Ustawaz dnia 7 stycznia 1993 r.o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania
ciąży
Treść ustawy
Uznając, że życie jest fundamentalnym dobrem człowieka, a troska o życie i zdrowie
należy do podstawowych obowiązków państwa, społeczeństwa i obywatela, stanowi się,
co następuje:
Art. 1.16 orzeczeń
1.
Każda istota ludzka ma od chwili poczęcia przyrodzone prawo do życia.
2.
Życie i zdrowie dziecka od chwili jego poczęcia pozostają pod ochroną prawa.
Art. 2.2 orzeczenia
1.
Organy administracji rządowej oraz samorządu terytorialnego, w zakresie swoich kompetencji
określonych w przepisach szczególnych, są obowiązane do zapewnienia kobietom w ciąży
opieki socjalnej, medycznej i prawnej w szczególności poprzez:
1)
opiekę medyczną na dzieckiem poczętym i jego matką,
2)
pomoc materialną i opiekę nad kobietami w ciąży, znajdującymi się w trudnych warunkach
materialnych, przez czas ciąży, porodu i po porodzie,
3)
służby informacyjne, udzielające szczegółowych informacji na temat uprawnień, zasiłków
i świadczeń przysługujących prawnie rodzinom, matkom zamężnym i niezamężnym oraz ich
dzieciom, a także możliwości adopcji; służby informacyjne pomagają w rozwiązywaniu
problemów psychologicznych i społecznych.
2.
Organy administracji rządowej oraz samorządu terytorialnego, w zakresie swoich kompetencji
określonych w przepisach szczególnych, są zobowiązane zapewnić obywatelom swobodny
dostęp do metod i środków służących dla świadomej prokreacji.
3.
Szkoła ma obowiązek udzielić uczennicy w ciąży urlopu oraz innej pomocy niezbędnej
do ukończenia przez nią edukacji, w miarę możliwości nie powodując opóźnień w zaliczaniu
przedmiotów. Jeżeli ciąża, poród lub połóg powoduje niemożliwość zaliczenia w terminie
egzaminów ważnych dla ciągłości nauki, szkoła zobowiązana jest do wyznaczenia dodatkowego
terminu egzaminu dogodnego dla kobiety, w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy.
4.
Zakres i formy oraz tryb udzielania pomocy, o której mowa w ust. 1 i 2, określa, w
drodze rozporządzenia, Rada Ministrów.
Art. 3.
1.
Organy administracji rządowej oraz samorządu terytorialnego współdziałają i udzielają
pomocy Kościołowi Katolickiemu, innym kościołom i związkom wyznaniowym oraz organizacjom
społecznym, które organizują opiekę nad kobietami w ciąży, jak również organizują
rodziny zastępcze lub udzielają pomocy w przysposabianiu dzieci.
2.
Zakres, formy oraz tryb udzielania pomocy, o której mowa w ust. 1, określa, w drodze
rozporządzenia, Rada Ministrów.
Art. 4.23 orzeczenia
1.
Do programów nauczania szkolnego wprowadza się wiedzę o życiu seksualnym człowieka,
o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia
poczętego oraz metodach i środkach świadomej prokreacji.
2.
Minister Edukacji Narodowej ustala szczegółowy program nauczania szkolnego, o którym
mowa w ust. 1.
Art. 5.
W ustawie z dnia 28 października 1950 r. o zawodzie lekarza w art. 15 w ust. 2 skreśla się pkt 4.
Art. 6.3 orzeczenia
W Kodeksie cywilnym wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 8:
a)
dotychczasową treść oznacza się jako § 1,
b)
dodaje się § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
Zdolność prawną ma również dziecko poczęte; jednakże prawa i zobowiązania majątkowe
uzyskuje ono pod warunkiem, że urodzi się żywe.
”
,
2)
po art. 446 dodaje się art. 4461 w brzmieniu:
„
Art. 4461.
Z chwilą urodzenia dziecko może żądać naprawienia szkód doznanych przed urodzeniem.
”
Art. 7.1 orzeczenie
W Kodeksie karnym wprowadza się następujące zmiany:
1)
po art. 23a dodaje się art. 23b w brzmieniu:
„
Art. 23b.
§ 1.
Dziecko poczęte nie może być przedmiotem działań innych niż te, które służą ochronie
życia i zdrowia jego lub jego matki, z wyjątkiem działań określonych w §2.
§ 2.
Dopuszcza się badania przedurodzeniowe nie zwiększające wyraźnie ryzyka poronienia,
w przypadku gdy:
1)
dziecko poczęte należy do rodziny obciążonej genetycznie,
2)
istnieje podejrzenie występowania choroby genetycznej możliwej do wyleczenia, zaleczenia
bądź ograniczenia jej skutków w okresie płodowym,
3)
istnieje podejrzenie ciężkiego uszkodzenia płodu.
”
,
2)
po art. 149 dodaje się art. 149a i 149b w brzmieniu:
„
Art. 149a.
§ 1.
Kto powoduje śmierć dziecka poczętego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2.
Nie podlega karze matka dziecka poczętego.
§ 3.
Nie popełnia przestępstwa określonego w § 1 lekarz, podejmujący to działanie w publicznym
zakładzie opieki zdrowotnej, w przypadku gdy:
1)
ciąża stanowiła zagrożenie dla życia lub poważne zagrożenie dla zdrowia matki, stwierdzone
orzeczeniem dwóch lekarzy innych niż lekarz podejmujący działanie, o którym mowa w
§ 1, przy czym orzeczenie to nie jest niezbędne w przypadku natychmiastowej konieczności
uchylenia zagrożenia dla życia matki,
2)
gdy śmierć dziecka poczętego nastąpiła wskutek działań podjętych dla ratowania życia
matki albo dla przeciwdziałania poważnemu uszczerbkowi na zdrowiu matki, którego niebezpieczeństwo
zostało potwierdzone orzeczeniem dwóch innych lekarzy,
3)
badania prenatalne, potwierdzone orzeczeniem dwóch lekarzy innych niż lekarz podejmujący
działanie, o którym mowa w § 1, wskazują na ciężkie i nieodwracalne uszkodzenie płodu,
4)
zachodzi uzasadnione podejrzenie, potwierdzone zaświadczeniem prokuratora, że ciąża
powstała w wyniku czynu zabronionego.
§ 4.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd może odstąpić od wymierzenia kary wobec
sprawcy przestępstwa określonego w § 1.
Art. 149b.
Kto stosując przemoc wobec kobiety ciężarnej powoduje śmierć dziecka poczętego albo
w inny sposób powoduje śmierć dziecka poczętego bez zgody kobiety ciężarnej lub przemocą,
groźbą bezprawną albo podstępem doprowadza matkę dziecka poczętego do pozbawienia
życia tego dziecka, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
”
,
3)
skreśla się art. 153 i 154,
4)
po art. 156 dodaje się art. 156a w brzmieniu:
„
Art. 156a.
§ 1.
Kto powoduje uszkodzenie ciała dziecka poczętego lub rozstrój zdrowia zagrażający
jego życiu, podlega karze ograniczenia wolności do lat 2.
§ 2.
Nie popełnia przestępstwa lekarz, jeżeli uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia dziecka
poczętego są następstwem działań leczniczych, koniecznych dla uchylenia niebezpieczeństwa
grożącego zdrowiu i życiu kobiety ciężarnej lub dziecka poczętego.
§ 3.
Nie podlega karze matka dziecka poczętego, która dopuszcza się czynu określonego w
§ 1.
”
,
5)
w art. 157:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Jeżeli następstwem czynu określonego w art. 156 § 1 jest śmierć człowieka, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
”
,
b)
dodaje się nowy § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
Tej samej karze podlega sprawca czynu określonego w art. 149a § 1, art. 149b lub 156a
§ 1, jeżeli następstwem tego czynu jest śmierć matki dziecka poczętego.
”
,
c)
dotychczasowy § 2 otrzymuje oznaczenie § 3.
Art. 8.1 orzeczenie
W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym w art. 7 w ust. 1 dodaje się pkt 16 w brzmieniu:
„
16)
zapewnienia kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej i prawnej.
”
Art. 9.
1.
Po upływie roku od dnia wejścia w życie ustawy Minister Zdrowia i Opieki Społecznej
przedłoży Sejmowi sprawozdanie z wykonywania ustawy oraz o skutkach jej stosowania.
2.
Odpowiednie sprawozdania przedłożą Ministrowie Sprawiedliwości, Edukacji Narodowej
oraz Pracy i Polityki Socjalnej w odniesieniu do spraw wchodzących w zakres ich kompetencji.
Art. 10.1 orzeczenie
Traci moc ustawa z dnia 27 kwietnia 1956 r. o warunkach dopuszczalności przerywania ciąży .
Art. 11.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.