Ustawaz dnia 16 grudnia 1994 r.o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń w podmiotach
gospodarczych oraz o zmianie niektórych ustaw
Treść ustawy
Art. 1.3 orzeczenia
Komisja Trójstronna do Spraw Społeczno-Gospodarczych, stanowiąca forum współdziałania
naczelnych organów administracji państwowej, związków zawodowych i organizacji pracodawców,
zwana dalej „Komisją Trójstronną”, jest upoważniona do uzgadniania i ustalania wskaźników
przyrostu wynagrodzeń zaliczanych w ciężar kosztów w podmiotach gospodarczych zatrudniających
powyżej 50 osób.
Art. 2.10 orzeczeń
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
podmioty gospodarcze - podmioty gospodarki narodowej prowadzące działalność gospodarczą,
w tym również jednostki organizacyjne działające na podstawie prawa bankowego, prawa
o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych oraz na podstawie
przepisów o działalności ubezpieczeniowej, zatrudniające powyżej 50 osób.
2)
wynagrodzenie - wydatki pieniężne oraz wartość świadczeń w naturze, wypłacane pracownikom
z tytułu zatrudnienia w podmiocie gospodarczym, obliczane według zasad statystyki
zatrudnienia i wynagrodzeń określonych przez Główny Urząd Statystyczny jako „wynagrodzenia
bez wypłat z zysku”,
3)
przeciętne miesięczne wynagrodzenie - iloraz wynagrodzenia, o którym mowa w pkt 2,
i przeciętnego miesięcznego zatrudnienia ustalonego zgodnie z obowiązującą metodologią
Głównego Urzędu Statystycznego oraz liczby miesięcy za okres sprawozdawczy,
4)
wskaźnik inflacji - roczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych prognozowany
przy opracowywaniu projektu ustawy budżetowej na następny rok.
Art. 3.2 orzeczenia
1.
Rada Ministrów, w terminie do dnia 20 lipca każdego roku, przedstawia Komisji Trójstronnej
informację o prognozowanych wielkościach makroekonomicznych stanowiących podstawę
do opracowania projektu ustawy budżetowej na rok następny.
2.
Wielkości makroekonomiczne, o których mowa w ust. 1, obejmują przewidywane na rok
następny: wzrost realny produktu krajowego brutto, wielkość wskaźnika inflacji oraz
proponowany maksymalny roczny wskaźnik przyrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
3.
Po otrzymaniu informacji, o której mowa w ust. 1, Komisja Trójstronna, w terminie
do dnia 31 sierpnia każdego roku, ustala maksymalny roczny wskaźnik przyrostu przeciętnego
miesięcznego wynagrodzenia oraz orientacyjne wskaźniki przyrostu przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia w kolejnych kwartałach roku w stosunku do przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia z roku poprzedniego.
4.
Przewodniczący Komisji Trójstronnej przedstawia niezwłocznie Radzie Ministrów do wiadomości
ustalone wskaźniki przyrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, o których mowa
w ust. 3. Wskaźniki te podlegają ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski” w terminie do dnia 1 grudnia każdego roku, w drodze obwieszczenia
Prezesa Rady Ministrów.
5.
Jeżeli Komisja Trójstronna nie ustali wskaźników, o których mowa w ust. 3, Rada Ministrów
ustala te wskaźniki, w drodze rozporządzenia, w terminie do dnia 1 grudnia każdego
roku.
6.
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie za rok poprzedni, obliczone zgodnie z przepisem
art. 2 pkt 3, stanowi wielkość bazową do ustalania przyrostu wynagrodzeń na rok następny.
Art. 4.18 orzeczeń
1.
W podmiotach gospodarczych przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w danym
roku ustalają, w drodze porozumienia, strony uprawnione do zawarcia zakładowego układu
zbiorowego pracy. Porozumienie to powinno uwzględniać sytuację i możliwości finansowe
podmiotu gospodarczego oraz wskaźniki ustalone zgodnie z art. 3 ust. 3 lub art. 3
ust. 5.
2.
Porozumienie, o którym mowa w ust. 1, powinno być zawarte w terminie do końca lutego
każdego roku.
3.
W podmiotach gospodarczych, w których porozumienie, o którym mowa w ust. 1, nie zostało
zawarte, przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ustala, w terminie do dnia
10 marca każdego roku, pracodawca w drodze zarządzenia.
4.
Przepisy ust. 1-3 nie naruszają odrębnych przepisów w sprawie zasad ustalania warunków
wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą.
5.
W podmiotach gospodarczych, utworzonych w wyniku przekształcenia lub podziału podmiotu
gospodarczego, wskaźniki, o których mowa w art. 3, odnoszą się do przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia w podmiocie gospodarczym przed przekształceniem lub podziałem.
Art. 5.
1.
Komisja Trójstronna dokonuje kwartalnej oceny kształtowania się przyrostu przeciętnych
wynagrodzeń w podmiotach gospodarczych. Wnioski wynikające z tej oceny Komisja Trójstronna
przedstawia Radzie Ministrów.
2.
Oceny, o której mowa w ust. 1, Komisja Trójstronna dokonuje na podstawie informacji
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Informacja ta obejmuje w szczególności dane
o wysokości przyrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w podmiotach gospodarczych
w podziale na sektory, sekcje i działy. Komisja Trójstronna może wystąpić do Prezesa
Głównego Urzędu Statystycznego o dodatkowe informacje.
3.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, w terminie do 60 dni po upływie kwartału, przedstawia
informację, o której mowa w ust. 2.
Art. 6.
Na podstawie przeprowadzonych ocen i uzyskanych informacji, o których mowa w art.
5, Komisja Trójstronna może:
1)
zwrócić się do właścicieli i organów założycielskich podmiotów gospodarczych z wnioskiem
o udzielenie wyjaśnień w określonym terminie,
2)
wystąpić do pracodawców i organizacji związkowych o zdyscyplinowanie polityki płacowej,
3)
wystąpić do właściciela lub organu założycielskiego o przeprowadzenie kontroli gospodarki
finansowej podmiotu gospodarczego.
Art. 7.
1.
Maksymalny roczny wskaźnik przyrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia na rok
1995 oraz orientacyjne wskaźniki przyrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia
w kolejnych kwartałach Komisja Trójstronna uzgodni, w terminie 30 dni od dnia wejścia
w życie ustawy, na podstawie informacji przewidzianej w art. 3 ust. 1 i 2, przedstawionej
przez Radę Ministrów w terminie 15 dni od dnia wejścia w życie ustawy.
2.
Ogłoszenie wskaźników, o których mowa w ust. 1, nastąpi w terminie 45 dni od dnia
wejścia w życie ustawy, w trybie określonym w art. 3 ust. 4.
3.
Jeżeli Komisja Trójstronna nie ustali wskaźników, o których mowa w ust. 1, Rada Ministrów
ustali te wskaźniki, w drodze rozporządzenia, w terminie 45 dni od dnia wejścia w
życie ustawy.
4.
W podmiotach gospodarczych przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia na rok
1995 ustala się na zasadach określonych w art. 4, w terminie 90 dni od dnia wejścia
w życie ustawy.
Art. 8.
W ustawie z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 37:
a)
ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:
„
1.
Rada pracownicza może odwołać dyrektora przedsiębiorstwa za zgodą organu założycielskiego.
Organ założycielski przedstawia stanowisko w terminie jednego miesiąca od dnia wystąpienia
rady pracowniczej w tej sprawie.
2.
Odwołanie dyrektora bez zgody organu założycielskiego jest nieważne.
”
,
b)
skreśla się ust. 3;
2)
w art. 37a:
a)
w ust. 1 w pkt 3 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu:
„
4)
przedsiębiorstwo państwowe przekroczyło wskaźniki przyrostu przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia, ustalone przez Komisję Trójstronną do Spraw Społeczno-Gospodarczych
lub Radę Ministrów, w trybie określonym w ustawie z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym
systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń w podmiotach gospodarczych
oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1995 r. Nr 1, poz. 2), co spowodowało pogorszenie
sytuacji finansowej przedsiębiorstwa.
”
,
b)
dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
Odwołanie dokonane z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 4, pociąga za sobą skutki,
jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy o pracę przez zakład pracy bez wypowiedzenia
z winy pracownika.
”
;
3)
w art. 43 dodaje się ust. 6 w brzmieniu:
„
6.
W wypadku, o którym mowa w art. 37a ust. 1 pkt 4, organ założycielski może osoby wymienione
w ust. 1 pozbawić prowizji lub zmniejszyć im prowizję od zysku przedsiębiorstwa.
”
;
4)
w art. 45c w ust. 1 w pkt 3 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 4 w
brzmieniu:
„
4)
zachodzi wypadek, o którym mowa w art. 37a ust. 1 pkt 4.
”
;
5)
w art. 65:
a)
w ust. 1 skreśla się zdanie drugie,
b)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a i 1b w brzmieniu:
„
1a.
Z przyczyn określonych w art. 37a ust. 1 pkt 4 organ założycielski może wszcząć postępowanie
naprawcze, ustanawiając nad przedsiębiorstwem zarząd komisaryczny.
1b.
Od decyzji organu założycielskiego, o których mowa w ust. 1 i 1a, nie przysługuje
sprzeciw.
”
.
Art. 9.
W ustawie z dnia 29 września 1994 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie
niektórych ustaw wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 8 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Zmiany w regulaminie, o którym mowa w ust. 1, wprowadza pracodawca w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową, a w
przypadku braku takiej organizacji zmiany te wprowadza pracodawca. Przepis art. 24113§ 2 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio.
”
;
2)
dodaje się art. 12a w brzmieniu:
„
Art. 12a.
1.
Do postępowania w sprawie rejestracji układu zbiorowego pracy zgłoszonego do rejestracji
przed dniem 26 listopada 1994 r., a nie zarejestrowanego do tego dnia, stosuje się
przepisy obowiązujące przed tym dniem.
2.
Nie podlega zarejestrowaniu i nie nabiera mocy obowiązującej układ zbiorowy pracy
zawarty przed dniem 26 listopada 1994 r., a nie zgłoszony przed tym dniem do rejestracji.
”
Art. 10.
Postępowanie w sprawie odwołania dyrektora przedsiębiorstwa państwowego, wszczęte
i nie zakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, toczy się na dotychczasowych
zasadach.
Art. 11.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.