania skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego do
sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce popełnienia wykroczenia.
§ 2.
Orzeczenie, od którego nie wniesiono żądania skierowania sprawy na drogę postępowania
sądowego, jest prawomocne.
§ 3.
Okręgowemu inspektorowi pracy przysługują w postępowaniu przed sądem uprawnienia oskarżyciela
publicznego.
Art. 289.
Nadzór nad działalnością inspektorów pracy w zakresie orzekania sprawuje Główny Inspektor
Pracy.
Art. 290.
Wpływy z kar orzeczonych przez inspektorów pracy stanowią dochód budżetu państwa.
Wierzycielem tych należności, w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w
administracji, jest właściwy terenowy organ rządowej administracji ogólnej.
Art. 2901.
Jeżeli przepisy rozdziału nie stanowią inaczej, w postępowaniu w sprawach o wykroczenia
przeciwko prawom pracownika mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
”
;
202)
w art. 291:
a)
w § 2 wyrazy „zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawcy” oraz wyrazy „zakład pracy” zastępuje się wyrazem „pracodawca”,
b)
po § 2 dodaje się § 21 w brzmieniu:
„
§ 21.
Przepis § 2 stosuje się także do roszczenia pracodawcy, o którym mowa w art. 611 oraz w art. 1011§ 2.
”
,
c)
w § 3 skreśla się wyrazy „dopuścił się zagarnięcia mienia społecznego albo w inny sposób”;
203)
w art. 292 skreśla się oznaczenie § 1 oraz skreśla się § 2;
204)
w art. 2951:
a)
w § 1 wyrazy „Kierownik zakładu pracy” zastępuje się wyrazem „Pracodawca” oraz skreśla się wyrazy „w zakładzie”,
b)
w § 3 skreśla się wyrazy „utworzona w zakładzie stosującym grupową organizację pracy”;
205)
skreśla się art. 296;
206)
w art. 297 skreśla się wyrazy „po porozumieniu z ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową”, użyty dwukrotnie wyraz „zasady” zastępuje się wyrazem „sposób” oraz wyrazy „przewidzianych przepisami prawa pracy” zastępuje się wyrazami „przewidzianych w Kodeksie pracy”;
207)
w art. 298:
a)
w § 1 skreśla się wyrazy „po porozumieniu z ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową” oraz wyrazy „w innych zakładach pracy”, zaś wyrazy „w zakładach służby zdrowia” zastępuje się wyrazami „w zakładach opieki zdrowotnej i w jednostkach pomocy społecznej”,
b)
§ 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić dla pracowników, o których
mowa w § 1, nawiązywanie stosunku pracy na podstawie mianowania, a także na podstawie
powołania.
”
;
208)
po art. 298 dodaje się art. 2981 i 2982 w brzmieniu:
„
Art. 2981.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, zakres prowadzenia
przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposób
prowadzenia akt osobowych pracownika.
Art. 2982.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, sposób usprawiedliwiania
nieobecności w pracy oraz zakres przysługujących pracownikom zwolnień od pracy, a
także przypadki, w których za czas nieobecności lub zwolnienia pracownik zachowuje
prawo do wynagrodzenia.
”
;
209)
skreśla się art. 299;
210)
w art. 301 w § 1 wyrazy „Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” zastępuje się wyrazami „Rzeczypospolitej Polskiej”;
211)
w art. 302 wyrazy „w organach Milicji Obywatelskiej i Służby Więziennej” zastępuje się wyrazami „w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Straży Granicznej i Państwowej
Straży Pożarnej”;
212)
w art. 303:
a)
w § 1 skreśla się wyrazy „po porozumieniu z ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową”,
b)
w § 2 wyrazy „w tym samym trybie określić” zastępuje się wyrazami „określić, w drodze rozporządzenia,”;
213)
art. 304 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 304.
§ 1.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy, o których
mowa w art. 207 § 2, osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek
pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.
§ 2.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki zajęć odbywanych
na terenie zakładu pracy przez studentów i uczniów nie będących jego pracownikami.
§ 3.
Obowiązki określone w art. 207 § 2 stosuje się odpowiednio do jednostek organizujących
pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy, w ramach
prac społecznie użytecznych.
§ 4.
W razie prowadzenia prac w miejscu, do którego mają dostęp osoby nie biorące udziału
w procesie pracy, pracodawca jest obowiązany zastosować środki niezbędne do zapewnienia
ochrony życia i zdrowia tym osobom.
§ 5.
Minister Obrony Narodowej - w stosunku do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, a
Minister Sprawiedliwości - w stosunku do osób przebywających w zakładach karnych lub
w zakładach poprawczych, w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej, określą,
w drodze rozporządzeń, zakres stosowania do tych osób przepisów działu dziesiątego
w razie wykonywania określonych zadań lub prac na terenie zakładu pracy lub w miejscu
wyznaczonym przez pracodawcę.
”
;
214)
po art. 304 dodaje się art. 3041-3044 w brzmieniu:
„
Art. 3041.
Obowiązki, o których mowa w art. 211, ciążą również na osobach fizycznych wykonujących
pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym
przez pracodawcę.
Art. 3042.
Do członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i współpracujących z nimi członków
ich rodzin oraz członków spółdzielni kółek rolniczych (usług rolniczych) stosuje się
odpowiednio art. 208 § 1, art. 213 § 2, art. 217 § 2, art. 218, art. 220 § 1 i art.
221 § 1-3.
Art. 3043.
Do osób fizycznych prowadzących na własny rachunek działalność gospodarczą stosuje
się odpowiednio art. 208 § 1.
Art. 3044.
Pracodawca jest obowiązany przydzielać niezbędną odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej
osobom wykonującym krótkotrwałe prace albo czynności inspekcyjne, w czasie których
ich własna odzież może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu, a także ze względu
na bezpieczeństwo wykonywania tych prac lub czynności.
”
;
215)
skreśla się art. 305.
Art. 2.
Ilekroć w przepisach prawa pracy jest mowa o prawach i obowiązkach zakładu pracy lub
kierownika zakładu pracy, przepisy te stosuje się odpowiednio do pracodawców w rozumieniu
art. 3 Kodeksu pracy.
Art. 3.
Przewidziane w Kodeksie pracy lub w innych przepisach prawa pracy przepisy wykonawcze wydaje się po zasięgnięciu
opinii związków zawodowych oraz organizacji pracodawców w zakresie, trybie i na zasadach
określonych w ustawie o związkach zawodowych oraz w ustawie o organizacjach pracodawców.
Art. 4.1 orzeczenie
Do umów o pracę zawartych na okres próbny przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje
się dotychczasowe przepisy.
Art. 5.
1.
Do umów o pracę zawartych na czas nie określony, wypowiedzianych przed dniem wejścia
w życie ustawy, stosuje się dotychczasowe przepisy dotyczące ustalania okresu zatrudnienia,
od którego zależy długość okresu wypowiedzenia takich umów.
2.
Przy ustalaniu okresu zatrudnienia, od którego zależy okres wypowiedzenia pracownikowi
umowy o pracę zawartej na czas nie określony, oraz okresu, po upływie którego jest
dopuszczalne rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu jego
niezdolności do pracy wskutek choroby, przepis art. 36 § 11 Kodeksu pracy ma zastosowanie także do przypadków zmiany pracodawcy na zasadach określonych w tym
przepisie, zaistniałych przed dniem wejścia w życie ustawy.
Art. 6.8 orzeczeń
W sporach o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne lub o przywrócenie
do pracy albo o odszkodowanie w związku z wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o
pracę, toczących się przed sądem pracy w dniu wejścia w życie ustawy, stosuje się
dotychczasowe przepisy.
Art. 7.1 orzeczenie
Okresy zatrudnienia zakończone porzuceniem pracy przez pracownika, przypadające przed
dniem wejścia w życie ustawy, traktuje się od dnia jej wejścia w życie - przy ustalaniu
uprawnień i świadczeń, które są uzależnione od okresu zatrudnienia i trybu ustania
stosunku pracy - jak okresy zatrudnienia zakończone rozwiązaniem stosunku pracy bez
wypowiedzenia z winy pracownika.
Art. 8.23 orzeczenia
1.
Stosunki pracy z pracownikami zatrudnionymi na podstawie powołania na czas określony
albo na czas nie określony na stanowiskach pracy nie wymienionych w przepisach, o
których mowa w art. 68 § 1 Kodeksu pracy, przekształcają się, z dniem wejścia w życie tej ustawy, odpowiednio w stosunki pracy
na podstawie umowy o pracę na czas określony albo na czas nie określony.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy pracowników odwołanych ze stanowiska przed dniem wejścia
w życie ustawy; do tych pracowników stosuje się dotychczasowe przepisy regulujące
stosunki pracy na podstawie powołania.
Art. 9.5 orzeczeń
1.
U pracodawcy zatrudniającego co najmniej 5 pracowników obowiązujący w dniu wejścia
w życie ustawy regulamin, utrzymany w mocy na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz
o zmianie niektórych ustaw , przekształca się z tym dniem w regulamin wynagradzania, o którym mowa w art. 772 Kodeksu pracy. Dotyczy to także innych aktów zakładowych określających zasady wynagradzania za
pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą.
2.
Ustalenia regulaminu lub innego aktu zakładowego, o których mowa w ust. 1, mniej korzystne
dla pracowników niż obowiązujące od dnia wejścia w życie ustawy przepisy prawa pracy,
są nieważne; zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy.
3.
Regulamin wynagradzania, o którym mowa w art. 772 Kodeksu pracy, powinien być wprowadzony w życie w okresie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 10.1 orzeczenie
Przez użyte w art. 773 Kodeksu pracy określenie „pracownicy zatrudnieni w państwowych jednostkach sfery budżetowej” rozumie
się pracowników państwowej sfery budżetowej, dla których środki na wynagrodzenia są
kształtowane na podstawie odrębnej ustawy.
Art. 11.12 orzeczeń
1.
Obowiązujące do dnia wejścia w życie ustawy przepisy określające zasady wynagradzania
za pracę oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą, wydane na podstawie
art. 79 Kodeksu pracy, zachowują moc do czasu objęcia pracowników, których te przepisy dotyczą i w zakresie
przedmiotu w nich normowanego - postanowieniami układu zbiorowego pracy lub innymi
przepisami prawa pracy, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Przepisy, o których mowa w ust. 1, dotyczące ustalania okresów pracy i innych okresów
uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania, zachowują
moc w stosunku do mianowanych pracowników samorządowych nie dłużej niż do upływu jednego
roku od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 12.
W okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy stosuje się dotychczasowe przepisy
Kodeksu pracy dotyczące odprawy pośmiertnej, jeżeli są one korzystniejsze dla osoby uprawnionej.
Art. 13.
Postępowanie przed sądem pracy dotyczące sprostowania wydanej pracownikowi opinii
o pracy, a także naprawienia szkody wyrządzonej pracownikowi wskutek niewydania w
terminie lub wydania niewłaściwej opinii o pracy, toczące się w dniu wejścia w życie
ustawy, toczy się według dotychczasowych przepisów.
Art. 14.
Regulamin pracy, o którym mowa w art. 104-1043 Kodeksu pracy, powinien być wprowadzony w życie w okresie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 15.
Do kar za naruszenie porządku i dyscypliny pracy nałożonych na pracowników przed dniem
wejścia w życie ustawy stosuje się dotychczasowe przepisy dotyczące trybu i zasad
odwoływania się od tych kar.
Art. 16.
Do pracowników objętych w dniu wejścia w życie przepisów działu szóstego Kodeksu pracy, w brzmieniu ustalonym ustawą, krótszym tygodniowym wymiarem czasu pracy niż określony
w art. 129 Kodeksu pracy stosuje się dotychczasowy wymiar czasu pracy do dnia objęcia tych pracowników postanowieniami
układu zbiorowego pracy lub innymi przepisami prawa pracy ustalającymi normy ich czasu
pracy.
Art. 17.1 orzeczenie
Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu pracy przed dniem wejścia w życie przepisów działu szóstego Kodeksu pracy, w brzmieniu ustalonym ustawą, zachowują moc po wejściu w życie przepisów tego działu
do czasu wprowadzenia dla pracowników, których te przepisy dotyczą i w zakresie przedmiotu
w nich normowanego - postanowień układu zbiorowego pracy lub innych przepisów prawa
pracy ustalających normy ich czasu pracy; nie dotyczy to rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1988 r. w sprawie czasu pracy w zakładach
pracy .
Art. 18.1 orzeczenie
W okresie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy w transporcie samochodowym i w komunikacji
samochodowej czas pracy kierowców i pomocników kierowców może być przedłużony do 12
godzin na dobę, z zachowaniem przeciętnie 42 godzin na tydzień w okresie rozliczeniowym
nie przekraczającym 3 miesięcy.
Art. 19.
Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 130 § 2 Kodeksu pracy przed dniem wejścia w życie przepisów działu szóstego Kodeksu pracy, w brzmieniu ustalonym ustawą, zachowują moc po wejściu w życie przepisów tego działu,
nie dłużej jednak niż do upływu 3 lat od dnia ich wejścia w życie, chyba że wcześniej
ustaną warunki uzasadniające stosowanie skróconego czasu pracy do pracowników dotychczas
nim objętych.
Art. 20.
Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 145 Kodeksu pracy przed dniem wejścia w życie przepisów działu szóstego Kodeksu pracy, w brzmieniu ustalonym ustawą, zachowują moc po wejściu w życie przepisów tego działu
przez okres jednego roku.
Art. 21.
Przepis art. 153 § 1 Kodeksu pracy stosuje się także do pracowników, którym sześciomiesięczny okres pracy upłynął przed
dniem wejścia w życie przepisów działu siódmego Kodeksu pracy, w brzmieniu ustalonym ustawą, jeżeli do tego dnia nie osiągnęli rocznego okresu
pracy.
Art. 22.3 orzeczenia
Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 160 Kodeksu pracy przed dniem wejścia w życie przepisów działu siódmego Kodeksu pracy, w brzmieniu ustalonym ustawą, zachowują moc po wejściu w życie przepisów tego działu,
jednak nie dłużej niż do upływu 3 lat od dnia ich wejścia w życie, chyba że wcześniej
ustaną warunki uzasadniające korzystanie z płatnych urlopów dodatkowych przez pracowników
dotychczas nimi objętych.
Art. 23.
Przepis art. 209 § 1 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio do pracodawcy prowadzącego działalność w dniu wejścia w życie
ustawy, z tym że termin na dokonanie czynności przewidzianych w tym przepisie ustala
się na 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.
Art. 24.
1.
Wnioski o rozpoznanie sporów i akta spraw wszczętych przed komisjami pojednawczymi
przy sądach pracy komisje te przekazują, na żądanie pracownika zgłoszone w ciągu 14
dni od dnia wejścia w życie ustawy, do rozpoznania właściwemu sądowi pracy; w przypadku
niezgłoszenia przez pracownika takiego żądania komisja umarza postępowanie.
2.
Z upływem terminu, o którym mowa w ust. 1, komisje pojednawcze określone w tym przepisie
ulegają likwidacji.
Art. 25.3 orzeczenia
Przepisy wykonawcze wydane przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie art. 298 Kodeksu pracy zachowują moc do czasu wydania na tej podstawie nowych przepisów wykonawczych po
wejściu w życie ustawy, nie dłużej jednak niż do upływu 2 lat od dnia wejścia w życie
tej ustawy.
Art. 26.1 orzeczenie
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie stosuje się dotychczasowe
przepisy ze zmianami wynikającymi z tej ustawy.
Art. 27.
W ustawie z dnia 21 maja 1963 r. o substancjach trujących wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 2:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Ze względu na stopień niebezpieczeństwa dla zdrowia ludzi spośród substancji trujących
wyodrębnia się trucizny.
”
,
b)
w ust. 2 wyrazy „wykazy trucizn i środków szkodliwych” zastępuje się wyrazami „wykaz substancji trujących, z wyodrębnieniem trucizn”,
c)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Wykaz, o którym mowa w ust. 2, może określać stężenie, przy którym mieszanin (wyrobów)
zawierających substancje trujące nie uważa się za substancje trujące w rozumieniu
ustawy.
”
;
2)
w art. 10 wyrazy „środki szkodliwe” zastępuje się wyrazami „inne substancje trujące”, zaś wyrazy „środków szkodliwych” zastępuje się wyrazami „substancji trujących”;
3)
w art. 15 wyrazy „substancji trujących” zastępuje się wyrazem „trucizn”.
Art. 28.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z właściwymi ministrami dostosuje
przepisy wydane na podstawie art. 3 ust. 7 ustawy o substancjach trujących do zasad
dotyczących substancji chemicznych, określonych w przepisach wydanych na podstawie
art. 221 § 5 Kodeksu pracy, w okresie jednego roku od dnia wejścia w życie tych przepisów.
Art. 29.
W Kodeksie postępowania cywilnego wprowadza się następujące zmiany:
1)
w części pierwszej w księdze pierwszej po tytule III dodaje się nowy tytuł IIIa w
brzmieniu:
„
Tytuł IIIa.
Państwowa inspekcja pracy
Art. 631.
W sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy inspektorzy pracy mogą wytaczać powództwa
na rzecz obywateli, a także wstępować, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach
w każdym jego stadium.
Art. 632.
W sprawach wymienionych w artykule poprzedzającym do inspektorów pracy stosuje się
odpowiednio przepisy o prokuratorze.
”
;
2)
w art. 462 po wyrazach „o których mowa w art. 61” dodaje się wyrazy „, a także inspektorzy pracy w zakresie określonym w art. 631”;
3)
w art. 463 po § 1 dodaje się § 11 w brzmieniu:
„
§ 11.
Przepis § 1 stosuje się także w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy wytoczonej
z powództwa inspektora pracy.
”
;
4)
w art. 465 w § 1 po wyrazach „przedstawiciel związku zawodowego” dodaje się wyrazy „lub inspektor pracy”;
5)
w art. 476 w § 1 po pkt 1 dodaje się pkt 11 w brzmieniu:
„
11)
o ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew
zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy,
”
;
6)
w art. 4771 po § 1 dodaje się § 11 w brzmieniu:
„
§ 11.
Sąd wydając wyrok w sprawie o ustalenie istnienia stosunku pracy nie może oddalić
powództwa tylko na tej podstawie, że powód nie udowodnił wszystkich faktów niezbędnych
do takiego ustalenia; w takim wypadku sąd prowadzi postępowanie dowodowe z urzędu.
”
Art. 30.4 orzeczenia
W ustawie z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób
zawodowych w art. 6 dodaje się ust. 3-5 w brzmieniu:
„
3.
Za śmiertelny wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku którego nastąpiła śmierć
w miejscu wypadku lub w okresie nie przekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku.
4.
Za ciężki wypadek przy pracy uważa się wypadek, w wyniku którego nastąpiło ciężkie
uszkodzenie ciała, mianowicie: utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia lub
inne uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia, naruszające podstawowe funkcje organizmu,
a także choroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu, trwała choroba psychiczna, trwała,
całkowita lub znaczna niezdolność do pracy w zawodzie albo trwałe poważne zeszpecenie
lub zniekształcenie ciała.
5.
Za zbiorowy wypadek przy pracy uważa się wypadek, któremu w wyniku tego samego zdarzenia
uległy co najmniej dwie osoby.
”
Art. 31.
W ustawie z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 5 w ust. 2 wyrazy „w ust. 1 pkt 1” zastępuje się wyrazami „w ust. 1”;
2)
w art. 8:
a)
w ust. 1 po pkt 11 dodaje się pkt 11a w brzmieniu:
„
11a)
wnoszenie powództw, a za zgodą zainteresowanej osoby - uczestniczenie w postępowaniu
przed sądem pracy, o ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek
prawny, wbrew zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy,
”
b)
po ust. 1 dodaje się ust. 11 i 12 w brzmieniu:
„
11.
Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Pracy należy ponadto:
1)
nadzór i kontrola zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków
pracy osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie
pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę,
2)
nadzór i kontrola zapewnienia przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków
zajęć odbywanych na jego terenie przez studentów i uczniów nie będących pracownikami,
3)
nadzór i kontrola zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przez jednostki
organizujące pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek
pracy, w ramach prac społecznie użytecznych,
4)
nadzór i kontrola zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przez pracodawcę
przy wykonywaniu pracy na terenie zakładu pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę
przez osoby przebywające w zakładach karnych i w zakładach poprawczych oraz zadań
wykonywanych przez żołnierzy w czynnej służbie.
12.
Pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy wykonujący lub nadzorujący czynności kontrolne
mają prawo przeprowadzania czynności kontrolnych wobec podmiotów, na rzecz których
jest wykonywana praca przez osoby fizyczne, bez względu na podstawę świadczenia tej
pracy.
”
,
c)
w ust. 2 wyrazy „Państwowej Inspekcji Pracy wykonujący lub nadzorujący czynności kontrolne” zastępuje się wyrazami „, o których mowa w ust. 12,”,
d)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Kontrolę przeprowadza się po okazaniu legitymacji służbowej.
”
;
3)
po art. 8 dodaje się art. 8a w brzmieniu:
„
Art. 8a.
1.
Tworzy się Komisję Kwalifikacyjną do Oceny Kandydatów na Rzeczoznawców. Główny Inspektor
Pracy w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej powołuje i odwołuje członków
Komisji.
2.
Członkowie Komisji Kwalifikacyjnej do Oceny Kandydatów na Rzeczoznawców otrzymują
za udział w pracach Komisji wynagrodzenie na zasadach ustalonych przez Głównego Inspektora
Pracy oraz diety i zwrot kosztów podróży - według zasad obowiązujących przy podróżach
służbowych.
3.
Główny Inspektor Pracy, na wniosek Komisji Kwalifikacyjnej do Oceny Kandydatów na
Rzeczoznawców, nadaje uprawnienia rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy,
upoważnionego do opiniowania projektów nowo budowanych lub przebudowywanych obiektów
budowlanych albo ich części, w których przewiduje się pomieszczenia pracy, pod względem
zgodności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii.
Główny Inspektor Pracy może cofnąć uprawnienia rzeczoznawcy z własnej inicjatywy lub
na wniosek okręgowego inspektora pracy.
4.
Koszty związane z przygotowaniem kandydatów na rzeczoznawców i podnoszeniem kwalifikacji
przez rzeczoznawców, o których mowa w ust. 5 pkt 1, i nadaniem uprawnienia, o którym
mowa w ust. 3, poznosi kandydat na rzeczoznawcę lub rzeczoznawca albo pracodawca zatrudniający
te osoby - na zasadach ustalonych przez Głównego Inspektora Pracy.
5.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Głównym Inspektorem Pracy określi,
w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowe zasady oraz tryb nadawania i cofania uprawnień rzeczoznawców do spraw
bezpieczeństwa i higieny pracy, a także wymagany zakres przygotowania kandydatów na
rzeczoznawców i podnoszenia kwalifikacji przez rzeczoznawców,
2)
szczegółowe zasady opiniowania przez rzeczoznawców do spraw bezpieczeństwa i higieny
pracy projektów nowo budowanych lub przebudowywanych obiektów budowlanych albo ich
części, w których przewiduje się pomieszczenia pracy, oraz tryb odwoływania się od
opinii,
3)
tryb powoływania i odwoływania członków Komisji Kwalifikacyjnej do Oceny Kandydatów
na Rzeczoznawców i szczegółowe zasady działania tej Komisji.
”
;
4)
w art. 11 w ust. 1 na końcu dodaje się wyrazy „oraz inne podmioty, na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne”;
5)
w art. 13 po ust. 1 dodaje się ust. 11 w brzmieniu:
„
11.
Organy Policji, w razie uzasadnionej potrzeby oraz w celu zapewnienia bezpieczeństwa
kontrolującym, są obowiązane, na wniosek właściwego okręgowego inspektora pracy, do
udzielenia stosownej pomocy.
”
;
6)
w art. 20 w ust. 3 dodaje się zdanie:
„
W toku wykonywania czynności kontrolnych inspektor pracy może sprawdzać tożsamość
osób wykonujących pracę.
”
Art. 32.
W ustawie z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego w art. 24 w ust. 1 skreśla się pkt 13.
Art. 33.
W ustawie z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze w art. 188 w § 2 skreśla się drugie zdanie.
Art. 34.
W ustawie z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy w art. 13 w ust. 3 wyrazy „w art. 43 § 1 Kodeksu pracy” zastępuje się wyrazami „w art. 43 Kodeksu pracy”.
Art. 35.
W ustawie z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw z zakresu prawa
pracy i ubezpieczeń społecznych skreśla się art. 2.
Art. 36.
W ustawie z dnia 10 kwietnia 1986 r. - Prawo atomowe wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 9 w ust. 1 po wyrazach „pięciokrotnej granicznej dawki rocznej” stawia się kropką, a dalszą część zdania skreśla się;
2)
skreśla się art. 10.
Art. 37.
W ustawie z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 6 w ust. 1 w pierwszym zdaniu po wyrazach „przedsiębiorstwa państwowego” dodaje się wyrazy „oraz społecznymi inspektorami pracy”;
2)
skreśla się art. 7.
Art. 38.
W ustawie z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym dodaje się art. 1781 w brzmieniu:
„
Art. 1781.
§ 1.
Rektor jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki osobom pobierającym
naukę albo odbywającym zajęcia praktyczno-techniczne w uczelni lub wykonującym prace
społecznie użyteczne na rzecz tej uczelni.
§ 2.
Minister Edukacji Narodowej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej
określi, w drodze rozporządzenia, przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązujące
w szkołach wyższych.
”
Art. 39.
W ustawie z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych w art. 11 w ust. 2 wyrazy „art. 43 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy” zastępuje się wyrazami „w art. 43 Kodeksu pracy”.
Art. 40.1 orzeczenie
W ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 25:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Pracownikowi powołanemu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy,
jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania tej funkcji w charakterze pracownika,
przysługuje - na wniosek organizacji związkowej - prawo do urlopu bezpłatnego.
”
b)
po ust. 1 dodaje się ust. 11 i 12 w brzmieniu:
„
11.
Pracownikowi, który po urlopie bezpłatnym stawi się do pracy w terminie przewidzianym,
w art. 74 Kodeksu pracy, okres urlopu bezpłatnego wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia
pracownicze.
12.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania urlopu bezpłatnego
oraz zakres uprawnień przysługujących pracownikowi korzystającemu z tego urlopu.
”
;
2)
w art. 30:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Pracownik nie zrzeszony w związku zawodowym ma prawo do obrony swoich praw na zasadach
dotyczących pracowników będących członkami związku, jeżeli wybrana przez niego zakładowa
organizacja związkowa wyrazi zgodę na obronę jego praw pracowniczych.
”
,
b)
po ust. 2 dodaje się ust. 21 w brzmieniu:
„
21.
W indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy zobowiązują
pracodawcę do współdziałania z zakładową organizacją związkową, pracodawca jest obowiązany
zwrócić się do tej organizacji o informację o pracownikach korzystających z jej obrony,
zgodnie z przepisami ust. 1 i 2. Nieudzielenie tej informacji w ciągu 5 dni zwalnia
pracodawcę od obowiązku współdziałania z zakładową organizacją związkową w sprawach
dotyczących tych pracowników.
”
,
c)
ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„
5.
Jeżeli w sprawie ustalenia regulaminu wynagradzania lub regulaminu pracy albo planu
urlopów, a także okresu rozliczeniowego, o którym mowa w art. 1294§ 2 zdanie drugie i § 3 Kodeksu pracy, organizacje związkowe nie przedstawią wspólnie uzgodnionego stanowiska w terminie
30 dni, decyzje w tych sprawach podejmuje pracodawca, po rozpatrzeniu odrębnych stanowisk
organizacji związkowych.
”
;
3)
w art. 31 w ust. 2 drugie zdanie otrzymuje brzmienie:
„
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania zwolnień od pracy
oraz zakres uprawnień przysługujących pracownikowi w czasie tych zwolnień.
”
Art. 41.
W ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 2 w ust. 1 po pkt 7 dodaje się pkt 8 w brzmieniu:
„
8)
wojewódzkie ośrodki medycyny pracy.
”
;
2)
po art. 32 dodaje się art. 32a w brzmieniu:
„
Art. 32a.
Świadczenia wojewódzkich ośrodków medycyny pracy obejmują w szczególności udzielanie
konsultacji medycznych w zakresie profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników oraz
koordynowanie i kontrolę udzielania profilaktycznych świadczeń zdrowotnych, zwłaszcza
w publicznych zakładach opieki zdrowotnej.
”
;
3)
w art. 33 po ust. 2 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Finansów oraz Ministrem
Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, warunki tworzenia, prowadzenia
i utrzymywania publicznych zakładów opieki zdrowotnej sprawujących profilaktyczną
opiekę zdrowotną nad pracownikami.
”
Art. 42.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej ogłosi w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej
jednolity tekst ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania
jednolitego tekstu.
Art. 43.4 orzeczenia
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów:
1)
działu szóstego i siódmego Kodeksu pracy, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 1997 r.,
2)
art. 217 i art. 2376 § 2 i 3 Kodeksu pracy, które wchodzą w życie po upływie jednego roku od dnia wejścia w życie ustawy,
3)
art. 220 § 1 Kodeksu pracy, który wchodzi w życie po upływie jednego roku od dnia ogłoszenia przepisów, o których
mowa w art. 220 § 2 Kodeksu pracy,
4)
art. 221 § 2 Kodeksu pracy, który wchodzi w życie po upływie jednego roku od dnia ogłoszenia przepisów, o których
mowa w art. 221 § 5 Kodeksu pracy.