Ustawaz dnia 12 listopada 1965 r.Prawo prywatne międzynarodowe
Spis treści
Treść ustawy
I. Przepisy ogólne
Art. 1.11 orzeczeń
§ 1.
Ustawa niniejsza określa prawo właściwe dla międzynarodowych stosunków osobistych
i majątkowych w zakresie prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy.
§ 2.
Przepisów ustawy niniejszej nie stosuje się, jeżeli umowa międzynarodowa, której Polska
Rzeczpospolita Ludowa jest stroną, postanawia inaczej.
Art. 2.7 orzeczeń
§ 1.
Jeżeli ustawa przewiduje właściwość prawa ojczystego, obywatel polski podlega prawu
polskiemu, chociażby prawo innego państwa uznawało go za obywatela tego państwa.
§ 2.
Cudzoziemiec mający obywatelstwo dwóch lub więcej państw podlega, jako prawu ojczystemu,
prawu tego z nich, z którym jest najściślej związany.
Art. 3.1 orzeczenie
Jeżeli ustawa przewiduje właściwość prawa ojczystego, a obywatelstwa danej osoby ustalić
nie można albo osoba ta nie ma obywatelstwa żadnego państwa, stosuje się prawo państwa,
w którym znajduje się jej miejsce zamieszkania.
Art. 4.4 orzeczenia
§ 1.
Jeżeli prawo obce, wskazane jako właściwe przez ustawę niniejszą, każe stosować do
danego stosunku prawnego prawo polskie, stosuje się prawo polskie.
§ 2.
Jeżeli obce prawo ojczyste, wskazane jako właściwe przez ustawę niniejszą, każe stosować
do danego stosunku prawnego inne prawo obce, stosuje się to inne prawo.
Art. 5.
Jeżeli w państwie, którego prawo jest właściwe, obowiązują różne systemy prawne, prawo
tego państwa rozstrzyga, który z tych systemów stosować należy.
Art. 6.3 orzeczenia
Prawa obcego stosować nie można, jeżeli jego stosowanie miałoby skutki sprzeczne z
podstawowymi zasadami porządku prawnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Art. 7.5 orzeczeń
Jeżeli nie można ustalić okoliczności, od których zależy właściwość określonego prawa
obcego, albo jeżeli nie można stwierdzić treści właściwego prawa obcego, stosuje się
prawo polskie.
Art. 8.1 orzeczenie
Cudzoziemcy mogą mieć w Polsce prawa i obowiązki na równi z obywatelami polskimi,
chyba że ustawa stanowi inaczej.
II. Osoby
Art. 9.14 orzeczeń
§ 1.
Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych osoby fizycznej podlega jej prawu
ojczystemu.
§ 2.
Zdolność osoby prawnej podlega prawu państwa, w którym osoba ta ma siedzibę.
§ 3.
Jednakże, gdy osoba prawna lub fizyczna dokonywa czynności prawnej w zakresie swego
przedsiębiorstwa, jej zdolność podlega prawu państwa, w którym znajduje się siedziba
tego przedsiębiorstwa.
Art. 10.1 orzeczenie
Jeżeli cudzoziemiec niezdolny według swego prawa ojczystego dokonał w Polsce czynności
prawnej mającej wywrzeć skutek w Polsce, zdolność cudzoziemca podlega w tym zakresie
prawu polskiemu, o ile wymaga tego ochrona osób działających w dobrej wierze. Przepisu
tego nie stosuje się do czynności prawnych z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego
oraz prawa spadkowego.
Art. 11.
§ 1.
Do uznania osoby zaginionej za zmarłą stosuje się jej prawo ojczyste. To samo dotyczy
stwierdzenia zgonu.
§ 2.
Jeżeli jednak w sprawie o uznanie cudzoziemca za zmarłego lub o stwierdzenie jego
zgonu orzeka sąd polski, stosuje się prawo polskie.
III. Forma czynności prawnej
Art. 12.30 orzeczeń
Forma czynności prawnej podlega prawu właściwemu dla tej czynności. Wystarcza jednak
zachowanie formy przewidzianej przez prawo państwa, w którym czynność zostaje dokonana.
IV. Przedawnienie roszczeń
Art. 13.1 orzeczenie
Przedawnienie roszczenia podlega prawu właściwemu dla tego roszczenia.
V. Małżeństwo
Art. 14.1 orzeczenie
O możności zawarcia małżeństwa rozstrzyga w stosunku do każdej ze stron jej prawo
ojczyste.
Art. 15.1 orzeczenie
§ 1.
Forma zawarcia małżeństwa podlega prawu państwa, w którym jest ono zawierane.
§ 2.
Jednakże, gdy małżeństwo jest zawierane poza granicami Polski, wystarcza zachowanie
formy wymaganej przez prawa ojczyste obojga małżonków.
Art. 16.
Do unieważnienia małżeństwa stosuje się prawo określone w art. 14 i 15.
Art. 17.17 orzeczeń
§ 1.
Stosunki osobiste i majątkowe między małżonkami podlegają ich każdoczesnemu wspólnemu
prawu ojczystemu. Każdoczesne wspólne prawo ojczyste stron rozstrzyga także o dopuszczalności
zawarcia, zmiany lub rozwiązania majątkowej umowy małżeńskiej.
§ 2.
Stosunki majątkowe wynikające z majątkowej umowy małżeńskiej podlegają wspólnemu prawu
ojczystemu stron z chwili jej zawarcia.
§ 3.
W braku wspólnego prawa ojczystego małżonków prawem właściwym jest prawo państwa,
w którym oboje małżonkowie mają miejsce zamieszkania, a gdy małżonkowie nie mają miejsca
zamieszkania w tym samym państwie, właściwe jest prawo polskie.
Art. 18.2 orzeczenia
Dla rozwodu właściwe jest wspólne prawo ojczyste małżonków z chwili wystąpienia z
żądaniem rozwodu. W braku wspólnego prawa ojczystego małżonków właściwe jest prawo
państwa, w którym oboje małżonkowie mają miejsce zamieszkania, a gdy małżonkowie nie
mają miejsca zamieszkania w tym samym państwie, właściwe jest prawo polskie.
VI. Pokrewieństwo
Art. 19.1 orzeczenie
§ 1.
Stosunki prawne między rodzicami a dzieckiem podlegają prawu ojczystemu dziecka.
§ 2.
Ustalenie i zaprzeczenie ojcostwa lub macierzyństwa podlega prawu ojczystemu dziecka
z chwili jego urodzenia. Jednakże uznanie dziecka podlega prawu państwa, którego dziecko
jest obywatelem w chwili uznania. Uznanie dziecka poczętego, lecz jeszcze nie urodzonego,
podlega prawu ojczystemu matki.
Art. 20.
Roszczenia alimentacyjne między krewnymi lub powinowatymi podlegają prawu ojczystemu
osoby uprawnionej do alimentacji.
Art. 21.
Roszczenia matki przeciwko ojcu dziecka nie pochodzącego z małżeństwa, związane z
poczęciem i urodzeniem się dziecka, podlegają prawu ojczystemu matki.
Art. 22.3 orzeczenia
§ 1.
Przysposobienie podlega prawu ojczystemu przysposabiającego.
§ 2.
Jednakże przysposobienie nie może nastąpić bez zachowania przepisów prawa ojczystego
osoby, która ma być przysposobiona, o ile dotyczą one zgody tej osoby, zgody jej przedstawiciela
ustawowego oraz zezwolenia właściwego organu państwowego.
VII. Opieka i kuratela
Art. 23.
§ 1.
Opieka podlega prawu ojczystemu osoby, dla której jest lub ma być ustanowiona.
§ 2.
Przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do kurateli. Jednakże dla
kurateli do załatwienia poszczególnej sprawy właściwe jest prawo, któremu sprawa ta
podlega.
VIII. Własność i inne prawa rzeczowe
Art. 24.22 orzeczenia
§ 1.
Własność i inne prawa rzeczowe podlegają prawu państwa, w którym znajduje się ich
przedmiot.
§ 2.
Nabycie i utrata własności, jak również nabycie i utrata oraz zmiana treści lub pierwszeństwa
innych praw rzeczowych, podlegają prawu państwa, w którym znajdował się przedmiot
tych praw w chwili, gdy nastąpiło zdarzenie pociągające za sobą wymienione skutki
prawne.
§ 3.
Przepisy paragrafów poprzedzających stosuje się odpowiednio do posiadania.
IX. Zobowiązania
Art. 25.21 orzeczeń
§ 1.
Strony mogą poddać swe stosunki w zakresie zobowiązań umownych wybranemu przez siebie
prawu, jeżeli pozostaje ono w związku z zobowiązaniem.
§ 2.
Jednakże, gdy zobowiązanie dotyczy nieruchomości, podlega ono prawu państwa, w którym
nieruchomość jest położona.
Art. 26.6 orzeczeń
Jeżeli strony nie dokonały wyboru prawa, zobowiązanie podlega prawu państwa, w którym
strony w chwili zawarcia umowy mają siedzibę albo miejsce zamieszkania. Przepisu tego
nie stosuje się do zobowiązań dotyczących nieruchomości.
Art. 27.42 orzeczenia
§ 1.
Jeżeli strony nie mają siedziby albo miejsca zamieszkania w tym samym państwie i nie
dokonały wyboru prawa, stosuje się:
1)
do zobowiązań z umowy sprzedaży rzeczy ruchomych lub umowy dostawy - prawo państwa,
w którym w chwili zawarcia umowy ma siedzibę albo miejsce zamieszkania sprzedawca
lub dostawca;
2)
do zobowiązań z umowy o dzieło, umowy zlecenia, umowy agencyjnej, umowy komisu, umowy
przewozu, umowy spedycji, umowy przechowania, umowy składu - prawo państwa, w którym
w chwili zawarcia umowy ma siedzibę albo miejsce zamieszkania przyjmujący zamówienie,
przyjmujący zlecenie, agent, komisant, przewoźnik, spedytor, przechowawca lub przedsiębiorstwo
składowe;
3)
do zobowiązań z umowy ubezpieczenia - prawo państwa, w którym w chwili zawarcia umowy
ma siedzibę zakład ubezpieczeń;
4)
do zobowiązań z umowy o przeniesienie praw autorskich - prawo państwa, w którym w
chwili zawarcia umowy ma siedzibę albo miejsce zamieszkania nabywca tych praw.
§ 2.
Jeżeli nie można ustalić siedziby albo miejsca zamieszkania strony określonej w paragrafie
poprzedzającym, stosuje się prawo państwa, w którym umowa została zawarta.
§ 3.
Do zobowiązań z umów zawieranych w zakresie przedsiębiorstwa, zamiast prawa państwa,
w którym ma siedzibę osoba prawna albo miejsce zamieszkania osoba fizyczna, stosuje
się prawo państwa, w którym znajduje się siedziba przedsiębiorstwa.
Art. 28.5 orzeczeń
Do zobowiązań z umów giełdowych stosuje się prawo obowiązujące w siedzibie giełdy,
chyba że strony dokonały wyboru prawa. Przepis ten stosuje się odpowiednio do zobowiązań
z umów zawieranych na targach publicznych.
Art. 29.11 orzeczeń
Do zobowiązań z umów nie wymienionych w art. 27 i art. 28 stosuje się, jeżeli strony
nie dokonały wyboru prawa, prawo państwa, w którym umowa została zawarta.
Art. 30.2 orzeczenia
Przepisy o prawie właściwym dla zobowiązań umownych stosuje się odpowiednio do zobowiązań
z jednostronnych czynności prawnych.
Art. 31.21 orzeczeń
§ 1.
Zobowiązanie nie wynikające z czynności prawnej podlega prawu państwa, w którym nastąpiło
zdarzenie będące źródłem zobowiązania.
§ 2.
Jednakże, gdy strony są obywatelami tego samego państwa i mają w nim miejsce zamieszkania,
właściwe jest prawo tego państwa.
§ 3.
Prawo właściwe według przepisów paragrafów poprzedzających rozstrzyga, czy osoba ograniczona
w swej zdolności ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym.
X. Stosunki pracy
Art. 32.8 orzeczeń
Strony mogą poddać stosunek pracy wybranemu przez siebie prawu, jeżeli pozostaje ono
w związku z tym stosunkiem.
Art. 33.12 orzeczeń
§ 1.
Jeżeli strony nie dokonały wyboru prawa, stosunek pracy podlega prawu państwa, w którym
strony w chwili powstania tego stosunku mają miejsce zamieszkania albo siedzibę. Jeżeli
praca jest, była lub miała być wykonywana w przedsiębiorstwie pracodawcy, rozstrzyga,
zamiast jego miejsca zamieszkania albo siedziby - siedziba przedsiębiorstwa.
§ 2.
Jeżeli strony nie mają miejsca zamieszkania albo siedziby w tym samym państwie i nie
dokonały wyboru prawa, stosuje się prawo państwa, w którym praca jest, była lub miała
być wykonywana.
XI. Spadki
Art. 34.20 orzeczeń
W sprawach spadkowych właściwe jest prawo ojczyste spadkodawcy z chwili jego śmierci.
Art. 35.12 orzeczeń
O ważności testamentu i innych czynności prawnych na wypadek śmierci rozstrzyga prawo
ojczyste spadkodawcy z chwili dokonania tych czynności. Wystarcza jednak zachowanie
formy przewidzianej przez prawo państwa, w którym czynność zostaje dokonana.
XII. Przepisy końcowe
Art. 36.
Traci moc ustawa z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych międzynarodowych
(Prawo prywatne międzynarodowe) .
Art. 37.
Pozostają w mocy przepisy szczególne dotyczące przedmiotów unormowanych w ustawie
niniejszej.
Art. 38.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1966 r.