Ustawaz dnia 31 stycznia 1961 r.o broni, amunicji i materiałach wybuchowych
Spis treści
- Treść ustawy
- Rozdział I - Przepisy ogólne
- Rozdział II - Posiadanie oraz pozbywanie broni i amunicji
- Rozdział III - Handel bronią oraz amunicją do niej przez przedsiębiorstwa uspołecznione
- Rozdział IV - Wywóz, przywóz i przewóz broni i amunicji
- Rozdział V - Materiały wybuchowe
- Rozdział VI - Przepisy karne
- Rozdział VII - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o broni bez bliższego określenia, należy przez
to rozumieć broń palną krótką oraz broń myśliwską i sportową.
2.
Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o amunicji bez bliższego określenia, należy
przez to rozumieć amunicję do broni palnej krótkiej oraz myśliwskiej i sportowej.
3.
Gotowe lub obrobione istotne części broni lub amunicji uważa się za broń lub amunicję.
4.
Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej określi w
drodze rozporządzenia, co należy uważać za istotne części broni lub amunicji.
Art. 2.
1.
Osobie fizycznej, której wydano pozwolenie na broń palną krótką, może być przydzielona
do użytku broń stanowiąca własność Państwa oraz amunicja do tej broni. Zasady odpłatności
za używanie tej broni ustali Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem
Finansów.
2.
Osoba fizyczna, której przydzielono do użytku broń palną krótką (ust. 1), ponosi odpowiedzialność
materialną za jej uszkodzenie lub utratę.
Art. 3.
Materiałami wybuchowymi w rozumieniu niniejszej ustawy są ciała stałe, ciekłe lub
gazowe, które pod działaniem bodźców fizycznych lub chemicznych zdolne są do przemiany
wybuchowej, a w wyniku jej do niszczycielskiego oddziaływania na otoczenie.
Rozdział II
Posiadanie oraz pozbywanie broni i amunicji
Art. 4.1 orzeczenie
1.
Broń wolno posiadać tylko na podstawie pozwolenia wydanego przez organy Milicji Obywatelskiej.
Pozwolenie na broń uprawnia do nabycia, posiadania i noszenia tylko broni określonej
w pozwoleniu.
2.
Pozwolenie na broń może zawierać zakaz noszenia broni, na którą zostało wydane pozwolenie
i uprawnić tylko do posiadania i przechowywania danej broni w pomieszczeniach oznaczonych
w pozwoleniu.
3.
Pozwolenie na broń żołnierzom wydają właściwe organy wojskowe.
4.
Przepisy ust. 1 i 3 nie mają zastosowania:
1)
do osób wchodzących w skład Sił Zbrojnych, o ile chodzi o broń należącą do ich przepisowego
uzbrojenia,
2)
do osób, które z tytułu swego charakteru służbowego i zgodnie z właściwymi przepisami
prawnymi uprawnione są do posiadania określonego rodzaju broni, o ile chodzi o taką
broń,
3)
do osób używających broni palnej w celach sportowych i ćwiczenia w strzelaniu w dozwolonych
przez organy administracji państwowej strzelnicach, lecz tylko o ile chodzi o posiadanie
broni w obrębie strzelnicy.
5.
Wolno posiadać bez pozwolenia wszelkiego rodzaju broń palną wytworzoną przed rokiem
1850.
6.
Minister Spraw Wewnętrznych może określić w drodze rozporządzenia inne kategorie osób
niż wymienione w ust. 4, które mogą posiadać broń bez pozwolenia wydanego przez organy
Milicji Obywatelskiej, jak również inne rodzaje broni niż wymienione w ust. 5, które
można posiadać bez takiego pozwolenia.
Art. 5.4 orzeczenia
1.
Organy Milicji Obywatelskiej wydają pozwolenia na broń, jeżeli okoliczności faktyczne,
na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń, uzasadniają wydanie
takiego pozwolenia.
2.
Organ Milicji Obywatelskiej wydający pozwolenie na broń może sprawdzić, czy osoba
ubiegająca się o pozwolenie jest obznajmiona z przepisami dotyczącymi obchodzenia
się z daną bronią.
3.
Minister Spraw Wewnętrznych określi w drodze rozporządzenia organy Milicji Obywatelskiej,
właściwe do wydawania pozwoleń na broń oraz wzory pozwoleń na broń.
4.
Minister Obrony Narodowej ureguluje sprawy, o których mowa w ust. 3, w stosunku do
żołnierzy.
Art. 6.
1.
Dla osób przybywających z zagranicy zaświadczenie właściwego urzędu konsularnego Polskiej
Rzeczypospolitej Ludowej zastępuje tymczasowo pozwolenie na broń.
2.
Osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązane są w ciągu 14 dni od dnia przekroczenia
granicy państwowej złożyć wniosek o pozwolenie na broń, a w razie niezłożenia wniosku
w tym terminie lub nieotrzymania pozwolenia, zbyć posiadaną broń w sposób zgodny z
przepisami niniejszej ustawy.
Art. 7.1 orzeczenie
1.
Pozwolenie na broń nie może być wydane:
1)
osobom małoletnim (do lat 18),
2)
chorym psychicznie,
3)
osobom znanym jako narkomani lub nałogowi alkoholicy,
4)
osobom nie posiadającym stałego miejsca zamieszkania lub ustalonego źródła utrzymania,
5)
osobom, co do których istnieje obawa, że użyją broni w celach sprzecznych z interesem
bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.
2.
Na wniosek rodziców lub tego z nich, któremu wyłącznie służy władza rodzicielska,
albo na wniosek opiekuna pozwolenie może być wydane małoletniemu powyżej 16 lat, jednakże
tylko na broń sportową.
Art. 8.
Organ Milicji Obywatelskiej wydający pozwolenie na broń może zaniechać faktycznego
i prawnego uzasadnienia decyzji odmownej, jeżeli uzna, że wymaga tego interes bezpieczeństwa
Państwa lub porządek publiczny.
Art. 9.
1.
Pozwolenie na broń ważne jest na obszarze całego Państwa.
2.
Pozwolenie na broń uprawnia osobę, której zostało wydane, do posiadania amunicji do
tej broni.
Art. 10.
Osoba posiadająca pozwolenie na broń obowiązana jest w razie zmiany miejsca zamieszkania
zawiadomić o tym na piśmie organ Milicji Obywatelskiej, który wydał pozwolenie, najpóźniej
w ciągu 14 dni od dnia zmiany miejsca zamieszkania, jak również w tymże terminie przedstawić
właściwemu według jej nowego miejsca zamieszkania organowi Milicji Obywatelskiej odpis
powyższego zawiadomienia wraz z pozwoleniem na broń, w celu dokonania jego przerejestrowania.
Art. 11.1 orzeczenie
1.
Organ Milicji Obywatelskiej, który wydał pozwolenie na broń, może cofnąć pozwolenie
w każdym czasie, jeżeli odpadły okoliczności faktyczne uzasadniające wydanie pozwolenia.
Organ ten powinien to uczynić, skoro ujawnione zostanie, że osoba, której pozwolenie
wydano, należy do jednej z kategorii osób wymienionych w art. 7 ust. 1.
2.
W przypadku gdy zwłoka grozi niebezpieczeństwem, każdy organ Milicji Obywatelskiej
może odebrać pozwolenie i przejąć broń do depozytu, zawiadamiając o tym bezzwłocznie
organ Milicji Obywatelskiej, który wydał pozwolenie.
Art. 12.
1.
Osoby, którym cofnięto pozwolenie na broń, obowiązane są zbyć tę broń oraz amunicję
do niej w terminie zakreślonym przez organ Milicji Obywatelskiej, który wydał pozwolenie.
2.
Przepisy ust. 1 stosuje się także do broni i amunicji, która po osobie zmarłej lub
zaginionej przeszła w posiadanie osoby, która nie uzyskała pozwolenia na broń.
3.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady i tryb zbycia broni i amunicji,
o której mowa w ust. 1 i 2.
Art. 13.
1.
Broń myśliwską i sportową oraz amunicję do niej można odstępować do czasowego użytku
jedynie osobom posiadającym ważne pozwolenie na tego rodzaju broń.
2.
Broń i amunicja nie mogą być oddawane w zastaw.
3.
W przypadku utraty broni należy o tym zawiadomić bezzwłocznie najbliższy organ Milicji
Obywatelskiej. W zawiadomieniu należy wskazać organ Milicji Obywatelskiej, który wydał
pozwolenie na utraconą broń.
Art. 14.
1.
Urzędom, instytucjom, zakładom i przedsiębiorstwom, którym broń jest niezbędnie potrzebna
dla ochrony ich mienia lub bezpieczeństwa życia ich pracowników, jak również szkołom,
organizacjom sportowym, przysposobienia wojskowego i innym dla celów ćwiczenia w strzelaniu
mogą być wydawane pozwolenia na broń na okaziciela, tj. świadectwa broni, na broń
wszelkiego rodzaju i kalibru. Broń tę przydzielają do użytku organy Milicji Obywatelskiej
lub organy wojskowe, określone odrębnymi przepisami.
2.
Właściwi ministrowie w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych wydadzą dla podległych
im lub przez nich nadzorowanych jednostek, o których mowa w ust. 1, przepisy o posiadaniu,
używaniu, ewidencjonowaniu i przechowywaniu broni znajdującej się w dyspozycji powyższych
jednostek, Minister Spraw Wewnętrznych zaś na wniosek zarządów głównych organizacji
społecznych, o których mowa w ust. 1, wyda przepisy w tym zakresie dla powyższych
organizacji społecznych.
3.
Organy Milicji Obywatelskiej uprawnione są do kontrolowania przestrzegania przepisów,
o których mowa w ust. 2.
Art. 15.
1.
Jeżeli interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny tego wymagają, Minister
Spraw Wewnętrznych może na całym terenie Państwa lub na jego części zarządzić zdeponowanie
wszelkiej lub niektórych rodzajów posiadanej broni w określonych przez siebie miejscach
i terminach. Minister Spraw Wewnętrznych może także w takich przypadkach zakazać czasowo
noszenia wszelkiej broni lub niektórych jej rodzajów.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy żołnierzy, którym pozwolenie na broń wydały właściwe organy
wojskowe.
Art. 16.
1.
W razie stwierdzenia, że broń, która przejęta została przez organy Milicji Obywatelskiej
do depozytu, nie nadaje się do dalszego użytku, organ Milicji Obywatelskiej, który
wydał pozwolenie na daną broń, zarządzi komisyjne zbadanie jej stanu technicznego
w celu podjęcia decyzji co do przekazania tej broni na złom.
2.
Minister Spraw Wewnętrznych określi zasady i tryb postępowania w sprawach, o których
mowa w ust. 1.
Rozdział III
Handel bronią oraz amunicją do niej przez przedsiębiorstwa uspołecznione
Art. 17.
1.
Handel bronią oraz amunicją do niej mogą prowadzić przedsiębiorstwa uspołecznione
na podstawie pozwolenia Ministra Handlu Wewnętrznego, wydanego w porozumieniu z Ministrem
Spraw Wewnętrznych.
2.
Minister Handlu Wewnętrznego, określi w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych
sposób magazynowania i ewidencjonowania broni i amunicji w przedsiębiorstwach, o których
mowa w ust. 1.
Art. 18.
Przedsiębiorstwa handlu bronią podlegają nadzorowi organów Milicji Obywatelskiej.
Zakres i sposób sprawowania nadzoru określą Ministrowie Handlu Wewnętrznego i Spraw
Wewnętrznych w drodze rozporządzenia.
Art. 19.
1.
Broń oraz amunicję do niej sprzedawać wolno tylko osobom posiadającym ważne pozwolenie
na broń.
2.
Ministrowie Handlu Wewnętrznego i Spraw Wewnętrznych określą w drodze rozporządzenia
warunki sprzedaży broni oraz amunicji.
Rozdział IV
Wywóz, przywóz i przewóz broni i amunicji
Art. 20.
1.
Wywóz broni oraz amunicji do niej za granicę wymaga pozwolenia wojewódzkiej komendy
Milicji Obywatelskiej (równorzędnej) właściwej ze względu na miejsce zamieszkania
osoby zainteresowanej.
2.
Osobom wojskowym wydają pozwolenie, o którym mowa w ust. 1, organy wojskowe określone
przez Ministra Obrony Narodowej.
3.
Przywóz broni oraz amunicji do niej z zagranicy może nastąpić zgodnie z przepisem
art. 6.
4.
Przewóz broni oraz amunicji do niej przez terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
może nastąpić na podstawie zaświadczenia właściwego urzędu konsularnego Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej.
Art. 21.
1.
Broń wolno przewozić publicznymi środkami przewozowymi jedynie w stanie nienabitym.
Jeżeli względy służbowe wymagają, aby broń była nabita, należy ją zabezpieczyć.
2.
Amunicję wolno przewozić publicznymi środkami przewozowymi przy zachowaniu niezbędnych
środków bezpieczeństwa.
3.
Przesyłanie broni i amunicji pocztą jest zakazane.
Art. 22.
1.
Do broni palnej typu wojskowego i amunicji do niej - innej niż broń palna krótka -
stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy dotyczące broni palnej krótkiej
i amunicji do niej.
2.
Za broń typu wojskowego uważać należy broń nadającą się do używania przez wojsko dla
celów służbowych.
3.
Wywóz broni, o której mowa w ust. 1, za granicę wymaga pozwolenia Ministra Obrony
Narodowej lub organu przez niego upoważnionego.
Rozdział V
Materiały wybuchowe
Art. 23.
Handel materiałami wybuchowymi wolno prowadzić tylko na podstawie pozwolenia właściwego
organu do spraw handlu prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta
wyłączonego z województwa), wydanego w porozumieniu z właściwą wojewódzką komendą
Milicji Obywatelskiej (równorzędną).
Art. 24.
1.
Nabywanie, przechowywanie i używanie materiałów wybuchowych dla celów przemysłowych
oraz eksploatacji rolnej i leśnej może nastąpić tylko na podstawie pozwolenia:
1)
ministra (kierownika urzędu centralnego), któremu podlega zakład gospodarki uspołecznionej,
2)
kierownika organu administracji prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej
miasta wyłączonego z województwa) wyznaczonego przez to prezydium - w stosunku do
pozostałych zakładów położonych na terenie jej działania.
2.
Uprawnienia do wydawania pozwoleń, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być przekazane
kierownikom jednostek organizacyjnych, w stosunku do zakładów, nad którymi sprawują
bezpośredni nadzór.
3.
Pozwolenie (ust. 1 i 2) wydaje się na nazwisko kierownika zakładu (głównego inżyniera,
kierownika robót) lub osób uprawnionych do ich zastępowania.
4.
Osoby posiadające pozwolenie na broń myśliwską lub sportową mogą na podstawie tego
pozwolenia nabywać proch strzelniczy na warunkach określonych w drodze rozporządzenia
przez Ministra Handlu Wewnętrznego w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych.
5.
Poza przypadkami objętymi ust. 1, 2 i 4 nabywanie, przechowywanie i używanie materiałów
wybuchowych jest zakazane. Jedynie w przypadkach zasługujących na wyjątkowe uwzględnienie
wojewódzka komenda Milicji Obywatelskiej (równorzędna) może zezwolić na nabycie i
użycie materiałów wybuchowych na warunkach określonych w pozwoleniu.
Art. 25.
1.
Właściwi ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) określą, każdy w swoim zakresie
działania, w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych warunki przeładunku, przechowywania
i używania materiałów wybuchowych przez zakłady im podległe lub przez nich nadzorowane.
2.
Prezesi zarządów głównych właściwych central spółdzielni uregulują, każdy w swoim
zakresie działania, w uzgodnieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych sprawy, o których
mowa w ust. 1, co do materiałów wybuchowych nabywanych przez zakłady nadzorowane przez
centrale spółdzielni.
3.
Warunki przewozu materiałów wybuchowych w transporcie samochodowym określi Minister
Komunikacji w porozumieniu z Ministrami Spraw Wewnętrznych, Obrony Narodowej oraz
Przemysłu Chemicznego.
4.
Przesyłanie materiałów wybuchowych pocztą jest zakazane.
5.
Ministrowie nadzorujący produkcję artykułów wyrabianych przy użyciu materiałów wybuchowych
oraz Przewodniczący Komitetu Drobnej Wytwórczości określą w porozumieniu z Ministrem
Spraw Wewnętrznych i Ministrem Handlu Wewnętrznego warunki magazynowania, przeładunku
oraz sposób obchodzenia się z tymi artykułami.
Art. 26.
1.
Organy Milicji Obywatelskiej uprawnione są do kontrolowania przewozu materiałów wybuchowych
pod względem zachowania środków bezpieczeństwa oraz do kontrolowania składów materiałów
wybuchowych co do zgodności przechowywanych w nich materiałów wybuchowych z prowadzoną
ewidencją tych materiałów.
2.
O spostrzeżonych uchybieniach organy Milicji Obywatelskiej powinny bezzwłocznie zawiadamiać
nadrzędny organ dysponenta kontrolowanych materiałów wybuchowych.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą materiałów wybuchowych, będących w dyspozycji wojska.
Rozdział VI
Przepisy karne
Art. 27.
1.
Kto bezprawnie wyrabia, posiada lub pozbywa wiatrówkę lub inną broń sportową, działającą
na zasadzie sprężanego powietrza
-
-podlega karze aresztu do trzech miesięcy lub grzywny do 4.500 zł.
2.
Tej samej karze podlega, kto wykracza przeciw przepisom art. 4 ust. 2, art. 10, art.
13, art. 15 ust. 1, art. 21 i art. 25 ust. 4 oraz przepisom wydanym na podstawie art.
32.
3.
W sprawach o wykroczenia wymienione w ust. 1 i 2 można ponadto orzec przepadek broni,
amunicji lub materiałów wybuchowych.
4.
Orzekanie następuje w trybie przepisów o orzecznictwie karno-administracyjnym, przy
czym kolegia karno-administracyjne mogą orzekać karę aresztu.
Art. 28.2 orzeczenia
1.
Kto bezprawnie pozbywa broń palną lub amunicję do takiej broni albo materiały wybuchowe
lub przyrządy wybuchowe
-
-podlega karze więzienia do lat trzech lub aresztu do lat trzech.
2.
W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1 albo skazania lub uwolnienia od
kary za przestępstwo określone w art. 4 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych
w okresie odbudowy Państwa broń palna, amunicja, materiały wybuchowe lub przyrządy wybuchowe podlegają przepadkowi.
Rozdział VII
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 29.
1.
Dla szefów przedstawicielstw dyplomatycznych państw obcych w Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej oraz członków personelu dyplomatycznego tych przedstawicielstw legitymacja
wydana przez Ministra Spraw Zagranicznych, stwierdzająca przynależność tych osób do
korpusu dyplomatycznego, zastępuje pozwolenie na broń.
2.
W stosunku do pozostałych osób, należących do personelu przedstawicielstw dyplomatycznych
i do osób należących do personelu urzędów konsularnych państw obcych w Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej stosuje się przepisy art. 4, z tym że podania o wydanie pozwolenia na broń
osoby te składają za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
3.
Do osób wymienionych w ust. 1 posiadających obywatelstwo państwa wysyłającego nie
mają zastosowania przepisy art. 20 ust. 1 i 3.
Art. 30.
Uprawnienia Ministra Obrony Narodowej, przewidziane w art. 4 ust. 3, art. 5 ust. 4,
i art. 20 ust. 2, przysługują w stosunku do żołnierzy wojsk wewnętrznych Ministrowi
Spraw Wewnętrznych.
Art. 31.
Pozwolenia wydane na podstawie przepisów z dnia 27 października 1932 r. - Prawo o
broni, amunicji i materiałach wybuchowych (Dz. U. Nr 94, poz. 807 z późniejszymi zmianami)
zachowują swą ważność na czas, na jaki zostały wydane.
Art. 32.
Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej może w drodze
rozporządzenia rozciągnąć przepisy niniejszej ustawy w całości lub w części na poszczególne
rodzaje broni białej, jak również przedmioty i narzędzia oraz istotne składniki materiałów
wybuchowych, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu publicznemu.
Art. 33.
Przepisy niniejszej ustawy nie mają zastosowania do wywozu, przywozu oraz przewozu
przez terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej broni, amunicji i materiałów wybuchowych
w celach handlowych lub przemysłowych przez uprawnione do tego przedsiębiorstwa lub
instytucje.
Art. 34.
Urzędy celne, kolejowe i pocztowe oraz ich organy obowiązane są zatrzymać każdą przesyłkę
zawierającą broń, amunicję lub materiały wybuchowe, przesłaną niezgodnie z przepisami
niniejszej ustawy, zawiadamiając o tym najbliższy organ Milicji Obywatelskiej.
Art. 35.
Przepisy niniejszej ustawy nie naruszają przepisów szczególnych o nabywaniu, przechowywaniu
i używaniu materiałów wybuchowych w zakładach górniczych oraz przepisów prawa celnego.
Art. 36.
1.
Tracą moc przepisy z dnia 27 października 1932 r. - Prawo o broni, amunicji i materiałach wybuchowych .
2.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie zachowują
moc przepisy dotychczasowe.
Art. 37.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.