Ustawaz dnia 27 września 1973 r.o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin
Treść ustawy
Art. 1.5 orzeczeń
1.
Osoby wykonujące działalność twórczą, zwane dalej „twórcami”, i ich rodziny mają prawo
do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie przepisów ustawy.
2.
Za twórców uprawnionych do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie ustawy uważa się
osoby, które tworzą oryginalne dzieła w zakresie: literatury pięknej, sztuk plastycznych,
muzyki, fotografiki, choreografii i lutnictwa artystycznego, będące przedmiotem prawa
autorskiego.
3.
Szczegółowe zasady i tryb uznawania działalności za twórczą określa Minister Kultury
i Sztuki.
Art. 2.
Zaopatrzenie emerytalne twórców i ich rodzin obejmuje:
1)
świadczenia pieniężne:
a)
emeryturę,
b)
rentę inwalidzką,
c)
rentę rodzinną,
d)
dodatki do emerytury i rent,
e)
zasiłek pogrzebowy;
2)
świadczenia w naturze:
a)
świadczenia lecznicze i położnicze,
b)
protezowanie,
c)
przysposobienie zawodowe,
d)
pobyt w domu rencistów.
Art. 3.1 orzeczenie
1.
Emerytura przysługuje twórcy, który spełnił łącznie następujące warunki:
1)
wykonywał działalność twórczą przez okres wynoszący dla mężczyzny co najmniej 25 lat,
a dla kobiety - co najmniej 20 lat,
2)
osiągnął wiek emerytalny wynoszący dla mężczyzny 65 lat, a dla kobiety - 60 lat.
2.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z Ministrem Kultury i Sztuki
może określić rodzaje działalności twórczej, której wykonywanie uprawnia do emerytury
po osiągnięciu 60 lat przez mężczyznę i 55 lat przez kobietę.
Art. 4.
1.
Renta inwalidzka przysługuje twórcy, który spełnił łącznie następujące warunki:
1)
stał się inwalidą po podjęciu działalności twórczej,
2)
został zaliczony do I lub II grupy inwalidów,
3)
wykonywał działalność twórczą przez okres co najmniej 5 lat w ciągu ostatnich 10 lat
przed dniem powstania inwalidztwa lub przed dniem zgłoszenia wniosku o rentę.
2.
Renta inwalidzka przysługuje również twórcy, który spełnia warunki określone w ust.
1 pkt 1 i 3 i został zaliczony do III grupy inwalidów, jeżeli inwalidztwo uniemożliwia
lub w znacznym stopniu ogranicza dalsze wykonywanie działalności twórczej.
3.
Jeżeli inwalidztwo jest następstwem wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem
działalności twórczej, renta inwalidzka przysługuje bez względu na okres tej działalności.
4.
Jeżeli inwalidztwo powstało po dniu wejścia w życie ustawy, a przed ukończeniem przez
twórcę 30 lat życia, wymagany do przyznania renty inwalidzkiej okres działalności
twórczej może być krótszy niż 5 lat. Przy ustalaniu tego okresu stosuje się odpowiednio
przepisy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 5.
Renta rodzinna przysługuje członkom rodziny zmarłego twórcy, który w chwili śmierci
miał ustalone prawo do emerytury lub do renty inwalidzkiej albo spełniał warunki wymagane
do przyznania jednego z tych świadczeń, jeżeli członkowie rodziny spełniają warunki
wymagane do uzyskania prawa do renty rodzinnej na podstawie przepisów o powszechnym
zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 6.
1.
Wysokość emerytury, rent i zasiłku pogrzebowego ustala się na zasadach określonych
przepisami:
1)
o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin,
2)
o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy, jeżeli inwalidztwo
lub śmierć jest następstwem wypadku pozostającego w związku z działalnością twórczą
po dniu wejścia w życie ustawy.
2.
Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia podstawową wysokość emerytury oraz
rent.
Art. 7.
1.
Osobie uprawnionej do emerytury lub renty inwalidzkiej przysługuje dodatek z tytułu
działalności twórczej w wysokości 20% emerytury lub renty obliczonej bez uwzględnienia
dodatków wymienionych w ust. 2.
2.
Osobie uprawnionej do emerytury lub renty przysługuje również prawo do dodatków:
1)
rodzinnych,
2)
z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów,
3)
z tytułu odznaczeń państwowych,
4)
dla inwalidów wojennych lub wojskowych
- na warunkach i w wysokości określonej przepisami o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym
pracowników i ich rodzin.
3.
Dodatki, o których mowa w ust. 1 oraz w ust. 2 pkt 3 i 4, nie przysługują, jeżeli
renta inwalidzka lub rodzinna wypłacana jest w wysokości określonej przepisami o świadczeniach
pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy pracy.
Art. 8.6 orzeczeń
1.
Na pokrycie kosztów świadczeń zaopatrzenia emerytalnego twórcy opłacają składki w
wysokości 3% od zadeklarowanego przychodu z działalności twórczej.
2.
Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia dolną i górną granicę przychodu stanowiącego
podstawę wymiaru składek, szczegółowe zasady i tryb opłacania składek, a także okresy,
w których twórca zostaje zwolniony od opłacania składek.
Art. 9.5 orzeczeń
1.
Za okresy działalności twórczej uprawniające do świadczeń na podstawie ustawy uważa
się okresy tej działalności, za które zostały opłacone składki, oraz okresy, w których
twórca został zwolniony od ich opłacania.
2.
Do okresów działalności twórczej zalicza się:
1)
okresy tej działalności przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, uznane przez
Komisję do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, o której mowa w art. 15, pod warunkiem,
że twórca opłacał składki za cały okres działalności twórczej po wejściu w życie niniejszej
ustawy,
2)
okresy zatrudnienia poprzedzającego okresy działalności twórczej, jeżeli twórca wykonywał
działalność twórczą uprawniającą go do świadczeń na podstawie ustawy przez okres co
najmniej 15 lat.
Art. 10.1 orzeczenie
Podstawę wymiaru emerytury lub renty stanowi przeciętny miesięczny przychód z dowolnie
wybranych przez twórcę kolejnych 24 miesięcy działalności twórczej, od którego obliczono
i opłacono składki.
Art. 11.2 orzeczenia
1.
Do twórcy objętego przepisami o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i
ich rodzin lub innymi przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym można - na jego wniosek
- zastosować przepisy ustawy, pod warunkiem opłacania składek, o których mowa w art.
8.
2.
Za podstawę wymiaru świadczeń określonych w ustawie dla osób, o których mowa w ust.
1, przyjmuje się wynagrodzenie lub uposażenie z tytułu pracy (służby) oraz przychód
z działalności twórczej, od którego opłacono składki.
Art. 12.
W razie zbiegu prawa do emerytury lub renty określonej w niniejszej ustawie z prawem
do emerytury lub renty określonej w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym
pracowników i ich rodzin lub w innych przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym wypłaca
się jedno z tych świadczeń: wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.
Art. 13.
1.
Osiąganie przychodów z tytułu działalności twórczej nie powoduje zawieszenia prawa
do emerytury lub renty ani ich zmniejszenia.
2.
W razie osiągania zarobków z tytułu zatrudnienia lub innych dochodów niż określone
w ust. 1 zawiesza się prawo do emerytury lub renty albo zmniejsza się te świadczenia
na zasadach określonych w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin.
Art. 14.1 orzeczenie
Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia rozciągnąć przepisy ustawy na niektóre
grupy osób wykonujących działalność artystyczną.
Art. 15.3 orzeczenia
1.
Powołuje się przy Ministrze Kultury i Sztuki - Komisję do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego
Twórców, do której zadań należy ustalanie:
1)
okresów działalności twórczej,
2)
czy inwalidztwo III grupy uniemożliwia lub w znacznym stopniu ogranicza dalsze wykonywanie
działalności twórczej,
3)
czy wypadek, któremu uległ twórca, pozostaje w związku z działalnością twórczą,
4)
czy działalność osób, o których mowa w art. 14, jest działalnością artystyczną.
2.
Od decyzji komisji, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie zainteresowanej prawo
odwołania się do Ministra Kultury i Sztuki w ciągu 3 miesięcy od daty jej doręczenia.
Decyzje komisji, od których nie wniesiono odwołania, oraz decyzje Ministra Kultury
i Sztuki wydane w wyniku odwołania wiążą organ rentowy.
3.
Minister Kultury i Sztuki w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych
określi szczegółowe zadania oraz skład i tryb działania Komisji do Spraw Zaopatrzenia
Emerytalnego Twórców.
Art. 16.
1.
Prawo do świadczeń pieniężnych ustala i świadczenia te wypłaca Zakład Ubezpieczeń
Społecznych.
2.
Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługują środki prawne określone w odrębnych
przepisach.
Art. 17.
Osobom, które w dniu wejścia w życie ustawy spełniały określone w niej warunki do
emerytury lub renty i nie pobierały świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym
zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin lub innych przepisów o zaopatrzeniu
emerytalnym, przyznaje się emeryturę lub rentę na podstawie niniejszej ustawy w wysokości:
1)
podstawowej albo
2)
ustalonej na podstawie przeciętnego miesięcznego przychodu, o ile od tego przychodu
były opłacane składki, o których mowa w art. 8, co najmniej przez 12 miesięcy od dnia
wejścia w życie ustawy.
Art. 18.
Osobom, które w dniu wejścia w życie ustawy spełniały określone w niej warunki do
emerytury lub renty i pobierały świadczenia na podstawie przepisów o powszechnym zaopatrzeniu
emerytalnym pracowników i ich rodzin lub innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym,
przyznaje się - na ich wniosek - emeryturę lub rentę na podstawie niniejszej ustawy
w wysokości podstawowej.
Art. 19.
W sprawach nie uregulowanych ustawą stosuje się odpowiednio:
1)
przepisy art. 8-10, 12, 13, 17, 22 ust. 1 i 2, art. 23 ust. 2, art. 24, 25 ust. 1 i 2, art.
29, 31-37, 38 ust. 1, 2 i 4, art. 39, 41-45, 47-52, 60, 61, 63, 64, 65 ust. 3, art.
66-69, 74-83, 86-89, 91, 113, 115-117, 120 oraz 121 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r.
o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin ,
2)
przepisy art. 1 ust. 2 i 3, art. 2, 4 ust. 1 i 2, art. 5, 7, 8 ust. 1, art. 20 ustawy z dnia
23 stycznia 1968 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących w razie wypadków przy
pracy .
Art. 20.
Okresy działalności twórczej, o których mowa w art. 9 ust. 1, uważa się za okresy
zaliczalne do okresów zatrudnienia przy ustalaniu prawa do świadczeń na podstawie
przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Art. 21.
W ustawie z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników
i ich rodzin wprowadza się następującą zmianę:
po tytule V dodaje się nowy tytuł w brzmieniu:
„
VI.
Dodatek z tytułu działalności twórczej lub artystycznej.
Art. 48a.
1.
Osobie uprawnionej do emerytury lub renty inwalidzkiej, która wykonywała działalność
twórczą lub artystyczną, przysługuje dodatek w wysokości 20% tych świadczeń.
2.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia okresy i rodzaje działalności uprawniające
do dodatku, o którym mowa w ust. 1, oraz szczegółowe zasady obliczania i przyznawania
tego dodatku.
”
Art. 22.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1974 r.