Ustawaz dnia 21 marca 1991 r.o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej
Spis treści
- Treść ustawy
- Dział I - Przepisy ogólne
- Dział II - Polskie obszary morskie
- Rozdział 1 - Morskie wody wewnętrzne
- Rozdział 2 - Morze terytorialne
- Rozdział 3 - Wyłączna strefa ekonomiczna
- Rozdział 4 - Sztuczne wyspy, konstrukcje i urządzenia, podmorskie kable i rurociągi
- Rozdział 5 - Badania naukowe
- Rozdział 6 - Eksploatacja zasobów mineralnych
- Rozdział 7 - Turystyka i sporty wodne
- Rozdział 8 - Pas nadbrzeżny
- Dział III - Administracja morska
- Dział IV - Kary pieniężne
- Dział V - Zmiany w przepisach obowiązujących
- Dział VI - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Dział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa położenie prawne obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, pasa
nadbrzeżnego oraz organy administracji morskiej i ich kompetencje.
2.
Przepisów ustawy nie stosuje się, jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita
Polska jest stroną, stanowi inaczej.
Art. 2.3 orzeczenia
1.
Obszarami morskimi Rzeczypospolitej Polskiej są:
1)
morskie wody wewnętrzne,
2)
morze terytorialne,
3)
wyłączna strefa ekonomiczna
- zwane dalej „polskimi obszarami morskimi”.
2.
Morskie wody wewnętrzne i morze terytorialne wchodzą w skład terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
3.
Zwierzchnictwo terytorialne Rzeczypospolitej Polskiej nad morskimi wodami wewnętrznymi
i morzem terytorialnym rozciąga się na wody, przestrzeń powietrzną nad tymi wodami
oraz na dno morskie wód wewnętrznych i morza terytorialnego, a także na wnętrze ziemi
pod nimi.
Art. 3.
1.
Jeżeli wymagają tego potrzeby obronności lub bezpieczeństwa państwa:
1)
na morskich wodach wewnętrznych oraz na morzu terytorialnym mogą być ustanawiane strefy
zamknięte dla żeglugi i rybołówstwa,
2)
poza morskimi wodami wewnętrznymi i morzem terytorialnym mogą być ogłaszane strefy
niebezpieczne dla żeglugi lub rybołówstwa.
2.
Strefy, o których mowa w ust. 1, ustanawia lub ogłasza Minister Obrony Narodowej w
porozumieniu z Ministrami Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Spraw Wewnętrznych.
Dział II
Polskie obszary morskie
Rozdział 1
Morskie wody wewnętrzne
Art. 4.2 orzeczenia
Morskimi wodami wewnętrznymi są:
1)
część Jeziora Nowowarpieńskiego i część Zalewu Szczecińskiego wraz ze Świną i Dziwną
oraz Zalewem Kamieńskim, znajdująca się na wschód od granicy państwowej między Rzecząpospolitą
Polską a Niemcami, oraz rzeka Odra pomiędzy Zalewem Szczecińskim a wodami portu Szczecin,
2)
część Zatoki Gdańskiej zamknięta linią podstawową biegnącą od punktu o współrzędnych
54°37′36″ szerokości geograficznej północnej i 18°49'18” długości geograficznej wschodniej
(na Mierzei Helskiej) do punktu o współrzędnych 54°22′12″ szerokości geograficznej
północnej i 19°21′00″ długości geograficznej wschodniej (na Mierzei Wiślanej),
3)
część Zalewu Wiślanego, znajdująca się na południowy zachód od granicy państwowej
między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich na
tym Zalewie,
4)
wody portów określone od strony morza linią łączącą najdalej wysunięte w morze stałe
urządzenia portowe, stanowiące integralną część systemu portowego.
Rozdział 2
Morze terytorialne
Art. 5.
1.
Morzem terytorialnym Rzeczypospolitej Polskiej jest obszar wód morskich o szerokości
12 mil morskich (22224 m), liczonych od linii podstawowej tego morza.
2.
Linię podstawową morza terytorialnego stanowi linia najniższego stanu wody wzdłuż
wybrzeża lub zewnętrzna granica morskich wód wewnętrznych.
3.
Zewnętrzną granicę morza terytorialnego stanowi linia, której każdy punkt jest oddalony
o 12 mil morskich od najbliższego punktu linii podstawowej, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
Redy, na których odbywa się normalnie załadunek, wyładunek i kotwiczenie statków,
położone całkowicie lub częściowo poza obszarem wód morskich określonym zgodnie z
ust. 1 i 3, są włączone do morza terytorialnego.
5.
Granice red, o których mowa w ust. 4, określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia.
Art. 6.
1.
Obce statki, z zastrzeżeniem przepisów ust. 3, korzystają z prawa nieszkodliwego przepływu
przez morze terytorialne Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Nieszkodliwy przepływ oznacza żeglugę przez morze terytorialne w celu:
1)
przejścia przez nie bez wchodzenia na morskie wody wewnętrzne lub bez dobijania do
urządzeń portowych albo znajdujących się poza morskimi wodami wewnętrznymi urządzeń
redowych,
2)
wejścia lub opuszczenia morskich wód wewnętrznych,
3)
dobijania lub opuszczania urządzeń portowych albo redowych, o których mowa w pkt 1.
3.
Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, określa przepływ okrętów wojennych
obcych państw przez polskie morze terytorialne oraz warunki ich wejścia na polskie
morskie wody wewnętrzne.
Art. 7.
Przepływ powinien być nieprzerwany i szybki. Zatrzymanie się lub kotwiczenie jest
dozwolone wyłącznie, jeżeli wiąże się ze zwyczajną żeglugą lub jest konieczne ze względu
na siłę wyższą albo inne niebezpieczeństwo lub też w celu udzielenia pomocy ludziom,
jak również statkom morskim bądź powietrznym znajdującym się w niebezpieczeństwie.
Obce statki rybackie podczas przepływu są obowiązane usunąć z pokładu sprzęt rybacki
lub złożyć go w sposób wyłączający użycie.
Art. 8.
Przepływ uważa się za nieszkodliwy dopóty, dopóki nie zagraża pokojowi, porządkowi
publicznemu lub bezpieczeństwu Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 9.
Przepływ uważa się za zagrażający pokojowi, porządkowi publicznemu lub bezpieczeństwu
Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli obcy statek lub okręt wojenny podejmuje na morzu
terytorialnym działania polegające na:
1)
groźbie użycia siły lub użyciu siły przeciwko suwerenności, integralności terytorialnej
lub niezawisłości politycznej Rzeczypospolitej Polskiej albo pogwałceniu w jakikolwiek
inny sposób zasad prawa międzynarodowego zawartych w Karcie Narodów Zjednoczonych,
2)
ćwiczeniach lub użyciu broni wszelkiego rodzaju,
3)
zbieraniu informacji na szkodę obronności lub bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej,
4)
propagandzie mającej na celu osłabienie obronności lub bezpieczeństwa Rzeczypospolitej
Polskiej,
5)
startowaniu, lądowaniu lub przyjmowaniu na pokład jakiegokolwiek statku powietrznego,
6)
startowaniu, lądowaniu lub przyjmowaniu na pokład jakiegokolwiek urządzenia wojskowego,
7)
ładowaniu lub wyładowywaniu towarów, walut albo przyjmowaniu na statek lub wysadzaniu
ze statku ludzi z naruszeniem przepisów celnych, skarbowych, imigracyjnych lub sanitarnych
Rzeczypospolitej Polskiej,
8)
umyślnym zanieczyszczeniu morza,
9)
uprawianiu rybołówstwa,
10)
prowadzeniu badań lub działalności hydrograficznej,
11)
zakłócaniu systemu łączności lub innych urządzeń i instalacji Rzeczypospolitej Polskiej,
12)
wszelkich innych działaniach nie związanych bezpośrednio z przepływem.
Art. 10.
1.
Jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo żeglugi, Minister Transportu
i Gospodarki Morskiej w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia,
może wyznaczyć na morzu terytorialnym trasy przepływu, systemy rozgraniczenia ruchu
i zgłaszania pozycji statku, a także określić sposób sprawowania kontroli ruchu statków
w tym systemie.
2.
Trasy przepływu i systemy rozgraniczenia ruchu uwidacznia się na mapach morskich.
Art. 11.
Obce statki korzystające z prawa nieszkodliwego przepływu przez morze terytorialne
są obowiązane do przestrzegania prawa polskiego oraz przepisów międzynarodowych dotyczących
zapobiegania zderzeniom na morzu i ochrony środowiska morskiego.
Art. 12.
1.
Polskiej jurysdykcji karnej nie stosuje się odnośnie do przestępstw popełnionych na
obcych statkach podczas przepływu przez morze terytorialne, chyba że:
1)
skutki przestępstwa rozciągają się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2)
przestępstwo narusza spokój lub porządek publiczny na morzu terytorialnym,
3)
kapitan statku, przedstawiciel dyplomatyczny lub konsularny państwa bandery statku
zwróci się do właściwych polskich organów o pomoc,
4)
jest to konieczne do zwalczania nielegalnego handlu narkotykami lub substancjami psychotropowymi.
2.
Przepisy ust. 1 nie ograniczają wykonywania polskiej jurysdykcji karnej, jeżeli obcy
statek przepływa przez morze terytorialne po opuszczeniu polskich morskich wód wewnętrznych.
3.
W stosunku do obcego statku przepływającego przez morze terytorialne nie podejmuje
się żadnych czynności w związku z przestępstwem popełnionym przed wejściem statku
na polskie morze terytorialne, jeżeli statek, płynąc z obcego portu, przepływa jedynie
przez to morze, nie wchodząc na morskie wody wewnętrzne.
4.
Przepisu ust. 3 nie stosuje się, jeżeli czyn naruszył prawa Rzeczypospolitej Polskiej
określone w art. 17, jak również w wypadku ścigania sprawców zanieczyszczeń środowiska
morskiego.
5.
Organy podejmujące czynności z zakresu jurysdykcji karnej, na wniosek kapitana statku,
są obowiązane powiadomić przedstawicielstwo dyplomatyczne lub właściwy urząd konsularny
państwa bandery.
Art. 13.
1.
Nie można zatrzymać obcego statku przepływającego przez polskie morze terytorialne,
w celu dokonania jakiejkolwiek czynności w postępowaniu cywilnym w stosunku do osoby
fizycznej znajdującej się na statku.
2.
W stosunku do obcego statku przepływającego przez polskie morze terytorialne nie można
prowadzić egzekucji ani dokonywać zajęcia statku w związku z jakimkolwiek postępowaniem
cywilnym, chyba że dotyczy ono roszczeń wynikających ze zobowiązań powstałych podczas
lub w związku z przepływem statku przez polskie morskie wody wewnętrzne lub polskie
morze terytorialne.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się, gdy obcy statek stoi na polskim morzu terytorialnym
lub przepływa przez to morze po opuszczeniu polskich morskich wód wewnętrznych.
Rozdział 3
Wyłączna strefa ekonomiczna
Art. 14.
Ustanawia się wyłączną strefę ekonomiczną Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 15.
Wyłączna strefa ekonomiczna jest położona na zewnątrz morza terytorialnego i przylega
do tego morza. Obejmuje ona wody, dno morza i znajdujące się pod nim wnętrze ziemi.
Art. 16.
1.
Granice wyłącznej strefy ekonomicznej określają umowy międzynarodowe.
2.
W razie braku umów międzynarodowych, o których mowa w ust. 1, Rada Ministrów, w drodze
rozporządzenia, może określić przebieg granicy wyłącznej strefy ekonomicznej.
Art. 17.
Rzeczypospolitej Polskiej przysługują w wyłącznej strefie ekonomicznej:
1)
suwerenne prawa w celu rozpoznawania, zarządzania i eksploatacji zasobów naturalnych,
zarówno żywych, jak i mineralnych, dna morza i wnętrza ziemi pod nim oraz pokrywających
je wód, a także ochrona tych zasobów oraz suwerenne prawa w odniesieniu do innych
gospodarczych przedsięwzięć w strefie,
2)
władztwo w zakresie:
a)
budowania i użytkowania sztucznych wysp, konstrukcji i innych urządzeń,
b)
badań naukowych morza,
c)
ochrony i zachowania środowiska morskiego,
3)
inne uprawnienia przewidziane w prawie międzynarodowym
Art. 18.
Obce państwa korzystają w wyłącznej strefie ekonomicznej z wolności żeglugi i przelotu,
układania kabli podmorskich i rurociągów oraz innych, zgodnych z prawem międzynarodowym,
sposobów korzystania z morza, wiążących się z tymi wolnościami, z zastrzeżeniem przepisów
ustawy.
Art. 19.
W wyłącznej strefie ekonomicznej obowiązuje prawo polskie dotyczące ochrony środowiska.
Art. 20.
Prawo do podejmowania i prowadzenia połowów w wyłącznej strefie ekonomicznej przysługuje
wyłącznie statkom o polskiej przynależności, z zastrzeżeniem odmiennych przepisów
ustawy.
Art. 21.
Obce statki rybackie mogą podejmować i prowadzić połowy w wyłącznej strefie ekonomicznej,
jeżeli umowa międzynarodowa zawarta przez Rzeczpospolitą Polską z państwem przynależności
statku możliwość taką przewiduje albo w razie uzyskania zezwolenia.
Art. 22.
1.
Rzeczpospolita Polska ma wyłączne prawo wznoszenia, udzielania zezwoleń na wznoszenie
i wykorzystywanie w wyłącznej strefie ekonomicznej sztucznych wysp, a także wszelkiego
rodzaju konstrukcji i urządzeń przeznaczonych do przeprowadzania badań naukowych,
rozpoznawania lub eksploatacji zasobów.
2.
Sztuczne wyspy, konstrukcje i urządzenia, o których mowa w ust. 1, podlegają prawu
polskiemu.
Rozdział 4
Sztuczne wyspy, konstrukcje i urządzenia, podmorskie kable i rurociągi
Art. 23.4 orzeczenia
Zezwolenie na wznoszenie i wykorzystywanie sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń
na polskim morzu terytorialnym i w wyłącznej strefie ekonomicznej wydaje Minister
Transportu i Gospodarki Morskiej po zasięgnięciu opinii Ministra Ochrony Środowiska,
Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, a na morskich wodach wewnętrznych zezwolenie takie
wydaje dyrektor urzędu morskiego.
Art. 24.
Wokół sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń dyrektor właściwego urzędu morskiego
może ustanowić strefy bezpieczeństwa, sięgające nie dalej niż 500 metrów od każdego
punktu ich zewnętrznej krawędzi, chyba że inny zasięg strefy jest dozwolony przez
powszechnie przyjęte normy prawa międzynarodowego lub zalecony przez właściwą organizację
międzynarodową.
Art. 25.
Informacje o budowie sztucznych wysp, ustawianiu konstrukcji i urządzeń, ustanowieniu
wokół nich stref bezpieczeństwa, jak również całkowitej lub częściowej likwidacji
sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń są podawane do publicznej wiadomości w urzędowych
publikacjach Biura Hydrograficznego Rzeczypospolitej Polskiej i w „Ostrzeżeniach Nawigacyjnych”.
Art. 26.1 orzeczenie
Układanie i utrzymywanie podmorskich kabli i rurociągów na morskich wodach wewnętrznych
i morzu terytorialnym wymaga zezwolenia dyrektora właściwego urzędu morskiego.
Art. 27.1 orzeczenie
1.
Układanie i utrzymywanie podmorskich kabli i rurociągów w wyłącznej strefie ekonomicznej
jest dozwolone, jeśli nie utrudnia wykonania praw Rzeczypospolitej Polskiej i pod
warunkiem uzgodnienia lokalizacji oraz sposobów utrzymywania z Ministrem Transportu
i Gospodarki Morskiej, który w tym zakresie wydaje decyzję po zasięgnięciu opinii
Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
2.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej może cofnąć zgodę w razie niespełniania
uzgodnionych warunków układania i utrzymywania kabli i rurociągów.
Rozdział 5
Badania naukowe
Art. 28.
Badania naukowe na polskich morskich wodach wewnętrznych i morzu terytorialnym mogą
być prowadzone przez obce państwa oraz obce osoby prawne i fizyczne, a także przez
właściwe organizacje międzynarodowe, po uzyskaniu zgody Ministra Transportu i Gospodarki
Morskiej.
Art. 29.
1.
Badania naukowe w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej mogą być prowadzone przez
państwa, osoby i organizacje, o których mowa w art. 28, po uzyskaniu zezwolenia Ministra
Transportu i Gospodarki Morskiej. Wniosek o wydanie zezwolenia, zawierający informacje
o zamierzonych badaniach i ich program, powinien być przedstawiony nie później niż
na sześć miesięcy przed przewidywaną datą rozpoczęcia badań.
2.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, po zasięgnięciu opinii Ministra Ochrony
Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, odmawia wydania zezwolenia lub je cofa,
jeżeli badania naukowe zagrażają zanieczyszczeniem środowiska. W tym samym trybie
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej może odmówić wydania zezwolenia na prowadzenie
takich badań, jeżeli badania te:
1)
dotyczą bezpośrednio zasobów naturalnych strefy,
2)
wymagają drążenia dna, użycia środków wybuchowych lub wprowadzenia do środowiska morskiego
substancji szkodliwych,
3)
wymagają budowy lub użytkowania sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń.
Art. 30.
Obce państwa oraz obce osoby prawne i fizyczne, a także właściwe organizacje międzynarodowe
przeprowadzające badania naukowe na polskich obszarach morskich są obowiązane do:
1)
zapewnienia udziału polskich przedstawicieli w badaniach, włączając w to ich obecność
na pokładach statków badawczych i innych urządzeń,
2)
informowania Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, na jego wniosek, o wynikach
badań,
3)
umożliwienia Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej, na jego wniosek, dostępu
do wszelkich danych i próbek uzyskanych w ramach badań,
4)
niezwłocznego informowania Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej o każdej istotnej
zmianie w programie badań,
5)
niezwłocznego usunięcia urządzeń naukowo-badawczych i wyposażenia po zakończeniu badań,
chyba że na ich pozostawienie uzyskano odrębne zezwolenie.
Art. 31.
Polskie osoby prawne i fizyczne mogą prowadzić badania naukowe na polskich obszarach
morskich bez
zezwolenia. Osoby te są obowiązane do informowania dyrektora właściwego urzędu morskiego
o rejonie i sposobie prowadzenia badań na 14 dni przed ich rozpoczęciem oraz o zakończeniu
badań.
Art. 32.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej wydaje decyzje o wstrzymaniu badań na polskich
obszarach morskich, o których mowa w art. 28 i 29, lub o cofnięciu zezwolenia wydanego
na podstawie art. 29, jeżeli badania są prowadzone niezgodnie z przepisami ustawy,
przepisami szczególnymi, udzielonym zezwoleniem lub powodują ujemne skutki dla środowiska.
Rozdział 6
Eksploatacja zasobów mineralnych
Art. 33.
1.
Prawo rozpoznawania oraz wydobywania i wykorzystywania zasobów mineralnych w polskich
obszarach morskich przysługuje państwu.
2.
Rozpoznawanie, wydobywanie i wykorzystywanie zasobów mineralnych, o których mowa w
ust. 1, wymaga zezwolenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa,
wydanego w porozumieniu z Ministrem Transportu i Gospodarki Morskiej.
3.
Obce osoby prawne i fizyczne mogą brać udział w rozpoznawaniu, wydobywaniu i wykorzystywaniu
zasobów mineralnych, o których mowa w ust. 1, jeżeli przewidują to umowy międzynarodowe
obowiązujące Rzeczpospolitą Polską lub na podstawie zezwoleń wymienionych w ust. 2.
Art. 34.
Do badania, poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania zasobów mineralnych stosuje
się odpowiednio przepisy dotyczące badań geologicznych, wydobywania i wykorzystywania
kopalin oraz przepisy dotyczące ochrony środowiska morskiego, bezpieczeństwa żeglugi
i życia na morzu.
Rozdział 7
Turystyka i sporty wodne
Art. 35.
Uprawianie na polskich obszarach morskich turystyki oraz sportów wodnych może się
odbywać na warunkach i w sposób zgodny z przepisami prawa polskiego.
Rozdział 8
Pas nadbrzeżny
Art. 36.1 orzeczenie
1.
Pasem nadbrzeżnym jest obszar lądowy przyległy do brzegu morskiego.
2.
W skład pasa nadbrzeżnego wchodzą:
1)
pas techniczny - stanowiący strefę wzajemnego bezpośredniego oddziaływania morza i
lądu; jest on obszarem przeznaczonym do utrzymania brzegu w stanie zgodnym z wymogami
bezpieczeństwa i ochrony środowiska;
2)
pas ochronny - obejmujący obszar, w którym działalność człowieka wywiera bezpośredni
wpływ na stan pasa technicznego.
3.
Pas nadbrzeżny przebiega wzdłuż wybrzeża morskiego.
4.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa granice i szerokość pasa technicznego
oraz ochronnego.
Art. 37.
1.
Pas techniczny może być wykorzystywany do innych celów niż wymieniony w art. 36 ust.
2 pkt 1 za zgodą właściwego organu administracji morskiej, który jednocześnie określa
warunki takiego wykorzystania.
2.
Zabrania się tworzenia obwodów łowieckich na obszarze pasa technicznego.
3.
Pozwolenia wodnoprawne i decyzje w sprawach budownictwa, zmian w zalesieniu, zadrzewiania,
tworzenia obwodów łowieckich, a także opracowywanie i realizacja planów zagospodarowania
przestrzennego w pasie ochronnym, wymagają uzgodnienia z dyrektorem właściwego urzędu
morskiego.
4.
Wszystkie plany i projekty związane z zagospodarowaniem pasa technicznego, morskich
wód wewnętrznych i morza terytorialnego są zatwierdzane przez organy administracji
morskiej w uzgodnieniu z właściwymi gminami nadmorskimi.
Dział III
Administracja morska
Rozdział 1
Ustrój organów administracji morskiej
Art. 38.1 orzeczenie
Organami administracji morskiej są:
1)
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej,
2)
dyrektorzy urzędów morskich - jako terenowe organy administracji morskiej.
Art. 39.1 orzeczenie
1.
Dyrektor urzędu morskiego podlega Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej.
2.
Dyrektora urzędu morskiego powołuje i odwołuje Minister Transportu i Gospodarki Morskiej.
Zastępców dyrektora urzędu morskiego powołuje i odwołuje Minister Transportu i Gospodarki
Morskiej na wniosek dyrektora urzędu morskiego.
3.
Dyrektor urzędu morskiego wykonuje swoje kompetencje przy pomocy urzędu morskiego.
4.
W skład urzędów morskich wchodzą w szczególności: inspekcja morska, kapitanaty i bosmanaty
portów.
Art. 40.
1.
Urzędy morskie tworzy i znosi Minister Transportu i Gospodarki Morskiej w drodze rozporządzenia.
2.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej po zasięgnięciu opinii właściwych wojewodów,
w drodze rozporządzenia, określa terytorialny zakres działania dyrektorów urzędów
morskich i siedziby urzędów.
3.
Organizację urzędu morskiego oraz szczegółowy zakres działania dyrektora urzędu morskiego
określa statut nadany przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.
Art. 41.
1.
Pracownicy organów administracji morskiej określonych kategorii noszą w czasie pełnienia
obowiązków służbowych umundurowanie.
2.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, w drodze rozporządzenia, określa kategorie
pracowników obowiązanych do noszenia umundurowania, sposób jego przydziału oraz wzór
tego umundurowania.
Rozdział 2
Kompetencje i terytorialny zakres działania
Art. 42.
1.
Do organów administracji morskiej należą sprawy z zakresu administracji rządowej związane
z korzystaniem z morza w zakresie unormowanym niniejszą ustawą i innymi ustawami.
2.
W szczególności do organów administracji morskiej należą sprawy:
1)
bezpieczeństwa żeglugi morskiej,
2)
korzystania z dróg morskich oraz portów i przystani morskich,
3)
uprawiania rybołówstwa morskiego i eksploatacji innych żywych zasobów wód morskich,
4)
bezpieczeństwa związanego z badaniami, rozpoznawaniem i eksploatacją zasobów mineralnych
dna morskiego,
5)
ochrony środowiska morskiego przed zanieczyszczeniem wskutek korzystania z morza oraz
przez zatapianie odpadów i innych substancji,
6)
ratowania życia, prowadzenia prac podwodnych i wydobywania mienia z morza,
7)
specjalistycznego dozoru technicznego,
8)
nadzoru techniczno-budowlanego,
9)
ochrony przeciwpożarowej morskich portów i przystani,
10)
uzgadnianie decyzji w sprawie wydawania pozwoleń wodnoprawnych i wydawanie pozwoleń
budowlanych na obszarze pasa technicznego, morskich portów i przystani, morskich wód
wewnętrznych i morza terytorialnego, jak również wszelkich innych decyzji dotyczących
zagospodarowania tego pasa, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej,
11)
budowy, utrzymywania i ochrony umocnień brzegowych, wydm i zalesień ochronnych w pasie
technicznym.
3.
Do organów administracji morskiej należy także wykonywanie zadań w dziedzinie współpracy
międzynarodowej w zakresie spraw określonych w ust. 1 i 2.
4.
Wydawanie decyzji w sprawach, o których mowa w ust. 2 pkt 10 i 11, następuje po zasięgnięciu
opinii właściwego organu samorządu terytorialnego.
Art. 43.
W sprawach należących do właściwości organów administracji morskiej, rozstrzyganych
w trybie postępowania administracyjnego, decyzje w pierwszej instancji wydają dyrektorzy
urzędów morskich, chyba że w myśl przepisu szczególnego organem właściwym w pierwszej
instancji jest Minister Transportu i Gospodarki Morskiej.
Art. 44.
1.
Organy administracji morskiej działają na polskich obszarach morskich, w portach i
przystaniach morskich oraz w pasie technicznym, chyba że przepis szczególny stanowi
inaczej.
2.
Organy administracji morskiej są także właściwe do wykonywania określonych umowami
międzynarodowymi i prawem polskim zadań na morzu pełnym.
Art. 45.
1.
Z zastrzeżeniem przepisu art. 5 ust. 4, granice portów morskich od strony morza i
ich red, z wyłączeniem portów wojennych, określa Minister Transportu i Gospodarki
Morskiej w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami. Granice portów od strony lądu
określa Minister Transportu i Gospodarki Morskiej po zasięgnięciu opinii właściwych
rad gmin.
2.
Dyrektorzy urzędów morskich, po zasięgnięciu opinii właściwych rad gmin oraz organów
ochrony granicy państwowej, określają granice przystani morskich.
3.
Minister Obrony Narodowej, w uzgodnieniu z Ministrem Transportu i Gospodarki Morskiej,
określa granice portów wojennych.
Art. 46.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej, w porozumieniu z Ministrami Obrony Narodowej
i Spraw Wewnętrznych, określa współpracę urzędów morskich z Marynarką Wojenną i Strażą
Graniczną w zakresie wymienionym w art. 42.
Rozdział 3
Przepisy wydawane przez terenowe organy administracji morskiej
Art. 47.
1.
Dyrektorzy urzędów morskich wydają przepisy prawne na podstawie upoważnień udzielonych
im w ustawach.
2.
Z zastrzeżeniem art. 48 przepisy, o których mowa w ust. 1, są wydawane w formie zarządzenia.
3.
Zarządzenie dyrektora urzędu morskiego podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku
urzędowym właściwym ze względu na terytorialny zakres obowiązywania tego zarządzenia.
4.
Zarządzenie dyrektora urzędu, morskiego wchodzi w życie po upływie czternastu dni
od daty jego ogłoszenia, chyba że określa inny termin albo termin taki wynika z ustawy,
na podstawie której zostało ono wydane.
Art. 48.
1.
W zakresie nie unormowanym w przepisach, jeżeli jest to niezbędne do ochrony życia,
zdrowia lub mienia na morzu albo ochrony środowiska morskiego - dyrektor urzędu morskiego
może ustanawiać przepisy porządkowe zawierające zakazy lub nakazy określonego zachowania
się.
2.
Przepisy porządkowe, o których mowa w ust. 1, ustanawia się w formie zarządzenia porządkowego.
3.
W zarządzeniu porządkowym ustala się okres jego obowiązywania.
4.
Zarządzenie porządkowe wchodzi w życie z dniem w nim określonym, nie wcześniej jednak
niż z dniem jego ogłoszenia, w sposób określony w ust. 5 lub 6.
5.
Zarządzenie porządkowe podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym właściwym
ze względu na terytorialny zakres obowiązywania tego zarządzenia.
6.
W razie konieczności natychmiastowego wprowadzenia w życie zarządzenia porządkowego,
może ono być publikowane w drodze obwieszczeń w miejscach jego obowiązywania, drogą
radiową lub w inny sposób zwyczajowo przyjęty w żegludze morskiej lub na danym terenie.
Dzień takiego opublikowania zarządzenia porządkowego jest dniem jego ogłoszenia.
7.
Zarządzenie porządkowe ogłoszone w sposób określony w ust. 6 podaje się następnie
do wiadomości we właściwym wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Rozdział 4
Sprawowanie nadzoru
Art. 49.
Nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy sprawują terenowe organy administracji
morskiej.
Art. 50.
1.
Inspekcja morska, wykonując w polskich obszarach morskich zadania, o których mowa
w art. 42, ma prawo:
1)
kontrolowania, czy statki są uprawnione do działalności, jaką uprawiają, i czy posiadają
przewidziane prawem zezwolenia,
2)
kontrolowania, czy żegluga, rybołówstwo lub inna działalność wykonywana jest zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa polskiego i umowami międzynarodowymi,
3)
wykrywania zanieczyszczeń środowiska morskiego powodowanych działalnością na morzu
i ich sprawców.
2.
Wymienione w ust. 1 uprawnienia inspekcja morska realizuje we współdziałaniu ze Strażą
Graniczną przy użyciu jej sił i środków.
3.
W razie nieobecności inspektora inspekcji morskiej na pokładzie jednostki pływającej
Straży Granicznej, Straż ta może samodzielnie realizować uprawnienia wymienione w
ust. 1 w imieniu terenowego organu administracji morskiej.
4.
Przekazanie Straży Granicznej środków, posiadanych przez urzędy morskie, do realizacji
uprawnień określonych w ust. 1 nastąpi w drodze porozumienia Ministrów Transportu
i Gospodarki Morskiej oraz Spraw Wewnętrznych.
5.
W przypadkach, o których mowa w ust. 3, uprawnienia inspektora inspekcji morskiej,
określone w art. 51 i w art. 52 ust. 1, przysługują odpowiednio dowódcom jednostek
pływających Straży Granicznej.
Art. 51.
W czasie wykonywania czynności służbowych inspektor inspekcji morskiej, zwany dalej
„inspektorem”, jest uprawniony do:
1)
kontroli dokumentów zezwalających na uprawianie rybołówstwa morskiego lub innej działalności
na polskich obszarach morskich,
2)
kontroli sprzętu rybackiego i ryb na pokładzie, w pomieszczeniach przetwórczych i
ładowniach statku,
3)
zabezpieczenia porzuconych ryb i przedmiotów służących do połowu,
4)
żądania wyjaśnień i wykonywania czynności niezbędnych do przeprowadzenia kontroli,
a w przypadkach uzasadnionego podejrzenia naruszenia ustawy lub przepisów wydanych
na jej podstawie, do:
a)
zatrzymania dokumentów, o których mowa w pkt 1,
b)
odebrania ryb i przedmiotów użytych do ich połowu oraz ich zabezpieczenia,
c)
sprawdzenia pomieszczeń na statku, z którego dokonano połowu lub innej działalności
eksploatacyjnej polskich obszarów morskich.
Art. 52.
1.
Jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie naruszenia przepisów ustawy, inspektor może
skontrolować obcy statek znajdujący się w polskich obszarach morskich i zmusić go
do zawinięcia do wskazanego portu, przy zastosowaniu wszelkich niezbędnych środków.
2.
O zatrzymaniu i doprowadzeniu obcego statku do portu polskiego terenowy organ administracji
morskiej zawiadamia niezwłocznie właściwy organ państwa bandery statku.
3.
Kontrolę w zakresie ochrony środowiska morskiego przed zanieczyszczeniem ze statków
reguluje odrębna ustawa.
Art. 53.
1.
Kierownik statku znajdującego się na polskich obszarach morskich powinien, na sygnał
nadany z jednostki pływającej Straży Granicznej, zatrzymać statek i umożliwić dokonanie
czynności inspekcyjnych.
2.
Inspektor uprawniony jest do przebywania na każdym statku prowadzącym jakąkolwiek
działalność w polskich obszarach morskich.
3.
W czasie przebywania inspektora na statku kierownik tego statku powinien umożliwić
mu dokonanie kontroli przestrzegania obowiązujących przepisów i obserwacji prowadzonej
działalności, a w szczególności:
1)
udzielić niezbędnych wyjaśnień,
2)
przedstawić do wglądu żądane dokumenty łącznie z dziennikiem pokładowym,
3)
umożliwić obejrzenie złowionych ryb i sprzętu połowowego, sprzętu używanego do badań
oraz pobranych w trakcie badań próbek i dokonanych analiz,
4)
umożliwić dokonanie wpisów do dziennika pokładowego,
5)
umożliwić korzystanie ze środków łączności oraz zapewnić pomoc przy przekazywaniu
i otrzymywaniu depesz,
6)
udzielić wszelkiej innej pomocy niezbędnej do prawidłowego przeprowadzenia kontroli,
7)
zapewnić niezbędne zakwaterowanie i wyżywienie w czasie dłuższego pobytu na statku.
Art. 54.
W czasie wykonywania czynności służbowych inspektor jest obowiązany do noszenia munduru
i oznaki inspekcyjnej.
Dział IV
Kary pieniężne
Art. 55.
1.
Armatorowi, z którego statku podczas przebywania w polskich obszarach morskich dokonuje
się, z naruszeniem przepisów niniejszej ustawy i innych ustaw oraz przepisów wydanych
na ich podstawie:
1)
eksploatacji zasobów mineralnych lub żywych zasobów morza,
2)
zanieczyszczania środowiska morskiego,
3)
badań naukowych morza i dna morskiego,
4)
budowy sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń,
5)
układania podmorskich kabli i rurociągów
- wymierza się karę pieniężną o równowartości do 1 000 000 jednostek obliczeniowych,
zwanych „Specjalnym Prawem Ciągnienia (SDR)”, określanych przez Międzynarodowy Fundusz
Walutowy.
2.
Tej samej karze podlega ten, kto narusza przepisy o eksploatacji sztucznych wysp,
konstrukcji, urządzeń, podmorskich kabli i rurociągów.
Art. 56.
Kto:
1)
zatrzymuje lub zakotwicza statek poza miejscem do tego przeznaczonym,
2)
prowadzi statek poza torami wodnymi lub nie utrzymuje kursu wskazanego przez właściwy
organ,
3)
wprowadza statek do strefy zamkniętej dla żeglugi i rybołówstwa oraz pozostawia w
tej strefie sprzęt rybacki,
4)
wyprowadza statek z portu wbrew otrzymanemu zakazowi,
5)
ładuje lub wyładowuje towar ze statku w miejscu do tego nie wyznaczonym,
6)
nawiązuje łączność z wybrzeżem, powodując zagrożenie bezpieczeństwa żeglugi,
7)
opuszcza statek w miejscu niedozwolonym,
8)
przyjmuje lub wysadza ze statku ludzi z naruszeniem przepisów celnych, skarbowych,
(migracyjnych lub sanitarnych,
9)
wykracza przeciwko przepisom wydanym na podstawie art. 47 i 48,
10)
nie stosuje się do nakazów określonych w art. 52 ust. 1,
11)
uszkadza umocnienia brzegowe, wydmy lub zalesienia ochronne albo w inny sposób narusza
zasady zachowania się w pasie technicznym,
12)
uszkadza lub przesuwa znaki nawigacyjne albo użytkuje je niezgodnie z przeznaczeniem,
13)
uruchamia urządzenia pogarszające skuteczność oznakowania nawigacyjnego
- podlega karze pieniężnej do wysokości nie przekraczającej dziesięciokrotnego przeciętnego
miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej za rok poprzedzający, ogłaszanego
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Art. 57.
1.
Kary pieniężne, o których mowa w art. 55 i 56, wymierza dyrektor urzędu morskiego
w formie decyzji administracyjnej.
2.
Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do Ministra Transportu i
Gospodarki Morskiej.
3.
Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Art. 58.
1.
Nie można nałożyć kary pieniężnej, jeżeli od dnia popełnienia czynu upłynęło 5 lat.
2.
Wymierzonej kary pieniężnej nie pobiera się po upływie 5 lat od daty wydania ostatecznej
decyzji o nałożeniu kary.
Art. 59.
1.
W celu zabezpieczenia ściągalności kary pieniężnej dyrektor urzędu morskiego może
zażądać od sprawcy zabezpieczenia należności, a w razie odmowy występuje do organu
egzekucyjnego o zajęcie statku lub innych przedmiotów, za których pomocą dokonano
naruszenia przepisów.
2.
Do czasu wydania postanowienia o zajęciu statku dyrektor urzędu morskiego zarządza
zatrzymanie statku, nie dłużej jednak niż na 48 godzin.
3.
Zabezpieczenie ściągalności kary pieniężnej polega na wpłaceniu określonej, przez
organ prowadzący postępowanie, kwoty pieniężnej do jego depozytu lub złożeniu gwarancji
bankowej przez bank albo zakład ubezpieczeń mający siedzibę w Polsce.
4.
Kary ustalone na podstawie art. 55 i 56, nie uiszczone w wyznaczonym terminie, podlegają,
wraz z odsetkami za zwłokę, ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji.
Art. 60.
Ściągnięte kwoty z tytułu kar pieniężnych pozostają do dyspozycji Ministra Transportu
i Gospodarki Morskiej i są przeznaczone na ochronę środowiska morskiego i żywych zasobów
morza.
Dział V
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 61.
W ustawie z dnia 21 maja 1963 r. o rybołówstwie morskim rozdział 7 skreśla się.
Art. 62.
W Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia wprowadza się następujące zmiany:
1)
w tytule działu XIII wyrazy „morskiej i” skreśla się;
2)
w art. 143:
a)
w § 1 wyrazy „urzędach morskich i” skreśla się,
b)
§ 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
W pierwszej instancji orzekają kolegia przy okręgowych oraz równorzędnych urzędach
górniczych, a w drugiej - kolegium przy Wyższym Urzędzie Górniczym.
”
;
3)
w art. 144 § 2 skreśla się;
4)
w art. 145 wyrazy „urzędu morskiego i” skreśla się;
5)
art. 146 skreśla się;
6)
w art. 147 § 1 i oznaczenie § 2 skreśla się;
7)
art. 148 skreśla się;
8)
w art. 149 wyrazy „administracji morskiej i” skreśla się;
9)
w art. 150:
a)
w § 1 wyrazy „przy Ministrze Żeglugi oraz” skreśla się,
b)
w § 2 wyrazy „odpowiednio Minister Żeglugi oraz” skreśla się;
10)
w art. 151:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Nadzór zwierzchni nad działalnością kolegiów przy urzędach górniczych sprawuje Prezes
Wyższego Urzędu Górniczego.
”
,
b)
w § 2 wyrazy „Minister Żeglugi i „skreśla się, a wyraz „mogą” zastępuje się wyrazem „może”.
Art. 63.
W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. o ustroju kolegiów do spraw wykroczeń w art. 2 w § 1 pkt 2 i 5 skreśla się.
Art. 64.
W ustawie z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne w art. 55 w ust. 2 pkt 7 otrzymuje brzmienie:
„
7)
gromadzenie ścieków i odpadów w pasie technicznym i w portach morskich - w uzgodnieniu
z dyrektorem właściwego urzędu morskiego,
”
.
Art. 65.
W ustawie z dnia 17 grudnia 1977 r. o polskiej strefie rybołówstwa morskiego art. 1, w art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 3-9 skreśla się.
Dział VI
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 66.
Sprawy o wykroczenia wszczęte przed kolegiami do spraw wykroczeń przy urzędach morskich
i nie zakończone do dnia wejścia w życie ustawy są prowadzone przez te kolegia, aż
do czasu ich prawomocnego zakończenia, według dotychczasowych przepisów.
Art. 67.
1.
Umowami, o których mowa w art. 16 ust. 1, są:
1)
umowa między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich
o rozgraniczeniu morza terytorialnego (wód terytorialnych), strefy ekonomicznej, strefy
rybołówstwa morskiego i szelfu kontynentalnego na Morzu Bałtyckim, podpisana w Moskwie
dnia 17 lipca 1985 r. ,
2)
umowa w sprawie rozgraniczenia szelfu kontynentalnego i stref rybołówczych między
Polską Rzecząpospolitą Ludową a Królestwem Szwecji, sporządzona w Warszawie dnia 10
lutego 1989 r. ,
3)
umowa między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Niemiecką Republiką Demokratyczną w sprawie
rozgraniczenia obszarów morskich w Zatoce Pomorskiej, podpisana w Berlinie dnia 22
maja 1989 r. .
2.
Do czasu zawarcia umowy o rozgraniczeniu obszarów morskich między Rzecząpospolitą
Polską a Królestwem Danii pozostaje w mocy art. 2 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1977 r. o polskiej strefie rybołówstwa
morskiego , z tym że przez pojęcie polskiej strefy rybołówstwa morskiego rozumie się polską
wyłączną strefę ekonomiczną.
Art. 68.
Dyrektorzy urzędów morskich ustalą i opublikują, w formie obwieszczeń, we właściwych
wojewódzkich dziennikach urzędowych w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w
życie ustawy wykazy powszechnie obowiązujących na obszarach ich działania przepisów
prawnych wydanych przed dniem wejścia w życie ustawy. Przepisy nie objęte wykazem
tracą moc.
Art. 69.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy
dotychczasowe przepisy, o ile nie są z nią sprzeczne.
Art. 70.
Tracą moc:
1)
dekret z dnia 2 lutego 1955 r. o terenowych organach administracji morskiej ,
2)
ustawa z dnia 17 grudnia 1977 r. o morzu terytorialnym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej ,
3)
ustawa z dnia 17 grudnia 1977 r. o szelfie kontynentalnym Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej .
Art. 71.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1991 r.