Dz.U. 1990 nr 4 poz. 19Ustawauchylonytekst jednolity

Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw.

open_in_newŹródło urzędowe (ISAP)downloadPobierz PDF
Masz sprawę związaną z tym aktem?
Tekst jednolityDz.U. 2002 poz. 980 · na podstawie: Opracowano na podstawie tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980, Nr 135, poz. 1146, Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 90, poz. 844. zmiany w art. 1 wchodz ą w ż ycie z dn. 1.07.2003 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 135, poz. 1146) ust. 3 w art. 1 skre ś lony zmiana w ust. 1 w art. 2 wchodzi w ż ycie z dn. 1.07.2003 r. (Dz.U. 2002 r. Nr 135, poz. 1146)
Zmiany po tej dacie: Dz.U. 2003 nr 90 poz. 844 (wch. w życie 1 lipca 2003), Dz.U. 2002 nr 200 poz. 1679 (wch. w życie 1 stycznia 2003), Dz.U. 2002 nr 135 poz. 1146 (wch. w życie 1 lipca 2003)
z dnia 28 grudnia 1989 r.Obowiązuje do 31.12.2003 r. (Dz.U. 2003 r. Nr 90, poz. 844) USTAWA
o szczegÛlnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunkÛw pracy
z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Art. 1.217 orzeczeń

1. Przepisy ustawy stosuje się do zakładÛw pracy <zatrudniających co najmniej
20 pracownikÛw>, w ktÛrych następuje zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn
ekonomicznych lub w związku ze zmianami organizacyjnymi, produkcyjnymi
albo technologicznymi, w tym także, gdy zmiany te następują w celu poprawy
warunkÛw pracy lub warunkÛw środowiska naturalnego, jeżeli powodują one
konieczność jednorazowego lub w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące
rozwiązania stosunkÛw pracy z grupą pracownikÛw [obejmującą co najmniej
10% załogi w zakładach zatrudniających do 1000 pracownikÛw lub co najmniej
100 pracownikÛw w zakładach zatrudniających powyżej 1000 pracownikÛw]
<obejmującą co najmniej:

1)

10 pracownikÛw, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracownikÛw,

2)

10% pracownikÛw, gdy pracodawca zatrudnia przynajmniej 100, jednakże mniej niż 300 pracownikÛw,

3)

30 pracownikÛw, gdy pracodawca zatrudnia 300 lub więcej pracownikÛw>.
2. Przepisy ustawy stosuje się także do zakładÛw pracy <zatrudniających co
najmniej 20 pracownikÛw>w przypadku ogłoszenia ich upadłości lub likwidacji,
z zastrzeżeniem przepisÛw art. 7a.

Art. 2.7 orzeczeń

1. O konieczności rozwiązania z pracownikami stosunkÛw pracy z przyczyn, o
ktÛrych mowa w art. 1 ust. 1 i 2, kierownik zakładu pracy zawiadamia na piśmie
zakładową organizację związkową [nie pÛźniej niż na 45 dni] <nie pÛźniej niż
na 30 dni> przed terminem dokonywania wypowiedzeń, informując o
przyczynach uzasadniających zamierzone zwolnienia z pracy i wskazując liczbę
pracownikÛw oraz grupy zawodowe objęte zamiarem zwolnienia z pracy. 2. Po otrzymaniu zawiadomienia, o ktÛrym mowa w ust. 1, zakładowa organizacja
związkowa ma prawo żądać od kierownika zakładu pracy przedstawienia
informacji dotyczącej sytuacji ekonomiczno-finansowej zakładu oraz zamierzeń
dotyczących poziomu i struktury zatrudnienia w zakładzie, jak rÛwnież ma prawo
03-06-09
przedstawić kierownikowi zakładu, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od
zawiadomienia o zamierzonych zwolnieniach, propozycje umożliwiające
ograniczenie rozmiaru tych zwolnień, do ktÛrych kierownik zakładu pracy
zobowiązany jest ustosunkować się w ciągu 7 dni, podając swoje stanowisko do
wiadomości załogi.

Art. 3.8 orzeczeń

zmiany w art. 3 i w
ust. 1 w art. 4
O zamierzonym rozwiązaniu z pracownikami stosunkÛw pracy z przyczyn, o
wchodzą w życie z
ktÛrych mowa w art. 1 ust. 1 i 2, kierownik zakładu pracy jest obowiązany
dn. 1.07.2003 r.
zawiadomić rÛwnież powiatowy urząd pracy [nie pÛźniej niż na 45 dni] <nie (Dz.U. 2002 r. Nr
135, poz. 1146)
pÛźniej niż na 30 dni> przed terminem dokonywania wypowiedzeń.

Art. 4.20 orzeczeń

1. W terminie [nie dłuższym niż 30 dni] <nie dłuższym niż 20 dni> od
zawiadomienia, o ktÛrym mowa w art. 2 ust. 1, kierownik zakładu pracy i
zakładowa organizacja związkowa zawierają porozumienie. W porozumieniu
określa się zasady postępowania w sprawach dotyczących pracownikÛw objętych
zamiarem zwolnienia z pracy, a w szczegÛlności kryteria doboru pracownikÛw do
zwolnienia, kolejność i terminy dokonywania wypowiedzeń, a także obowiązki
zakładu pracy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia innych spraw
pracowniczych związanych z zamierzonymi zwolnieniami. 2. W zakładzie pracy, w ktÛrym działa więcej niż jedna zakładowa organizacja
związkowa, kierownik zakładu pracy zawiera wspÛlne porozumienie ze
wszystkimi organizacjami związkowymi. 3. W razie niezawarcia porozumienia z powodu niemożności uzgodnienia przez
strony jego treści, zasady postępowania w sprawach dotyczących pracownikÛw
objętych zamiarem zwolnienia z pracy określa kierownik zakładu pracy w drodze
regulaminu, uwzględniając ustalenia dokonane z organizacją związkową w toku
uzgadniania porozumienia. 4. W zakładzie pracy, w ktÛrym nie działa zakładowa organizacja związkowa,
zasady postępowania w sprawach dotyczących pracownikÛw objętych zamiarem
zwolnienia z pracy określa, w drodze regulaminu, kierownik zakładu pracy po
zasięgnięciu opinii załogi w trybie przyjętym w danym zakładzie.

Art. 5.17 orzeczeń

1. Przy rozwiązywaniu z pracownikami stosunkÛw pracy w drodze wypowiedzenia z
przyczyn przewidzianych w art. 1 ust. 1 nie stosuje się trybu postępowania
określonego w art. 38 Kodeksu pracy oraz przepisu art. 41 Kodeksu pracy, z
zastrzeżeniem wyjątkÛw przewidzianych w ust. 2-4, a także przepisÛw
szczegÛlnych dotyczących ochrony pracownikÛw przed wypowiedzeniem lub
rozwiązaniem stosunku pracy, z zastrzeżeniem wyjątkÛw przewidzianych w art. 6. 2. Przy wypowiadaniu pracownikom stosunkÛw pracy, a także warunkÛw pracy i
płacy, przepisy art. 38 Kodeksu pracy stosuje się w razie niezawarcia
porozumienia, o ktÛrym mowa w art. 4. 3. Wypowiedzenie pracownikom stosunkÛw pracy w sytuacjach, o ktÛrych mowa w
art. 41 Kodeksu pracy, nie jest dopuszczalne w czasie urlopu trwającego krÛcej
03-06-09
niż 3 miesiące, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika
w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający zakład do rozwiązania
umowy o pracę bez wypowiedzenia. 4. Pracownikowi, w sytuacjach, o ktÛrych mowa w art. 41 Kodeksu pracy, zakład
pracy może, jeżeli zachodzi taka konieczność, wypowiedzieć warunki pracy i
płacy. Jeżeli powoduje to obniżenie wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje,
przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, dodatek wyrÛwnawczy, obliczany według
zasad ustalonych przepisami wydanymi na podstawie art. 297 Kodeksu pracy. 5. W sytuacjach wskazanych w art. 1 ust. 1 umowy o pracę zawarte na czas
określony lub na czas wykonania określonej pracy mogą być rozwiązane przez
każdą ze stron za dwutygodniowym wypowiedzeniem.

Art. 6.31 orzeczeń

dodane wyrazy w ust. 1
w art. 6:
1. Jeżeli z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1 nie jest możliwe dalsze
- dot. obj. ochr.
zatrudnianie na dotychczasowych stanowiskach pracy pracownikÛw, o ktÛrych stosunku pracy
wchodzą w życie z dn.
mowa w art. 39 i 177 Kodeksu pracy, a także pracownikÛw będących członkami
1.07.2003 r. (Dz.U. 2002
zarządu zakładowej organizacji związkowej <objętych ochroną stosunku
r. Nr 135, poz. 1146);
pracy na podstawie odrębnych przepisÛw> <, specjalnego zespołu - dot. spec. zesp. negocj.
wchodzą w życie z dn.
negocjacyjnego lub europejskiej rady zakładowej> albo rady pracowniczej
uzyskania przez RP
przedsiębiorstwa państwowego oraz społecznymi inspektorami pracy ñ w czasie
członkostwa w UE
trwania ich kadencji oraz w okresie roku po jej upływie ñ zakład pracy może (Dz.U. z 2002 r. Nr 62,
poz. 556)
jedynie wypowiedzieć im dotychczasowe warunki pracy i płacy. Jeżeli
powoduje to obniżenie wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje dodatek
wyrÛwnawczy do końca okresu, w ktÛrym pracownik jest objęty szczegÛlną
ochroną stosunku pracy, obliczony według zasad ustalonych przepisami
wydanymi na podstawie art. 297 Kodeksu pracy. 2. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do pracownikÛw w okresie od dnia
powołania ich do czynnej służby wojskowej lub jej form zastępczych do dnia
art. 7 skreślony
zwolnienia ich po odbyciu tych służb, a w razie odbywania zasadniczej służby
wojskowej albo przeszkolenia wojskowego ñ ponadto do upływu trzydziestu dni
od dnia zwolnienia.

Art. 7a.7 orzeczeń

1. W razie ogłoszenia upadłości lub zarządzenia likwidacji zakładu pracy i braku
środkÛw na wynagrodzenia dla pracownikÛw, syndyk lub likwidator może
rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia pod warunkiem niezgłoszenia przez
pracownika sprzeciwu w terminie 5 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o
zamierzonym rozwiązaniu stosunku pracy. Pismo syndyka lub likwidatora
powinno zawierać pouczenie w tej sprawie. Pracownikowi, z ktÛrym rozwiązano
stosunek pracy, przysługuje, niezależnie od odprawy przewidzianej w art. 8,
dodatkowo odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. 2. Rozwiązanie stosunku pracy w trybie, o ktÛrym mowa w ust.1, traktuje się jak
rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem dokonanym przez zakład pracy z
przyczyn dotyczących zakładu pracy. 3. O zamiarze rozwiązania stosunku pracy w trybie określonym w ust. 1 syndyk lub
likwidator zawiadamia na piśmie zakładową organizację związkową, ktÛra może
w ciągu 5 dni od otrzymania zawiadomienia zgłosić na piśmie opinię w tej
sprawie.
03-06-09 4. Przy rozwiązywaniu stosunkÛw pracy w trybie określonym w ust. 1 i 2 nie stosuje
się przepisÛw art. 2-4. 5. Wszelkie niezaspokojone należności pracownicze podlegają zaspokojeniu w trybie
i na zasadach przewidzianych odrębnymi przepisami, z tym że syndyk lub
likwidator z urzędu uwzględnia te należności w wykazie wierzytelności do
upadłego lub likwidowanego zakładu pracy.

Art. 8.92 orzeczenia

1. Pracownikowi, z ktÛrym został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn, o ktÛrych
mowa w art. 1, przysługuje odprawa pieniężna. [2. Odprawa pieniężna przysługuje w wysokości:

1)

jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował łącznie
mniej niż 10 lat,

2)

dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował łącznie 10
lat, lecz mniej niż 20 lat,

3)

trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował łącznie 20
lat i więcej.
Odprawę pieniężną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu
ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Wydatki z tego tytułu są
pokrywane ze środkÛw zakładu pracy.] <2. Odprawa pieniężna przysługuje w wysokości:

1)

jednomiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował u danego pracodawcy mniej niż 2 lata,
nowe brzmienie ust. 2
i zmiana w pkt 4 w

2)

dwumiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował u
ust. 3 w art. 8
danego pracodawcy 2 i więcej lat, jednak nie więcej niż 8 lat,
wchodzą w życie z

3)

trzymiesięcznego wynagrodzenia, jeżeli pracownik przepracował u dn. 1.07.2003 r. danego pracodawcy ponad 8 lat. (Dz.U. 2002 r. Nr
135, poz. 1146)
Odprawę pieniężną ustala się według zasad obowiązujących przy obliczaniu
ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Przepis art. 36 ß 11
Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio.> 2a. Wysokość odprawy nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego
wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedzającego rok,
w ktÛrym rozwiązano stosunek pracy, ustalanego na podstawie odrębnych
przepisÛw. 3. Odprawa pieniężna nie przysługuje jednak pracownikowi:

2)

ktÛry do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie pracy przejmującym w całości lub w części mienie dotychczas zatrudniającego go zakładu albo w zakładzie pracy powstałym w wyniku takiego przejęcia,

3)

ktÛry po rozwiązaniu stosunku pracy rozpoczyna działalność gospodarczą na własny rachunek lub w ramach spÛłki albo spÛłdzielni w związku z pkt 1 w ust. 3 w art. 8 przejęciem określonych składnikÛw mienia ruchomego lub nieruchomego skreślony zakładu pracy; dotyczy to także pracownika, ktÛry w chwili rozwiązania stosunku pracy jest wspÛlnikiem w spÛłce lub członkiem spÛłdzielni dokonującej takiego przejęcia, 03-06-09

4)

[zatrudnionemu w niepełnym wymiarze czasu pracy i otrzymującemu emeryturę lub rentę albo zatrudnionemu] <ktÛry nabył prawo do emerytury lub renty albo ktÛry jest zatrudniony> w innym zakładzie pracy w pełnym wymiarze czasu pracy lub w kilku zakładach pracy łącznie w pełnym wymiarze czasu pracy,

5)

prowadzącemu działalność gospodarczą na własny rachunek,

6)

prowadzącemu gospodarstwo rolne o powierzchni użytkÛw rolnych powyżej 5 ha przeliczeniowych albo gospodarstwo stanowiące dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisÛw podatkowych, z ktÛrego
ust. 4 w art. 8
wysokość podatku rolnego przekracza wysokość podatku z 5 ha
skreślony z dn.
przeliczeniowych.
1.07.2003 r. (Dz.U.
2003 r. Nr 90, poz.
[4. W razie zbiegu prawa do odprawy przewidzianej w ust. 1 i jednorazowej
844)
odprawy pieniężnej w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu
niezdolności do pracy, pracownikowi przysługuje jedna, korzystniejsza dla niego
odprawa.]
ust. 5 i 6 w art. 8

Art. 9.

skreślony Wypłata odprawy pieniężnej pracownikom, z ktÛrymi zakład pracy rozwiązuje stosunki pracy z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1 i 2, w czasie korzystania z urlopu lub w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy albo nieświadczenia pracy na podstawie odrębnych przepisÛw, następuje na zasadach dotyczących ogÛłu pracownikÛw objętych zwolnieniem.

Art. 10.200 orzeczeń

1. Przepisy ustawy, z wyjątkiem art. 2-4, mają odpowiednie zastosowanie także w
zmiana w ust. 1 w
razie podejmowania przez kierownika zakładu pracy indywidualnych decyzji o
art. 10 wchodzi w
zwalnianiu pracownikÛw z przyczyn wymienionych w art. 1 ust. 1, jeżeli
życie z dn. 1.07.2003
przyczyny te stanowią wyłączny powÛd uzasadniający rozwiązanie stosunku
r. (Dz.U. 2002 r. Nr
pracy, a zwolnienia w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące [obejmują nie więcej 135, poz. 1146)
niż 10% załogi w zakładach pracy zatrudniających do 1000 pracownikÛw lub
nie więcej niż 100 pracownikÛw w zakładach pracy zatrudniających powyżej
1000 pracownikÛw] <obejmują mniejszą liczbę pracownikÛw niż określona
w art. 1 ust. 1>, z zastrzeżeniem przepisÛw ust. 2-5. 2. Przy wypowiadaniu pracownikom stosunkÛw pracy, a także warunkÛw pracy i
płacy, przepisy art. 38 Kodeksu pracy mają zastosowanie, z zastrzeżeniem
przepisÛw ust. 3. 3. Rozwiązanie stosunku pracy w drodze wypowiedzenia z pracownikami, ktÛrych
stosunek pracy podlega szczegÛlnej ochronie przed wypowiedzeniem lub
rozwiązaniem z mocy przepisÛw Kodeksu pracy lub przepisÛw szczegÛlnych,
może nastąpić pod warunkiem niezgłoszenia sprzeciwu przez zakładową
organizację związkową w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia o
zamierzonym wypowiedzeniu. W razie niezgłoszenia sprzeciwu w tym terminie
przez organizację związkową, kierownik zakładu pracy podejmuje decyzję w
sprawie rozwiązania stosunku pracy. 4. Pracownikom, o ktÛrych mowa w ust. 3, kierownik zakładu pracy może
wypowiedzieć warunki pracy i płacy, jeżeli z przyczyn określonych w art. 1 ust.
1 nie jest możliwe dalsze ich zatrudnianie na dotychczasowych stanowiskach
pracy.
03-06-09 5. Jeżeli w wyniku wypowiedzenia warunkÛw pracy i płacy następuje obniżenie
wynagrodzenia pracownikÛw, o ktÛrych mowa w ust. 4, uprawnienie do dodatku
wyrÛwnawczego przysługuje w zakresie i na zasadach przewidzianych w art. 5
ust. 4 i w art. 6.

Art. 10a.2 orzeczenia

PrzepisÛw art.10 nie stosuje się do pracownikÛw będących posłami, senatorami lub radnymi w okresie, w ktÛrym ich stosunek pracy podlega szczegÛlnej ochronie. art. 14 i 15 skreślony

Art. 11.15 orzeczeń

Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio w razie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1 i 2 na mocy porozumienia stron.

Art. 12.25 orzeczeń

Zakład pracy powinien ponownie zatrudnić pracownika, z ktÛrym rozwiązał stosunek pracy z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1, w razie ponownego zatrudniania pracownikÛw w tej samej grupie zawodowej, jeżeli pracownik zgłosi zamiar powrotu do zakładu pracy w ciągu roku od rozwiązania stosunku pracy.
art. 18-22 pominięte -

Art. 13.1 orzeczenie

tekst w
Do nieuzasadnionych lub niezgodnych z prawem wypowiedzeń umÛw o pracę mają obwieszczeniu odpowiednie zastosowanie przepisy oddziału 4 rozdziału II działu drugiego Kodeksu pracy.

Art. 16.

Przepisy ustawy nie naruszają uprawnień samorządu załogi, wynikających z przepisÛw odrębnych.

Art. 17.8 orzeczeń

PrzepisÛw ustawy nie stosuje się do pracownikÛw zatrudnionych na podstawie mianowania. Jednakże pracownikom tym przysługuje odprawa, przewidziana w art. 8, w razie rozwiązania stosunku pracy w okolicznościach, o ktÛrych mowa w art. 1 ust. 1 i 2, jeżeli przepisy regulujące ich prawa i obowiązki nie przewidują żadnych świadczeń z tego tytułu.

Art. 23.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
03-06-09
gavel
Potrzebujesz pomocy prawnej w tym temacie?
Znajomość przepisu to jedno — zastosowanie go w Twojej sprawie to drugie. Znajdź na Prawnet zweryfikowanego prawnika od takich spraw.

Tekst pochodzi z oficjalnego rejestru ELI (api.sejm.gov.pl). Prawnet nie jest wydawcą tego aktu.