Ustawaz dnia 7 kwietnia 1989 r.Prawo o stowarzyszeniach
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Tworzenie stowarzyszeń
- Rozdział 3 - Nadzór nad stowarzyszeniami
- Rozdział 4 - Majątek stowarzyszenia
- Rozdział 5 - Likwidacja stowarzyszeń
- Rozdział 6 - Stowarzyszenia zwykłe
- Rozdział 7 - Przepisy szczególne, zmiana przepisów obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
W celu stworzenia warunków do pełnej realizacji gwarantowanej Konstytucją Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej wolności zrzeszania się zgodnie z Powszechną Deklaracją Praw
Człowieka i Międzynarodowym Paktem Praw Obywatelskich i Politycznych, umożliwienia obywatelom równego, bez względu na
przekonania, prawa czynnego uczestniczenia w życiu publicznym i wyrażania zróżnicowanych
poglądów oraz realizacji indywidualnych zainteresowań, a także uwzględniając tradycje
i powszechnie uznawany dorobek ruchu stowarzyszeniowego, stanowi się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.16 orzeczeń
1.
Obywatele polscy realizują prawo zrzeszania się w stowarzyszeniach, zgodnie z Konstytucją
Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz porządkiem prawnym określonym w ustawach.
2.
Prawo zrzeszania się w stowarzyszeniach może podlegać ograniczeniom przewidzianym
jedynie przez ustawy, niezbędnym do zapewnienia interesów bezpieczeństwa państwowego
lub porządku publicznego oraz ochrony zdrowia lub moralności publicznej albo ochrony
praw i wolności innych osób.
3.
Stowarzyszenia mają prawo wypowiadania się w sprawach publicznych.
Art. 2.52 orzeczenia
1.
Stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych.
2.
Stowarzyszenie samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne
oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności.
3.
Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej członków; do prowadzenia
swych spraw może zatrudniać pracowników.
Art. 3.
1.
Prawo tworzenia stowarzyszeń przysługuje obywatelom polskim mającym pełną zdolność
do czynności prawnych i nie pozbawionym praw publicznych.
2.
Małoletni w wieku od 16 do 18 lat, którzy mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych,
mogą należeć do stowarzyszeń i korzystać z czynnego i biernego prawa wyborczego, z
tym że w składzie zarządu stowarzyszenia większość muszą stanowić osoby o pełnej zdolności
do czynności prawnych.
3.
Małoletni poniżej 16 lat mogą, za zgodą przedstawicieli ustawowych, należeć do stowarzyszeń
według zasad określonych w ich statutach, bez prawa udziału w głosowaniu na walnych
zebraniach członków oraz bez korzystania z czynnego i biernego prawa wyborczego do
władz stowarzyszenia. Jeżeli jednak jednostka organizacyjna stowarzyszenia zrzesza
wyłącznie małoletnich, mogą oni wybierać i być wybierani do władz tej jednostki.
Art. 4.1 orzeczenie
1.
Cudzoziemcy mający miejsce zamieszkania na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
mogą zrzeszać się w stowarzyszeniach, zgodnie z przepisami obowiązującymi obywateli
polskich.
2.
Cudzoziemcy nie mający miejsca zamieszkania na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej mogą wstępować do stowarzyszeń, których statuty przewidują taką możliwość.
Art. 5.
1.
Stowarzyszenia międzynarodowe mogą być tworzone na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej według zasad określonych w ustawie.
2.
Stowarzyszenia mogą należeć do organizacji międzynarodowych na warunkach określonych
w ich statutach, jeżeli nie narusza to zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych,
których Polska Rzeczpospolita Ludowa jest stroną.
Art. 6.
1.
Tworzenie stowarzyszeń przyjmujących zasadę bezwzględnego posłuszeństwa ich członków
wobec władz stowarzyszenia jest zakazane.
2.
Nikogo nie wolno zmuszać do udziału w stowarzyszeniu lub ograniczać jego prawa do
wystąpienia ze stowarzyszenia. Nikt nie może ponosić ujemnych następstw z powodu przynależności
do stowarzyszenia albo pozostawania, poza nim.
Art. 7.3 orzeczenia
1.
Przepisom ustawy nie podlegają:
1)
organizacje społeczne działające na podstawie odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych,
których Polska Rzeczpospolita Ludowa jest stroną,
2)
kościoły i inne związki wyznaniowe oraz ich osoby prawne,
3)
organizacje religijne, których sytuacja prawna jest uregulowana ustawami o stosunku
państwa do kościołów i innych związków wyznaniowych, działające w obrębie tych kościołów
i związków,
4)
komitety powstające w celu przygotowania wyborów do Sejmu i Senatu oraz rad narodowych
i innych organów samorządu, jeżeli są one przeprowadzane na podstawie ustaw lub zarządzeń
władz - od dnia zarządzenia wyborów do ukończenia czynności wyborczych.
2.
Do organizacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, w sprawach nie uregulowanych odrębnie
stosuje się przepisy ustawy.
Art. 8.13 orzeczeń
1.
Stowarzyszenie podlega rejestracji, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
2.
Rejestracja stowarzyszenia należy do właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia
- rejestrowego sądu wojewódzkiego, zwanego dalej „sądem rejestrowym”.
3.
Stosowanie wobec stowarzyszenia środków określonych w ustawie należy do właściwego
ze względu na siedzibę stowarzyszenia sądu wojewódzkiego, zwanego dalej „sądem”.
4.
Do postępowania sądowego w sprawach rozpoznawanych przez sąd rejestrowy lub sąd stosuje
się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym, ze zmianami wynikającymi z niniejszej ustawy.
5.
Nadzór nad działalnością stowarzyszenia należy do właściwego, ze względu na siedzibę
stowarzyszenia, terenowego organu administracji państwowej o właściwości szczególnej
w sprawach społeczno-administracyjnych stopnia wojewódzkiego, zwanego dalej „organem
nadzorującym”
6.
Przepisy ustawy nie naruszają uprawnień prokuratora wynikających z innych ustaw.
Rozdział 2
Tworzenie stowarzyszeń
Art. 9.9 orzeczeń
Osoby w liczbie co najmniej piętnastu, pragnące założyć stowarzyszenie, uchwalają
statut stowarzyszenia i wybierają komitet założycielski.
Art. 10.58 orzeczeń
1.
Statut stowarzyszenia określa w szczególności:
1)
nazwę stowarzyszenia, odróżniającą je od innych stowarzyszeń, organizacji i instytucji,
2)
teren działania i siedzibę stowarzyszenia,
3)
cele i sposoby ich realizacji,
4)
sposób nabywania i utraty członkostwa, przyczyny utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki
członków,
5)
władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełniania składu oraz ich kompetencje,
6)
sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a także
warunki ważności jego uchwał,
7)
sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich,
8)
zasady dokonywania zmian statutu,
9)
sposób rozwiązania się stowarzyszenia.
2.
Stowarzyszenie, które zamierza tworzyć terenowe jednostki organizacyjne, jest obowiązane
określić w statucie strukturę organizacyjną i zasady tworzenia tych jednostek.
3.
Osoba prawna może być jedynie wspierającym członkiem stowarzyszenia.
Art. 11.21 orzeczeń
1.
Najwyższą władzą stowarzyszenia jest walne zebranie członków. W sprawach, w których
statut nie określa właściwości władz stowarzyszenia, podejmowanie uchwał należy do
walnego zebrania członków.
2.
Statut może przewidywać zamiast walnego zebrania członków zebranie delegatów lub zastąpienie
walnego zebrania członków zebraniem delegatów, jeżeli liczba członków przekroczy określoną
w statucie wielkość. W takich przypadkach statut określa zasady wyboru delegatów i
czas trwania ich kadencji.
3.
Stowarzyszenie jest obowiązane posiadać zarząd i organ kontroli wewnętrznej.
Art. 12.18 orzeczeń
Komitet założycielski składa do sądu rejestrowego wniosek o rejestracją wraz ze statutem,
listą założycieli, zawierającą imiona i nazwiska, datę i miejsce urodzenia, miejsce
zamieszkania oraz własnoręczne podpisy założycieli, protokół z wyboru komitetu założycielskiego,
a także informację o adresie tymczasowej siedziby stowarzyszenia.
Art. 13.19 orzeczeń
1.
Wniosek o zarejestrowanie stowarzyszenia sad rejestrowy rozpoznaje niezwłocznie, a
rozstrzygnięcie powinno nastąpić nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia
wniosku.
2.
Sąd rejestrowy doręcza organowi nadzorującemu odpis wniosku o rejestrację wraz z załącznikami
wymienionymi w art. 12. Organ ten ma prawo wypowiedzieć się w sprawie wniosku w terminie
14 dni licząc od dnia jego doręczenia, a także przystąpić, za zgodą sądu, do postępowania
jako zainteresowany.
Art. 14.5 orzeczeń
1.
Sąd rejestrowy odmawia zarejestrowania stowarzyszenia, jeżeli nie spełnia ono warunków
określonych w ustawie.
2.
Postanowienie o odmowie zarejestrowania stowarzyszenia sąd, w składzie jednego sędziego
jako przewodniczącego oraz dwóch ławników, wydaje po przeprowadzeniu rozprawy.
Art. 15.1 orzeczenie
1.
Sąd rejestrowy przed wydaniem postanowienia o zarejestrowaniu stowarzyszenia, jeżeli
uzna za niezbędne dokonanie dodatkowych ustaleń, wyznacza w tym celu posiedzenie wyjaśniające.
2.
Na posiedzenie wyjaśniające sąd rejestrowy wzywa uczestników postępowania.
Art. 16.13 orzeczeń
Sąd rejestrowy wydaje postanowienie o zarejestrowaniu stowarzyszenia po stwierdzeniu,
że jego statut jest zgodny z przepisami prawa i założyciele spełniają wymagania określone
ustawą.
Art. 17.24 orzeczenia
1.
Stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą uprawomocnienia
się postanowienia o zarejestrowaniu.
2.
Wpisanie stowarzyszenia do rejestru stowarzyszeń następuje po uprawomocnieniu się
postanowienia o zarejestrowaniu stowarzyszenia.
3.
O wpisaniu stowarzyszenia do rejestru stowarzyszeń sąd rejestrowy zawiadamia założycieli
oraz organ nadzorujący, przesyłając jednocześnie temu organowi statut.
Art. 18.2 orzeczenia
1.
Wpisowi do rejestru, o którym mowa w art. 17 ust. 2, podlegają:
1)
nazwa i siedziba stowarzyszenia oraz teren działalności,
2)
data wpisu do rejestru,
3)
cele stowarzyszenia i sposoby ich realizacji,
4)
imiona i nazwiska członków komitetu założycielskiego,
5)
dane dotyczące składu zarządu i adresu stowarzyszenia,
6)
dane dotyczące sposobu reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych.
2.
Wpisowi do rejestru stowarzyszeń podlegają także postanowienia sądu o zastosowaniu
wobec stowarzyszenia środków przewidzianych w ustawie oraz o ustanowieniu kuratora
lub wyznaczeniu likwidatora.
3.
Rejestry stowarzyszeń są jawne i dostępne dla osób trzecich. Każdemu przysługuje prawo
otrzymania uwierzytelnionych odpisów i wyciągów z tych rejestrów.
4.
Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określa wzór i sposób prowadzenia
rejestru stowarzyszeń.
Art. 19.3 orzeczenia
1.
Zarząd stowarzyszenia wpisanego do rejestru jest obowiązany, najpóźniej w ciągu miesiąca
od jego wyboru, zawiadomić sąd rejestrowy i organ nadzorujący o swoim składzie, miejscu
zamieszkania członków, a także wskazać adres siedziby stowarzyszenia.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do zmian w składzie zarządu i adresie siedziby
stowarzyszenia.
Art. 20.4 orzeczenia
1.
Zarząd terenowej jednostki organizacyjnej stowarzyszenia jest obowiązany, w terminie
14 dni od chwili jej powołania, zawiadomić o tym organ nadzorujący właściwy ze względu
na siedzibę tej jednostki, podając skład zarządu i adres siedziby jednostki, oraz
doręczyć statut stowarzyszenia.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w razie zmian w składzie zarządu i adresie
siedziby terenowej jednostki organizacyjnej stowarzyszenia oraz w statucie stowarzyszenia.
Art. 21.10 orzeczeń
Zarząd stowarzyszenia ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić sąd rejestrowy o zmianie
statutu. W sprawie wpisania do rejestru zmiany statutu stowarzyszenia stosuje się
odpowiednio zasady i tryb przewidziane dla rejestracji stowarzyszenia.
Art. 22.
1.
Stowarzyszenia w liczbie co najmniej trzech mogą założyć związek stowarzyszeń. Założycielami
i członkami związku mogą być także inne osoby prawne, z tym że osoby prawne mające
cele zarobkowe mogą być członkami wspierającymi.
2.
Do związków, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy.
Art. 23.
1.
Ustanawia się tytuł honorowy „Stowarzyszenie Wyższej Użyteczności”.
2.
Tytuł honorowy nadaje się stowarzyszeniu działającemu na podstawie ustawy, mającemu
szczególne osiągnięcia w realizacji celów społecznych.
Art. 24.
1.
Tytuł honorowy, o którym mowa w art. 23, nadaje Rada Państwa.
2.
Rada Państwa określa tryb przedstawiania wniosku o nadanie tytułu honorowego.
Rozdział 3
Nadzór nad stowarzyszeniami
Art. 25.9 orzeczeń
1.
Organ nadzorujący ma prawo:
1)
żądać dostarczenia przez zarząd stowarzyszenia, w wyznaczonym terminie, odpisów uchwał
walnego zebrania członków (zebrania delegatów),
2)
przeglądać w lokalu stowarzyszenia, w obecności przedstawiciela władz stowarzyszenia,
dokumenty związane z jego działalnością oraz sporządzać z nich notatki, odpisy i wyciągi,
3)
delegować swego przedstawiciela do uczestniczenia w walnym zebraniu członków (zebraniu
delegatów), a także w posiedzeniu zarządu stowarzyszenia, którego przedmiotem obrad
będzie sprawozdanie z wykorzystania środków pochodzących z dotacji, darowizn, spadków
i zapisów oraz z ofiarności publicznej,
4)
żądać od władz stowarzyszenia niezbędnych wyjaśnień.
2.
O terminie i miejscu posiedzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, zarząd stowarzyszenia
jest obowiązany zawiadomić organ nadzorujący.
Art. 26.2 orzeczenia
W razie niezastosowania się stowarzyszenia do wymagań określonych w art. 25 ust. 1
i 2, organ nadzorujący nakłada na stowarzyszenie grzywną w wysokości jednorazowo nie
wyższej niż 50.000 złotych. Od grzywny można zwolnić, jeżeli po jej wymierzeniu stowarzyszenie
niezwłocznie zastosuje się do wymagań organu nadzorującego. Stowarzyszenie, w terminie
7 dni, może wystąpić do sądu o zwolnienie od grzywny.
Art. 27.2 orzeczenia
Organem nadzorującym terenową jednostkę organizacyjną stowarzyszenia jest organ określony
w art. 8 ust. 5, właściwy ze względu na siedzibę tej jednostki.
Art. 28.3 orzeczenia
W razie stwierdzenia, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza
postanowienia statutu w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2, organ nadzorujący,
w zależności od rodzaju i stopnia stwierdzonych nieprawidłowości, może wystąpić o
ich usunięcie w określonym terminie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia,
wystąpić do sądu o zastosowanie środka określonego w art. 29.
Art. 29.35 orzeczeń
1.
Sąd, na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora, może:
1)
udzielić upomnienia władzom stowarzyszenia,
2)
uchylić niezgodną z prawem lub statutem uchwałę stowarzyszenia,
3)
zażądać, pod rygorem zawieszenia w czynnościach zarządu, od właściwych władz stowarzyszenia
przeprowadzenia w określonym terminie nowych wyborów do zarządu, jeżeli działalność
zarządu spowodowała rażące naruszenie prawa lub postanowień statutu, a inne środki
nie dają gwarancji przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem,
4)
rozwiązać stowarzyszenie, jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie
prawa albo postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej
z prawem lub statutem.
2.
Sąd rozpoznając wniosek, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, może na wniosek lub z własnej
inicjatywy wydać zarządzenie tymczasowe o zawieszeniu w czynnościach zarządu stowarzyszenia,
wyznaczając przedstawiciela do prowadzenia bieżących spraw stowarzyszenia.
3.
Rozpoznając wniosek o zawieszenie w czynnościach zarządu stowarzyszenia lub o rozwiązanie
stowarzyszenia, sąd może zobowiązać władze stowarzyszenia do usunięcia nieprawidłowości
w określonym terminie i zawiesić postępowanie. W razie bezskutecznego upływu terminu
sąd, na wniosek organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy, podejmie zawieszone
postępowanie.
Art. 30.13 orzeczeń
1.
Jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych, sąd, na wniosek
organu nadzorującego lub z własnej inicjatywy, ustanawia dla niego kuratora.
2.
Kurator jest obowiązany do zwołania w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy walnego
zebrania członków (zebrania delegatów) stowarzyszenia w celu wyboru zarządu. Do czasu
wyboru zarządu, kurator reprezentuje stowarzyszenie w sprawach majątkowych wymagających
bieżącego załatwienia.
3.
Wynagrodzenie kuratora pokrywa się z majątku stowarzyszenia.
Art. 31.3 orzeczenia
Na wniosek organu nadzorującego sąd wydaje postanowienie o rozwiązaniu stowarzyszenia,
w razie gdy:
1)
liczba członków stowarzyszenia zmniejszyła się poniżej liczby członków wymaganych
do jego założenia,
2)
stowarzyszenie nie posiada przewidzianych w ustawie władz i nie ma warunków do ich
wyłonienia w okresie nie dłuższym niż rok.
Art. 32.5 orzeczeń
Postanowienie o zastosowaniu środka określonego w art. 29 ust. 1 i art. 31 sąd, w
składzie jednego sędziego jako przewodniczącego oraz dwóch ławników, wydaje po przeprowadzeniu
rozprawy.
Rozdział 4
Majątek stowarzyszenia
Art. 33.10 orzeczeń
1.
Majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów,
dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności
publicznej.
2.
Stowarzyszenie, z zachowaniem obowiązujących przepisów, może przyjmować darowizny,
spadki i zapisy oraz korzystać z ofiarności publicznej.
Art. 34.23 orzeczenia
Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą, według ogólnych zasad określonych
w odrębnych przepisach. Dochód z działalności gospodarczej stowarzyszenia służy realizacji
celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między jego członków.
Art. 35.7 orzeczeń
Stowarzyszenie może otrzymywać dotację według zasad określonych w odrębnych przepisach.
Rozdział 5
Likwidacja stowarzyszeń
Art. 36.6 orzeczeń
1.
W razie rozwiązania się stowarzyszenia na podstawie własnej uchwały, likwidatorami
stowarzyszenia są członkowie jego zarządu, jeżeli statut lub, w razie braku odpowiednich
postanowień statutu, uchwała ostatniego walnego zebrania członków (zebrania delegatów)
tego stowarzyszenia nie stanowi inaczej.
2.
W razie rozwiązania stowarzyszenia przez sąd, zarządza on jego likwidację, wyznaczając
likwidatora.
Art. 37.4 orzeczenia
1.
Obowiązkiem likwidatora jest przeprowadzenie likwidacji w możliwie najkrótszym czasie,
w sposób zabezpieczający majątek likwidowanego stowarzyszenia przed nieuzasadnionym
uszczupleniem.
2.
Likwidator w szczególności powinien:
1)
zawiadomić sąd o wszczęciu likwidacji i wyznaczeniu likwidatora, z podaniem swego
nazwiska, imienia i miejsca zamieszkania, jeżeli nie zachodzą warunki określone w
art. 36 ust. 2,
2)
dokonywać czynności prawnych niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji, podając do
publicznej wiadomości o wszczęciu postępowania likwidacyjnego,
3)
po zakończeniu likwidacji zgłosić sądowi wniosek o wykreślenie stowarzyszenia z rejestru
stowarzyszeń.
3.
Jeżeli likwidacja nie zostanie zakończona w ciągu roku od dnia jej zarządzenia, likwidatorzy
przedstawiają przyczyny opóźnienia sądowi, który w razie uznania opóźnienia za usprawiedliwione
przedłuża termin likwidacji lub zarządza zmianę likwidatorów.
Art. 38.5 orzeczeń
Majątek zlikwidowanego stowarzyszenia przeznacza się na cel określony w statucie lub
w uchwale walnego zebrania członków (zebrania delegatów) o likwidacji stowarzyszenia.
W razie braku postanowienia statutu lub uchwały w tej sprawie, sąd orzeka o przeznaczeniu
majątku na określony cel społeczny.
Art. 39.
Koszty likwidacji pokrywa się z majątku likwidowanego stowarzyszenia, a w razie nieposiadania
majątku przez likwidowane stowarzyszenie, koszty likwidacji pokrywa się ze Skarbu
Państwa.
Rozdział 6
Stowarzyszenia zwykłe
Art. 40.9 orzeczeń
1.
Uproszczoną formą stowarzyszenia jest stowarzyszenie zwykłe, nie posiadające osobowości
prawnej.
2.
Osoby w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają
regulamin działalności, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki
działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie.
3.
O utworzeniu stowarzyszenia zwykłego jego założyciele informują na piśmie właściwy,
ze względu na przyszłą siedzibę stowarzyszenia, organ nadzorujący, podając dane, o
których mowa w ust. 2.
Art. 41.1 orzeczenie
1.
Sąd rejestrowy, na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora, może zakazać założenia
stowarzyszenia zwykłego, jeżeli nie spełnia ono warunków określonych w art. 16. Art.
14 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
2.
Jeżeli w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego
nie zakazano jego działalności, może ono rozpocząć działalność.
Art. 42.4 orzeczenia
1.
Stowarzyszenie zwykłe nie może:
1)
powoływać terenowych jednostek organizacyjnych,
2)
łączyć się w związki stowarzyszeń,
3)
zrzeszać osób prawnych,
4)
prowadzić działalności gospodarczej,
5)
przyjmować darowizn, spadków i zapisów oraz otrzymywać dotacji, a także korzystać
z ofiarności publicznej.
2.
Stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich.
Art. 43.4 orzeczenia
W sprawach nie uregulowanych odmiennie w tym rozdziale do stowarzyszenia zwykłego
stosuje się odpowiednio przepisy ustawy, z tym że:
1)
nie stosuje się przepisów art. 9-13, art. 14 ust. 1, art. 17-20, art. 22-24, art.
25 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 27, art. 30 i art. 31 pkt 2,
2)
ilekroć w ustawie jest mowa o statucie, należy przez to rozumieć regulamin stowarzyszenia
zwykłego.
Rozdział 7
Przepisy szczególne, zmiana przepisów obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Art. 44.
1.
Ograniczenia we wstępowaniu żołnierzy w czynnej służbie wojskowej i junaków odbywających
zasadniczą służbę w obronie cywilnej oraz funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i
Milicji Obywatelskiej do stowarzyszeń, a także uczestniczeniu w ich działalności,
określają odrębne ustawy.
2.
Działalność stowarzyszeń na terenach i w obiektach znajdujących się w zarządzie lub
użytkowaniu organów wojskowych albo resortu spraw wewnętrznych wymaga zezwolenia,
odpowiednio, Ministra Obrony Narodowej lub Ministra Spraw Wewnętrznych albo organów
przez nich określonych.
Art. 45.2 orzeczenia
Osoby pragnące założyć stowarzyszenie prowadzące działalność bezpośrednio związaną
z obronnością albo bezpieczeństwem państwa lub ochroną porządku publicznego są obowiązane
uzgodnić zakres tej działalności, odpowiednio, z Ministrem Obrony Narodowej lub Ministrem
Spraw Wewnętrznych albo organami przez nich określonymi.
Art. 46.
Związek Harcerstwa Polskiego zachowuje dotychczasowe uprawnienia do posługiwania się
nazwą, mundurem, odznakami i symboliką harcerską. Uprawnienia Związku Harcerstwa Polskiego
w tym zakresie nie mogą być naruszane przez inne stowarzyszenia.
Art. 47.
W ustawie z dnia 29 marca 1962 r. o zgromadzeniach w art. 7 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
Do odbycia zebrania założycielskiego w celu założenia stowarzyszenia jest wymagane
zawiadomienie organu administracji państwowej o właściwości szczególnej w sprawach
społeczno-administracyjnych stopnia wojewódzkiego.
”
Art. 48.
W ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej w art. 154 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje ust. 2 w brzmieniu:
„
2.
Junacy odbywający zasadniczą służbą w obronie cywilnej mogą wstępować do organizacji
i stowarzyszeń lub brać czynny udział w pracach organizacji i stowarzyszeń, do których
należeli przed powołaniem do służby, tylko za zgodą komendantów oddziałów obrony cywilnej.
”
Art. 49.1 orzeczenie
W ustawie z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych art. 33 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 33.10 orzeczeń
Żołnierz zawodowy może należeć do organizacji lub stowarzyszeń krajowych działających
poza wojskiem, a także do organizacji lub stowarzyszeń zagranicznych lub międzynarodowych,
za zezwoleniem Ministra Obrony Narodowej lub organów wojskowych przez niego określonych.
”
Art. 50.
W ustawie z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 124 w ust. 1 wyrazy „i niniejszej ustawy” zastępuje się wyrazami „o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej”,
2)
art. 125 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 125.
1.
Organem uprawnionym do sprawowania nadzoru nad działalnością organizacji i stowarzyszeń
studenckich o zasięgu ogólnokrajowym i lokalnym jest Minister Edukacji Narodowej.
2.
Organem uprawnionym do sprawowania nadzoru nad działalnością uczelnianych (wydziałowych)
organizacji i stowarzyszeń studenckich oraz nad oddziałami (ogniwami) uczelnianymi
organizacji i stowarzyszeń studenckich o zasięgu ogólnokrajowym i lokalnym jest rektor.
”
.
3)
art. 126 skreśla się.
Art. 51.
1.
Do czasu odrębnego uregulowania statusu prawnego związków wyznaniowych oraz zakonów
i kongregacji duchownych, do których miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1932 r. - Prawo
o stowarzyszeniach , stosuje się wobec nich przepisy tego rozporządzenia.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do nowo powstających związków wyznaniowych
oraz zakonów i kongregacji duchownych.
Art. 52.2 orzeczenia
1.
Działające w dniu wejścia ustawy w życie stowarzyszenia zarejestrowane i stowarzyszenia
wyższej użyteczności stają się stowarzyszeniami w rozumieniu jej przepisów. Statuty
tych stowarzyszeń, stanowiące podstawę ich działania, zachowują moc z zastrzeżeniem
ust. 2.
2.
Tracą moc postanowienia statutów stowarzyszeń, o których mowa w ust. 1, sprzeczne
z przepisami ustawy.
Art. 53.
Stowarzyszeniom, które do dnia wejścia ustawy w życie były stowarzyszeniami wyższej
użyteczności, przyznaje się tytuł honorowy „Stowarzyszenie Wyższej Użyteczności” i
wpisuje się je do rejestru stowarzyszeń.
Art. 54.
1.
Organy nadzorujące, w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie, przekażą
sądom rejestrowym rejestry stowarzyszeń i związków stowarzyszeń, prowadzone dotychczas
przez terenowe organy administracji państwowej, dotyczące istniejących na terenie
województwa stowarzyszeń zarejestrowanych, oraz ich statuty.
2.
Organy dotychczasowo właściwe w sprawach stowarzyszeń zwykłych przekażą organowi nadzorującemu
dokumentację tych stowarzyszeń w terminie określonym w ust. 1.
Art. 55.
1.
W sprawach uregulowanych niniejszą ustawą, nie zakończonych decyzją ostateczną przed
dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy tej ustawy.
2.
Postępowanie likwidacyjne stowarzyszeń wszczęte przed dniem wejścia ustawy w życie
prowadzi się na podstawie dotychczasowych przepisów.
Art. 56.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1932 r. - Prawo
o stowarzyszeniach , z zastrzeżeniem art. 51 niniejszej ustawy,
2)
dekret z dnia 5 sierpnia 1949 r. o zmianie niektórych przepisów prawa o stowarzyszeniach , z wyjątkiem art. 2 ust. 2 lit. a) i c).
Art. 57.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.