Ustawaz dnia 3 kwietnia 1993 r.o badaniach i certyfikacji
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa funkcjonowanie krajowego systemu badań i certyfikacji, uprawnienia
krajowej organizacji badań i certyfikacji oraz jednostek dokonujących badań i certyfikacji
wyrobów i usług.
2.
Ustawa ma służyć likwidowaniu barier technicznych w handlu, zwiększaniu konkurencyjności
wyrobów i usług, a także ułatwianiu krajowego i międzynarodowego obrotu towarowego.
Art. 2.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres i tryb stosowania przepisów
ustawy do wyrobów produkowanych w kraju i importowanych wyłącznie na potrzeby obronności
i bezpieczeństwa państwa, a także właściwość organów w tych sprawach.
Art. 3.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
badania - działanie techniczne, które polega na określeniu jednej lub wielu cech danego
wyrobu, procesu lub usługi, zgodnie z ustaloną procedurą,
2)
certyfikacja zgodności - działanie trzeciej strony (jednostki niezależnej od dostawcy
i odbiorcy) wykazujące, że zapewniono odpowiedni stopień zaufania, iż należycie zidentyfikowany
wyrób, proces lub usługa są zgodne z określoną normą lub z właściwymi przepisami prawnymi,
3)
system certyfikacji - system o własnych zasadach postępowania i zarządzania, dotyczących
przeprowadzania certyfikacji zgodności,
4)
jednostka certyfikująca - jednostkę prowadzącą certyfikację zgodności,
5)
akredytacja - formalne uznanie kompetencji laboratorium badawczego lub jednostki certyfikującej,
6)
laboratorium badawcze - laboratorium wykonujące badania,
7)
wyrób - również jego części, podzespoły, zespoły, surowce, materiały, paliwa, produkty
rolnictwa, leśnictwa i morskie, środki spożywcze i używki, substancje dodatkowe, przedmioty
użytku i opakowania,
8)
dostawca - stronę odpowiedzialną za wyrób, proces lub usługę i zdolną do zagwarantowania,
że stosuje zapewnienie jakości; określenie to może dotyczyć producentów, dystrybutorów,
importerów, montujących, świadczących usługi itp.,
9)
odbiorca - konsumenta, użytkownika, klienta, beneficjenta lub drugą stronę,
10)
usługa - działalność dostawcy polegającą na wykonaniu czynności służących spełnianiu
potrzeb odbiorcy,
11)
system jakości - strukturę organizacyjną, podział odpowiedzialności, procedury, procesy
i zasoby umożliwiające wdrożenie zarządzania jakością,
12)
znak bezpieczeństwa - zastrzeżony znak przyznawany zgodnie z zasadami systemu certyfikacji,
potwierdzający, że dany wyrób, używany zgodnie z zasadami określonymi przez producenta,
nie stanowi zagrożenia dla życia, zdrowia, mienia i środowiska,
13)
certyfikat zgodności - dokument wydany zgodnie z zasadami systemu certyfikacji, wykazujący,
że zapewniono odpowiedni stopień zaufania, iż należycie zidentyfikowany wyrób, proces
lub usługa są zgodne z określoną normą lub z właściwymi przepisami prawnymi,
14)
znak zgodności (dotyczy certyfikacji) - zastrzeżony znak, nadawany lub stosowany zgodnie
z zasadami systemu certyfikacji, wskazujący, że zapewniono odpowiedni stopień zaufania,
iż dany wyrób, proces lub usługa są zgodne z określoną normą lub z właściwymi przepisami
prawnymi,
15)
podmiot gospodarczy - podmiot prowadzący działalność gospodarczą na podstawie odrębnych
przepisów,
16)
auditor - osobę mającą kwalifikacje do dokonywania oceny systemu jakości,
17)
certyfikacja auditorów - czynność jednostki niezależnej, potwierdzającą, że dana osoba
spełnia określone wymagania i jest kompetentna do dokonywania oceny systemu jakości.
Rozdział 2
Polskie Centrum Badań i Certyfikacji
Art. 4.
1.
Tworzy się państwową jednostkę organizacyjną pod nazwą „Polskie Centrum Badań i Certyfikacji”,
zwaną dalej „Centrum”.
2.
Centrum podlega Prezesowi Rady Ministrów.
3.
Organizację Centrum określa statut nadany przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek
Dyrektora Centrum, zaopiniowany przez Radę do Spraw Badań i Certyfikacji.
4.
Centrum posiada osobowość prawną.
Art. 5.
Centrum prowadzi gospodarkę finansową na zasadach określonych w prawie budżetowym
dla zakładów budżetowych.
Art. 6.
Przychodami Centrum są:
1)
wpływy z działalności Centrum,
2)
wpływy z innych tytułów,
3)
dotacje budżetowe ustalane corocznie w ustawie budżetowej.
Art. 7.
1.
Centrum jest krajową organizacją badań i certyfikacji.
2.
Do zadań Centrum należy w szczególności:
1)
organizowanie i nadzorowanie systemu badań i certyfikacji,
2)
akredytowanie laboratoriów badawczych,
3)
akredytowanie jednostek certyfikujących,
4)
certyfikowanie systemów jakości u dostawców,
5)
certyfikowanie auditorów,
6)
kontrolowanie:
a)
akredytowanych laboratoriów badawczych w zakresie ich działalności wynikającej z akredytacji,
b)
akredytowanych jednostek certyfikujących w zakresie ich działalności wynikającej z
akredytacji,
c)
certyfikowanych systemów jakości u dostawców w zakresie stawianych im wymagań,
7)
organizowanie szkoleń i doskonalenie kadr na potrzeby badań i certyfikacji.
Art. 8.
1.
Centrum uczestniczy w międzynarodowych i regionalnych organizacjach prowadzących działalność
tego rodzaju co działalność Centrum.
2.
Centrum może uznawać, zwłaszcza na zasadzie wzajemności, raporty z badań i certyfikaty
zgodności członków organizacji, o których mowa w ust. 1, oraz zawierać umowy z innymi
organizacjami zagranicznymi o wzajemnym uznawaniu raportów z badań i certyfikatów
zgodności.
3.
Centrum może upoważnić krajowe jednostki certyfikujące do uznawania, zwłaszcza na
zasadzie wzajemności, raportów z badań oraz certyfikatów zgodności organizacji zagranicznych.
Art. 9.
1.
Centrum kieruje Dyrektor, powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów, po
zasięgnięciu opinii Rady do Spraw Badań i Certyfikacji.
2.
Dyrektor Centrum jest organem wykonawczym i zarządzającym Centrum.
Art. 10.
1.
Prezes Rady Ministrów ustala wynagrodzenie Dyrektora Centrum.
2.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi zasady wynagradzania pracowników Centrum.
Art. 11.
1.
Przy Centrum działa Rada do Spraw Badań i Certyfikacji, zwana dalej „Radą”. Jest ona
organem stanowiącym w zakresie tworzenia i nadzorowania realizacji polityki badań
i certyfikacji.
2.
W skład Rady wchodzą proporcjonalnie, w liczbie zapewniającej brak dominacji którejkolwiek
ze stron, przedstawiciele naczelnych i centralnych organów administracji państwowej,
organizacji przemysłowych, podmiotów gospodarczych, organizacji konsumenckich, stowarzyszeń
naukowo-technicznych, towarzystw ubezpieczeniowych, związków zawodowych, Polskiego
Komitetu Normalizacyjnego, komitetów technicznych i klubów działających przy Centrum.
3.
Przedstawicieli, o których mowa w ust. 2, powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów
na wniosek zainteresowanych ministrów i właściwych organów zainteresowanych organizacji.
4.
Liczbę członków Rady oraz regulamin działania Rady określa Prezes Rady Ministrów.
5.
Przewodniczącego, zastępców i sekretarza Rady wybiera Rada ze swego składu.
Art. 12.
1.
Do zakresu działania Rady należy w szczególności:
1)
określanie stanu i kierunków rozwoju badań i certyfikacji,
2)
zatwierdzanie planów i programów prac Centrum,
3)
ocena działalności merytorycznej i finansowej Centrum.
2.
Rada podejmuje uchwały i postanowienia na posiedzeniach plenarnych.
Rozdział 3
Zakres certyfikacji
Art. 13.4 orzeczenia
1.
Wyroby krajowe i importowane, mogące stwarzać zagrożenie lub które służą ratowaniu
życia, zdrowia i środowiska, podlegają obowiązkowi zgłaszania do certyfikacji na zastrzeżony
przez Centrum znak bezpieczeństwa i oznaczania tym znakiem.
2.
Usługi, mogące stwarzać zagrożenie lub które służą ratowaniu życia, zdrowia i środowiska,
podlegają obowiązkowi certyfikacji na certyfikat systemu jakości.
3.
Podstawą oceny wyrobów i usług, o których mowa w ust. 1 i 2, są Polskie Normy wprowadzone
do obowiązkowego stosowania oraz właściwe przepisy prawne.
4.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy wyrobów wykonywanych jednostkowo na
indywidualne zamówienia użytkowników, pod warunkiem że zostaną spełnione wymagania
dotyczące bezpieczeństwa pracy i użytkowania oraz ochrony życia, zdrowia i środowiska.
5.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie dotyczy:
1)
urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu na mocy przepisów o tym
dozorze,
2)
sprzętu lotnictwa cywilnego,
3)
statków i innych obiektów pływających wraz z wyposażeniem, z ważnymi certyfikatami
Polskiego Rejestru Statków,
4)
środków farmaceutycznych i materiałów medycznych w rozumieniu przepisów o tych środkach
i materiałach,
5)
usług leczniczych stanowiących świadczenia zdrowotne w rozumieniu odrębnych przepisów.
Art. 14.
Inne wyroby niż określone w art. 13 ust. 1 mogą być zgłaszane:
1)
do badań w akredytowanych laboratoriach badawczych,
2)
do certyfikacji przez akredytowane jednostki certyfikujące.
Art. 15.
Systemy jakości u dostawców mogą być zgłaszane do certyfikacji w:
1)
Centrum,
2)
akredytowanych jednostkach certyfikujących.
Art. 16.1 orzeczenie
1.
Badań wyrobów, o których mowa w art. 13 ust. 1, art. 18 i 19, dokonują akredytowane
laboratoria badawcze.
2.
Zasady działania laboratoriów badawczych oraz zasady ich akredytacji są określone
w Polskich Normach.
3.
Rada określi, na wniosek Dyrektora Centrum, szczegółowy tryb akredytacji laboratoriów
badawczych.
Art. 17.1 orzeczenie
1.
Wykazy wyrobów i usług z zakresu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2, ustala Dyrektor
Centrum w porozumieniu z właściwymi naczelnymi i centralnymi organami administracji
państwowej oraz innymi jednostkami, do których zakresu działania należą sprawy bezpieczeństwa
pracy oraz ochrony życia, zdrowia, mienia i środowiska, po zaopiniowaniu przez Radę.
2.
Wykazy, o których mowa w ust. 1, będą publikowane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski”.
Art. 18.
Właściwe organy administracji państwowej mogą ustalać, w drodze rozporządzenia, na
wniosek Dyrektora Centrum lub po zasięgnięciu jego opinii, wyroby i usługi, które
nie mogą być nabywane przez podległe im lub nadzorowane przez nie jednostki organizacyjne,
jeżeli dostawca nie przedstawi odpowiedniego certyfikatu.
Art. 19.
Wyroby produkowane zgodnie z wymaganiami norm krajowych oraz norm i dyrektyw organizacji
międzynarodowych lub regionalnych mogą być zgłaszane do certyfikacji w celu uzyskania
certyfikatu zgodności albo certyfikatu zgodności upoważniającego do oznaczania wyrobu
znakiem zgodności.
Art. 20.
Przepisów ustawy nie stosuje się do kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych
w rozumieniu ustawy - Prawo o miarach.
Rozdział 4
Działalność jednostek certyfikujących
Art. 21.2 orzeczenia
1.
Certyfikacji wyrobów, o której mowa w art. 13 ust. 1, art. 18 i art. 19, dokonują
akredytowane jednostki certyfikujące.
2.
Zasady działania jednostek certyfikujących wyroby oraz zasady ich akredytacji są określone
w Polskich Normach.
3.
Rada określi, na wniosek Dyrektora Centrum, szczegółowy tryb certyfikacji wyrobów
oraz akredytacji jednostek certyfikujących wyroby.
Art. 22.
1.
Certyfikacji usług, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 18, dokonują Centrum i
akredytowane jednostki certyfikujące.
2.
Zasady działania Centrum jako jednostki certyfikującej systemy jakości u dostawców
oraz zasady działania jednostek certyfikujących określone są w Polskich Normach.
3.
Rada określi, na wniosek Dyrektora Centrum, szczegółowy tryb certyfikacji systemów
jakości.
Art. 23.
1.
Certyfikacji auditorów, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 5, dokonuje Centrum.
2.
Zasady działania Centrum, jako jednostki certyfikującej auditorów, są określone w
Polskich Normach.
3.
Rada określi, na wniosek Dyrektora Centrum, szczegółowy tryb certyfikacji auditorów.
Art. 24.
1.
Przy Centrum działa Komitet Odwoławczy, do którego zadań należy rozpatrywanie odwołań
i skarg w sprawach dotyczących zakresu działania Centrum.
2.
Rada powołuje Komitet Odwoławczy oraz określa zasady jego działania.
Rozdział 5
Opłaty
Art. 25.
1.
Opłaty za badania i certyfikację uiszcza wnioskodawca.
2.
Opłaty za akredytację laboratorium badawczego oraz jednostki certyfikującej uiszcza
jednostka ubiegająca się o akredytację.
3.
Zasady ustalania opłat za czynności związane z badaniami i certyfikacją oraz ich maksymalne
wysokości określa na wniosek Rady Dyrektor Centrum w porozumieniu z Ministrem Finansów.
Rozdział 6
Sankcje ekonomiczne
Art. 26.10 orzeczeń
1.
Podmiot gospodarczy, który wprowadził do obrotu wyroby podlegające oznaczaniu znakiem
bezpieczeństwa, a nie oznaczone tym znakiem lub wyprodukowane niezgodnie z wymaganiami
stanowiącymi podstawę przyznania prawa stosowania tego znaku, jest obowiązany wpłacić
do budżetu państwa kwotę stanowiącą 100% sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanych
wyrobów.
2.
Podmiot gospodarczy, który wykonał usługę nie posiadając wymaganego certyfikatu na
system jakości lub wykonał usługę niezgodnie z wymaganiami stanowiącymi podstawę wydania
takiego certyfikatu, jest obowiązany wpłacić do budżetu państwa kwotę stanowiącą 100%
sumy uzyskanej ze sprzedaży zakwestionowanej usługi.
Art. 27.3 orzeczenia
1.
Organ kontroli upoważniony do kontrolowania działalności podmiotów gospodarczych zawiadamia
właściwy urząd skarbowy o stwierdzeniu uchybień, o których mowa w art. 26, oraz określa
ilość i wartość wyrobów lub usług, których te uchybienia dotyczą.
2.
Jednostka certyfikująca, która w trakcie swoich działań stwierdzi uchybienia, o których
mowa w art. 26, zawiadamia odpowiedni organ kontroli, który wykona czynności przewidziane
w ust. 1.
Art. 28.
1.
Wpłaty z tytułu należności, o których mowa w art. 26, obciążają dochód po opodatkowaniu
i są dokonywane we właściwym urzędzie skarbowym, w terminach określonych dla wpłat
zaliczek podatku dochodowego lub zryczałtowanych podatków obrotowego i dochodowego.
2.
W razie niewpłacenia należności pieniężnej, o której mowa w art. 26, właściwy urząd
skarbowy zawiadamia o tym organ kontroli w celu wystawienia tytułu wykonawczego stanowiącego
podstawę do przymusowego ściągnięcia tej należności w trybie przepisów o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji.
Rozdział 7
Przepisy końcowe
Art. 29.
Traci moc ustawa z dnia 8 lutego 1979 r. o jakości wyrobów, usług, robót i obiektów budowlanych .
Art. 30.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1994 r.