Obwieszczenie Ministra Finansówz dnia 26 lutego 1991 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
- Dział I - Przepisy ogólne
- Dział II - Egzekucja należności pieniężnych
- Rozdział 1 - Przepisy wspólne
- Rozdział 2 - Egzekucja z wynagrodzenia za pracę
- Rozdział 3 - Egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego
- Rozdział 4 - Egzekucja z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych
- Rozdział 5 - Egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych i innych praw majątkowych
- Rozdział 6 - Egzekucja z ruchomości
- Rozdział 7 - Szczególne zasady egzekucji należności pieniężnych
- Rozdział 8 - Podział sumy uzyskanej z egzekucji
- Dział III - Egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
- Dział IV - Postępowanie zabezpieczające
- Dział V - Przepisy wprowadzające i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 4 ustawy z dnia 23 marca 1990 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz
o zmianie ustawy o radach narodowych ,
2)
ustawą z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze ,
3)
ustawą z dnia 29 grudnia 1982 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz urzędach i izbach
skarbowych ,
4)
ustawą z dnia 23 marca 1990 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ,
5)
ustawą z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach
szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie
niektórych ustaw
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu
i z zastosowaniem ciągłej numeracji działów, rozdziałów, artykułów, paragrafów, punktów
oraz porządku alfabetycznego liter.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy uwzględnia
także zmiany nazw organów i ich właściwości wynikające z:
1)
ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ,
2)
ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa ,
3)
ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych ,
4)
ustawy z dnia 19 lipca 1990 r. o zmianie ustawy o ochronie dóbr kultury i o muzeach ,
5)
ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej ,
6)
ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej .
3.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje
następujących przepisów:
1)
art. 174 i 175 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu:
„
Art. 174.
§ 1.
Tracą moc dotychczasowe przepisy w sprawach uregulowanych w niniejszej ustawie.
§ 2.
W szczególności tracą moc:
1)
rozporządzenie z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu przymusowym w administracji ,
2)
dekret z dnia 28 stycznia 1947 r. o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych ,
3)
art. 37 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o zobowiązaniach podatkowych .
§ 3.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie pozostają
w mocy przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są z nią sprzeczne.
Art. 175.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1967 r.
”
;
2)
art. 53 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa
oraz o zmianie ustawy o radach narodowych w brzmieniu:
„
Art. 53.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1975 r. z wyjątkiem art. 34 ust. 7, art.
35 ust. 5, art. 36 i 50, które wchodzą w życie z dniem jej ogłoszenia.
”
;
3)
art. 281 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze w brzmieniu:
„
Art. 281.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1983 r.
”
;
4)
art. 18 ustawy z dnia 29 grudnia 1982 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz urzędach
i izbach skarbowych w brzmieniu:
„
Art. 18.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1983 r.
”
;
5)
art. 2 i 5 ustawy z dnia 23 marca 1990 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji w brzmieniu:
„
Art. 2.6 orzeczeń
Postępowanie egzekucyjne i zabezpieczające wszczęte przed wejściem w życie niniejszej
ustawy prowadzi się w myśl przepisów tej ustawy.
”
„
Art. 5.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
6)
art. 47 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w
ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o
zmianie niektórych ustaw w brzmieniu:
„
Art. 47.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 27 maja 1990 r.
”
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dział I
Przepisy ogólne
Rozdział 1
Zasady ogólne
Art. 1.1 orzeczenie
Ustawa określa postępowanie i środki przymusowe, stosowane przez organy administracji
rządowej i organy gminy w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich
obowiązków o charakterze pieniężnym (uiszczenia należności pieniężnych) lub obowiązków
o charakterze niepieniężnym, a także sposób zabezpieczenia wykonania tych obowiązków.
Art. 2.6 orzeczeń
§ 1.
Egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki:
1)
podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy o zobowiązaniach
podatkowych, oraz grzywny i kary pieniężne, a także inne należności pieniężne pozostające
w zakresie właściwości organów administracji rządowej i organów gminy lub przekazane
do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego,
2)
wpłaty na rzecz funduszy celowych utworzonych na podstawie odrębnych przepisów,
3)
obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji
rządowej i gminy lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu
szczególnego.
§ 2.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia poddać egzekucji administracyjnej inne
należności pieniężne niż określone w § 1 pkt 1, jeżeli przypadają one Skarbowi Państwa
lub państwowej jednostce organizacyjnej. Poddanie tych należności egzekucji administracyjnej
nie przesądza o wyłączeniu sporu o ich istnienie lub wysokość spod rozpoznania przez
sąd, jeżeli z charakteru należności wynika, że do rozpoznania takiego sporu właściwy
jest sąd.
Art. 3.4 orzeczenia
Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają
one z decyzji lub postanowień właściwych organów albo w zakresie administracji rządowej
i gminy bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych
obowiązków tryb egzekucji sądowej.
Art. 4.2 orzeczenia
Do obowiązków, które wynikają z decyzji, postanowień, orzeczeń albo aktów prawnych
innych niż określone w art. 2 i 3, stosuje się egzekucję administracyjną tylko wówczas,
gdy przepis szczególny przewiduje ich wykonanie w trybie administracyjnym.
Art. 5.
Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych
w art. 2, zwanym dalej wierzycielem, jest:
1)
dla obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej
i organów gminy - właściwy do orzekania organ I instancji,
2)
dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio
z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez
zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku.
Art. 6.1 orzeczenie
§ 1.
W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć
czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.
§ 2.
Minister Finansów określi sposób postępowania wierzycieli należności pieniężnych przy
podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1.
Art. 7.
§ 1.
Organ administracji rządowej i organ gminy właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej
(organ egzekucyjny) stosuje tylko środki egzekucyjne, przewidziane w ustawie.
§ 2.
Organ egzekucyjny stosuje środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania
obowiązku, a spośród kilku środków egzekucyjnych - środek lub środki najmniej uciążliwe
dla zobowiązanego.
§ 3.
Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek został
wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.
Art. 8.
§ 1.
Nie podlegają egzekucji administracyjnej:
1)
przedmioty urządzenia domowego, pościel, bielizna i ubranie, niezbędne dla zobowiązanego
i będących na jego utrzymaniu członków rodziny, a także ubranie niezbędne do pełnienia
służby lub wykonywania zawodu,
2)
zapasy żywności i opału, niezbędne dla zobowiązanego i będących na jego utrzymaniu
członków rodziny na okres miesiąca,
3)
jedna krowa lub dwie kozy albo trzy owce, potrzebne do wyżywienia zobowiązanego i
będących na jego utrzymaniu członków rodziny, wraz z zapasem paszy i ściółki do najbliższych
zbiorów,
4)
narzędzia i inne przedmioty niezbędne do pracy zarobkowej wykonywanej osobiście przez
zobowiązanego oraz surowce niezbędne dla niego do jego pracy na okres siedmiu dni,
5)
przedmioty niezbędne do pełnienia służby przez zobowiązanego lub do wykonywania przez
niego zawodu,
6)
pieniądze w kwocie, która odpowiada kwocie najniższego wynagrodzenia miesięcznego
pracowników zatrudnionych w uspołecznionych zakładach pracy,
7)
wkłady oszczędnościowe złożone w bankach, na zasadach i w wysokości określonej przepisami
prawa bankowego,
8)
papiery osobiste, po jednej obrączce zobowiązanego i jego współmałżonka, wykonanej
z metali szlachetnych, odznaczenia oraz przedmioty niezbędne zobowiązanemu i członkom
jego rodziny do nauki lub wykonywania praktyk religijnych, a także przedmioty codziennego
użytku, które mogą być sprzedane tylko znacznie poniżej ich wartości, a dla zobowiązanego
mają znaczną wartość użytkową,
9)
inne przedmioty, wierzytelności i prawa majątkowe zwolnione na podstawie szczególnych
przepisów spod egzekucji administracyjnej.
§ 2.
Za przedmioty niezbędne zobowiązanemu i członkom jego rodziny w rozumieniu § 1 pkt
1 nie uważa się w szczególności:
-
-mebli stylowych i stylizowanych,
-
-telewizorów do odbioru programu w kolorze,
-
-radioodbiorników stereofonicznych i urządzeń nagłaśniających,
-
-gramofonów stereofonicznych,
-
-magnetofonów i magnetowidów,
-
-komputerów i urządzeń peryferyjnych, chyba że są niezbędne zobowiązanemu do wykonywania zawodu,
-
-futer ze skór szlachetnych,
-
-dywanów wełnianych i ze skór naturalnych,
-
-porcelany, szkła ozdobnego i kryształów,
-
-sztućców z metali szlachetnych,
-
-dzieł sztuki.
§ 3.
U rolników, oprócz ruchomości wymienionych w § 1 pkt 1, 2 i 6-9, nie podlegają egzekucji
administracyjnej:
1)
jeden koń wraz z uprzężą, jedna krowa, dwie kozy, jeden tryk i dwie owce, jedna maciora
oraz dziesięć sztuk drobiu,
2)
jedna jałówka lub cieliczka w przypadku braku krowy,
3)
zapasy paszy i ściółki dla inwentarza wymienionego w pkt 1 i 2 aż do najbliższych
zbiorów,
4)
jeden pług, jeden zespół bron, jeden kultywator, jeden kierat, jedna sieczkarnia,
jeden wóz, jedne sanie robocze,
5)
zboże i inne ziemiopłody, niezbędne do siewów lub sadzenia w gospodarstwie rolnym
zobowiązanego w danym roku gospodarczym.
Art. 9.
§ 1.
Wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach
Kodeksu pracy.
§ 2.
Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do należności członków rolniczych spółdzielni
produkcyjnych i członków ich rodzin z tytułu pracy w spółdzielni oraz wszystkich świadczeń
powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania.
§ 3.
Przepisu § 1 nie stosuje się do wierzytelności członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych
z tytułu udziału w dochodach spółdzielni przypadających im od wniesionych do spółdzielni
wkładów.
§ 4.
Dochody wymienione w § 1 i 2 oblicza się wraz ze wszystkimi dodatkami i wartością
świadczeń w naturze, lecz po potrąceniu podatków należnych od tych dochodów.
Art. 10.
§ 1.
Świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym podlegają
egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach.
§ 2.
Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do emerytur i rent otrzymywanych z zagranicy.
§ 3.
Do egzekucji z rent przysługujących z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej
i z rent zasądzonych przez sąd lub ustalonych umową za utratę zdolności do pracy albo
za śmierć żywiciela lub wypłacanych z dobrowolnego ubezpieczenia rentowego oraz do
egzekucji ze świadczeń pieniężnych, przysługujących z ubezpieczenia społecznego w
razie choroby i macierzyństwa, stosuje się przepisy o egzekucji ze świadczeń przewidzianych
w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
§ 4.
Nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne oraz zasiłki i dodatki rodzinne,
pielęgnacyjne, porodowe i dla sierot zupełnych.
Art. 11.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia rozszerzyć wyłączenia spod egzekucji administracyjnej
określone w art. 8 i 10, a także wyłączyć spod tej egzekucji rzeczy oraz wierzytelności
i prawa majątkowe nie wymienione w art. 8 i 10.
Art. 12.1 orzeczenie
Gdy w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej administracyjny
organ egzekucyjny prowadzi obie egzekucje (art. 62), przepisy art. 8-11 stosuje się
również do należności podlegających egzekucji sądowej, chyba że określone w przepisach
Kodeksu postępowania cywilnego ograniczenia egzekucyjne są mniejsze.
Art. 13.
§ 1.
Na żądanie zobowiązanego organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zwolnienia
spod egzekucji administracyjnej.
§ 2.
Na postanowienie w sprawie odmowy zwolnienia spod egzekucji służy zobowiązanemu zażalenie.
Art. 14.1 orzeczenie
§ 1.
Przeciwko osobom, które korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych i w
zakresie przewidzianym przez ustawy, umowy lub powszechnie ustalone zwyczaje międzynarodowe
nie podlegają orzecznictwu organów polskich, nie może być prowadzona egzekucja administracyjna,
chyba że chodzi o sprawę, w której osoby te podlegają orzecznictwu polskich organów
administracyjnych.
§ 2.
Przeciwko osobom wymienionym w § 1, które podlegają orzecznictwu organów polskich
w rezultacie zrzeczenia się ich przywileju lub immunitetu przez państwo wysyłające
lub odpowiednią organizację międzynarodową, może być prowadzona egzekucja administracyjna
tylko w przypadku wyraźnego zrzeczenia się przywileju lub immunitetu także w odniesieniu
do egzekucji administracyjnej.
§ 3.
Jednakże gdy w przypadkach określonych w § 2 prowadzenie egzekucji jest dozwolone,
niedopuszczalna jest egzekucja z mienia przeznaczonego do użytku służbowego ani też
stosowanie środków egzekucyjnych w stosunku do osoby zobowiązanego.
§ 4.
W razie wątpliwości co do stosowania przepisów § 1-3, organ egzekucyjny zwraca się
do Ministra Spraw Zagranicznych.
Art. 15.1 orzeczenie
§ 1.
Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu
do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pisemne upomnienie,
zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę
postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej postanawiają. Postępowanie
egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia tego
upomnienia. Koszty upomnienia obciążają zobowiązanego i z zastrzeżeniem § 2 pkt 1
są pobierane na rzecz wierzyciela. Koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym
w ustawie.
§ 2.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi:
1)
wysokość kosztów upomnienia oraz przypadki, w których koszty te pobiera się na rzecz
organu egzekucyjnego,
2)
przypadki, w których egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia
upomnienia.
Art. 16.
Zastosowanie środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym nie stoi na przeszkodzie
wymierzeniu kary w postępowaniu karnym, w sprawach o wykroczenia lub dyscyplinarnym
za niewykonanie obowiązku.
Art. 17.2 orzeczenia
§ 1.
Na postanowienia wydane w toku egzekucji administracyjnej lub dotyczące postępowania
egzekucyjnego służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa tak stanowi. Zażalenie wnosi
się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.
§ 2.
Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny
lub jego organ nadrzędny może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne.
§ 3.
Postanowienia rozstrzygające wnioski i skargi zgłoszone w toku postępowania egzekucyjnego
przez zobowiązanego, wierzyciela i osoby trzecie mogą być uchylone lub zmienione,
przy zastosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania administracyjnego oraz uchyleniu i zmianie decyzji.
Art. 18.
Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym
mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozdział 2
Organy egzekucyjne
Art. 19.
Organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych
jest urząd skarbowy.
Art. 20.1 orzeczenie
§ 1.
Organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze
niepieniężnym jest:
1)
rzeczowo właściwy terenowy organ administracji rządowej I instancji,
2)
miejscowo właściwa gmina w zakresie zadań własnych lub zleconych.
§ 2.
Ponadto w przypadkach określonych szczególnymi przepisami jako organ egzekucyjny w
zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym działa
każdy organ Policji, Urzędu Ochrony Państwa lub Straży Granicznej, organ straży pożarnej
kierujący akcją ratowniczą, a także inne organy powołane do ochrony spokoju, bezpieczeństwa,
porządku, zdrowia publicznego lub mienia społecznego.
§ 3.
Organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze
niepieniężnym, wynikających z decyzji z zakresu administracji rządowej, wydanych przez
przedsiębiorstwa państwowe i inne państwowe jednostki organizacyjne oraz przez stowarzyszenia,
organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne, jest
terenowy organ rządowej administracji I instancji, z którego właściwością związana
jest sprawa; w razie wątpliwości lub braku takiego organu, organ ten wyznacza wojewoda.
Art. 21.
§ 1.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia upoważnić inne niż wymienione w art. 19
i 20 organy administracji rządowej i organy gminy do prowadzenia, jako organy egzekucyjne,
egzekucji administracyjnej w zakresie oznaczonych rodzajów spraw albo niektórych czynności
egzekucyjnych, a także postępowania zabezpieczającego.
§ 2.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia upoważnić niektórych wierzycieli, będących
państwowymi jednostkami organizacyjnymi, do prowadzenia, jako organy egzekucyjne,
w określonym zakresie egzekucji administracyjnej, dotyczącej obowiązków w sprawach
objętych ich działalnością.
Art. 22.
Właściwość miejscową organu egzekucyjnego określa się według miejsca zamieszkania
(siedziby) zobowiązanego, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca jego pobytu.
W sprawach o odebranie rzeczy lub opróżnienie budynków i pomieszczeń właściwość miejscową
określa się według miejsca wykonania obowiązku albo według miejsca położenia rzeczy,
a przy egzekucji należności pieniężnych również według miejsca położenia mienia zobowiązanego.
Art. 23.
§ 1.
Nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do
organów właściwych do wykonywania tej egzekucji.
§ 2.
Organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, wstrzymać, na
czas określony, czynności egzekucyjne podległego organu.
§ 3.
O wstrzymaniu czynności egzekucyjnych organy określone w § 2 zawiadamiają wierzyciela
z podaniem przyczyn wstrzymania egzekucji.
Art. 24.
Wójt lub burmistrz (prezydent) jest uprawniony do wstrzymywania czynności egzekucyjnych
dotyczących prowadzonej na terenie gminy egzekucji administracyjnej należności pieniężnych
od rolników tam zamieszkałych, jeżeli zachodzi oczywisty błąd co do egzekwowanego
obowiązku lub co do osoby zobowiązanego albo zaistniała nowa lub nieznana organowi
egzekucyjnemu albo przez ten organ nie rozpatrzona okoliczność uzasadniająca przyznanie
ulgi albo zawieszenie lub umorzenie postępowania egzekucyjnego. O wstrzymaniu czynności
egzekucyjnych wójt lub burmistrz (prezydent) zawiadamia niezwłocznie organ egzekucyjny,
który postanowi co do dalszego postępowania.
Art. 25.
§ 1.
Zwierzchni nadzór nad czynnościami organów egzekucyjnych w zakresie egzekucji administracyjnej
należności pieniężnych sprawuje Minister Finansów.
§ 2.
Zwierzchni nadzór nad czynnościami organów egzekucyjnych w zakresie egzekucji administracyjnej
obowiązków o charakterze niepieniężnym sprawują właściwe dla tych organów naczelne
organy administracji państwowej.
Rozdział 3
Zasady prowadzenia egzekucji
Art. 26.4 orzeczenia
§ 1.
Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie
wystawionego przez niego tytułu wykonawczego.
§ 2.
Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on z urzędu
do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego.
§ 3.
Dla egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z orzeczeń sądowych tytułem
wykonawczym jest orzeczenie sądowe zaopatrzone w klauzulę wykonalności.
Art. 27.3 orzeczenia
§ 1.
Tytuł wykonawczy powinien zawierać:
1)
oznaczenie wierzyciela,
2)
wskazanie imienia i nazwiska lub nazwy zobowiązanego, jego adresu, a także - w razie
możliwości - adresu jego zakładu pracy,
3)
podanie treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku
oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a także określenie wysokości egzekwowanej
należności pieniężnej,
4)
wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej,
5)
datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego
podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej,
6)
pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie
miejsca pobytu.
§ 2.
Do tytułu wykonawczego należy dołączyć dowód doręczenia upomnienia albo stwierdzić
w tytule, że doręczenie upomnienia nie było konieczne.
Art. 28.
§ 1.
We wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej wierzyciel może wskazać środek egzekucyjny.
Wierzyciel powinien wskazać środek egzekucyjny, gdy wniosek dotyczy egzekucji obowiązku
o charakterze niepieniężnym.
§ 2.
Jeżeli egzekwowana należność pieniężna korzysta z prawa pierwszeństwa zaspokojenia,
należy ponadto we wniosku wskazać podstawę prawną pierwszeństwa.
Art. 29.2 orzeczenia
§ 1.
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten
nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego
tytułem wykonawczym.
§ 2.
Jeśli obowiązek, którego tytuł wykonawczy dotyczy, nie podlega egzekucji administracyjnej,
organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia o tym wierzyciela, zwracając
mu tytuł wykonawczy.
Art. 30.
Organ egzekucyjny może zastosować zamiast środka egzekucyjnego wskazanego we wniosku
inny środek egzekucyjny, jeżeli jest mniej uciążliwy dla zobowiązanego, a prowadzi
bezpośrednio do wykonania obowiązku (art. 7 § 2). O powyższym organ egzekucyjny zawiadamia
wierzyciela, gdy egzekucja dotyczy obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Art. 31.
§ 1.
Czynności egzekucyjne wykonuje organ egzekucyjny lub wyznaczony jego pracownik - zwany
dalej egzekutorem, a przy egzekucji należności pieniężnych (art. 19) - zwany dalej
poborcą skarbowym. Przepisy ustawy dotyczące egzekutora stosuje się również do poborcy
skarbowego.
§ 2.
Egzekutor obowiązany jest przed rozpoczęciem czynności egzekucyjnych bez wezwania
okazać zobowiązanemu zaświadczenie organu egzekucyjnego lub legitymację służbową,
upoważniające do czynności egzekucyjnych.
Art. 32.3 orzeczenia
§ 1.
Organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza
zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, zaopatrzony w klauzulę organu egzekucyjnego
o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, a w przypadkach określonych w
art. 26 § 3 - odpis sądowego orzeczenia, oraz poucza zobowiązanego, że służy mu w
terminie siedmiu dni prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia
postępowania egzekucyjnego.
§ 2.
Organ egzekucyjny doręcza ponadto zobowiązanemu postanowienie o zastosowaniu środka
egzekucyjnego albo wskazuje, jaki środek egzekucyjny został zastosowany, gdy prowadzi
się egzekucję z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych lub wkładów oszczędnościowych
albo z innych wierzytelności pieniężnych i praw majątkowych.
Art. 33.3 orzeczenia
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być tylko:
1)
wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
2)
odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu,
rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
3)
określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji
organu administracyjnego lub bezpośrednio z przepisu prawa, a w przypadkach określonych
w art. 26 § 3 - z orzeczenia sądowego,
4)
błąd co do osoby zobowiązanego,
5)
niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
6)
niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,
brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, wymaganego w myśl art. 15,
7)
zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 7).
Art. 34.
§ 1.
Zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-6, a przy egzekucji obowiązków
o charakterze niepieniężnym także na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 7, organ egzekucyjny
rozpatruje po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela.
§ 2.
Organ egzekucyjny wydaje w sprawie zarzutów postanowienie. Jeżeli organ uznaje zarzuty
za uzasadnione, wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego (art.
56) lub o umorzeniu tego postępowania (art. 59) albo o zastosowaniu innego mniej uciążliwego
środka egzekucyjnego.
§ 3.
Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów służy zobowiązanemu i wierzycielowi
zażalenie.
Art. 35.
§ 1.
Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego
nie wstrzymuje czynności egzekucyjnych. Organ egzekucyjny lub egzekutor może jednak
z uzasadnionych powodów wstrzymać czynności egzekucyjne.
§ 2.
Organ właściwy do załatwienia zażalenia może zarządzić wstrzymanie czynności egzekucyjnych
do czasu rozpatrzenia zażalenia.
Art. 36.
§ 1.
Organ egzekucyjny może żądać od uczestników postępowania złożenia wyjaśnień oraz zasięgać
od organów administracji państwowej i instytucji informacji niezbędnych do prowadzenia
egzekucji.
§ 2.
Od wykonania żądania określonego w § 1 można uchylić się w takim zakresie, w jakim według przepisów Kodeksu postępowania
administracyjnego można odmówić zeznań w charakterze świadka albo odpowiedzi na zadane pytanie.
§ 3.
Zobowiązany, przeciwko któremu wszczęto postępowanie egzekucyjne, jest obowiązany
do powiadomienia, w terminie 7 dni, organu egzekucyjnego o każdej zmianie miejsca
swego pobytu, trwającej dłużej niż jeden miesiąc. O obowiązku tym oraz o skutkach
jego zaniechania poucza się zobowiązanego przy doręczaniu mu tytułu wykonawczego.
Art. 37.
§ 1.
W razie nieuzasadnionej odmowy udzielenia organowi egzekucyjnemu wyjaśnień lub informacji
przewidzianych w art. 36 § 1 albo za udzielenie fałszywych wyjaśnień lub informacji,
osoba odpowiedzialna może być ukarana przez organ egzekucyjny grzywną do 60.000 zł.
Grzywną taką może być również ukarany zobowiązany, który zaniedba powiadomienia o
zmianie miejsca swego pobytu.
§ 2.
Jeżeli żądanie udzielenia wyjaśnień lub informacji było skierowane do osoby prawnej
lub innej jednostki organizacyjnej, ukaraniu grzywną podlega pracownik odpowiedzialny
za udzielenie wyjaśnień lub informacji, a gdyby ustalenie takiego pracownika było
utrudnione - ukaraniu podlega jej kierownik.
§ 3.
Na postanowienie o ukaraniu osobie ukaranej służy zażalenie.
Art. 38.1 orzeczenie
§ 1.
Kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z
którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego
- w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej
skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji,
przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania.
§ 2.
Organ egzekucyjny rozpozna żądanie i wyda postanowienie w sprawie wyłączenia w terminie
czternastu dni od dnia złożenia żądania. Termin ten może być przedłużony o dalsze
czternaście dni, gdy zbadanie dowodów w tym terminie nie było możliwe.
§ 3.
Do czasu wydania postanowienia w sprawie wyłączenia organ egzekucyjny zaniecha dalszych
czynności egzekucyjnych w stosunku do rzeczy lub prawa majątkowego, których wyłączenia
żądano; jednakże dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy.
Art. 39.
Jeżeli przy egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym rzecz lub prawo majątkowe,
których wyłączenia żądano, zostały również objęte środkiem egzekucyjnym wskazanym
przez wierzyciela (art. 28 § 1), organ egzekucyjny doręczy mu postanowienie o wyłączeniu.
Na to postanowienie służy wierzycielowi zażalenie. Do czasu rozstrzygnięcia zażalenia
dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy.
Art. 40.1 orzeczenie
§ 1.
Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie odmowy wyłączenia rzeczy lub prawa
majątkowego służy zażalenie.
§ 2.
Osobie, której żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa nie zostało uwzględnione, służy
prawo żądania w trybie Kodeksu postępowania cywilnego ich zwolnienia od egzekucji administracyjnej. Odpis pozwu a zwolnienie należy równocześnie
skierować do organu egzekucyjnego.
Art. 41.
§ 1.
Do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia żądania wyłączenia w postępowaniu egzekucyjnym
i w okresie czternastu dni po tym rozstrzygnięciu oraz do czasu prawomocnego orzeczenia
sądu w sprawie wyłączenia spod egzekucji, rzeczy objęte żądaniem wyłączenia nie mogą
być sprzedane w trybie przewidzianym dla sprzedaży ruchomości w przepisach o egzekucji
należności pieniężnych.
§ 2.
Jeżeli rzecz objęta żądaniem wyłączenia ulega szybkiemu zepsuciu, może ona być sprzedana
w trybie przewidzianym dla sprzedaży ruchomości w przepisach o egzekucji należności
pieniężnych przed rozstrzygnięciem żądania wyłączenia, a osiągniętą ze sprzedaży kwotę
składa się do depozytu organu egzekucyjnego. W przypadku nieuwzględnienia żądania
wyłączenia egzekucję prowadzi się do kwoty złożonej do depozytu.
Art. 42.1 orzeczenie
W postępowaniu dotyczącym egzekucji należności pieniężnej osoba, która żąda wyłączenia
rzeczy lub prawa majątkowego, może wpłacić do depozytu organu egzekucyjnego kwotę,
na jaką zostały one oszacowane, albo kwotę równą należności pieniężnej łącznie z kosztami
egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny uchyli wówczas czynności egzekucyjne odnośnie do
rzeczy lub prawa, których żądanie wyłączenia dotyczy, co nie wpływa na dalszy tok
postępowania o wyłączenie. W razie uwzględnienia żądania wyłączenia, kwota złożona
do depozytu podlega zwrotowi. Jeżeli żądanie wyłączenia nie zostanie uwzględnione,
egzekucję prowadzi się do kwoty złożonej do depozytu.
Art. 43.
Jeżeli w postępowaniu dotyczącym egzekucji należności pieniężnej zostało zgłoszone,
zgodnie z art. 38 § 1, żądanie wyłączenia spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego
z tej przyczyny, że znajduje się we władaniu innej osoby na podstawie umowy zastawu
lub prawa użytkowania ustanowionego w wyniku umowy o dożywocie, a żądanie to nie zostało
uwzględnione, wierzytelność zabezpieczona zastawem oraz wartość prawa użytkowania
podlega zaspokojeniu z kwoty uzyskanej z egzekucji, z uwzględnieniem prawa pierwszeństwa
zaspokojenia przysługującego z mocy ustawy należności pieniężnych.
Art. 44.
Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego nie może być zgłoszone żądanie wyłączenia
spod egzekucji rzeczy lub prawa majątkowego, z którego została przeprowadzona egzekucja
przez sprzedaż rzeczy lub realizację prawa majątkowego, a osoba, która rości sobie
prawo do tej rzeczy lub tego prawa, może dochodzić od zobowiązanego odszkodowania
na zasadach prawa cywilnego.
Art. 45.
Organ egzekucyjny i egzekutor są obowiązani odstąpić od czynności egzekucyjnych, jeśli
zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie
obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności
pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Organ egzekucyjny zawiadamia
wierzyciela o odstąpieniu od czynności egzekucyjnych.
Art. 46.
§ 1.
Organ egzekucyjny i egzekutor może w razie potrzeby wezwać, w pilnych przypadkach
także ustnie, pomocy organu Policji lub Straży Granicznej, jeżeli natrafił na opór,
który uniemożliwia lub utrudnia przeprowadzenie egzekucji, albo jeżeli istnieje uzasadnione
przypuszczenie, za na taki opór natrafi. Jeżeli opór stawia żołnierz w czynnej służbie
wojskowej, należy wezwać pomocy właściwego organu wojskowego, chyba że zwłoka grozi
udaremnieniem egzekucji, a na miejscu nie ma organu wojskowego.
§ 2.
Przepisy o obowiązkach organów udzielających pomocy przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych
wydaje:
1)
dla organów Policji i Straży Granicznej - Minister Spraw Wewnętrznych,
2)
dla organów wojskowych - Minister Obrony Narodowej.
Art. 47.
Jeżeli cel egzekucji prowadzonej w sprawie należności pieniężnej lub wydania rzeczy
tego wymaga, egzekutor zarządzi otwarcie lokali i innych pomieszczeń zajmowanych przez
zobowiązanego oraz schowków w tych lokalach i pomieszczeniach i przeszuka jego rzeczy
oraz te lokale, pomieszczenia i schowki.
Art. 48.
§ 1.
Egzekutor może przeszukać odzież na osobie zobowiązanego oraz teczki, walizy i tym
podobne przedmioty, które zobowiązany ma przy sobie, jeżeli egzekucja dotyczy należności
pieniężnej lub wydania rzeczy.
§ 2.
Przeszukanie odzieży na osobie zobowiązanego oraz jego teczek, waliz i tym podobnych
przedmiotów poza mieszkaniem, przedsiębiorstwem, zakładem lub gospodarstwem zobowiązanego
może nastąpić tylko na podstawie pisemnego polecenia organu egzekucyjnego. Egzekutor
obowiązany jest okazać polecenie organu egzekucyjnego zobowiązanemu przed przystąpieniem
do czynności egzekucyjnych.
§ 3.
Jeżeli w czasie dokonywania czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 i 2, egzekutor
zauważy, że zobowiązany oddał poszukiwane przedmioty swemu domownikowi lub innej osobie
do ukrycia, egzekutor może przeszukać odzież tej osoby oraz jej teczki, walizy i tym
podobne przedmioty, jakie ona ma przy sobie.
§ 4.
Przeszukanie odzieży powinno być dokonane tylko przez osobę tej samej płci co osoba
przeszukiwana.
§ 5.
Przeszukanie odzieży na żołnierzu w czynnej służbie wojskowej lub funkcjonariuszu
Policji, Urzędu Ochrony Państwa lub Straży Granicznej przeprowadza w obecności egzekutora
osoba wyznaczona przez ich przełożonego.
Art. 49.
Egzekutor może upomnieć, a po bezskutecznym upomnieniu wydalić z miejsca dokonywania
czynności egzekucyjnych zobowiązanego i każdą inną osobę, która zachowuje się niewłaściwie
lub przeszkadza w dokonywaniu czynności egzekucyjnych.
Art. 50.
§ 1.
W lokalach i innych pomieszczeniach organów państwowych oraz na terenach kolejowych
i lotnisk można dokonywać czynności egzekucyjnych tylko po uprzednim zawiadomieniu
tych organów państwowych lub zarządców (komendantów) tych obiektów. Przepis ten nie
dotyczy przypadków, gdy z mocy szczególnych przepisów organy egzekucyjne właściwe
są do działania na terenach kolejowych oraz lotnisk.
§ 2.
W obrębie budynków wojskowych i zajmowanych przez Policję, Urząd Ochrony Państwa lub
Straż Graniczną, oraz na okrętach wojennych można dokonywać czynności egzekucyjnych
tylko po uprzednim zawiadomieniu właściwego komendanta i w asyście wyznaczonego organu
wojskowego lub organu Policji, Urzędu Ochrony Państwa lub Straży Granicznej.
§ 3.
Przepisy o obowiązkach organów asystujących przy wykonywaniu czynności egzekucyjnych
wydaje:
1)
dla organów wojskowych - Minister Obrony Narodowej,
2)
dla organów Policji, Urzędu Ochrony Państwa i Straży Granicznej - Minister Spraw Wewnętrznych.
Art. 51.
§ 1.
Na wniosek zobowiązanego, a także gdy egzekutor uzna to za konieczne, może być przywołany
świadek do obecności przy czynnościach egzekucyjnych.
§ 2.
Egzekutor powinien przywołać dwóch świadków, gdy zobowiązany nie jest obecny przy
czynnościach egzekucyjnych albo został wydalony z miejsca tych czynności, a nie zachodzi
obawa udaremnienia wskutek tego egzekucji.
§ 3.
Świadkami mogą być także pełnoletni członkowie rodziny i domownicy zobowiązanego.
§ 4.
Świadkowie nie otrzymują wynagrodzenia.
Art. 52.
§ 1.
Jeśli cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny zezwoli pisemnie egzekutorowi na
dokonanie czynności egzekucyjnej w dni wolne od pracy lub w porze nocnej pomiędzy
godziną 21 a godziną 7. Egzekutor jest obowiązany okazać zezwolenie organu egzekucyjnego
zobowiązanemu przed przystąpieniem do czynności egzekucyjnych.
§ 2.
Czynności egzekucyjne mogą być dokonywane w porze nocnej tylko w obecności świadka.
Art. 53.
§ 1.
Egzekutor sporządza z dokonania czynności egzekucyjnych protokół, jeżeli przepisy
niniejszej ustawy nie stanowią inaczej.
§ 2.
Protokół podpisują egzekutor, zobowiązany, jeżeli jest obecny, oraz przywołani zgodnie
z art. 51 świadkowie. Egzekutor doręcza odpis protokołu zobowiązanemu.
Art. 54.1 orzeczenie
§ 1.
Na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego i egzekutora służy skarga. Skarga służy
również wierzycielowi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
§ 2.
Wniesienie skargi nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub
organ nadrzędny może jednak w uzasadnionych wypadkach wstrzymać prowadzenie tego postępowania.
§ 3.
W sprawie skargi na czynności egzekucyjne i przewlekłość postępowania egzekucyjnego
postanowienia wydaje organ egzekucyjny.
§ 4.
Na postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi służy zażalenie.
Art. 55.
§ 1.
Pracownicy wierzyciela ponoszą odpowiedzialność służbową lub dyscyplinarną za nieuzasadnione
wskutek niedbalstwa wystąpienie o wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz za brak
lub opóźnienie zawiadomienia o okolicznościach uzasadniających zaniechanie prowadzenia
egzekucji administracyjnej.
§ 2.
Pracownicy organu egzekucyjnego ponoszą odpowiedzialność służbową lub dyscyplinarną
za niezgodne z prawem wskutek niedbalstwa wszczęcie postępowania egzekucyjnego i prowadzenie
egzekucji administracyjnej.
§ 3.
Przepisy § 1 i 2 nie wykluczają odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie przepisów
Kodeksu cywilnego za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy państwowych.
Rozdział 4
Zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego
Art. 56.1 orzeczenie
§ 1.
Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
1)
w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia
na raty spłat należności pieniężnej,
2)
w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,
3)
w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela
ustawowego,
4)
na żądanie wierzyciela,
5)
w innych przypadkach prawem przewidzianych.
§ 2.
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego, dotyczącego obowiązku o charakterze niepieniężnym,
z przyczyny określonej w § 1 pkt 2 i 3 może nastąpić tylko w przypadkach, gdy nie
zagraża to interesowi społecznemu.
§ 3.
Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
§ 4.
Na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania lub o odmowie zawieszenia
tego postępowania służy zażalenie.
Art. 57.
§ 1.
Organ egzekucyjny podejmie zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny
zawieszenia.
§ 2.
W razie zawieszenia postępowania z przyczyny określonej w art. 56 § 1 pkt 2 - organ
egzekucyjny podejmie zawieszone postępowanie, gdy organ ten zostanie zawiadomiony
przez wierzyciela o ustaleniu według przepisów prawa cywilnego spadkobierców zmarłego
zobowiązanego, na których przeszedł egzekwowany obowiązek. Wierzyciel może również,
nie czekając na sądowe stwierdzenie nabycia spadku, wskazać osobę, którą uważa za
spadkobiercę zmarłego zobowiązanego, odpowiedzialną za egzekwowany obowiązek. Jednakże
organ egzekucyjny obowiązany jest zastosować się do postanowienia sądu o stwierdzeniu
nabycia spadku, jeżeli postanowienie to zostanie mu złożone przed zakończeniem postępowania
egzekucyjnego.
§ 3.
Jeżeli szczególne przepisy przewidują wydanie przez wierzyciela decyzji o odpowiedzialności
za zmarłego zobowiązanego innej osoby, jako spadkobiercy, organ egzekucyjny może podjąć
postępowanie egzekucyjne, zawieszone z przyczyny określonej w art. 56 § 1 pkt 2, po
wydaniu takiej decyzji.
Art. 58.
§ 1.
W razie zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności
egzekucyjne.
§ 2.
Organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest
uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie,
a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności
nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych.
§ 3.
Na postanowienie organu egzekucyjnego o uchyleniu czynności egzekucyjnych albo o odmowie
uchylenia tych czynności służy zażalenie.
Art. 59.3 orzeczenia
§ 1.
Postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu:
1)
jeżeli obowiązek został przed wszczęciem postępowania wykonany,
2)
jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo
jeżeli obowiązek nie zaistniał,
3)
jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego
z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu
prawa,
4)
gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona
ze względu na osobę zobowiązanego,
5)
jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny,
6)
w razie śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego,
7)
jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne
albo brak uprzedniego upomnienia zobowiązanego (art. 15),
8)
jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte
przed upływem roku od dnia zgłoszenia tego żądania,
9)
jeżeli jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej
nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne,
10)
na żądanie wierzyciela,
11)
w innych przypadkach w niniejszej ustawie przewidzianych.
§ 2.
W przypadkach określonych w § 1 organ egzekucyjny wydaje, na żądanie strony lub z
urzędu, postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
§ 3.
W razie umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnych organ
egzekucyjny, który jest jednocześnie wierzycielem (art. 26 § 2), doręcza zobowiązanemu
postanowienie o umorzeniu tylko wówczas, gdy zobowiązany tego zażądał.
§ 4.
Na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego lub o odmowie umorzenia tego
postępowania służy zażalenie.
Art. 60.
§ 1.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych,
jeżeli dalsze przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa
osób trzecich, nabyte na skutek tych czynności.
§ 2.
Organ egzekucyjny wydaje w razie potrzeby postanowienie dotyczące uchylenia dokonanych
czynności egzekucyjnych wskutek umorzenia postępowania egzekucyjnego.
§ 3.
Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych
lub odmowy uchylenia tych czynności służy zażalenie.
Art. 61.
W razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 1
pkt 9 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek
lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.
Rozdział 5
Zbieg egzekucji
Art. 62.
W razie zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy lub prawa
majątkowego, organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela,
zobowiązanego lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu
zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.
Art. 63.
W razie zbiegu egzekucji administracyjnej, prowadzonej do tej samej rzeczy lub prawa
majątkowego przez organ egzekucyjny oraz przez inny organ wyznaczony w trybie art.
21 § 1 lub przez wierzyciela upoważnionego zgodnie z art. 21 § 2, organ egzekucyjny
przejmie łączne prowadzenie egzekucji.
Rozdział 6
Koszty egzekucyjne
Art. 64.1 orzeczenie
§ 1.
Opłaty za czynności egzekucyjne oraz wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym
obciążają zobowiązanego. Te koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu
w trybie egzekucji administracyjnej. Przy egzekucji kosztów egzekucyjnych nie pobiera
się opłat za czynności egzekucyjne.
§ 2.
Przepisu § 1 nie stosuje się, gdy koszty egzekucyjne zostały spowodowane niezgodnym
z prawem wszczęciem lub prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Koszty te ponosi
wierzyciel lub organ egzekucyjny, w zależności od tego, kto spowodował niezgodne z
prawem wszczęcie lub prowadzenie postępowania.
§ 3.
Wierzyciel ponosi wydatki związane z przekazaniem mu egzekwowanej należności lub przedmiotu.
Wierzyciel pokrywa również koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być
one ściągnięte od zobowiązanego.
§ 4.
Organ egzekucyjny wydaje na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela postanowienie w
sprawie kosztów egzekucyjnych. Na postanowienie to służy zażalenie.
§ 5.
Koszty egzekucyjne przypadają na rzecz tego organu, który dokonał czynności egzekucyjnych
powodujących powstanie kosztów.
Art. 65.
Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat za poszczególne
czynności egzekucyjne, sposób ustalania i dokumentowania wydatków związanych z postępowaniem
egzekucyjnym oraz umarzania kosztów egzekucyjnych.
Art. 66.
§ 1.
Wierzyciel jest obowiązany do uiszczenia opłaty od kwot ściągniętych egzekucyjnie,
a także wpłaconych w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych.
§ 2.
Opłata wynosi 5% od kwot określonych w § 1 i przypada na rzecz tego organu, który
dokonał ściągnięcia należności pieniężnej lub zastosował środki egzekucyjne, w wyniku
których należność została zapłacona.
Dział II
Egzekucja należności pieniężnych
Rozdział 1
Przepisy wspólne
Art. 67.1 orzeczenie
Środkami egzekucji administracyjnej należności pieniężnych są:
1)
egzekucja z pieniędzy (art. 68),
2)
egzekucja z wynagrodzenia za pracę (art. 72-78),
3)
egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego
(art. 79),
4)
egzekucja z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych (art. 80-88),
5)
egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych i innych praw majątkowych (art. 89-96),
6)
egzekucja z ruchomości (art. 97-111).
Art. 68.
§ 1.
Jeżeli zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci należność pieniężną, będącą
przedmiotem egzekucji, poborca wystawia w przepisanej formie pokwitowanie. Pokwitowanie
to ma ten sam skutek prawny, co pokwitowanie wierzyciela. Za pokwitowaną należność
pieniężną organ egzekucyjny ponosi odpowiedzialność wobec wierzyciela.
§ 2.
Do czynności egzekucyjnych określonych w § 1 przepisu art. 53 nie stosuje się.
Art. 69.
Przepis art. 68 § 1 ma odpowiednie zastosowanie w razie odebrania pieniędzy w wyniku
przeszukania pomieszczeń i schowków oraz odzieży, teczek, waliz i temu podobnych przedmiotów
(art. 47 i 48).
Art. 70.1 orzeczenie
§ 1.
Gdy egzekucja administracyjna należności pieniężnych przez zastosowanie środków egzekucyjnych
przewidzianych w art. 67 nie może być przeprowadzona lub okazała się bezskuteczna
albo gdy ich zastosowanie nie jest wskazane ze względów gospodarczych lub społecznych,
wierzyciel może wystąpić do komornika sądowego o przeprowadzenie egzekucji w trybie
sądowym z nieruchomości zobowiązanego, jeżeli przepisy Kodeksu postępowania cywilnego na to zezwalają. Gdy podstawą tej egzekucji jest tytuł wykonawczy, wystawiony przez
wierzyciela (art. 26 § 1), tytuł ten powinien być na wniosek wierzyciela zaopatrzony
w sądową klauzulę wykonalności, chyba że szczególne przepisy inaczej stanowią.
§ 2.
Egzekucja z nieruchomości może być prowadzona tylko w celu wyegzekwowania należności
pieniężnych ustalonych w decyzji ostatecznej.
Art. 71.1 orzeczenie
§ 1.
Jeżeli egzekucja administracyjna należności pieniężnych okazała się bezskuteczna,
organ egzekucyjny lub wierzyciel może zwrócić się do sądu o nakazanie zobowiązanemu
wyjawienia majątku, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.
§ 2.
O nakazanie wyjawienia przez zobowiązanego majątku w myśl § 1 można zwrócić się także
przed wszczęciem egzekucji administracyjnej lub w toku tej egzekucji, jeżeli zachodzi
uzasadnione przypuszczenie, że egzekwowana należność pieniężna nie będzie mogła być
zaspokojona ze znanego majątku zobowiązanego ani też z jego wynagrodzenia za pracę
lub z przypadających mu periodycznych świadczeń za okres sześciu miesięcy.
Rozdział 2
Egzekucja z wynagrodzenia za pracę
Art. 72.
§ 1.
W celu dokonania egzekucji z wynagrodzenia za pracę zobowiązanego organ egzekucyjny:
1)
przesyła do zakładu pracy zobowiązanego zawiadomienie o zajęciu tej części jego wynagrodzenia,
która nie jest zwolniona spod egzekucji (art. 9 i 11), na pokrycie określonych egzekwowanych
należności pieniężnych wraz z kosztami egzekucyjnymi, oraz wzywa zakład pracy, aby
nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz wpłacał ją na egzekwowane
należności pieniężne, aż do ich pełnego pokrycia, do organu egzekucyjnego lub bezpośrednio
do wierzyciela, zawiadamiając organ egzekucyjny o każdorazowej takiej wpłacie,
2)
zawiadamia, zgodnie z art. 32, zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę,
doręczając mu odpis tytułu wykonawczego i odpis wezwania przesłanego do zakładu pracy,
oraz poucza zobowiązanego, że nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną
od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób.
§ 2.
Zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia zakładowi pracy zawiadomienia
o zajęciu (§ 1 pkt 1). Zajęcie to zachowuje moc również w razie zmiany stosunku pracy
lub zlecenia, nawiązania nowego stosunku pracy lub zlecenia, a także w przypadku przejęcia
zakładu pracy przez innego pracodawcę. W stosunku do egzekwowanej należności pieniężnej
nieważne są rozporządzenia wynagrodzeniem przekraczające część wolną od zajęcia, dokonane
po jego zajęciu, a także przed tym zajęciem, jeżeli są wymagalne po zajęciu.
§ 3.
Organ egzekucyjny, jednocześnie z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia zobowiązanego,
wzywa zakład pracy, aby w terminie siedmiu dni złożył za okres trzech miesięcy poprzedzających
zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie periodycznego wynagrodzenia zobowiązanego
za pracę oraz oddzielnie jego dochodu z wszelkich innych tytułów, a także aby złożył
w tym terminie, w razie istnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę,
oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą
sobie prawa do zajętego wynagrodzenia, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o to
wynagrodzenie oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tego wynagrodzenia
egzekucja przez innych wierzycieli.
§ 4.
Organ egzekucyjny, który dokonał zajęcia wynagrodzenia, poucza równocześnie zakład
pracy o przewidzianych w art. 76-78 skutkach niezastosowania się do wezwań, o których
mowa w § 1 pkt 1 i w § 3.
Art. 73.
Jeżeli zajęte wynagrodzenie za pracę zostało już uprzednio zajęte przez inny organ
egzekucyjny, zakład pracy powinien niezwłocznie zawiadomić o tym organy egzekucyjne,
które postąpią stosownie do art. 62 i 63.
Art. 74.
§ 1.
Jeżeli egzekucję z wynagrodzenia za pracę prowadzi się dla egzekwowania należności
pieniężnych kilku wierzycieli, organ egzekucyjny, jednocześnie z zawiadomieniem o
zajęciu wynagrodzenia zobowiązanego, wzywa zakład pracy, aby wpłacał potrącone kwoty
bezpośrednio tym wierzycielom, określając, z zachowaniem przepisów o należnościach
z pierwszeństwem zaspokojenia, jaki procent każdej potrąconej kwoty należy się poszczególnym
wierzycielom.
§ 2.
Organ egzekucyjny doręcza odpis skierowanego do zakładu pracy wezwania oraz odpisy
tytułów wykonawczych zobowiązanemu i każdemu wierzycielowi. Wierzyciel i zobowiązany
może w terminie siedmiu dni od doręczenia mu odpisu wezwania wystąpić do organu egzekucyjnego
o zmianę lub sprostowanie wezwania. Organ egzekucyjny wydaje w sprawie zmiany lub
sprostowania wezwania postanowienie. Na to postanowienie służy wierzycielowi i zobowiązanemu
zażalenie.
§ 3.
Gdy w wyniku wpłat potrąconych kwot cała należność objęta zawiadomieniem organu egzekucyjnego
(art. 72 § 1 pkt 1) zostanie pokryta, zakład pracy zawiadamia o tym organ egzekucyjny.
Art. 75.
§ 1.
Jeżeli w czasie prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia za pracę zobowiązany przestał
pracować w zakładzie pracy, w którym dokonano zajęcia wynagrodzenia, zakład pracy
powinien zawiadomić o tym organ egzekucyjny w terminie siedmiu dni oraz uczynić wzmiankę
o zajęciu wynagrodzenia w wydanym zobowiązanemu świadectwie pracy, z oznaczeniem organu
egzekucyjnego i ze wskazaniem wysokości potrąconych już kwot.
§ 2.
Jeżeli nowe miejsce pracy zobowiązanego jest znane, zakład pracy jest obowiązany przesłać
w terminie siedmiu dni dokumenty, dotyczące zajęcia wynagrodzenia zobowiązanego za
pracę, nowemu zakładowi pracy i zawiadomić o tym organ egzekucyjny. Przesłanie tych
dokumentów ma skutki prawne zajęcia wynagrodzenia zobowiązanego w nowym zakładzie
pracy od dnia otrzymania tych dokumentów przez ten zakład.
§ 3.
Nowy zakład pracy, któremu zobowiązany przedstawił świadectwo pracy ze wzmianką o
zajęciu wynagrodzenia, zawiadamia niezwłocznie o zatrudnieniu dawny zakład pracy oraz
organ egzekucyjny. Tak samo postąpi nowy zakład pracy zobowiązanego, gdy w inny sposób
dowie się o dawnym miejscu jego pracy.
Art. 76.
§ 1.
Jeżeli właściciel, kierownik zakładu pracy lub wyznaczony pracownik nie złożył zestawienia
i oświadczenia przewidzianego w art. 72 § 3 lub złożył je niezgodnie z prawdą, zaniedbał
zawiadomienia, o którym mowa w art. 73, art. 74 § 3 i art. 75 § 1, lub nie przekazał
dokumentów zajęcia wynagrodzenia nowemu zakładowi pracy zobowiązanego pomimo tego,
że nowy zakład pracy jest mu znany, albo wypłacił zajętą, część wynagrodzenia zobowiązanemu
- podlega ukaraniu przez organ prowadzący egzekucję z wynagrodzenia, grzywną w wysokości
do 50.000 zł. Grzywna może być powtarzana w razie uchylenia się od wykonania, w dodatkowo
wyznaczonych terminach, obowiązków wynikających z zajęcia.
§ 2.
Na postanowienie o nałożeniu grzywny służy zażalenie.
§ 3.
Nałożona grzywna podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej.
Art. 77.
Zakład pracy, który złożył zestawienie i oświadczenie przewidziane w art. 72 § 3 niezgodne
z prawdą lub dokonał wypłaty zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu albo wpłaty
niezgodnie z wezwaniem, o którym mowa w art. 74 § 1, odpowiada za wyrządzoną przez
to wierzycielowi szkodę.
Art. 78.
Jeżeli zakład pracy bezpodstawnie uchyla się od wpłaty zajętej części wynagrodzenia
na pokrycie należności pieniężnej, na rzecz której zajęcie nastąpiło, organ egzekucyjny
może zajętą część wynagrodzenia ściągnąć od zakładu pracy w trybie egzekucji administracyjnej.
Podstawą wszczęcia egzekucji jest wezwanie, o którym mowa w art. 72 § 1 pkt 1 oraz
w art. 74 § 1. Przed wszczęciem tej egzekucji organ egzekucyjny powinien doręczyć
zakładowi pracy upomnienie z zagrożeniem egzekucją, jeżeli zajęta część wynagrodzenia
nie zostanie wpłacona w terminie siedmiu dni od daty doręczenia upomnienia.
Rozdział 3
Egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego
Art. 79.
§ 1.
W celu dokonania egzekucji ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia
społecznego, zwanych dalej „świadczeniami”, organ egzekucyjny:
1)
przesyła do właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń organu rentowego zawiadomienie
o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona
spod egzekucji (art. 10 § 1), na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz
z kosztami egzekucyjnymi oraz wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części
świadczenia zobowiązanemu, lecz wpłacał ją na egzekwowane należności pieniężne, aż
do ich pełnego pokrycia, do organu egzekucyjnego lub bezpośrednio do wierzyciela,
zawiadamiając organ egzekucyjny o każdorazowej takiej wpłacie,
2)
zawiadamia zobowiązanego, zgodnie z art. 32, o zajęciu przysługujących mu świadczeń,
doręczając mu odpis tytułu wykonawczego i odpis zawiadomienia przesłanego do organu
rentowego, oraz poucza zobowiązanego, że nie wolno mu odbierać świadczeń poza częścią
wolną od zajęcia ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób.
§ 2.
Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia
o zajęciu (§ 1 pkt 1). Zajęcie to zachowuje moc również w razie zmiany organu rentowego
właściwego do wypłaty świadczeń. W stosunku do egzekwowanej należności pieniężnej
są nieważne rozporządzenia świadczeniami przekraczające część wolną od zajęcia, dokonane
po jego zajęciu, a także przed tym zajęciem, jeżeli są wymagalne po zajęciu.
§ 3.
Organ egzekucyjny, jednocześnie z zawiadomieniem o zajęciu, wzywa organ rentowy, aby
w terminie siedmiu dni podał wysokość przysługujących zobowiązanemu miesięcznych świadczeń,
zawiadamiał o każdej zmianie w tym zakresie, a także aby złożył w tym terminie, w
razie istnienia przeszkód do wypłacenia świadczeń, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód,
a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętych świadczeń,
czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o te świadczenia oraz czy i o jakie roszczenia
została skierowana do tych świadczeń egzekucja przez innych wierzycieli.
§ 4.
Organ egzekucyjny, który dokonał zajęcia świadczeń, poucza równocześnie organ rentowy
o przewidzianych w art. 76-78 skutkach niezastosowania się do wezwań, o których mowa
w § 1 pkt 1 i w § 3.
§ 5.
Przy egzekucji ze świadczeń stosuje się odpowiednio przepisy art. 73-78.
Rozdział 4
Egzekucja z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych
Art. 80.
§ 1.
W celu dokonania egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego organ egzekucyjny:
1)
przesyła do oddziału lub innej jednostki organizacyjnej banku, w którym zobowiązany
posiada rachunek bankowy, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego,
wynikającej z posiadania tego rachunku, do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej
wraz z kosztami egzekucyjnymi i wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie
dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie
wpłacił zajętą kwotę do organu egzekucyjnego lub bezpośrednio do wierzyciela na pokrycie
egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny w terminie siedmiu dni o
przeszkodzie do wpłaty zajętej kwoty,
2)
zawiadamia, zgodnie z art. 32, zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku
bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego i odpis zawiadomienia skierowanego
do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
§ 2.
Równocześnie organ egzekucyjny przesyła do wierzyciela odpis zawiadomienia o zajęciu
wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego (§ 1 pkt 1).
Art. 81.1 orzeczenie
§ 1.
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia
bankowi zawiadomienia o zajęciu (art. 80 § 1 pkt 1) i obejmuje również kwoty, które
nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek
po dokonaniu zajęcia.
§ 2.
Wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku
bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy bieżących wypłat na wynagrodzenie za pracę
oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem
odszkodowania. Wypłata na wynagrodzenie za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi
odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata na alimenty i renty o
charakterze alimentacyjnym - tytułu stwierdzającego obowiązek zobowiązanego do płacenia
alimentów lub renty. Bank dokonuje wypłat na alimenty i renty do rąk osoby uprawnionej
do tych świadczeń.
§ 3.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia ustalić, w jakim zakresie wypłaty z tytułu
dniówek obrachunkowych dla członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych mogą być
dokonywane z rachunku bankowego spółdzielni mimo dokonanego zajęcia.
Art. 82.
§ 1.
W razie zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej wierzytelności z
rachunku bankowego zobowiązanego, jeżeli kwoty znajdujące się na rachunku bankowym
nie wystarczają na pokrycie wszystkich egzekwowanych należności, bank obowiązany jest
wstrzymać wypłaty z tego rachunku do wysokości należności pieniężnych, na rzecz których
zajęcie nastąpiło, oraz niezwłocznie zawiadomić o tym właściwe organy egzekucyjne,
które postąpią stosownie do art. 62. Przepisy art. 81 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
§ 2.
Przepis § 1 ma zastosowanie również w razie zbiegu kilku egzekucji administracyjnych
w przypadkach określonych w art. 63.
Art. 83.
Jeżeli zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane na
pokrycie należności kilku wierzycieli, organ egzekucyjny jednocześnie z zawiadomieniem
banku o zajęciu wierzytelności z rachunku (art. 80 § 1 pkt 1) określi, z zachowaniem
przepisów o należnościach z pierwszeństwem zaspokojenia, jaki procent każdej kwoty
należy się poszczególnym wierzycielom. Przepisy art. 74 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 84.
§ 1.
Egzekucja z wierzytelności z rachunku bankowego, związanej z dokumentem, którego posiadanie
jest koniecznym warunkiem wykonywania prawa do wierzytelności, odbywa się w ten sposób,
że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności przez odbiór tego dokumentu od
zobowiązanego lub innej osoby. Jeżeli osoba ta rości prawo do władania tym dokumentem,
może wystąpić o wyłączenie związanej z dokumentem wierzytelności spod egzekucji, na
zasadach i w trybie określonym w art. 38-44.
§ 2.
Zajęcie wierzytelności przez odbiór dokumentu (§ 1) powinno być stwierdzone protokołem
odbioru dokumentu. W protokole tym określona zostanie wysokość egzekwowanej należności
pieniężnej wraz z kosztami egzekucyjnymi. Zajęcie to nie dotyczy wkładów oszczędnościowych
wolnych od egzekucji (art. 8 § 1 pkt 7).
§ 3.
Organ egzekucyjny zawiadomi niezwłocznie zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności
dokonanym w trybie § 1 i 2, doręczając mu, zgodnie z art. 32, odpis tytułu wykonawczego
oraz protokołu odbioru dokumentu.
§ 4.
Organ egzekucyjny upoważniony jest do dokonania w dokumencie za zobowiązanego odpowiednich
wpisów, wypełniania formularzy i pokwitowań oraz wszelkich innych czynności, nie wyłączając
wypowiedzenia, od których zależy wypłata z zajętej wierzytelności.
§ 5.
O zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego przez odbiór dokumentu organ egzekucyjny
zawiadamia niezwłocznie właściwy bank, przesyłając odpis protokołu odbioru dokumentu,
z wezwaniem dokonania z zajętej wierzytelności wypłaty określonej kwoty na pokrycie
egzekwowanej należności pieniężnej wraz z kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny
doręczy równocześnie wierzycielowi tej należności odpis wezwania przesłanego do banku.
Art. 85.
§ 1.
Jeżeli egzekucja z rachunku bankowego, stanowiącego wkład oszczędnościowy, na który
wystawiono książeczkę oszczędnościową, nie może być przeprowadzona w trybie art. 84
z powodu niemożności odebrania książeczki oszczędnościowej, poborca skarbowy sporządza
o tym protokół, a organ egzekucyjny dokonuje następnie zajęcia wkładu oszczędnościowego
przez skierowanie do właściwego oddziału banku odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomienia
o zajęciu. Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia tego zawiadomienia. Na skutek
zajęcia dokonanego w tym trybie bank wstrzymuje wszelkie wypłaty z zajętego wkładu
i ponosi względem wierzyciela odpowiedzialność za wypłaty dokonane przez placówki
banku, urzędy pocztowo-telekomunikacyjne i inne placówki wykonujące czynności w powyższym
zakresie po zawiadomieniu ich o zajęciu. Tryb zawiadamiania placówek banku, urzędów
pocztowo-telekomunikacyjnych i innych placówek określi Minister Finansów. Zajęcie
nie dotyczy wkładów oszczędnościowych wolnych od egzekucji (art. 8 § 1 pkt 7).
§ 2.
Organ egzekucyjny zawiadomi niezwłocznie właściciela książeczki oszczędnościowej,
jako zobowiązanego, o zajęciu wkładu oszczędnościowego, doręczając mu, zgodnie z art.
32, odpis tytułu wykonawczego, z pouczeniem o odpowiedzialności przewidzianej w §
3 w razie podjęcia kwoty z zajętego wkładu.
§ 3.
Zobowiązany, który po dokonaniu zajęcia wkładu oszczędnościowego podejmie wkład lub
jego część, odpowiada karnie, jak za usunięcie mienia spod egzekucji.
§ 4.
Ponadto organ egzekucyjny doręcza niezwłocznie zawiadomienie o zajęciu wkładu oszczędnościowego
wierzycielowi z pouczeniem, że w terminie czternastu dni od daty zajęcia wkładu powinien
wystąpić do sądu o umorzenie książeczki oszczędnościowej i zawiadomić o tym właściwy
oddział banku, przez doręczenie mu w tym samym terminie odpisu złożonego do sądu wniosku
w sprawie wszczęcia postępowania o umorzenie książeczki oszczędnościowej. W razie
nieotrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania o umorzenie książeczki oszczędnościowej
właściwy oddział banku, po upływie trzech tygodni od daty zajęcia wkładu oszczędnościowego,
odwoła wstrzymanie wypłat z tego wkładu, o czym zawiadomi właściciela książeczki oszczędnościowej.
§ 5.
Sąd rozpatrzy wniosek o umorzenie zarówno książeczki oszczędnościowej na okaziciela,
jak i książeczki oszczędnościowej imiennej, na zasadach i w trybie przewidzianym w
przepisach o umarzaniu utraconych dokumentów. W postępowaniu o umorzenie książeczki
nie mogą być zgłaszane zarzuty dotyczące zasadności roszczenia wierzyciela. Koszty
postępowania obciążają właściciela książeczki. Sąd przesyła właściwemu oddziałowi
banku wypis prawomocnego postanowienia w sprawie umorzenia książeczki.
§ 6.
W razie umorzenia książeczki oszczędnościowej właściwy oddział banku wystawia w jej
miejsce nową książeczkę, którą, po odpisaniu części wkładu oszczędnościowego do wysokości
należności wskazanej w tytule wykonawczym łącznie z kosztami egzekucyjnymi, wydaje
właścicielowi. W razie nieuwzględnienia wniosku o umorzenie książeczki, właściwy oddział
banku niezwłocznie odwoła wstrzymanie wypłat z wkładu oszczędnościowego i zawiadomi
o tym właściciela.
Art. 86.
Przepisy art. 85 mają odpowiednie zastosowanie w przypadku niemożności odebrania innego
dokumentu, z którego posiadaniem związana jest wierzytelność na rachunku bankowym.
Art. 87.
Bank, który naruszył przepisy dotyczące obowiązków banku w zakresie egzekucji z rachunków
bankowych, odpowiada za wyrządzone przez to wierzycielowi szkody.
Art. 88.2 orzeczenia
Minister Finansów może w drodze rozporządzenia określić rachunki bankowe, z których
nie może być prowadzona egzekucja administracyjna ze względu na realizację zadań przewidzianych
w narodowych planach gospodarczych albo z innych ważnych przyczyn społecznych lub
gospodarczych.
Rozdział 5
Egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych i innych praw majątkowych
Art. 89.
§ 1.
Organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych i praw
majątkowych zobowiązanego niż określone w art. 72-88, przez zajęcie tych wierzytelności
i praw.
§ 2.
W celu dokonania zajęcia wymienionych w § 1 wierzytelności i praw organ egzekucyjny:
1)
wzywa dłużnika zajętej wierzytelności lub prawa, aby należnej od niego sumy lub świadczenia
do wysokości egzekwowanej należności wraz z kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu
egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należne sumy wpłacił organowi egzekucyjnemu
na pokrycie należności,
2)
zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej sumy albo innego świadczenia odebrać
ani też rozporządzać nimi lub ustanowionym dla nich zabezpieczeniem.
§ 3.
Zajęcie wierzytelności i praw jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej
wierzytelności lub prawa wezwania, o którym mowa w § 2.
§ 4.
Jeżeli organowi egzekucyjnemu jest wiadomo, że zajęta wierzytelność lub prawo są zabezpieczone
przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru, przesyła on
do sądu lub do właściwego biura notarialnego wniosek o dokonanie w księdze wieczystej
wpisu o zajęciu wierzytelności i praw lub o złożenie tego wniosku do zbioru dokumentów.
Do wniosku organu egzekucyjnego dołącza się odpis tytułu wykonawczego.
§ 5.
Jeżeli zajęta wierzytelność lub prawo należy się zobowiązanemu od organów i instytucji
państwowych będących jednostkami lub zakładami budżetowymi albo od funduszy w ich
zarządzie pozostających, za dłużnika zajętej wierzytelności lub prawa uważa się organ
lub instytucję, które są powołane do wydania polecenia wypłaty albo wykonania świadczenia.
Art. 90.
§ 1.
Jednocześnie z wezwaniem dłużnika zajętej wierzytelności lub prawa do dokonania wpłaty
na pokrycie należności (art. 89 § 2 pkt 1) organ egzekucyjny wzywa go, aby w terminie
siedmiu dni złożył oświadczenie:
1)
czy uznaje zajętą wierzytelność lub prawo zobowiązanego,
2)
czy wypłaci z zajętej wierzytelności lub prawa kwoty na pokrycie należności albo z
jakiego powodu wypłaty tej odmawia,
3)
czy i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą
wierzytelność lub prawo.
§ 2.
Razem z zawiadomieniem zobowiązanego o zakazie odbioru zajętej sumy i rozporządzania
zajętą wierzytelnością lub prawem (art. 89 § 2 pkt 2) organ egzekucyjny doręcza mu,
zgodnie z art. 32, odpis tytułu wykonawczego, a także odpis wniosku, złożonego w myśl
art. 89 § 4.
Art. 91.
§ 1.
Zajęcie wierzytelności lub prawa z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności
i praw, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu
tych dostaw, robót i usług.
§ 2.
Wierzytelność pieniężna przypadająca zobowiązanemu od organów, instytucji, zakładów
i funduszy, wymienionych w art. 89 § 5, oraz od organizacji spółdzielczych z tytułu
dostaw, robót lub usług może być zajęta przed ukończeniem dostawy, roboty lub usługi
do wysokości uzgodnionej przez organ egzekucyjny ze zleceniodawcą, na rzecz którego
dostawy, roboty lub usługi są wykonywane. Nie wymaga uzgodnienia zajęcie wierzytelności
do wysokości 25% kwoty każdorazowej wypłaty.
Art. 92.
§ 1.
Dłużnik zajętej wierzytelności lub prawa, który nie złożył w przepisanym terminie
oświadczenia przewidzianego w art. 90 § 1 lub złożył je niezgodnie z prawdą albo wypłacił
zajętą część wierzytelności lub prawa majątkowego zobowiązanemu, podlega ukaraniu
grzywną. Przepisy art. 76 mają odpowiednie zastosowanie.
§ 2.
Dłużnik zajętej wierzytelności lub prawa, który złożył oświadczenie, przewidziane
w art. 90 § 1, niezgodne z prawdą albo wypłacił zajętą sumę zobowiązanemu, odpowiada
za wyrządzoną przez to wierzycielowi szkodę. Przepisy art. 77 mają odpowiednie zastosowanie.
Art. 93.
Jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności lub prawa uchyla się od wpłaty zajętej sumy
do organu egzekucyjnego, mimo że wierzytelność lub prawo zostały przez niego uznane
i są wymagalne, organ egzekucyjny może zajętą sumę ściągnąć od dłużnika zajętej wierzytelności
lub prawa w trybie egzekucji administracyjnej. Przepisy art. 78 stosuje się odpowiednio.
Art. 94.
§ 1.
Organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności pieniężnej lub innego
prawa majątkowego wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie realizacji zajętej
wierzytelności lub prawa.
§ 2.
Zobowiązany powinien udzielić organowi egzekucyjnemu wszelkich wyjaśnień, potrzebnych
do dochodzenia praw przeciwko dłużnikowi zajętej wierzytelności lub prawa.
§ 3.
Jeżeli należyte wykonywanie praw zobowiązanego przez organ egzekucyjny odnośnie do
zajętej wierzytelności lub prawa tego wymaga, sąd na wniosek organu egzekucyjnego
ustanowi kuratora lub zarządcę albo nakaże sprzedaż prawa.
Art. 95.
§ 1.
Przepisy art. 89-94 stosuje się odpowiednio do egzekucji z sum krajowych przekazów
pocztowych. Za wierzyciela zajętej wierzytelności uważa się w tym przypadku adresata
przekazu, a za dłużnika zajętej wierzytelności - placówkę pocztową, która obowiązana
jest wypłacić sumę przekazu adresatowi.
§ 2.
Wypłata przez placówkę pocztową sumy przekazu organowi egzekucyjnemu, który dokonał
zajęcia, jest równoznaczna z wypłatą jej adresatowi.
Art. 96.
Egzekucji z wierzytelności pieniężnych i praw majątkowych związanych z posiadaniem
dokumentu, którego posiadanie jest koniecznym warunkiem wykonywania prawa do wierzytelności
lub prawa, dokonuje organ egzekucyjny, stosując odpowiednio zasady i tryb określone
w art. 84-86. Przepis ten ma również zastosowanie do dokumentów przenoszonych przez
indos.
Rozdział 6
Egzekucja z ruchomości
Oddział 1
Zajęcie
Art. 97.
§ 1.
Do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie.
§ 2.
Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu,
jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji (art. 38)
lub od niej zwolnione (art. 40).
§ 3.
Ruchomości przysłane jako krajowe przesyłki pocztowe pod adresem zobowiązanego podlegają
zajęciu w placówce pocztowej obowiązanej do doręczenia tych przesyłek. Zajęcie tych
ruchomości jest równoznaczne z ich doręczeniem adresatowi. Poborca skarbowy dokonuje
otwarcia zajętej przesyłki pocztowej w obecności przedstawiciela placówki pocztowej.
§ 4.
Przedmiotem egzekucji z ruchomości, której zobowiązany jest współwłaścicielem, jest
udział zobowiązanego we współwłasności. Zajęcie udziału we współwłasności ruchomości
następuje w sposób przewidziany dla zajęcia ruchomości, lecz sprzedaży podlega tylko
zajęty udział zobowiązanego we współwłasności. Innym współwłaścicielom ruchomości
łącznie służy prawo żądania, aby była sprzedana cała ruchomość. Ponadto innym współwłaścicielom
lub każdemu z nich służy prawo nabycia zajętego udziału zobowiązanego po cenie oszacowania
tego udziału.
§ 5.
Nie powinny podlegać zajęciu ruchomości o wartości ponad sumę potrzebną do zaspokojenia
egzekwowanej należności z kosztami egzekucyjnymi, jeżeli zobowiązany posiada inną
podlegającą egzekucji ruchomość o wartości wystarczającej na zaspokojenie tych należności,
a sprzedaż egzekucyjna tej ruchomości nie nastręcza trudności.
Art. 98.
§ 1.
Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie
protokołu przez poborcę skarbowego. Jeżeli przy zajęciu jest obecny zobowiązany i
świadkowie, powinni również oni podpisać protokół zajęcia.
§ 2.
Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także, zgodnie z art. 32, odpis
tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony.
§ 3.
Na każdej zajętej ruchomości poborca skarbowy umieszcza znak, ujawniający na zewnątrz
jej zajęcie.
§ 4.
W razie zajęcia pojazdów podlegających rejestracji na podstawie odrębnych przepisów,
poborca skarbowy zamieszcza w dowodzie rejestracyjnym pojazdu adnotację o zajęciu.
O dokonanym zajęciu organ egzekucyjny niezwłocznie zawiadamia rejonowy organ rządowej
administracji ogólnej.
Art. 99.
§ 1.
Poborca skarbowy zamieszcza w protokole zajęcia opis każdej zajętej ruchomości według
znamion jej właściwych, a ponadto oznacza jej wartość szacunkową, o ile przepisy §
2 i 3 nie stanowią inaczej. Zobowiązanemu służy prawo przedstawienia przy sporządzaniu
protokołu zajęcia rachunków i innych dowodów dla oznaczenia wartości szacunkowej zajętej
ruchomości. Zobowiązanemu służy, w terminie 5 dni od daty zajęcia ruchomości, prawo
wniesienia do organu egzekucyjnego zażalenia na oszacowanie dokonane przez poborcę
skarbowego. W tym przypadku organ egzekucyjny jest obowiązany powołać biegłego dla
oznaczenia wartości szacunkowej zajętej ruchomości.
§ 2.
Zajęte wyroby użytkowe ze złota, platyny i srebra nie mogą być oszacowane poniżej
wartości kruszcu, z którego zostały wytworzone. Oznaczenie wartości szacunkowej takich
ruchomości następuje przez biegłego. Dotyczy to również oszacowania zajętych innych
kosztowności, a także maszyn i innych urządzeń produkcyjnych oraz pojazdów samochodowych
i ciągników. Poborca skarbowy zamieszcza w protokole zajęcia takich ruchomości tylko
ich opis, zaznaczając potrzebę oznaczenia ich wartości szacunkowej przez biegłego.
Biegłego powołuje organ egzekucyjny.
§ 3.
Organ egzekucyjny może powołać biegłego dla oznaczenia wartości szacunkowej innych
zajętych ruchomości, jeżeli uzna to za potrzebne. Organ egzekucyjny może również w
tych przypadkach zażądać opinii właściwej instytucji, przedsiębiorstwa handlu wewnętrznego
lub organu uprawnionego do ustalania cen.
§ 4.
Oszacowanie zajętych ruchomości przez biegłego powinno się odbyć najpóźniej na trzy
dni przed wyznaczonym terminem sprzedaży. O terminie oszacowania przez biegłego należy
zawiadomić zobowiązanego. Odpis protokołu oszacowania przez biegłego przesyła się
zobowiązanemu. Koszty oszacowania przez biegłego ponosi zobowiązany.
Art. 100.
§ 1.
Poborca skarbowy pozostawi zajętą ruchomość w miejscu zajęcia pod dozorem zobowiązanego
lub dorosłego jego domownika albo innej osoby, u której ruchomość zajął. Jeżeli zajęta
ruchomość nie może być pozostawiona w miejscu zajęcia, a nie ma innej osoby, której
by można było oddać zajętą ruchomość pod dozór, zostanie ona wzięta pod dozór organu
egzekucyjnego.
§ 2.
Poborca skarbowy może po zajęciu ruchomości odebrać ją zobowiązanemu i oddać pod dozór
innej osoby lub organu egzekucyjnego, jeżeli zobowiązany nie daje rękojmi należytego
przechowania zajętej ruchomości, odmawia podpisania protokołu zajęcia, a także gdy
usuwał lub usuwa ruchomości zajęte albo zagrożone zajęciem.
§ 3.
Jeżeli zajęta ruchomość stanowi przedmiot o wartości zabytkowej, poborca skarbowy
odda ją pod dozór państwowemu muzeum, bibliotece lub archiwum. Dozór nad zajętymi
ruchomościami ze złota, platyny i srebra oraz innymi kosztownościami, nie posiadającymi
wartości zabytkowej, sprawuje organ egzekucyjny.
§ 4.
Osoba lub instytucja, pod której dozorem pozostają zajęte ruchomości, sprawuje obowiązki
dozorcy. Poborca skarbowy doręcza dozorcy odpis protokołu zajęcia.
Art. 101.
§ 1.
Zobowiązanemu albo domownikowi razem z nim mieszkającemu służy prawo zwykłego używania
zajętej ruchomości, pozostawionej pod ich dozorem, byleby przez to ruchomość nie straciła
na wartości. To samo stosuje się, gdy ruchomość zobowiązanego zajęto u innej osoby
i pozostawiono pod jej dozorem, jeżeli osoba ta była uprawniona do używania tej ruchomości.
§ 2.
W innych przypadkach dozorca nie ma prawa używania zajętej ruchomości, chyba że jej
używanie jest konieczne dla utrzymania jej wartości. W razie używania przez dozorcę
zajętego inwentarza żywego, wartość uzyskiwanych pożytków podlega zaliczeniu na koszty
dozoru.
Art. 102.
§ 1.
Dozorca obowiązany jest przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie
straciła na wartości, oraz wydać ją na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego.
Dozorca obowiązany jest zawiadomić organ egzekucyjny o zamierzonej zmianie miejsca
przechowania ruchomości.
§ 2.
Organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych
z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób
wymienionych w art. 101 § 1.
§ 3.
Organ egzekucyjny określa też wydatki i wynagrodzenie za dozór w razie przechowywania
zajętych ruchomości w pomieszczeniach przez ten organ utrzymywanych.
§ 4.
Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem
dozoru oraz wynagrodzenia za dozór służy wierzycielowi, zobowiązanemu oraz dozorcy
zażalenie.
Art. 103.
§ 1.
Dozorca nie odpowiada za uszkodzenie, zniszczenie lub zaginięcie zajętej ruchomości,
wynikłe wskutek przypadku lub siły wyższej.
§ 2.
Za uszkodzenie, zniszczenie lub zaginięcie zajętej ruchomości w czasie transportu
odpowiada organ egzekucyjny, chyba że wynikły wskutek przypadku lub siły wyższej.
Oddział 2
Sprzedaż
Art. 104.
§ 1.
Sprzedaż zajętych ruchomości nie może nastąpić wcześniej niż siódmego dnia od daty
zajęcia.
§ 2.
Sprzedaż zajętych ruchomości może nastąpić bezpośrednio po zajęciu, jeżeli:
1)
ruchomości ulegają łatwo zepsuciu albo sprawowanie nad nimi dozoru lub ich przechowywanie
powodowałoby koszty niewspółmierne do ich wartości,
2)
zajęto inwentarz żywy, a zobowiązany odmówił zgody na przyjęcie go pod dozór,
3)
egzekucja dotyczy zobowiązania, na którego pokrycie organ egzekucyjny przyjął od zobowiązanego,
będącego rolnikiem, przelew jego należności za przyszłe dostawy towarowe, a dostawy
te z winy zobowiązanego w terminie nie zostały wykonane.
Art. 105.
§ 1.
Zajęte ruchomości, z zastrzeżeniem § 2, organ egzekucyjny sprzedaje w drodze licytacji
publicznej albo sprzedaje po cenie oszacowania jednostkom prowadzącym działalność
handlową lub przekazuje do sprzedaży przedsiębiorstwom prowadzącym sprzedaż komisową
tego rodzaju ruchomości.
§ 2.
Zajęte przedmioty o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej organ egzekucyjny,
w uzgodnieniu z właściwym ze względu na miejsce zajęcia tych przedmiotów wojewódzkim
konserwatorem zabytków, zgłosi w celu nabycia po cenie oszacowania instytucji, o której
mowa w art. 100 § 3, lub państwowemu przedsiębiorstwu zajmującemu się obrotem tymi
przedmiotami. Oznaczanie wartości szacunkowej takich przedmiotów następuje w trybie
przewidzianym w art. 99 § 2 ustawy.
Art. 106.
§ 1.
Cena wywołania w pierwszym terminie licytacji wynosi 3/4 wartości szacunkowej ruchomości.
Jeżeli licytacja w pierwszym terminie nie dojdzie do skutku, ruchomości mogą być sprzedane
w drugim terminie licytacyjnym. Cena wywołania w drugim terminie licytacyjnym wynosi
połowę wartości szacunkowej ruchomości. Sprzedaż licytacyjna nie może nastąpić za
cenę niższą od ceny wywołania.
§ 2.
O terminie i miejscu licytacji organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego najpóźniej
na trzy dni przed dniem licytacji. W przypadkach określonych w art. 104 § 2 zawiadomienie
takie następuje przed rozpoczęciem licytacji.
Art. 107.
§ 1.
Prawo własności zajętych ruchomości, będących przedmiotem licytacji, nabywa osoba,
która z zachowaniem przepisów o przeprowadzaniu licytacji zaofiarowała najwyższą cenę,
uzyskała przybicie i zapłaciła całą cenę w przepisanym terminie. Nabywca nie może
domagać się unieważnienia licytacji i nabycia ruchomości ani też obniżenia ceny jej
nabycia z powodu jej wad, mylnego oszacowania lub innej przyczyny.
§ 2.
Zobowiązany, wierzyciel oraz każdy uczestnik licytacji może zgłosić do protokołu licytacji
lub wnieść do organu egzekucyjnego, w terminie trzech dni od daty licytacji, zażalenie
na naruszenie przepisów o przeprowadzaniu licytacji. Wniesienie zażalenia wstrzymuje
wydanie sprzedanej rzeczy nabywcy. Nie dotyczy to rzeczy łatwo psujących się oraz
rzeczy wydanych nabywcy przed wniesieniem zażalenia. Zażalenie powinno być rozpatrzone
w terminie czternastu dni. Nabywca może zrzec się nabytej rzeczy i żądać zwrotu zapłaconej
ceny, jeżeli w tym terminie zażalenie nie zostało rozpatrzone, a nabywcy rzecz nie
została wydana.
§ 3.
Licytacja, przeprowadzona z naruszeniem przepisów o jej publicznym charakterze, o
cenie wywołania i nabycia oraz o wyłączeniu od udziału w licytacji, podlega unieważnieniu
przez organ egzekucyjny lub jego organ nadzorczy. Unieważnienie licytacji może jednak
nastąpić tylko wtedy, gdy ruchomości sprzedane znajdują się jeszcze we władaniu nabywcy.
§ 4.
W licytacji nie mogą uczestniczyć:
1)
zobowiązany,
2)
poborca skarbowy prowadzący licytację, jego małżonek i dzieci,
3)
pracownicy organu egzekucyjnego prowadzącego licytację, ich małżonkowie i dzieci,
a jeżeli w danej miejscowości jest więcej organów egzekucyjnych - także pracownicy
tych innych organów,
4)
osoby obecne na licytacji w charakterze urzędowym,
5)
osoby, które przekazały zajęte ruchomości na rzecz Skarbu Państwa, oraz członkowie
ich rodzin określeni w pkt 2.
Art. 108.
§ 1.
Zajęte ruchomości, które nie zostały sprzedane w trybie art. 105, organ egzekucyjny
sprzeda z wolnej ręki po cenie określonej przez ten organ, jednakże nie niższej od
1/3 ich wartości szacunkowej.
§ 2.
Zajęte ruchomości, nie sprzedane w trybie § 1, przekaże organ egzekucyjny organizacji
opieki społecznej po cenie ustalonej przez ten organ. Jeżeli organizacja ta nie wyrazi
zgody na odpłatne przejęcie ruchomości, organ egzekucyjny sprzeda je jednostkom prowadzącym
skup przedmiotów używanych lub zajmującym się skupem surowców wtórnych.
Art. 109.
§ 1.
Minister Finansów, w drodze rozporządzenia, określi:
1)
sposób przeprowadzania licytacji, o której mowa w art. 105 § 1,
2)
szczególny tryb postępowania przy:
a)
sprzedaży zajętych ruchomości ulegających szybkiemu zepsuciu,
b)
przechowywaniu i sprzedaży zajętych ruchomości ze szlachetnych metali, innych kosztowności
oraz papierów wartościowych,
c)
przechowywaniu i sprzedaży zajętych broni, amunicji i innych przedmiotów, na których
posiadanie jest wymagane zezwolenie.
§ 2.
Określenie trybu postępowania przy przechowywaniu i sprzedaży rzeczy, o których mowa
w § 1 pkt 2 lit. c), następuje w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych.
Art. 110.
Przepisów art. 105-109 nie stosuje się do sprzedaży walut obcych. Zajęte waluty obce
organ egzekucyjny sprzedaje bankom dewizowym posiadającym uprawnienie dewizowe do
ich skupu. To samo dotyczy sprzedaży zajętego złota, platyny i srebra, z wyjątkiem
wyrobów użytkowych z tych metali.
Art. 111.
Jeżeli należności pieniężne z mocy przepisów szczególnych korzystają z ustawowego
prawa zastawu na ruchomości, egzekucję z tej ruchomości prowadzi się według przepisów
art. 105-110, o ile przepisy szczególne nie zawierają odmiennych postanowień.
Rozdział 7
Szczególne zasady egzekucji należności pieniężnych
Art. 112.
Gdy zobowiązanym do uiszczenia należności pieniężnej jest jednostka budżetowa lub
zakład budżetowy, wierzyciel w celu otrzymania tej należności składa tytuł wykonawczy
bezpośrednio tej państwowej jednostce organizacyjnej, z której działalnością wiąże
się egzekwowana należność. Jednostka ta jest obowiązana bezzwłocznie należność uiścić.
Jeżeli należność nie zostanie uiszczona w ciągu siedmiu dni od daty złożenia tytułu
wykonawczego, jednostka nadrzędna zobowiązanego na wniosek wierzyciela zarządzi pokrycie
należności ze środków zobowiązanego.
Art. 113.
§ 1.
Gdy zobowiązanym do uiszczenia należności pieniężnych jest osoba prawna lub inna niż
określona w art. 112 państwowa jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości
prawnej - egzekucję należności przeprowadza się z jej rachunku bankowego.
§ 2.
Jeżeli egzekucja z rachunku bankowego przeprowadzona w myśl § 1 nie dała wyniku w
okresie jednego miesiąca, może być przeprowadzona egzekucja z innego mienia zobowiązanego.
Egzekucję ze środków trwałych można prowadzić dopiero po stwierdzeniu, że egzekucja
z innego mienia zobowiązanego okazała się bezskuteczna.
Rozdział 8
Podział sumy uzyskanej z egzekucji
Art. 114.
Organ egzekucyjny, który prowadzi egzekucję należności pieniężnych na rzecz dwóch
lub więcej wierzycieli, z kwoty uzyskanej z egzekucji przekazuje odpowiednie sumy
przede wszystkim wierzycielom, którym służy prawo pierwszeństwa zaspokojenia ich należności,
a następnie innym wierzycielom.
Art. 115.
Gdy kwota uzyskana z egzekucji, prowadzonej na rzecz dwóch lub więcej wierzycieli,
nie wystarcza na uregulowanie należności wszystkich wierzycieli, organ egzekucyjny
dokonuje podziału uzyskanej kwoty między wierzycieli stosunkowo do wysokości ich należności,
z zachowaniem ich uprawnień do pierwszeństwa zaspokojenia należności.
Dział III
Egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Rozdział 1
Przepisy wspólne
Art. 116.
Środkami egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym są:
1)
grzywna w celu przymuszenia,
2)
wykonanie zastępcze,
3)
odebranie rzeczy ruchomej,
4)
odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń,
5)
przymus bezpośredni.
Art. 117.
Organy określone w art. 20 § 2, w granicach swojej właściwości do nakładania obowiązków
o charakterze niepieniężnym, mogą stosować środki egzekucyjne wskazane w art. 116
pkt 2, 3 i 5 również w celu wyegzekwowania wydanych bezpośrednio ustnych poleceń,
bez potrzeby wystawienia tytułu wykonawczego i doręczenia zobowiązanemu postanowienia
o zastosowaniu środka egzekucyjnego, jeżeli zwłoka w wykonaniu obowiązku groziłaby
niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ciężkimi szkodami dla gospodarstwa
narodowego lub jeżeli wymaga tego szczególny interes społeczny.
Art. 118.
Zobowiązany do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym może być wezwany do
wyjawienia, gdzie znajduje się przedmiot, którego egzekucja dotyczy. Przepisy art.
71 stosuje się odpowiednio.
Rozdział 2
Grzywna w celu przymuszenia
Art. 119.
§ 1.
Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego
obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności
czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.
§ 2.
Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji
obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Art. 120.
§ 1.
Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby
prawne, a także na jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej.
§ 2.
Gdy zobowiązanym jest osoba fizyczna działająca przez ustawowego przedstawiciela,
przedsiębiorstwo państwowe lub inna państwowa jednostka organizacyjna, organizacja
spółdzielcza, samorządowa, zawodowa lub inna społeczna osoba prawna lub jednostka
organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, grzywnę nakłada się na ustawowego
przedstawiciela zobowiązanego lub na osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie
nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany
obowiązek. Jednocześnie może być nałożona grzywna na zobowiązaną osobę prawną lub
jednostkę organizacyjną, jeżeli jest to niezbędne dla przymuszenia wykonania obowiązku.
Art. 121.
§ 1.
Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej
kwocie.
§ 2.
Każdorazowo nałożona grzywna nie może jednak przekraczać sumy 300.000 zł, a w stosunku
do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej
- 1.500.000 zł.
§ 3.
Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć sumy 1.500.000 zł, a w
stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości
prawnej - 15.000.000 zł.
§ 4.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia zmieniać określone w § 2 i 3 granice grzywien.
Art. 122.
§ 1.
Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:
1)
odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32,
2)
postanowienie o nałożeniu grzywny.
§ 2.
Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:
1)
wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w
przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji
administracyjnej należności pieniężnych,
2)
wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym
w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą
nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie.
§ 3.
Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia
postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie
o nałożeniu grzywny.
Art. 123.
Przepisy art. 122 stosuje się również w przypadkach nakładania dalszych grzywien w
celu przymuszenia, gdy zobowiązany mimo wezwania nie wykonał obowiązku określonego
w tytule wykonawczym.
Art. 124.
§ 1.
Nałożone grzywny w celu przymuszenia, nie uiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu
w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w niniejszej ustawie.
§ 2.
Obowiązek uiszczenia nałożonych grzywien nie przechodzi na spadkobierców lub prawonabywców
zobowiązanego.
Art. 125.
§ 1.
W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nie uiszczone
lub nie ściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.
§ 2.
Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego.
Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie.
Art. 126.
Na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, mogą być w uzasadnionych przypadkach
uiszczone lub ściągnięte grzywny w celu przymuszenia zwrócone w całości lub w części.
O zwrocie grzywny postanawia organ egzekucyjny za zgodą jednostki nadrzędnej.
Rozdział 3
Wykonanie zastępcze
Art. 127.
Wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności,
którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt.
Art. 128.
§ 1.
W celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127 organ egzekucyjny
doręcza zobowiązanemu:
1)
odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32,
2)
postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania
egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt
i niebezpieczeństwo.
§ 2.
W postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać
zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki
na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia kwoty w
tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności
pieniężnych.
§ 3.
W postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może również
nakazać zobowiązanemu dostarczenie posiadanej dokumentacji; a także posiadanych materiałów
i środków przewozowych, niezbędnych do zastępczego wykonania egzekwowanej czynności,
z zagrożeniem zastosowania odpowiednich środków egzekucyjnych w razie uchylenia się
zobowiązanego od dostarczenia tych dokumentów, materiałów i środków przewozowych.
§ 4.
Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia
postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie
o zastosowaniu wykonania zastępczego.
Art. 129.
Organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia
zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji,
materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego
obowiązku. Do tych postanowień stosuje się przepisy art. 128.
Art. 130.
Jeżeli w postanowieniu w sprawie wykonania zastępczego nie wskazano osoby, której
zostało zlecone zastępcze wykonanie egzekwowanego obowiązku, organ egzekucyjny zleci
wykonanie egzekwowanych czynności określonej przez siebie osobie w terminie nie dłuższym
niż miesiąc i zawiadomi o tym zobowiązanego.
Art. 131.
Wykonawca odpowiada wobec zobowiązanego za rzetelne wykonanie robót, celowe zużycie
materiałów dostarczonych przez zobowiązanego oraz prawidłowe korzystanie z jego środków
przewozowych. Zobowiązany może dochodzić swoich roszczeń bezpośrednio od wykonawcy.
Art. 132.
§ 1.
Zobowiązany ma prawo wglądu w czynności wykonawcy oraz zgłaszania do organu egzekucyjnego
wniosków co do sposobu wykonywania tych czynności.
§ 2.
Zobowiązany może w toku czynności egzekucyjnych zgłosić do organu egzekucyjnego wniosek
o zaniechanie dalszego stosowania wykonania zastępczego, jeżeli wykonawca na to się
godzi, a zobowiązany złożył oświadczenie, że egzekwowany obowiązek wykona w terminie
przez organ egzekucyjny wskazanym. Organ egzekucyjny uwzględni wniosek, jeżeli uzna
to oświadczenie za nie budzące wątpliwości. Organ egzekucyjny może uzależnić wyrażenie
zgody na wniosek zobowiązanego od złożenia przez niego zabezpieczenia wykonania egzekwowanego
obowiązku w formie, jaką uzna za wskazaną.
§ 3.
Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie wniosku o zaniechanie dalszego stosowania
wykonania zastępczego służy zobowiązanemu zażalenie.
Art. 133.
§ 1.
O zakończeniu czynności egzekucyjnych w drodze wykonania zastępczego i o wykonaniu
egzekwowanego obowiązku organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego. Równocześnie doręcza
mu wykaz kosztów wykonania zastępczego, z wezwaniem do uiszczenia na pokrycie tych
kosztów odpowiedniej kwoty w oznaczonym terminie, z uprzedzeniem, że w razie nieuiszczenia
tej kwoty w terminie, zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej
należności pieniężnych.
§ 2.
Jeżeli koszty wykonania zastępczego są wysokie albo gdy wykonanie zastępcze trwa dłuższy
okres, organ egzekucyjny może przed zakończeniem egzekucji doręczać zobowiązanemu
wykazy poczynionych już kosztów z wezwaniem do ich pokrycia w oznaczonym terminie.
Przepisy § 1 stosuje się odpowiednio.
Art. 134.
Jeżeli zobowiązany nie wpłacił w oznaczonym terminie określonej w postanowieniu o
zastosowaniu wykonania zastępczego kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego
(art. 128 § 2) lub kwoty na pokrycie kosztów wykonania zastępczego wskazanej w wykazach
doręczonych zobowiązanemu w myśl art. 133, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję tych
należności stosownie do przepisów o egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.
Art. 135.
W sprawach kosztów wykonania zastępczego, nie uregulowanych w art. 127-134, stosuje
się przepisy art. 64 i 65.
Rozdział 4
Odebranie rzeczy ruchomej
Art. 136.
§ 1.
Jeżeli zobowiązany uchyla się od obowiązku wydania oznaczonej rzeczy ruchomej, rzecz
ta może być mu przez organ egzekucyjny odebrana w celu wydania jej wierzycielowi.
Dotyczy to również obowiązku wydania rzeczy na określony okres czasu.
§ 2.
Odrębne przepisy określają przypadki, w których środek egzekucyjny przewidziany w
§ 1 może być zastosowany przy egzekucji obowiązku wydania rzeczy ruchomej oznaczonej
tylko co do rodzaju lub gatunku.
§ 3.
Środek egzekucyjny określony w § 1 stosuje się również, gdy egzekwowany jest obowiązek
zniszczenia rzeczy ruchomej, nakazany ze względów sanitarnych lub innych względów
społecznych, a także gdy egzekwowany obowiązek polega na ujawnieniu posiadania oznaczonej
rzeczy ruchomej.
Art. 137.
§ 1.
Organ egzekucyjny stosuje środek egzekucyjny określony w art. 136 również, gdy podlegająca
odebraniu rzecz ruchoma znajduje się we władaniu innej osoby, jeżeli rzecz ta nie
została wyłączona spod egzekucji (art. 38).
§ 2.
Gdy egzekwowany jest obowiązek zniszczenia rzeczy ruchomej, nakazany ze względów sanitarnych
lub innych społecznych, rzecz ta podlega odebraniu w trybie określonym w art. 136
również, gdy własność rzeczy przeszła z zobowiązanego na inną osobę.
Art. 138.
Odebrania rzeczy dokonuje egzekutor wyznaczony przez organ egzekucyjny (art. 31).
Art. 139.
§ 1.
Egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu:
1)
odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32,
2)
postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu zobowiązanego do wydania rzeczy określonej
w tytule wykonawczym, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany
środek egzekucyjny w celu odebrania tej rzeczy.
§ 2.
Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia
postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie
o zastosowaniu środka egzekucyjnego odebrania rzeczy.
Art. 140.
Odebraną rzecz wydaje się wierzycielowi lub osobie przez niego do odbioru rzeczy upoważnionej,
a gdy nie jest to możliwe, odebraną rzecz oddaje się na skład na koszt i niebezpieczeństwo
wierzyciela.
Rozdział 5
Odebranie nieruchomości. Opróżnienie lokalu i innych pomieszczeń
Art. 141.
§ 1.
Jeżeli egzekwowany jest obowiązek wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu mieszkalnego
lub użytkowego albo innego pomieszczenia, stosuje się środek egzekucyjny prowadzący
do odebrania zobowiązanemu nieruchomości albo usunięcia zobowiązanego z zajmowanego
lokalu lub pomieszczenia, w celu wydania tej nieruchomości lub opróżnionego lokalu
(pomieszczenia) wierzycielowi. Dotyczy to również obowiązku wydania nieruchomości
na oznaczony okres czasu.
§ 2.
Egzekucję prowadzi się przeciw zobowiązanemu, członkom jego rodziny i domownikom oraz
innym osobom zajmującym nieruchomość lub lokal (pomieszczenie), które mają być opróżnione
i wydane.
Art. 142.
Odebrania nieruchomości lub opróżnienia lokalu i pomieszczeń dokonuje egzekutor, wyznaczony
przez organ egzekucyjny (art. 31).
Art. 143.
§ 1.
Egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu:
1)
odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32,
2)
postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości
albo opróżnienia lokalu (pomieszczenia) określonego w tytule wykonawczym, z zagrożeniem,
że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania
nieruchomości lub opróżnienia lokalu (pomieszczenia).
§ 2.
Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia
postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie
w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego.
Art. 144.
Egzekutor usuwa z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia), które mają być opróżnione
lub wydane wierzycielowi, znajdujące się tam ruchomości, z wyjątkiem tych, które łącznie
z nieruchomością (lokalem, pomieszczeniem) podlegają wydaniu wierzycielowi, i wzywa
osoby przebywające na tej nieruchomości lub w tym lokalu (pomieszczeniu) do jego opuszczenia,
z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego, a w razie oporu podejmuje odpowiednie
kroki w celu zastosowania przymusu bezpośredniego.
Art. 145.
Gdy nieruchomość podlegająca wydaniu albo lokal (pomieszczenie) podlegające opróżnieniu
są zamknięte, egzekutor zarządzi ich otwarcie, przy zastosowaniu przepisów art. 46
i 51.
Art. 146.
Ruchomości usunięte z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) egzekutor oddaje zobowiązanemu
lub osobie dorosłej spośród jego członków rodziny i domowników albo na przechowanie
innej osobie lub na skład, na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego, albo zarządzi
przeniesienie tych ruchomości na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego na inną jego
nieruchomość lub do innego lokalu (pomieszczenia) zajmowanego przez zobowiązanego
lub przydzielonego mu w myśl obowiązujących przepisów.
Art. 147.
Jeżeli zobowiązany mimo wezwania nie odebrał w zakreślonym terminie ruchomości oddanych
na przechowanie lub złożonych na skład, a koszty przechowania lub składu mogą być
wyższe niż wartość tych ruchomości, organ egzekucyjny, na wniosek osoby, u której
znajdują się te ruchomości, może je sprzedać, stosując odpowiednio przepisy art. 105-107.
Rozdział 6
Przymus bezpośredni
Art. 148.
§ 1.
Przymus bezpośredni polega na doprowadzeniu do wykonania obowiązku podlegającego egzekucji
drogą zagrożenia zastosowania lub drogą zastosowania bezpośrednio skutecznych środków,
nie wyłączając siły fizycznej, w celu usunięcia oporu zobowiązanego i oporu innych
osób, które stoją na przeszkodzie wykonaniu obowiązku.
§ 2.
W szczególności przymus bezpośredni stosuje się w celu doprowadzenia do wykonania
przez zobowiązanego opuszczenia nieruchomości, lokalu (pomieszczenia), wydania rzeczy,
zaniechania czynności lub nieprzeszkadzania innej osobie w wykonywaniu jej praw, a
także w przypadkach, gdy ze względu na charakter obowiązku stosowanie innych środków
egzekucyjnych nie jest możliwe.
Art. 149.
Organ egzekucyjny wyznacza egzekutora (art. 31) w celu przeprowadzenia egzekucji przez
zastosowanie przymusu bezpośredniego.
Art. 150.
§ 1.
Egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu:
1)
odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32,
2)
postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu zobowiązanego do wykonania obowiązku
wskazanego w tytule wykonawczym, z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego.
§ 2.
Zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego
(art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania
środka egzekucyjnego.
§ 3.
Jeżeli zwłoka w wykonaniu obowiązku może zagrozić zdrowiu lub życiu albo spowodować
niemożność lub znaczne utrudnienie w dochodzeniu wykonania przez zobowiązanego obowiązku,
a także w innych przypadkach określonych w odrębnych przepisach, może być niezwłocznie
zastosowany przymus bezpośredni wykonania obowiązku wynikającego z przepisu prawa,
po ustnym wezwaniu organu egzekucyjnego, bez uprzedniego upomnienia zobowiązanego
oraz bez doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego i postanowienia o wezwaniu do wykonania
obowiązku (§ 1).
§ 4.
Określone w § 3 zasady stosowania przymusu bezpośredniego dotyczą również organów
celnych przy sprawowaniu kontroli celnej.
Art. 151.
Egzekutor może zastosować przymus bezpośredni również w toku postępowania egzekucyjnego,
które zostało wszczęte w celu zastosowania innego ze środków egzekucyjnych, wymienionych
w art. 116, gdy ten środek egzekucyjny okazał się bezskuteczny, a zastosowanie przymusu
bezpośredniego może doprowadzić do wykonania egzekwowanego obowiązku. W tym przypadku
przepisu art. 150 § 1 nie stosuje się, natomiast egzekutor powinien ustnie uprzedzić
zobowiązanego, że w razie dalszego uchylania się od wykonania obowiązku zastosuje
przymus bezpośredni.
Art. 152.
Egzekutor może w toku czynności egzekucyjnych zastosować przymus bezpośredni również
do innej osoby nie będącej zobowiązanym, jeżeli jej działalność lub wstrzymywanie
się od działalności albo jej zachowanie się stanowi przeszkodę w doprowadzeniu do
wykonania egzekwowanego obowiązku.
Art. 153.
§ 1.
Przymus bezpośredni w stosunku do żołnierza w czynnej służbie wojskowej albo funkcjonariusza
Policji, Urzędu Ochrony Państwa lub Straży Granicznej może być zastosowany tylko przez
właściwy organ wojskowy lub organ Policji, Urzędu Ochrony Państwa lub Straży Granicznej.
§ 2.
Przepisu § 1 nie stosuje się, gdy ze względów sanitarnych lub innych społecznych zachodzi
potrzeba natychmiastowego wykonania egzekwowanego obowiązku, a właściwego organu wojskowego
lub organu Policji, Urzędu Ochrony Państwa lub Straży Granicznej nie ma na miejscu.
Dział IV
Postępowanie zabezpieczające
Rozdział 1
Przepisy wspólne
Art. 154.
§ 1.
Organ egzekucyjny dokonuje na wniosek wierzyciela, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego,
zabezpieczenia należności pieniężnej lub wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym,
jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję.
§ 2.
Zabezpieczenie może być dokonane także przed terminem płatności należności pieniężnej
lub przed terminem wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym.
§ 3.
Zabezpieczenie należności pieniężnych może dotyczyć również przyszłych powtarzających
się świadczeń.
Art. 155.
Zabezpieczenie może być dokonane również przed ustaleniem kwoty należności pieniężnej
lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli brak zabezpieczenia mógłby utrudnić
lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a przepisy szczególne zezwalają
na takie zabezpieczenie.
Art. 156.
Wniosek o zabezpieczenie powinien odpowiadać warunkom określonym w art. 27 § 1 pkt
1-5. Ponadto wniosek powinien zawierać uzasadnienie, w którym należy wskazać niebezpieczeństwo
utrudnienia lub udaremnienia egzekucji.
Art. 157.
§ 1.
Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zabezpieczenia. W razie uwzględnienia
wniosku o zabezpieczenie, organ egzekucyjny w postanowieniu określi obowiązek, którego
zabezpieczenie dotyczy, oraz sposób i zakres zabezpieczenia. W razie potrzeby można
zastosować jednocześnie kilka sposobów zabezpieczenia.
§ 2.
Organ egzekucyjny może uzależnić wydanie postanowienia o zabezpieczeniu od złożenia
przez wierzyciela kaucji na zabezpieczenie roszczeń zobowiązanego o naprawę szkód
spowodowanych wskutek wykonania postanowienia o zabezpieczeniu.
§ 3.
Organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić postanowienie o zabezpieczeniu.
Art. 158.
§ 1.
Postanowienie w sprawie zabezpieczenia doręcza się wierzycielowi.
§ 2.
Postanowienie o zabezpieczeniu doręcza się zobowiązanemu równocześnie z wykonaniem
czynności zabezpieczających.
§ 3.
Na postanowienie o zabezpieczeniu służy w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia
postanowienia prawo zgłoszenia zarzutów do organu egzekucyjnego, a na postanowienie
tego organu, uznające zarzuty za nieuzasadnione, prawo wniesienia zażalenia. Przepisy
art. 33 i 34 stosuje się odpowiednio.
Art. 159.
§ 1.
Jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie został zgłoszony w ciągu
miesiąca od dokonania zabezpieczenia, a w terminie trzech miesięcy od dokonania zabezpieczenia
przed ustaleniem należności pieniężnej lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art.
155), organ egzekucyjny uchyli zabezpieczenie i zarządzi zwrot kaucji złożonej w myśl
art. 157 § 2. O uchyleniu zabezpieczenia organ egzekucyjny zawiadamia wierzyciela
i obciąża go kosztami zabezpieczenia.
§ 2.
Termin określony w § 1 może być przez organ egzekucyjny przedłużony na wniosek wierzyciela,
jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte, jednakże
termin wszczęcia postępowania egzekucyjnego co do obowiązku o charakterze niepieniężnym
może być przedłużony tylko o okres do trzech miesięcy.
§ 3.
Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie przedłużenia terminu określonego w
§ 1 lub odmowy przedłużenia tego terminu służy wierzycielowi i zobowiązanemu zażalenie.
Art. 160.
§ 1.
Zabezpieczenie nie może zmierzać do tego, aby stanowiło wykonanie obowiązku.
§ 2.
W drodze zabezpieczenia nie można stosować przeciw zobowiązanemu przymusu bezpośredniego.
Art. 161.
Zajęte w celu zabezpieczenia rzeczy ulegające szybkiemu zepsuciu podlegają sprzedaży
w drodze administracyjnej bez zbędnej zwłoki. Zajęte w celu zabezpieczenia inne ruchomości
mogą być sprzedane w drodze egzekucji administracyjnej, jeżeli w razie niesprzedania
straciłyby znacznie na wartości albo jeżeli dozór zajętych przedmiotów powoduje znaczne
koszty. Dotyczy to również zajętego w celu zabezpieczenia inwentarza żywego, w razie
gdy dłużnik odmawia przyjęcia go pod dozór. Uzyskana ze sprzedaży kwota podlega złożeniu
do depozytu organu egzekucyjnego.
Art. 162.
§ 1.
W razie zbiegu postępowania zabezpieczającego prowadzonego przez organ egzekucji administracyjnej
i organ egzekucji sądowej, przepisów art. 62 nie stosuje się, chyba że w myśl przepisów kodeksu postępowania cywilnego rzecz stanowiąca przedmiot zabezpieczenia podlega sprzedaży.
§ 2.
W razie zbiegu postępowania zabezpieczającego prowadzonego przez dwa lub więcej organów
egzekucji administracyjnej, ma odpowiednie zastosowanie art. 63.
Art. 163.
§ 1.
Przepisy art. 64 stosuje się do opłat za czynności zabezpieczenia i wydatków związanych
z postępowaniem zabezpieczającym, jeżeli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte.
§ 2.
Jeżeli postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte, opłat za czynności zabezpieczenia
nie pobiera się, a wydatki związane z postępowaniem zabezpieczającym obciążają wierzyciela.
Przepis art. 64 § 4 stosuje się odpowiednio.
§ 3.
Organ egzekucyjny może zażądać od wierzyciela wpłaty zaliczki na pokrycie wydatków
związanych z postępowaniem zabezpieczającym i uzależnić zabezpieczenie od wpłacenia
tej zaliczki.
§ 4.
Przepisy art. 65 stosuje się również do opłat i wydatków postępowania zabezpieczającego.
Rozdział 2
Zabezpieczenie należności pieniężnych
Art. 164.
§ 1.
Zabezpieczenie należności pieniężnej następuje przez zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia
za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, innych
wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości albo przez wpis hipoteki przymusowej
lub zakaz zbywania i obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej
albo której księga wieczysta zaginęła lub uległa zniszczeniu.
§ 2.
Do zajęcia w celu zabezpieczenia (§ 1) stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu
pieniędzy, ruchomości, wierzytelności i innych praw majątkowych w postępowaniu egzekucyjnym.
Jednakże zajęcie w celu zabezpieczenia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów
oszczędnościowych oraz innych wierzytelności lub praw majątkowych, związanych z posiadaniem
dokumentu, może nastąpić także bez potrzeby odbioru lub umorzenia dokumentu (art.
84-86 i 96), jeżeli zajęcie ma na celu zabezpieczenie roszczeń o naprawienie szkody
w mieniu społecznym wyrządzonej czynem przestępczym albo zabezpieczenie grożącej kary
grzywny, innych świadczeń pieniężnych lub przepadku majątku.
§ 3.
Zajęcie w celu zabezpieczenia nie może dotyczyć rzeczy lub praw zwolnionych spod egzekucji
(art. 8-11).
Art. 165.
§ 1.
Papiery wartościowe zajęte w celu zabezpieczenia należności pieniężnych podlegają
złożeniu do depozytu organu egzekucyjnego. Zajęte pieniądze podlegają złożeniu w banku
na rachunku oszczędnościowym z oprocentowaniem w wysokości przewidzianej dla wkładów
oszczędnościowych płatnych na każde żądanie. Przepisy prawa bankowego o kwotach wolnych
od egzekucji nie mają zastosowania.
§ 2.
Zajęta wierzytelność po nadejściu terminu jej płatności powinna być przez dłużnika
tej wierzytelności zrealizowana przez złożenie należności do depozytu organu egzekucyjnego.
Tak samo powinny być składane do depozytu organu egzekucyjnego zajęte wynagrodzenia
za pracę i inne należności płatne w przyszłości, bez ponawiania ich zajęcia aż do
wysokości należności zabezpieczonej.
Art. 166.
Zobowiązany może złożyć do organu egzekucyjnego wniosek o przyjęcie na zabezpieczenie
należności pieniężnej, zamiast zabezpieczenia wymienionego w art. 164 § 1, kaucji
w gotówce lub w wierzytelnościach w krajowych instytucjach kredytowych. Organ egzekucyjny
uwzględni taki wniosek i określi kwotę kaucji nie wyższą od należności podlegającej
zabezpieczeniu.
Rozdział 3
Zabezpieczenie obowiązków o charakterze niepieniężnym
Art. 167.
§ 1.
Organ egzekucyjny w postanowieniu w sprawie zabezpieczenia wykonania obowiązku o charakterze
niepieniężnym (art. 157 § 1) określi środek zabezpieczenia lub inną czynność, które
stosownie do okoliczności powinny być zastosowane.
§ 2.
Przy wyborze środka zabezpieczenia organ egzekucyjny uwzględni interesy stron w takiej
mierze, aby wierzycielowi zapewnić wykonanie obowiązku, a zobowiązanego nie obciążać
ponad potrzebę.
Art. 168.
Organ egzekucyjny może w razie potrzeby zastosować także środki zabezpieczenia przewidziane
w art. 164 § 1. W szczególności może być dokonane zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia
za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych oraz innych
wierzytelności, jeżeli w ten sposób zabezpieczy się pokrycie przez zobowiązanego kosztów
wykonania zastępczego.
Dział V
Przepisy wprowadzające i końcowe
Art. 169.
Postępowanie egzekucyjne i zabezpieczające, toczące się w dniu wejścia w życie niniejszej
ustawy, będzie prowadzone w dalszym ciągu w myśl przepisów tej ustawy i przez organy
w niej wskazane.
Art. 170.
§ 1.
Pozostają w mocy przepisy ustawy z dnia 21 grudnia 1958 r. o szczególnym trybie ściągania zaległości z tytułu
niektórych zobowiązań właścicieli nieruchomości wobec Państwa .
§ 2.
Pozostają w mocy przepisy ustaw szczególnych o zabezpieczeniu w drodze egzekucji administracyjnej,
na podstawie postanowienia prokuratora, sądu, organu administracji finansowej, administracji
celnej lub organów kontroli i rewizji finansowej, w postępowaniu karnym lub karnym
skarbowym roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem przestępczym w mieniu społecznym,
grożącej kary grzywny, innych świadczeń pieniężnych lub przepadku majątku.
§ 3.
W postępowaniu o zabezpieczenie, o którym jest mowa w § 2, postanowienie o wyłączeniu
wydaje organ egzekucyjny określony w art. 19, stosując przepisy niniejszej ustawy.
Na postanowienie o wyłączeniu służy prawo wniesienia zażalenia organowi, który wydał
postanowienie o zabezpieczeniu, oraz wierzycielowi. Do czasu rozstrzygnięcia zażalenia
dokonane już czynności egzekucyjne pozostają w mocy.
§ 4.
Pozostają w mocy przepisy szczególne o egzekucyjnym wykonywaniu orzeczeń zapadłych
w postępowaniu arbitrażowym.
§ 5.
W postępowaniu organów celnych przy sprawowaniu kontroli celnej przepisy art. 52 i 53 stosuje się, jeżeli prawo celne inaczej nie postanawia.
Art. 171.
§ 1.
Pozostają w mocy przepisy:
1)
ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe ,
2)
ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o Narodowym Banku Polskim .
§ 2.
W szczególności pozostają w mocy przepisy o niedopuszczalności egzekucji należności
przypadających od banków, zawarte w art. 56 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o Narodowym Banku Polskim .
Art. 172.
Pozostają w mocy przepisy art. 64 i 65 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe .
Art. 173.
W sprawach umarzania opłat za czynności egzekucyjne, które zostaną uregulowane przepisami
wydanymi na podstawie art. 65, nie stosuje się przepisów dekretu z dnia 16 maja 1956 r. o umarzaniu i udzielaniu
ulg w spłacaniu należności państwowych .
Art. 174.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia postanowić, że przepisy działu II rozdziału
6 w zakresie przechowywania, oszacowania i sprzedaży zajętych ruchomości będą miały
w całości lub w części odpowiednie zastosowanie przy zbywaniu niektórych ruchomości,
które stały się własnością Państwa na podstawie przepisów o likwidacji mienia, o przepadku
mienia, z tytułu spadków lub z innych tytułów albo gdy Państwo na podstawie szczególnych
przepisów jest upoważnione do sprzedaży obcej ruchomości, a także wprowadzić odchylenia
od tych przepisów przy zbywaniu tych ruchomości.