Rozdział 1

Przepisy ogólne i organizacyjne Art. 1. Naczelny Sąd Administracyjny, zwany dalej „Sądem”, sprawuje wymiar sprawie- dliwości przez sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej, na zasadach określonych w niniejszej ustawie. Art. 2. Sąd działa w Warszawie i w ośrodkach zamiejscowych Sądu tworzonych dla jednego lub kilku województw. Art. 3. 1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, ustala strukturę organizacyjną Naczelnego Sądu Administracyjnego i regulamin jego działania. 2. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, po zasięgnięciu opinii Ministra Sprawie- dliwości, w drodze rozporządzenia, tworzy i znosi ośrodki zamiejscowe Naczel- nego Sądu Administracyjnego, określa ich siedziby oraz właściwości miejscową i rzeczową. Art. 4. 1. W skład Sądu wchodzą: Prezes, wiceprezesi tego Sądu, prezesi izb, prezesi ośrodków zamiejscowych oraz sędziowie. 2. Prezesa i wiceprezesów Sądu powołuje i odwołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej spośród sędziów tego Sądu, za zgodą Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu. Art. 5. 1. Naczelny Sąd Administracyjny dzieli się na izby. Sędzia Sądu może być człon- kiem tylko jednej izby. 2. Sąd w Warszawie dzieli się na wydziały. W Sądzie tym działa Biuro Prezydialne i Biuro Orzecznictwa. Biura mogą dzielić się na wydziały. 02-11-20 3. Ośrodki zamiejscowe mogą dzielić się na wydziały. Art. 6. 1. Na czele Sądu stoi Prezes Sądu, który kieruje jego pracami i reprezentuje Sąd na zewnątrz. 2. Prezes pełni czynności przewidziane w niniejszej ustawie i w odrębnych przepi- sach, a także wykonuje czynności administracji sądowej w stosunku do Sądu. 3. Sprawowanie przez Prezesa jego funkcji nie może wkraczać w dziedzinę, w któ- rej w myśl Konstytucji i ustaw sędziowie są niezawiśli. Art. 7. Prezes Sądu w drodze zarządzenia: 1) określa stanowiska i kwalifikacje pracowników administracyjnych, pomocni- czych i obsługi, 2) ustala zasady biurowości, 3) wydaje zbiór urzędowy orzeczeń Sądu. Art. 8. 1. Pracami izby kieruje jej prezes. Prezesem izby może być jeden z wiceprezesów Sądu lub inny sędzia. Pracami ośrodków zamiejscowych kierują ich prezesi, biur - dyrektorzy, wydziałów - ich przewodniczący, zaś wydziałów biur - naczelnicy. 2. Prezesów izb, prezesów ośrodków zamiejscowych, dyrektorów biur i przewodni- czących wydziałów powołuje i odwołuje Prezes Sądu za zgodą Kolegium Sądu. Prezes Sądu może także powoływać i odwoływać zastępców dyrektorów biur i przewodniczących wydziałów. Art. 9 W Sądzie działają następujące organy kolegialne: Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu oraz Kolegium Sądu. Art. 10. 1. Sędziowie tworzą Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu. 2. Zgromadzenie Ogólne: 1) rozpatruje i opiniuje sprawy przedłożone przez Prezesa Sądu lub zgłoszone przez członków Zgromadzenia, 2) przedstawia Krajowej Radzie Sądownictwa kandydatów na sędziów Sądu, 3) wyraża zgodę, o której mowa w art. 4 ust. 2, w sprawie kandydatów na sta- nowiska Prezesa i wiceprezesów Sądu oraz ich odwołania, 4) ustala skład liczbowy Kolegium, wybiera na okres 3 lat jego członków i do- konuje zmian w składzie Kolegium, 5) opiniuje projekt utworzenia bądź likwidacji izby, 6) rozpatruje informacje Prezesa o rocznej działalności Sądu. 3. Przewodniczącym Zgromadzenia Ogólnego jest Prezes Sądu. 02-11-20 4. Zgromadzenie Ogólne zwołuje Prezes Sądu co najmniej raz w roku. 5. Do podjęcia uchwał Zgromadzenia Ogólnego wymagana jest obecność przy- najmniej połowy liczby jego członków. Uchwały zapadają bezwzględną więk- szością głosów. Art. 11. 1. Kolegium jest organem opiniodawczym i doradczym Prezesa Sądu, a gdy przepi- sy prawa tak stanowią - współdecydującym. 2. Kolegium: 1) rozpatruje sprawy przedstawiane Zgromadzeniu Ogólnemu, 2) rozpatruje sprawy przedstawione mu przez Prezesa Sądu do wypowiedzenia się, a także przedstawia sprawy Prezesowi z własnej inicjatywy, 3) wyraża zgodę na wydanie przez Prezesa Sądu aktów, o których mowa w art. 7 pkt 1 i 2. 3. Kolegium wybiera ze swego grona zastępcę przewodniczącego Kolegium. 4. Do podejmowania uchwał przez Kolegium stosuje się odpowiednio art. 10 ust. 5. Art. 12. 1. Na stanowisko sędziego Sądu może być powołany ten, kto: 1) posiada obywatelstwo polskie i korzysta w pełni z praw cywilnych i obywa- telskich, 2) jest nieskazitelnego charakteru, 3) ukończył wyższe studia prawnicze i uzyskał tytuł magistra prawa, 4) ukończył 35 lat życia, 5) pozostawał co najmniej przez dziesięć lat na stanowisku sędziego bądź proku- ratora albo przynajmniej przez dziesięć lat wykonywał zawód adwokata, no- tariusza albo radcy prawnego lub w instytucjach publicznych pozostawał na stanowiskach związanych ze stosowaniem lub tworzeniem prawa administra- cyjnego, 6) wykazuje się wysokim poziomem wiedzy w dziedzinie administracji publicz- nej oraz prawa administracyjnego i innych dziedzin prawa związanych z działaniem organów administracji publicznej. 2. Wymaganie, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, nie dotyczy osób z tytułem nauko- wym profesora oraz ze stopniem naukowym doktora habilitowanego nauk praw- nych. 3. W wyjątkowych przypadkach Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa może powołać kandydata na stanowisko sędziego mimo krótszych, niż określone w ust. 1 pkt 5, okresów pozostawania na stano- wiskach wymienionych w tym przepisie lub wykonywania zawodu adwokata, notariusza albo radcy prawnego. 4. Osoby, o których mowa w ust. 2, mogą być zatrudniane na podstawie powoła- nia na stanowisku sędziego również w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Rozdział 2

Właściwość i zakres działania Sądu Art. 16. 1. Sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy za- żalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji pu- blicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, [5) uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego oraz akty organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego,] <5) akty organów jednostek samorządu terytorialnego oraz organów admi- nistracji rządowej ustanawiające przepisy prawa miejscowego,> 02-11-20 6)[uchwały] <akty> organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związ- ków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialne- go. 2. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidu- ją sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach. Art. 17. Sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 16 ust. 1 pkt 1-4. Art. 18. 1. Sąd rozstrzyga, w przypadkach określonych w Kodeksie postępowania admini- stracyjnego oraz w Ordynacji podatkowej, spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz między organami tych jednostek a or- ganami administracji rządowej, a także - między samorządowymi kolegiami odwoławczymi. [2. Sąd udziela odpowiedzi na pytania prawne przedstawiane do rozstrzygnięcia

Rozdział 3

Postępowanie przed Sądem Art. 33. 1. Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. 2. Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakre- sie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych in- nych osób. 3. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również organ nadzorujący na podsta- wie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności 02-11-20 i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. Nr 141, poz. 1177). Art. 34. 1. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. 2. Przez wyczerpanie środków odwoławczych należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek odwoławczy przewidziany w ustawie. 3. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przed- miotem skargi, należy przed wniesieniem jej do Sądu zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga może być wniesio- na po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Art. 35. 1. Skargę wnosi się bezpośrednio do Sądu w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w innych przypadkach w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o podję- ciu aktu lub innej czynności organu uzasadniającej wniesienie skargi. 2. Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wnieść skargę w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. 2a. Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wnieść skargę na akt lub uchwałę stanowiące przepisy prawa miejscowego także po upływie terminu, o którym mowa w ust. 2. 3. Sąd z ważnych powodów przywróci na wniosek strony termin do wniesienia skargi. 4. Nie można wnieść skargi do Sądu, jeżeli toczy się postępowanie w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności aktu albo innej czynności. Art. 36. 1. Od skargi pobiera się wpis. 2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz zasady pobie- rania wpisu. 3. W sprawach skarg stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Art. 37. Skarga powinna zawierać: 1) oznaczenie skarżącego, jego miejsca zamieszkania lub siedziby, 2) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, 3) oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, 4) określenie naruszenia prawa bądź interesu prawnego, 02-11-20 5) podpis osoby wnoszącej skargę, a w przypadku wniesienia jej przez pełno- mocnika - jego podpis z załączeniem do skargi pełnomocnictwa. Art. 38. 1. Po otrzymaniu skargi Sąd przesyła jej odpis organowi, którego działanie lub bez- czynność zaskarżono, i zobowiązuje go do udzielenia odpowiedzi na skargę w

Rozdział 4

Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe Art. 61. W ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 i Nr 27, poz. 111, z 1982 r. Nr 7, poz. 55 i Nr 45, poz. 289, z 1983 r. Nr 41, poz. 185, z 1984 r. Nr 34, poz. 183, z 1986 r. Nr 47, poz 228, z 1987 r. Nr 21, poz. 123 i Nr 33, poz. 186, z 1989 r. Nr 20, poz. 107, z 1990 r. Nr 34, poz. 201, z 1991 r. Nr 100, poz. 442 i Nr 119, poz. 513, z 1994 r. Nr 122, poz. 593 i z 1995 r. Nr 1, poz. 1) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 22 po § 2 dodaje się § 3 w brzmieniu: „§3. Z wnioskiem o rozpatrzenie sporu, o którym mowa w § 2, może wystą- pić: 1) organ samorządu terytorialnego lub terenowy organ administracji rządowej - gdy uznają się równocześnie za właściwe do załatwie- nia sprawy (spór pozytywny), 2) strona - gdy w sprawie za niewłaściwy uznaje się zarówno organ samorządu terytorialnego, jak i terenowy organ administracji rzą- dowej (spór negatywny), 3) minister właściwy do spraw administracji, 4) Minister Sprawiedliwości, Prokurator Generalny.”; 02-11-20 2) art. 126 otrzymuje brzmienie: „Art. 126. Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zaża- lenie - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast de- cyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie.”; 3) skreśla się dział VI. Art. 62. W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz.U. Nr 16, poz. 95, Nr 32, poz. 191, Nr 34, poz. 199, Nr 43, poz. 253 i Nr 89, poz. 518, z 1991 r. Nr 4, poz. 18 i Nr 110, poz. 473, z 1992 r. Nr 85, poz. 428, Nr 100, poz. 499, z 1993 r. Nr 17, poz. 78 oraz z 1994 r. Nr 122, poz. 593) w art. 101 dodaje się ust. 2^a w brzmieniu: „2^a. Skargę na uchwałę, o której mowa w ust. 1, można wnieść do sądu ad- ministracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkań- ców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę.”. Art. 63. W ustawie z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz.U. Nr 21, poz. 123 i z 1991 r. Nr 75, poz. 328) wprowadza się następu- jące zmiany: 1) po art. 25 dodaje się art. 25^a w brzmieniu: „Art. 25^a. 1. Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszo- ne przepisem prawa miejscowego, może - po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważ- nionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. 3. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu ad- ministracyjnym. 4. Nie stwierdza się nieważności przepisu prawa miejscowego, jeżeli: 1) przepis ten utracił moc przed wydaniem wyroku przez Sąd, 2) skargę wniesiono po upływie roku od daty ogłoszenia przepisu w wojewódzkim dzienniku urzędowym, 3) naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia nie było istotne. 5. Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do przepisów po- wszechnie obowiązujących, wydawanych przez terenowe or- gany administracji, o których mowa w art. 1 pkt 2.”; 2) w art. 26 w ust. 2 dodaje się pkt 5 w brzmieniu: 02-11-20 „5) wyroki sądu administracyjnego uwzględniające skargi na akty prawa miejscowego.”. Art. 64. W ustawie z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoław- czych (Dz.U. Nr 122, poz. 593) w art. 21 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „2. Kontrolę orzecznictwa kolegiów sprawuje sąd administracyjny na zasa- dach i w trybie określonych przepisami ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.”. Art. 65. Prezes Sądu ustali termin, nie dłuższy niż 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniej- szej ustawy, w którym podejmą działalność izby Sądu. Art. 66. Dotychczasowe ośrodki zamiejscowe Sądu stają się z dniem wejścia w życie ustawy ośrodkami zamiejscowymi Sądu w rozumieniu niniejszej ustawy. Art. 67. W zakresie uregulowanym niniejszą ustawą traci moc ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks po- stępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 4, poz. 8, Nr 19, poz. 68 i Nr 27, poz. 111, z 1989 r. Nr 73, poz. 436, z 1990 r. Nr 53, poz. 306 oraz z 1994 r. Nr 122, poz. 593). Art. 68. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Sądu przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpoznaniu według przepisów dotychczasowych. Art. 69. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. 02-11-20