Ustawaz dnia 29 maja 1974 r.o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Uprawnienia inwalidów wojennych
- Rozdział 3 - Uprawnienia rodzin poległych żołnierzy i zmarłych inwalidów wojennych
- Rozdział 4 - Uprawnienia inwalidów wojskowych
- Rozdział 5 - Uprawnienia rodzin zmarłych żołnierzy i inwalidów wojskowych
- Rozdział 6 - Przepisy wspólne
- Rozdział 7 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.3 orzeczenia
Zaopatrzenie określone niniejszą ustawą przysługuje:
1)
inwalidom wojennym,
2)
inwalidom wojskowym,
3)
członkom rodzin, pozostałym po żołnierzach poległych, zmarłych lub zaginionych w czasie
służby wojskowej oraz po inwalidach wojennych i wojskowych.
Art. 2.11 orzeczeń
Zaopatrzenie obejmuje:
1)
świadczenia pieniężne:
a)
rentę inwalidzką,
b)
rentę rodzinną,
c)
dodatki do rent,
d)
zasiłek pogrzebowy,
2)
świadczenia w naturze:
a)
świadczenia lecznicze i położnicze,
b)
protezowanie,
c)
przysposobienie zawodowe,
d)
pobyt w domu rencistów,
3)
inne uprawnienia i przywileje.
Art. 3.3 orzeczenia
Zaopatrzenie określone w ustawie przysługuje z funduszy państwowych.
Art. 4.4 orzeczenia
1.
Prawo do świadczeń pieniężnych ustalają i świadczenia wypłacają właściwe do spraw
rent organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Świadczeń leczniczych udzielają zakłady społeczne służby zdrowia.
Art. 5.2 orzeczenia
Świadczenia określone w ustawie przysługują w czasie pobytu osoby uprawnionej na obszarze
Państwa Polskiego, chyba że niniejsza ustawa albo umowy międzynarodowe stanowią inaczej.
Rozdział 2
Uprawnienia inwalidów wojennych
Art. 6.12 orzeczeń
1.
Inwalidą wojennym jest żołnierz, który został zaliczony do jednej z grup inwalidów
wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter
wojennych w czasie:
1)
pełnienia w okresie wojny 1939-1945 służby w Wojsku Polskim, w polskich formacjach
wojskowych przy armiach sojuszniczych oraz w oddziałach ruchu podziemnego lub partyzanckiego
prowadzących na obszarze Państwa Polskiego walkę z hitlerowskim okupantem,
2)
pełnienia służby w Siłach Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie walk
o utrwalenie władzy ludowej.
2.
Za inwalidę wojennego uważa się również żołnierza, mającego obywatelstwo polskie,
który został zaliczony do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w
związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych w czasie pełnienia
w okresie wojny 1939-1945 służby w Armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich
oraz w innych armiach sojuszniczych, a także w oddziałach antyfaszystowskiego ruchu
podziemnego lub partyzanckiego działających na obszarze innych państw.
Art. 7.11 orzeczeń
Za inwalidztwo powstałe w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych
uważa się inwalidztwo będące następstwem zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób
doznanych:
1)
w walce z wrogiem,
2)
na froncie lub w związku z pobytem na froncie,
3)
wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej w czasie
określonym w art. 6,
4)
w związku z pobytem w niewoli lub w obozie dla internowanych,
5)
w związku z udziałem w ruchu podziemnym lub partyzanckim oraz z pobytem w niewoli,
w obozach koncentracyjnych lub w więzieniach za udział w tym ruchu.
Art. 8.2 orzeczenia
Renta inwalidzka przysługuje żołnierzowi, który został zaliczony do jednej z grup
inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi
charakter wojennych, choćby nawet inwalidztwo to powstało po zwolnieniu ze służby
wojskowej.
Art. 9.7 orzeczeń
Renta inwalidzka dla inwalidy wojennego wynosi:
-
-100% podstawy jej wymiaru - dla inwalidy I i II grupy,
-
-65% podstawy jej wymiaru - dla inwalidy III grupy.
Art. 10.
1.
Podstawę wymiaru renty stanowi kwota 2.200 zł.
2.
Jeżeli renta pobierana przez inwalidę wojennego w chwili wejścia w życie ustawy obliczona
była od zarobków wyższych niż kwota określona w ust. 1, za podstawę wymiaru renty
przyjmuje się dotychczasową podstawę wymiaru. Jeżeli zarobek podlegał podatkowi od
wynagrodzeń i składce na cele emerytalne, pomniejsza się go o kwotę tego podatku i
składki, nie więcej jednak niż do kwoty 2.200 zł.
Art. 11.17 orzeczeń
1.
Do rent inwalidzkich przysługują dodatki:
1)
pielęgnacyjny dla inwalidów I grupy, jeżeli inwalidztwo uzasadniające zaliczenie do
I grupy powstało wskutek działań wojennych lub mających charakter wojennych,
2)
z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów dla pozostałych inwalidów wojennych zaliczonych
do I grupy,
3)
z tytułu odznaczenia,
4)
rodzinne,
5)
z tytułu utrzymywania małżonka.
2.
Dodatek pielęgnacyjny wynosi 1.100 zł miesięcznie.
3.
Dodatki wymienione w ust. 1 pkt 2-5 przysługują na zasadach i w wysokości określonych
przepisami o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 12.6 orzeczeń
1.
Inwalidzie wojennemu przysługuje prawo do bezpłatnych świadczeń leczniczych, przedmiotów
ortopedycznych, środków pomocniczych oraz leków i środków opatrunkowych.
2.
Uprawnienia, o których mowa w ust. 1, przysługują również żołnierzowi, który doznał
uszkodzeń zdrowia w okolicznościach określonych w art. 7, nie zaliczonemu do żadnej
z grup inwalidów.
3.
Członkom rodziny inwalidy wojennego przysługuje prawo do świadczeń, o których mowa
w ust. 1, i świadczeń położniczych.
4.
Świadczenia określone w ust. 1-3 przysługują na zasadach określonych przepisami o
powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 13.
Inwalidzie wojennemu, wymagającemu leczenia sanatoryjnego, przysługuje prawo do skierowania
na pobyt w sanatorium co najmniej raz na 3 lata niezależnie od przysługującego mu
z tytułu zatrudnienia urlopu wypoczynkowego.
Art. 14.
1.
Inwalida wojenny może być poddany specjalnemu leczeniu, przeszkoleniu oraz usprawnieniu
w ośrodkach rehabilitacji w celu całkowitego lub częściowego przywrócenia zdolności
do pracy albo zapobieżenia pogorszeniu stanu zdrowia.
2.
W zakresie specjalnego leczenia, przeszkolenia oraz usprawnienia stosuje się odpowiednio
przepisy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 15.
1.
Inwalidzie wojennemu przysługuje prawo do 50% ulgi taryfowej przy przejazdach kolejami
oraz autobusami państwowej komunikacji samochodowej.
2.
Inwalidzie wojennemu przysługują przy przejazdach środkami komunikacji miejskiej ulgi
na zasadach ustalonych dla emerytów i rencistów, bez względu na miejsce jego zamieszkania.
3.
Przewodnikowi inwalidy wojennego zaliczonego do I grupy inwalidów przysługuje prawo
do bezpłatnego przejazdu środkami komunikacyjnymi, o których mowa w ust. 1 i 2.
4.
Minister Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz
Ministrem do Spraw Kombatantów może przyznać inwalidom wojennym dalsze ulgi przy przejazdach
kolejami, autobusami państwowej komunikacji samochodowej oraz innymi środkami komunikacji
w kraju.
Art. 16.1 orzeczenie
1.
Inwalida wojenny, któremu inwalidztwo utrudnia w znacznym stopniu poruszanie się i
korzystanie z publicznych środków lokomocji, uprawniony jest do bezpłatnego otrzymania
motorowego wózka inwalidzkiego albo może otrzymać pomoc finansową na częściowe pokrycie
kosztu zakupu przydzielonego mu samochodu osobowego.
2.
Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem do Spraw Kombatantów
określa zasady i tryb przyznawania inwalidom wojennym świadczeń wymienionych w ust.
1.
Art. 17.
1.
Inwalidzie wojennemu zapewnia się pracę odpowiadającą jego sprawności fizycznej i
kwalifikacjom zawodowym.
2.
Właściwy terenowy organ administracji państwowej na wniosek inwalidy wojennego kieruje
go do pracy. Zakład pracy, do którego inwalida został skierowany, jest obowiązany
zatrudnić go stosownie do sprawności fizycznej i kwalifikacji zawodowych.
3.
Rozwiązanie z inwalidą wojennym stosunku pracy przez zakład pracy może być dokonane
tylko po uzyskaniu pisemnej zgody właściwego terenowego organu administracji państwowej:
1)
bez wypowiedzenia - z przyczyn określonych w przepisach dotyczących rozwiązywania
umów o pracę bez wypowiedzenia,
2)
za wypowiedzeniem - tylko z ważnych przyczyn, a w szczególności, gdy inwalida całkowicie
lub w znacznym stopniu utracił zdolność do wykonywania powierzonej mu pracy lub dopuszcza
się naruszenia dyscypliny pracy albo gdy następuje likwidacja zakładu pracy.
4.
Zgoda, o której mowa w ust. 3, nie jest wymagana do rozwiązania stosunku pracy z inwalidą
wojennym:
1)
powołanym na stanowisko kierownicze przez instytucję nadrzędną nad zakładem pracy,
2)
który spełnia warunki do uzyskania emerytury.
Art. 18.5 orzeczeń
Inwalidzie wojennemu pozostającemu w zatrudnieniu zwiększa się przysługujący mu urlop
wypoczynkowy o 10 dni roboczych. Zwiększenie to nie przysługuje jednak inwalidzie
korzystającemu z urlopu w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych w ciągu roku.
Art. 19.
Inwalidzie wojennemu zalicza się czas jego służby wojskowej oraz okresy pobytu w niewoli
i w obozach dla internowanych, w obozach koncentracyjnych lub w więzieniach w związku
z udziałem w ruchu podziemnym lub partyzanckim w czasie od dnia 1 września 1939 r.
do dnia 9 maja 1945 r. do okresów zatrudnienia, od których zależy przyznanie lub wysokość
wszelkich świadczeń przysługujących pracownikom od zakładu pracy.
Art. 20.
1.
Inwalida wojenny, który pozostaje w zatrudnieniu i ma wymagany do uzyskania emerytury
okres zatrudnienia, może na swój wniosek przejść na emeryturę po osiągnięciu wieku:
1)
50 lat przez kobietę i 55 lat przez mężczyznę, jeżeli został zaliczony do I lub II
grupy inwalidów, albo
2)
55 lat przez kobietę i 60 lat przez mężczyznę, jeżeli został zaliczony do III grupy
inwalidów.
2.
Inwalida wojenny pobierający rentę inwalidzką i nie pozostający w zatrudnieniu ma
prawo do zamiany renty inwalidzkiej na emeryturę, jeżeli spełnia warunki, o których
mowa w ust. 1. Zamiana renty inwalidzkiej na emeryturę następuje na wniosek inwalidy.
Art. 21.1 orzeczenie
1.
Inwalida wojenny może być na swój wniosek umieszczony w domu rencistów lub w innym
zakładzie pomocy społecznej. Na pokrycie kosztów utrzymania w tych domach i zakładach
można potrącić najwyżej 80% renty.
2.
Potrąceń na pokrycie kosztów utrzymania (ust. 1) można dokonywać również w razie pobytu
powyżej 1 roku w zamkniętych zakładach społecznych służby zdrowia - najwyżej jednak
80% renty.
3.
Szczegółowe zasady dokonywania potrąceń, o których mowa w ust. 1 i 2, określa w drodze
rozporządzenia Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z Ministrem
Zdrowia i Opieki Społecznej, uwzględniając stan rodzinny osób pobierających renty.
Art. 22.
Rada Ministrów w drodze rozporządzenia może przyznać inwalidom wojennym inne uprawnienia
i przywileje niż określone w art. 8-21.
Rozdział 3
Uprawnienia rodzin poległych żołnierzy i zmarłych inwalidów wojennych
Art. 23.5 orzeczeń
1.
Świadczenia określone w niniejszym rozdziale przysługują uprawnionym członkom rodziny
pozostałym po:
1)
żołnierzach formacji wymienionych w art. 6, którzy polegli w walce z wrogiem lub zmarli
wskutek następstw zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób doznanych w okolicznościach
określonych w art. 7,
2)
zmarłych inwalidach wojennych.
2.
Za członków rodziny uprawnionych do świadczeń uważa się:
1)
małżonka, który:
a)
osiągnął wiek: kobieta 50 lat, mężczyzna 65 lat albo
b)
jest inwalidą, albo
c)
wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa w wieku do lat 16, uprawnione
do renty rodzinnej po żołnierzu lub inwalidzie wojennym,
2)
dzieci, wnuki i rodzeństwo, którzy spełniają warunki do uzyskania renty rodzinnej
określone w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin,
3)
rodziców, którzy pozostawali na utrzymaniu:
-
-żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w chwili jego powołania do służby wojskowej,
-
-inwalidy wojennego w chwili jego śmierci.
Art. 24.3 orzeczenia
1.
Uprawnionym członkom rodziny przysługuje renta rodzinna w wysokości:
-
-60% podstawy wymiaru dla jednej osoby,
-
-75% podstawy wymiaru dla dwóch osób,
-
-85% podstawy wymiaru dla trzech i więcej osób.
2.
Podstawę wymiaru renty rodzinnej stanowi - w zależności od wyboru osoby uprawnionej:
1)
kwota 2.200 zł,
2)
podstawa wymiaru renty inwalidzkiej zmarłego inwalidy,
3)
zarobek osiągany przez inwalidę wojennego w ciągu ostatnich 12 miesięcy zatrudnienia
lub kolejnych 24 miesięcy zatrudnienia z okresu 12 lat przed śmiercią inwalidy. Jeżeli
zarobek podlegał podatkowi od wynagrodzeń i składce na cele emerytalne, pomniejsza
się go o kwotę tego podatku i składki.
Art. 25.2 orzeczenia
Wszystkim członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta rodzinna.
Art. 26.
Do rent rodzinnych przysługują dodatki rodzinne, dodatek z tytułu zaliczenia do I
grupy inwalidów oraz dodatek z tytułu odznaczenia na zasadach i w wysokości określonych
w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 27.
Osobie pobierającej rentę rodzinną przysługuje prawo do bezpłatnych świadczeń leczniczych,
przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych, leków i środków opatrunkowych oraz
do świadczeń położniczych w zakresie i na warunkach określonych w przepisach o powszechnym
zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 28.
Osobom pobierającym rentę rodzinną przysługuje pierwszeństwo w umieszczaniu dzieci
w żłobkach, domach dziecka oraz przedszkolach.
Rozdział 4
Uprawnienia inwalidów wojskowych
Art. 29.
1.
Inwalidą wojskowym jest żołnierz niezawodowy Sił Zbrojnych Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej, który został zaliczony do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego:
1)
w czasie odbywania czynnej służby wojskowej w okresie pokoju,
2)
w ciągu 3 lat od zwolnienia z tej służby, jeżeli inwalidztwo to jest następstwem chorób
powstałych lub urazów doznanych w czasie odbywania służby wojskowej.
2.
Nie uważa się za inwalidę wojskowego żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej
podczas pierwszych 6 tygodni jej odbywania z powodu choroby, która powstała niewątpliwie
przed stawieniem się żołnierza do służby wojskowej i nie uległa pogorszeniu wskutek
tej służby.
Art. 30.59 orzeczeń
W zależności od przyczyny powstania inwalidztwo może pozostawać w związku ze służbą
wojskową albo bez związku z tą służbą.
Art. 31.4 orzeczenia
1.
Za inwalidztwo pozostające w związku ze służbą wojskową uważa się inwalidztwo, które
powstało na skutek:
1)
wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej w rozumieniu
przepisów o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób
pozostających w związku ze służbą wojskową,
2)
chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu żołnierza,
3)
chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej,
4)
istotnego pogorszenia stanów chorobowych w związku ze szczególnymi właściwościami
lub warunkami służby wojskowej.
2.
Minister Obrony Narodowej ustala w porozumieniu z Ministrami Pracy, Płac i Spraw Socjalnych
oraz Zdrowia i Opieki Społecznej wykazy chorób i stanów chorobowych, o których mowa
w ust. 1 pkt 3 i 4.
Art. 32.16 orzeczeń
Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, jeżeli:
1)
powstało z innych przyczyn niż określone w art. 31,
2)
jest następstwem wypadku lub choroby, których wyłączną przyczyną było udowodnione
przez jednostkę wojskową umyślne lub rażąco niedbałe działanie albo zaniedbanie żołnierza
naruszające obowiązujące przepisy lub rozkazy, jeżeli jego przełożeni zapewnili warunki
odpowiadające tym przepisom i sprawowali we właściwy sposób nadzór nad ich przestrzeganiem,
a żołnierz posiadał potrzebne umiejętności do wykonywania określonych czynności i
był należycie przeszkolony w zakresie znajomości tych przepisów,
3)
jest następstwem wypadku, do którego w znacznym stopniu przyczynił się sam żołnierz
będąc w stanie nietrzeźwym,
4)
zranienie, kontuzja i inne obrażenia lub choroba zostały spowodowane przez żołnierza
rozmyślnie.
Art. 33.7 orzeczeń
Żołnierzami niezawodowymi w rozumieniu art. 29 są:
1)
szeregowcy i podoficerowie odbywający zasadniczą służbę wojskową,
2)
szeregowcy i podoficerowie odbywający zajęcia szkoleniowe, przeszkolenie na obozie
lub inną służbę w ramach wojskowego szkolenia poborowych,
3)
żołnierze odbywający przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych w ramach wojskowego
szkolenia studentów,
4)
kandydaci na żołnierzy zawodowych kształceni w szkołach i na kursach wojskowych,
5)
szeregowcy oraz podoficerowie, chorążowie i oficerowie rezerwy odbywający ćwiczenia
wojskowe,
6)
podoficerowie, chorążowie i oficerowie rezerwy odbywający okresową służbę wojskową,
7)
szeregowcy oraz podoficerowie rezerwy pełniący służbę wojskową w razie wprowadzenia
stanu bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa Państwa lub ogłoszenia mobilizacji.
Art. 34.4 orzeczenia
1.
Renta inwalidzka przysługuje żołnierzowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1.
2.
Prawo do renty inwalidzkiej powstaje po zwolnieniu żołnierza ze służby wojskowej.
W przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie może być na wniosek komendanta
szpitala wojskowego, w którym żołnierz przebywa na leczeniu, przyznane żołnierzowi
prawo do renty jeszcze przed zwolnieniem go ze służby.
3.
Renta inwalidzka przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z czynnej służby wojskowej
z powodu czasowej niezdolności do służby, jeżeli żołnierz ten nie ma prawa do zasiłku
chorobowego. Renta ta przysługuje przez czas trwania niezdolności do wykonywania zatrudnienia.
Na czas ten zalicza się żołnierza do jednej z grup inwalidów.
Art. 35.19 orzeczeń
Renta inwalidzka dla inwalidy wojskowego wynosi miesięcznie:
|
|||||||||||||||||||||||
Art. 36.1 orzeczenie
1.
Podstawę wymiaru stanowi uposażenie przysługujące żołnierzowi zawodowemu w odpowiednim
stopniu wojskowym i według stanowiska typowego dla tego stopnia; dla żołnierzy w stopniach
niższych od pierwszego stopnia podoficera zawodowego podstawę wymiaru renty stanowi
uposażenie przewidziane dla tego stopnia i według odpowiedniego stanowiska typowego.
2.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych określa w porozumieniu z Ministrem Obrony
Narodowej składniki uposażenia wchodzące w skład podstawy wymiaru renty, o której
mowa w ust. 1.
3.
Jeżeli żołnierz w chwili powołania do służby był pracownikiem lub jeżeli jego zatrudnienie
ustało w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące przed powołaniem do służby, podstawę
wymiaru renty stanowi - o ile jest to korzystniejsze - zarobek z okresu ostatnich
12 miesięcy zatrudnienia lub z okresu kolejnych 24 miesięcy zatrudnienia z okresu
12 lat przed powołaniem do służby.
4.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru w myśl ust. 3 stosuje się przepisy o powszechnym zaopatrzeniu
emerytalnym pracowników i ich rodzin. Jeżeli zarobek podlegał podatkowi od wynagrodzeń
i składce na cele emerytalne, pomniejsza się go o kwotę tego podatku i składki.
Art. 37.
1.
Do rent inwalidzkich przysługują dodatki:
1)
z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów,
2)
z tytułu odznaczenia,
3)
rodzinne,
4)
z tytułu utrzymywania małżonka.
2.
Dodatki, o których mowa w ust. 1, przysługują na zasadach i w wysokości określonych
w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 38.
Renta inwalidzka ustalona od podstawy wymiaru, o której mowa w art. 36 ust. 3 i 4,
wraz z dodatkiem z tytułu odznaczenia nie może przekraczać podstawy jej wymiaru.
Art. 39.
Inwalidom wojskowym przysługują uprawnienia określone w art. 12, 14, 15, 17 i 20-22.
Art. 40.
1.
Zaopatrzenie przewidziane dla inwalidów wojskowych przysługuje również:
1)
małoletnim kandydatom na żołnierzy zawodowych kształconym w szkołach i orkiestrach
wojskowych, którzy stali się inwalidami w czasie odbywania tej nauki lub w ciągu 3
lat po zwolnieniu ze szkoły (orkiestry), jeżeli inwalidztwo pozostaje w związku z
nauką w tej szkole (orkiestrze),
2)
studentom szkół wyższych i innym osobom odbywającym wojskowe szkolenie w ramach studiów
wojskowych, które wskutek choroby lub kalectwa nabytego w związku z tym szkoleniem
stały się inwalidami w czasie szkolenia lub w ciągu 3 lat od zwolnienia ze szkolenia,
3)
osobom powołanym do odbycia czynnej służby wojskowej oraz osobom zwolnionym z tej
służby, które w związku z wypadkiem powstałym bez ich winy w drodze z miejsca zamieszkania
do jednostki wojskowej lub z powrotem stały się inwalidami bezpośrednio wskutek wypadku
lub najpóźniej w ciągu 3 lat od wypadku.
2.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej
może w drodze rozporządzenia przyznać prawo do zaopatrzenia przewidzianego dla inwalidów
wojskowych również innym osobom niż wymienione w ust. 1, jeżeli obowiązki lub zadania
wykonywane przez te osoby wynikają z przepisów o powszechnym obowiązku obrony Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej lub określone są przepisami szczególnymi, a zakres i charakter
tych obowiązków uzasadnia traktowanie osób wykonujących te obowiązki na równi z żołnierzami.
Rozdział 5
Uprawnienia rodzin zmarłych żołnierzy i inwalidów wojskowych
Art. 41.1 orzeczenie
1.
Świadczenia określone w niniejszym rozdziale przysługują członkom rodziny:
1)
żołnierza, który zmarł:
a)
w czasie odbywania czynnej służby wojskowej lub
b)
w ciągu 3 lat od zwolnienia ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek chorób
powstałych lub urazów doznanych w czasie odbywania służby wojskowej,
2)
inwalidy wojskowego uprawnionego w chwili śmierci do renty inwalidzkiej.
2.
Świadczenia przysługują również członkom rodziny żołnierza, który zaginął w czasie
pełnienia służby wojskowej. Prawo do tych świadczeń wygasa z upływem terminu, w którym
najwcześniej mogło nastąpić uznanie żołnierza za zmarłego.
3.
Za pozostającą w związku ze służbą wojskową uważa się śmierć, która nastąpiła wskutek
przyczyn wymienionych w art. 31.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do członków rodzin osób wymienionych w art.
40.
Art. 42.1 orzeczenie
Członkami rodziny uprawnionymi do świadczeń są: dzieci, wnuki, rodzeństwo, małżonek
i rodzice, jeżeli spełniają warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów
o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 43.2 orzeczenia
1.
Uprawnionym członkom rodziny przysługuje renta rodzinna, która wynosi miesięcznie:
|
|||||||||||||||||||||||||||
2.
W przypadkach, o których mowa w art. 41 ust. 2, renta rodzinna przysługują w wysokości
przewidzianej dla rodziny po żołnierzu zmarłym.
Art. 44.2 orzeczenia
Podstawę wymiaru renty stanowi w zależności od wyboru osoby uprawnionej:
1)
uposażenie określone w art. 36 ust. 1,
2)
zarobek z tytułu zatrudnienia, określony w art. 36 ust. 3 i 4,
3)
zarobek osiągany przez inwalidę wojskowego w ciągu ostatnich 12 miesięcy zatrudnienia
lub kolejnych 24 miesięcy zatrudnienia z okresu 12 lat przed jego śmiercią. Jeżeli
zarobek podlegał podatkowi od wynagrodzeń i składce na cele emerytalne, pomniejsza
się go o kwotę tego podatku i składki.
Art. 45.2 orzeczenia
Wszystkim członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta rodzinna.
Art. 46.
1.
Do rent rodzinnych przysługują dodatki:
1)
z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów,
2)
z tytułu odznaczenia,
3)
rodzinne.
2.
Dodatki, o których mowa w ust. 1, przysługują na zasadach i w wysokości określonych
w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 47.
Osoby pobierające renty rodzinne mają również prawo do świadczeń określonych w art.
27 i 28.
Rozdział 6
Przepisy wspólne
Art. 48.
1.
Prawo do świadczeń powstaje z dniem spełnienia się wszystkich warunków wymaganych
przez ustawę do uzyskania tego prawa.
2.
Prawo do świadczeń ustaje:
1)
gdy odpadnie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania świadczeń,
2)
gdy osoba pobierająca świadczenia uzależnione od inwalidztwa mimo wezwania organu
rentowego nie poddała się badaniu lekarskiemu bez uzasadnionej przyczyny,
3)
ze śmiercią osoby uprawnionej.
Art. 49.
W razie ustania prawa do renty inwalidzkiej z powodu braku inwalidztwa prawo do tej
renty powstaje ponownie, jeżeli ponowne inwalidztwo powstało wskutek pogorszenia się
stanu zdrowia w związku z kalectwem lub chorobą, które uzasadniały poprzednio prawo
do renty.
Art. 50.
Prawa do świadczeń nie nabywa, a nabyte traci osoba, która wywołała przestępstwem
umyślnym okoliczności uzasadniające powstanie prawa do świadczeń lub ich zwiększenie.
Art. 51.4 orzeczenia
1.
Jeżeli inwalida wojenny lub wojskowy, którego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą
wojskową, nabył prawo do emerytury, wypłaca się w zależności od jego wyboru:
1)
przysługującą rentę inwalidzką powiększoną o połowę emerytury albo
2)
emeryturę powiększoną o połowę renty inwalidzkiej, nie mniej jednak niż o 15% podstawy
wymiaru emerytury.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do inwalidy wojennego lub wojskowego, który
nabył prawo do renty w zamian za gospodarstwo rolne przekazane na własność Państwa.
3.
W przypadkach nie wymienionych w ust. 1 i 2 osobie uprawnionej do renty inwalidzkiej
lub rodzinnej na podstawie niniejszej ustawy oraz do innych świadczeń o charakterze
rentowym wypłaca się jedno świadczenie - wyższe lub przez nią wybrane.
4.
Inwalida, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lub w ust. 2, zachowuje prawo do dodatku pielęgnacyjnego
oraz innych uprawnień, które przysługiwały mu z tytułu renty inwalidzkiej.
Art. 52.2 orzeczenia
Inwalidzie wojskowemu uprawnionemu do renty inwalidzkiej z tytułu inwalidztwa nie
pozostającego w związku ze służbą wojskową, który osiąga zarobek z tytułu zatrudnienia
lub dochód z innych źródeł, zawiesza się prawo do renty lub wypłaca inwalidzką rentę
wyrównawczą na zasadach określonych przepisami o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym
pracowników i ich rodzin.
Art. 53.
Prawo do renty rodzinnej ulega zawieszeniu na zasadach określonych w przepisach o
powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 54.26 orzeczeń
1.
Wysokość renty inwalidzkiej ulega na wniosek inwalidy ponownemu ustaleniu, jeżeli
po przyznaniu tej renty zatrudniony był co najmniej przez 5 lat i jeżeli renta obliczona
od przeciętnego miesięcznego zarobku z dowolnie wybranych 36 kolejnych miesięcy zatrudnienia
byłaby wyższa od renty, do której jest uprawniony. Przy ustalaniu wysokości zarobku
stosuje się odpowiednio przepisy art. 10 ust. 2.
2.
Ponowne ustalenie wysokości renty następuje po ustaniu zatrudnienia; rentę podwyższoną
wypłaca się, jeżeli inwalida nie osiąga zarobku z tytułu zatrudnienia lub dochodu
z innych źródeł.
Art. 55.
1.
Świadczenia przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej.
2.
Prawo do świadczeń ustala organ rentowy w formie decyzji.
3.
Od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki prawne przewidziane
w odrębnych przepisach.
4.
Do postępowania w sprawie ustalania prawa do świadczeń i wypłaty świadczeń stosuje
się przepisy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Przewidziane
w tych przepisach obowiązki zakładów pracy ciążą na właściwych jednostkach wojskowych
w zakresie określonym przez Ministra Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Pracy,
Płac i Spraw Socjalnych.
Art. 56.3 orzeczenia
1.
Związek zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób z działaniami wojennymi lub
mającymi charakter wojennych albo ze służbą wojskową oraz związek śmierci żołnierza
z tymi działaniami lub z tą służbą ustala wojskowa komisja lekarska. Wojskowa komisja
lekarska ustala również związek śmierci ze służbą wojskową żołnierza zwolnionego ze
służby, jeżeli śmierć nastąpiła w wojskowym zakładzie leczniczym.
2.
Grupę inwalidztwa i datę jego powstania, związek inwalidztwa z działaniami wojennymi
lub mającymi charakter wojennych albo ze służbą wojskową, związek śmierci ze służbą
wojskową żołnierza zwolnionego ze służby, który zmarł poza wojskowym zakładem leczniczym,
oraz związek śmierci inwalidy ze służbą wojskową ustala komisja lekarska do spraw
inwalidztwa i zatrudnienia na podstawie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, o
którym mowa w ust. 1.
3.
Przy orzekaniu w sprawach, o których mowa w ust. 2, stosuje się zasady i tryb określone
w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 57.4 orzeczenia
W razie śmierci osoby pobierającej rentę inwalidzką lub członka jej rodziny albo osoby
pobierającej rentę rodzinną przysługuje zasiłek pogrzebowy w wysokości i na warunkach
określonych w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich
rodzin.
Rozdział 7
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 58.
1.
Przepisy ustawy stosuje się do spraw o świadczenia wszczętych na skutek wniosków zgłoszonych
po wejściu w życie ustawy, z tym że przy ocenie prawa do świadczeń za okres do dnia
31 lipca 1974 r. oraz przy ustalaniu wysokości świadczeń należnych za ten okres stosuje
się przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie ustawy.
2.
Do spraw o świadczenia wszczętych na skutek wniosków zgłoszonych przed wejściem w
życie ustawy stosuje się przepisy obowiązujące przed jej wejściem w życie z uwzględnieniem
przepisu art. 59.
Art. 59.1 orzeczenie
1.
Renty inwalidzkie i rodzinne wypłacane w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy na
podstawie przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych
oraz ich rodzin ) podlegają podwyższeniu z urzędu na zasadach określonych niniejszą ustawą.
2.
Jeżeli prawo do renty przyznanej na podstawie przepisów, o których mowa w ust. 1,
było w całości zawieszone z powodu osiągania zarobku z tytułu zatrudnienia lub dochodu
z innych źródeł, rentę podwyższa się na wniosek zainteresowanego.
3.
Kwota podwyżki renty, o której mowa w ust. 1 lub 2, nie może wynosić mniej niż 125
zł miesięcznie.
Art. 60.
1.
Renty inwalidzkie przewidziane w ustawie dla inwalidów wojennych przysługują również
osobom zaliczonym do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w związku
z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych w okolicznościach innych
niż określone w art. 6, jeżeli osoby te były uznane za inwalidów wojennych w myśl
przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy.
2.
Jeżeli osoba, o której mowa w ust. 1, uprawniona jest z tytułu inwalidztwa do świadczeń
o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej, rentę przysługującą na podstawie
niniejszej ustawy zmniejsza się o 350 zł miesięcznie, niezależnie od zmniejszenia
wynikającego z przepisów o zbiegu uprawnień rentowych.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do rent rodzinnych, z tym że zmniejszenie
renty, o którym mowa w ust. 2, wynosi 250 zł.
4.
Osobom, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują uprawnienia określone w art. 11,
12, 14, 15, 17 i 20-22, a osobom, o których mowa w ust. 3, określone w art. 26 i 27.
Art. 61.
1.
Świadczenia przewidziane w ustawie dla inwalidów wojskowych przysługują również osobom
zaliczonym do jednej z grup inwalidów na skutek inwalidztwa powstałego w czasie czynnej
służby wojskowej w formacjach innych niż określone w art. 29, jeżeli osoby te uznane
były za inwalidów wojskowych w myśl przepisów obowiązujących przed wejściem w życie
ustawy.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do rent rodzinnych.
Art. 62.
Inwalidzi i wdowy, którzy w myśl przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy
mieli prawo do świadczeń w naturze mimo braku uprawnień do świadczeń pieniężnych,
prawo to nadal zachowują.
Art. 63.
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia:
1)
podwyższać renty i dodatki do rent,
2)
podwyższać podstawę wymiaru rent, określoną w art. 10 ust. 1 oraz w art. 24 ust. 2
pkt 1,
3)
zmieniać wysokość kwot, o których mowa w art. 60 ust. 2 i 3.
Art. 64.19 orzeczeń
Przewidziane w ustawie uprawnienia Ministra Obrony Narodowej przysługują Ministrowi
Spraw Wewnętrznych w stosunku do żołnierzy pełniących służbę w podległych mu jednostkach.
Art. 65.
1.
W sprawach nie unormowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy
art. 34, 68, 69, 74-77, 78 ust. 3, art. 79-83, 113, 116, 117, 119 i 120 ustawy z dnia
23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin .
2.
Do zaopatrzenia przewidzianego w niniejszej ustawie stosuje się również przepisy o
powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin dotyczące wypłaty i
zawieszania świadczeń w czasie pobytu za granicą osoby uprawnionej do tych świadczeń.
Art. 66.
W art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym
pracowników i ich rodzin dodaje się pkt 9 w brzmieniu:
„
9)
opieki pielęgnacyjnej nad inwalidą wojennym zaliczonym do I grupy inwalidów, sprawowanej
przez dorosłego członka jego rodziny - na zasadach określonych przez Ministra Pracy,
Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z Ministrem do Spraw Kombatantów
”
.
Art. 67.
1.
Traci moc ustawa z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych
oraz ich rodzin .
2.
Tracą moc:
1)
art. 48 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin ,
2)
art. 38 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o ubezpieczeniu społecznym rzemieślników ,
3)
art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 1973 r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców
i ich rodzin .
3.
Osobom, pobierającym w dniu wejścia w życie ustawy dodatek do emerytury na podstawie
przepisów, o których mowa w ust. 2, ustala się na ich wniosek wysokość świadczeń przy
zastosowaniu art. 51 ustawy.
4.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie obowiązują przepisy
wydane na podstawie ustawy, o której mowa w ust. 1.
Art. 68.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 1974 r.