Ustawaz dnia 18 lipca 1974 r.o funduszu alimentacyjnym
Treść ustawy
W celu wzmożenia opieki nad dziećmi i innymi osobami znajdującymi się w trudnej sytuacji
materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania świadczeń alimentacyjnych oraz zwiększenia
odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji stanowi się, co następuje:
Art. 1.
Tworzy się fundusz alimentacyjny przeznaczony na wypłatę świadczeń pieniężnych dla
dzieci i innych osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności
wyegzekwowania świadczeń alimentacyjnych.
Art. 2.
Dysponentem funduszu alimentacyjnego jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 3.
Na dochody funduszu alimentacyjnego składają się:
1)
należności ściągnięte od osób zobowiązanych do alimentacji,
2)
dotacje z budżetu Państwa,
3)
wpłaty dobrowolne i inne wpływy.
Art. 4.31 orzeczeń
1.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie zamieszkałej w Polsce, dla
której alimenty ustalone zostały prawomocnym wyrokiem, postanowieniem w sprawie o
rozwód lub ugodą zawartą przed sądem i egzekucja tych alimentów okazała się bezskuteczna,
do wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego, określonej w ust. 2.
2.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca się w wysokości bieżących świadczeń
alimentacyjnych, jednakże w kwocie nie wyższej niż 500 złotych miesięcznie na osobę
uprawnioną.
Art. 5.
1.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują osobie, która:
1)
otrzymuje pełne utrzymanie z funduszów państwowych lub społecznych, a w szczególności:
a)
odbywa czynną służbę wojskową,
b)
przebywa w zakładzie opiekuńczym, wychowawczym, w domu rencisty lub w innym tego rodzaju
zakładzie, albo
2)
uzyskuje przeciętny miesięczny dochód przekraczający kwotę 1.400 złotych lub pozostaje
na utrzymaniu osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, jeżeli przeciętny dochód
tej osoby wraz z dochodami członków jej rodziny, pozostających we wspólności domowej,
przekracza miesięcznie kwotę 1.400 złotych na osobę.
2.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia podwyższyć wysokość kwoty miesięcznego
dochodu określonego w ust. 1 pkt 2, jak również wysokość świadczeń z funduszu alimentacyjnego
określonych w art. 4 ust. 2.
Art. 6.
1.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych na
wniosek osoby uprawnionej lub organizacji społecznej właściwej według przepisów o
postępowaniu cywilnym do występowania w sprawach o roszczenia alimentacyjne. Wniosek
składa się za pośrednictwem organu prowadzącego egzekucję alimentów; organ ten przekazuje
wniosek łącznie z informacją o bezskuteczności egzekucji alimentów.
2.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznaje się poczynając od miesiąca, w którym
złożony został do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należycie sporządzony wniosek. Wypłata
świadczeń następuje w okresach miesięcznych w dniu oznaczonym w decyzji.
3.
Osoba, której przyznano świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a także osoba zobowiązana
do świadczeń alimentacyjnych, przeciwko której prowadzona jest egzekucja alimentów,
oraz organ egzekucyjny w zakresie okoliczności dotyczących egzekucji alimentów - obowiązane
są do zawiadamiania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o każdej zmianie okoliczności,
mających wpływ na wypłatę świadczeń z tego funduszu.
Art. 7.4 orzeczenia
Zakład Ubezpieczeń Społecznych podejmuje decyzję w przedmiocie przyznania świadczeń
z funduszu alimentacyjnego na podstawie wniosku, informacji organu egzekucyjnego o
bezskuteczności egzekucji alimentów oraz oświadczenia osoby uprawnionej, że nie zachodzą
okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 1.
Art. 8.
Osoby pobierające świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a także osoby zobowiązane
do świadczeń alimentacyjnych na rzecz tych osób oraz inne osoby, jak również organy
egzekucyjne, instytucje państwowe i organizacje społeczne obowiązane są do udzielania
na żądanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności
mających wpływ na wypłatą świadczeń z tego funduszu.
Art. 9.
1.
Osoba, która bezpodstawnie pobrała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, obowiązana
jest do zwrotu tych świadczeń,
2.
Decyzję o obowiązku zwrotu świadczeń bezpodstawnie pobranych wydaje Zakład Ubezpieczeń
Społecznych. Świadczenia te ściąga się w trybie egzekucji administracyjnej świadczeń
pieniężnych.
3.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w szczególnie uzasadnionych wypadkach może umorzyć
należności z tytułu zwrotu bezpodstawnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Art. 10.
1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wstrzymuje wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego:
1)
w wypadku wyjazdu uprawnionego za granicę na pobyt dłuższy niż dwa miesiące,
2)
jeżeli na skutek niemożności ustalenia adresu uprawnionego lub z innych przyczyn nie
można dokonać wypłat temu uprawnionemu,
3)
jeżeli uprawniony lub jego przedstawiciel ustawowy odmówi udzielenia lub nie udzieli
w wyznaczonym terminie wyjaśnień co do okoliczności, mających wpływ na wypłatę świadczeń.
2.
Po ustaniu przyczyn wstrzymania wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego Zakład
Ubezpieczeń Społecznych podejmuje decyzję co do wypłaty tych świadczeń w części lub
całości za okres wstrzymania wypłat, nie dłuższy jednak niż sześć miesięcy.
3.
Jeżeli wznowienie wypłaty świadczeń nie nastąpi w ciągu jednego roku od jej wstrzymania,
postępowanie w sprawie wypłat ulega umorzeniu z mocy prawa
Art. 11.
1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych podejmuje decyzję o zaprzestaniu wypłaty świadczeń
z funduszu alimentacyjnego, gdy odpadnie chociażby jeden z warunków, od których zależy
przyznanie tych świadczeń. W wypadku gdy osobą uprawnioną do świadczeń był małoletni,
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaprzestaje wypłaty świadczeń po osiągnięciu przez
niego pełnoletności, chyba że kształci się w szkole albo z powodu innych okoliczności
nie ma możliwości samodzielnego utrzymania się.
2.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może odstąpić od wydania decyzji o zaprzestaniu wypłaty
świadczeń, jeżeli odpadł warunek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, a zaprzestanie
wypłaty tych świadczeń spowodowałoby istotne pogorszenie sytuacji materialnej osoby
uprawnionej.
Art. 12.
Po wydaniu decyzji w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego postępowanie
egzekucyjne przeciwko osobie zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych na podstawie
tytułu egzekucyjnego ustalającego alimenty na rzecz osoby pobierającej świadczenia
z funduszu alimentacyjnego prowadzi się w dalszym ciągu według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, ze zmianami wynikającymi z przepisów art. 13 i 14.
Art. 13.1 orzeczenie
1.
Organ egzekucyjny przekazuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych sumy przypadające na
zaspokojenie należności alimentacyjnych aż do pełnego pokrycia wypłaconych świadczeń
z funduszu alimentacyjnego.
2.
Wniosek osoby uprawnionej o zawieszenie lub umorzenie postępowania egzekucyjnego wymaga
zgody Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
3.
Do udziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się
odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące egzekucji na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej.
Art. 14.6 orzeczeń
Osoba, przeciwko której prowadzona jest egzekucja alimentów na rzecz osoby pobierającej
świadczenia z funduszu alimentacyjnego, nie może żądać:
1)
uchylenia lub ograniczenia obowiązku alimentacyjnego za okres poprzedzający zgłoszenie
żądania ani
2)
zwolnienia od egzekucji, powołując się na zapłacenie alimentów do rąk osoby uprawnionej,
jeżeli naruszałoby to prawa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 15.3 orzeczenia
1.
Osoba, przeciwko której prowadzona jest egzekucja alimentów na rzecz osoby pobierającej
świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zobowiązana jest do uiszczania opłat na pokrycie
kosztów związanych z działalnością tego funduszu.
2.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych określi w drodze rozporządzenia wysokość opłat
przewidzianych w ust. 1.
3.
Opłaty wymienione w ust. 1 podlegają ściągnięciu w postępowaniu egzekucyjnym wskazanym
w art. 12.
Art. 16.4 orzeczenia
1.
Przewidziane w ustawie decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydają organy tego
Zakładu właściwe ze względu na siedzibę organu prowadzącego egzekucję wskazaną w art.
12.
2.
Od decyzji, o których mowa w ust. 1 przysługuje odwołanie do rady nadzorczej oddziału
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w trybie i na zasadach określonych w przepisach o
postępowaniu przed tymi organami. Orzeczenie rady nadzorczej jest ostateczne.
Art. 17.11 orzeczeń
1.
W sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ze zmianami wynikającymi z przepisów niniejszej ustawy.
2.
Szczegółowe zasady i tryb postępowania oraz pokrywania należności za czynności organu
egzekucyjnego w sprawach świadczeń, a także obliczania dochodu, o którym mowa w art.
5 ust. 1 pkt 2, określą w drodze rozporządzenia Ministrowie Pracy, Płac i Spraw Socjalnych
oraz Sprawiedliwości.
Art. 18.1 orzeczenie
W Kodeksie postępowania cywilnego wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 761 dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
Dłużnik, który został zawiadomiony o wszczęciu egzekucji, obowiązany jest do powiadomienia
w terminie 7 dni organu egzekucyjnego o każdej zmianie miejsca swego pobytu, trwającej
dłużej niż jeden miesiąc. O obowiązku tym oraz o skutkach jego zaniedbania poucza
się dłużnika przy zawiadomieniu go o wszczęciu egzekucji.
”
;
2)
w art. 762 w § 1 wyrazy: „tysiąca pięćset złotych” zastępuje się wyrazami: „trzech tysięcy złotych” oraz dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: „Grzywną taką może być również ukarany dłużnik, który zaniedba obowiązku powiadomienia
o zmianie miejsca swego pobytu.”;
3)
w art. 831 § 1 pkt 5 wyraz: „ubezpieczenia” zastępuje się wyrazami: „ubezpieczenia od klęsk żywiołowych” oraz wyraz: „danego” zastępuje się wyrazem: „tego”;
4)
w art. 881 § 3 pkt 1 wyrazy: „o każdorazowej wypłacie” zastępuje się wyrazami: „o pierwszej wypłacie”
5)
w art. 882:
a)
dotychczasowa treść tego przepisu otrzymuje oznaczenie § 1, w paragrafie tym dodaje
się pkt 2 w brzmieniu:
„
2)
podał, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane
wierzycielowi
”
,
a dotychczasowy pkt 2 otrzymuje oznaczenie pkt 3,
b)
dodaje się § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
Zakład pracy obowiązany jest do niezwłocznego zawiadomienia komornika oraz wierzyciela
o każdej zmianie okoliczności wymienionych w § 1
”
;
6)
w art. 884 dodaje się § 4 w brzmieniu:
„
§ 4.
Obowiązek powiadomienia komornika o zmianie zakładu pracy obciąża również dłużnika.
O obowiązku tym oraz o skutkach jego zaniedbania dłużnik powinien być pouczony przy
zawiadomieniu go o zajęciu wynagrodzenia za pracę
”
;
7)
w art. 886:
a)
w § 1 wyrazy: „do dwóch tysięcy złotych” zastępuje się wyrazami: „do trzech tysięcy złotych”,
b)
dodaje się § 4 w brzmieniu:
„
§ 4.
Grzywnę określoną w § 1 komornik wymierzy również dłużnikowi, który nie powiadomił
go o zmianie zakładu pracy.
”
;
8)
w art. 1081:
a)
w § 2 wyrazy: „sądu właściwości ogólnej zakładu pracy” zastępuje się wyrazami: „sądu ogólnej właściwości dłużnika”,
b)
dodaje się § 3 i 4 w brzmieniu:
„
§ 3.
Jeżeli dłużnik odbywa karę pozbawienia wolności, wierzyciel może złożyć tytuł wykonawczy
bezpośrednio naczelnikowi zakładu karnego, który obowiązany jest wypłacać wierzycielowi
należności za pracę dłużnika lub jego pieniądze znajdujące się w depozycie zakładu
karnego, w granicach określonych w art. 53 Kodeksu karnego wykonawczego.
§ 4.
Przewidziana w § 3 wypłata nie może być dokonywana, jeżeli wnioski złożyło kilku wierzycieli,
a należności za pracę dłużnika lub jego pieniądze znajdujące się w depozycie zakładu
karnego nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich należności tych wierzycieli lub
jeżeli są zajęte przez organ egzekucyjny
”
;
9)
w art. 1083:
a)
dodaje się § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
Wierzytelności z rachunku bankowego stanowiące wkład oszczędnościowy podlegają egzekucji
na zaspokojenie alimentów w pełnej wysokości.
”
,
b)
dotychczasowy § 2 otrzymuje oznaczenie § 3;
10)
w art. 1086:
a)
dotychczasową treść przepisu oznacza się jako § 1,
b)
dodaje się § 2 w brzmieniu:
„
§ 2.
Dochodzenia powinny być przeprowadzane okresowo w odstępach nie dłuższych niż jeden
rok. Bezskuteczność egzekucji nie stanowi podstawy umorzenia postępowania.
”
;
11)
w art. 1088 po wyrazach: „tytułu drugiego” dodaje się wyrazy: „oraz art. 1075-1078”.
Art. 19.
W art. 40 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. o prawie bankowym po wyrazie: „skarbową” dodaje się wyrazy: „albo sprawą o alimenty lub rentę mającą charakter alimentów”.
Art. 20.
W art. 186 Kodeksu karnego skreśla się § 3.
Art. 21.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1975 r.