Ustawaz dnia 1 grudnia 1961 r.o izbach morskich
Spis treści
Treść ustawy
Dział I
Właściwość i ustrój izb morskich
Rozdział I
Właściwość izb morskich
Art. 1.
1.
Do właściwości izb morskich należy:
1)
orzekanie w sprawach z wypadków morskich,
2)
rozpoznawanie innych spraw przekazanych izbom morskim odrębnymi przepisami.
2.
Wypadkami morskimi w rozumieniu niniejszej ustawy są wypadki, które powodują lub którym
ulegają statki na morzu bądź na wodach z morzem połączonych, a uczęszczanych przez
statki morskie, oraz wypadki, wskutek których nastąpiło w związku z pracą na statku
lub działaniem jego urządzeń ciężkie uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub śmierć
człowieka.
Art. 2.
1.
Izby morskie rozpoznają wypadki morskie:
1)
statków polskich,
2)
statków obcych, jeżeli wypadek nastąpił na polskich morskich wodach wewnętrznych lub
polskim morzu terytorialnym albo jeżeli z wnioskiem o wszczęcie postępowania wystąpił
armator lub kapitan statku obcego.
2.
Sprawy wypadków morskich, w których uczestniczyły jednostki pływające Marynarki Wojennej
lub Wojsk Ochrony Pogranicza, izby morskie rozpoznają, w odniesieniu do tych jednostek,
za zgodą Dowództwa Marynarki Wojennej lub Wojsk Ochrony Pogranicza.
Art. 3.
Sprawy należące do właściwości izb morskich rozpoznają:
1)
w pierwszej instancji - Izba Morska w Gdańsku i Izba Morska w Szczecinie,
2)
w drugiej instancji - Odwoławcza Izba Morska.
Art. 4.
1.
Właściwość Izby Morskiej w Gdańsku obejmuje obszar województw gdańskiego i olsztyńskiego.
2.
Właściwość Izby Morskiej w Szczecinie obejmuje obszar województw szczecińskiego i
koszalińskiego.
Art. 5.
1.
Do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji miejscowo właściwa jest izba morska, w
której okręgu:
1)
znalazł się statek lub jego załoga po wypadku,
2)
znajduje się miejsce wypadku,
3)
leży port macierzysty statku
- w zależności od tego, w której izbie najpierw wszczęto postępowanie.
2.
Izba morska może orzec o swojej niewłaściwości miejscowej tylko do czasu rozpoczęcia
postępowania dowodowego w pierwszej instancji.
3.
Odwoławcza Izba Morska może przekazać sprawę izbie morskiej, której właściwość miejscowa
nie jest uzasadniona w myśl ust. 1, w przypadku, jeśli jest to wskazane ze względu
na miejsce postoju statku lub miejsce pobytu większości świadków.
Rozdział II
Ustrój izb morskich
Art. 6.
1.
Izba Morska w Szczecinie działa przy Sądzie Wojewódzkim w Szczecinie, a Izba Morska
w Gdańsku i Odwoławcza Izba Morska działają przy Sądzie Wojewódzkim w Gdańsku.
2.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Żeglugi może w drodze rozporządzenia
ustalić siedzibę izby morskiej poza siedzibą sądu wojewódzkiego, przy którym działa
izba morska.
Art. 7.
W skład izby morskiej wchodzi przewodniczący oraz jeden lub więcej wiceprzewodniczących
i ławnicy.
Art. 8.
1.
Przewodniczącego i wiceprzewodniczących powołuje i odwołuje Minister Sprawiedliwości
w porozumieniu z Ministrem Żeglugi spośród sędziów sądów powszechnych posiadających
znajomość zagadnień morskich w zakresie spraw należących do właściwości izb morskich.
2.
Pozostałych pracowników izb morskich przyjmuje i zwalnia przewodniczący właściwej
izby morskiej.
Art. 9.
1.
Przewodniczący i wiceprzewodniczący izb morskich zachowują stanowiska sędziowskie
oraz, z zastrzeżeniem odmiennych przepisów ustawy, prawa i obowiązki przewidziane
w przepisach dotyczących sędziów.
2.
Do pozostałych pracowników izb morskich mają zastosowanie przepisy dotyczące pracowników
organów administracji państwowej.
Art. 10.
Zakres udziału przewodniczących i wiceprzewodniczących izb morskich w pracy sądów
określi Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Żeglugi.
Art. 11.
1.
W zakresie wynagradzania pracowników izb morskich mają odpowiednie zastosowanie:
1)
do przewodniczących i wiceprzewodniczących przepisy o uposażeniu pracowników zatrudnionych
w dziale orzecznictwa państwowych komisji arbitrażowych,
2)
do pozostałych pracowników - przepisy o uposażeniu pracowników administracyjnych w
państwowych komisjach arbitrażowych.
2.
Minister Żeglugi w porozumieniu z Przewodniczącym Komitetu Pracy i Płac dostosuje
przepisy wymienione w ust. 1 do zakresu działania i struktury organizacyjnej izb morskich,
w szczególności ustali tabele stanowisk i uposażenia dla pracowników izb morskich
oraz kwalifikacje wymagane dla pracowników wymienionych w ust. 1 pkt 2.
Art. 12.
1.
Ławników izb morskich powołuje na okres lat trzech Minister Żeglugi spośród osób posiadających
wysokie kwalifikacje zawodowe i praktykę w zakresie zagadnień występujących w sprawach
rozpoznawanych przez izby morskie.
2.
Liczbę ławników dla każdej izby ustala Minister Żeglugi na wniosek przewodniczących
izb morskich.
3.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowy tryb powoływania ławników
oraz zasady wyznaczania ich do udziału w posiedzeniach, wynagradzania i pokrywania
innych należności związanych z udziałem w posiedzeniach.
Art. 13.
W sprawach nie uregulowanych ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie do ławników
izb morskich stosuje się odpowiednio przepisy o ławnikach ludowych w sądach powszechnych.
Art. 14.
1.
Izby morskie rozpoznają sprawy wypadków morskich na rozprawie, w pierwszej instancji
- w składzie przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego oraz dwóch ławników, w drugiej
instancji - w składzie przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego oraz czterech ławników.
Rozprawie przewodniczy przewodniczący lub wiceprzewodniczący izby morskiej.
2.
Przewodniczący izby morskiej pierwszej i drugiej instancji może zwiększyć skład orzekający
o dwóch ławników lub o wiceprzewodniczącego izby i jednego ławnika, jeżeli uzna to
za wskazane ze względu na zawiły charakter sprawy.
3.
Poza rozprawą postanowienia wydaje izba morska bez udziału ławników, w składzie jednoosobowym.
Art. 15.
1.
Przy izbie morskiej Minister Żeglugi ustanawia delegata oraz jednego lub więcej zastępców
delegata spośród osób posiadających wysokie kwalifikacje zawodowe i praktykę w zakresie
żeglugi morskiej.
2.
Delegat Ministra Żeglugi, zwany w dalszym ciągu „delegatem”, uczestniczy w postępowaniu
przed izbami jako rzecznik interesu publicznego.
3.
Delegat przy Odwoławczej Izbie Morskiej może przekazać uczestnictwo w postępowaniu
przed tą izbą delegatowi przy izbie morskiej pierwszej instancji, który występował
w sprawie, jeżeli ze względu na szczególnie zawiły charakter sprawy przyczyni się
to w znacznym stopniu do szybszego zakończenia postępowania.
4.
W sprawach wypadków morskich, w których zdarzył się wypadek przy pracy, w postępowaniu
przed izbami ma prawo uczestniczyć obok delegata - techniczny inspektor pracy właściwy
dla zakładu pracy zatrudniającego pracownika, który uległ wypadkowi.
5.
Delegat i techniczny inspektor pracy mogą brać udział w dochodzeniu oraz w każdym
stanie sprawy przeglądać akta i zgłaszać wnioski.
6.
Przepisy o wynagradzaniu ławników za udział w posiedzeniach izb morskich i pokrywaniu
innych należności związanych z udziałem w posiedzeniach mają odpowiednie zastosowanie
do delegata i technicznego inspektora pracy.
Art. 16.
1.
W celu zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi i zapobiegania wypadkom morskim delegat
może żądać wyjaśnień od organów państwowych i jednostek gospodarki uspołecznionej,
zwracać im uwagę na uchybienia i sprawdzać zastosowanie odpowiednich środków zaradczych.
2.
Uprawnienia przewidziane w ust. 1 nie przysługują delegatowi w stosunku do organów
Marynarki Wojennej i Wojsk Ochrony Pogranicza.
Art. 17.
1.
Zwierzchni nadzór nad izbami morskimi sprawują:
1)
Minister Sprawiedliwości nad przewodniczącymi i wiceprzewodniczącymi izb morskich
oraz nad trybem postępowania przed izbami,
2)
Minister Żeglugi - w pozostałym zakresie.
2.
Nadzór bezpośredni nad izbami morskimi w zakresie zastrzeżonym Ministrowi Sprawiedliwości
sprawuje prezes sądu wojewódzkiego, przy którym działa izba morska.
3.
Nadzór nie może wkraczać w zakres orzecznictwa izb morskich.
4.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Żeglugi określi w regulaminie
tryb wewnętrznego urzędowania izb morskich.
Art. 18.
Dochody i wydatki izb morskich objęte są budżetem centralnym w części Ministerstwa
Żeglugi.
Art. 19.
Izby morskie mają prawo używania pieczęci okrągłej z wizerunkiem godła Polskiej Rzeczypospolitej
Ludowej pośrodku, z napisem w otoku zawierającym nazwę izby i sądu, przy którym działa
izba.
Dział II
Postępowanie w sprawach wypadków morskich
Rozdział I
Przepisy ogólne
Art. 20.2 orzeczenia
O ile przepisy ustawy niniejszej nie stanowią inaczej, do postępowania przed izbami
morskimi w sprawach wypadków morskich stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania
karnego.
Rozdział II
Dochodzenia
Art. 21.
1.
Urzędy morskie oraz inne organy państwowe obowiązane są o wypadku morskim niezwłocznie
zawiadomić izbę morską, zabezpieczyć ślady i dowody, a w przypadkach nie cierpiących
zwłoki dokonać czynności koniecznych dla wstępnego ustalenia stanu faktycznego, przekazać
izbie morskiej materiał dotyczący wypadku oraz w zakresie pomocy prawnej załatwiać
wezwania izb morskich.
2.
Jeżeli organem określonym w ust. 1 jest polski urząd konsularny, jest on obowiązany
po otrzymaniu wiadomości o wypadku morskim przedsięwziąć niezwłocznie w ramach swoich
uprawnień czynności, o których mowa w ust. 1.
3.
Armator i kapitan statku, którego dotyczy wypadek morski, obowiązani są niezwłocznie
zawiadamiać o każdym wypadku morskim kapitanat (bosmanat) pierwszego polskiego portu,
do którego statek ma wejść po wypadku, oraz izbę morską, zabezpieczyć ślady i dowody
dla wstępnego ustalenia stanu faktycznego oraz na żądanie kapitanatu (bosmanatu) portu
i izby morskiej udzielać wszelkich wyjaśnień.
4.
Organy Marynarki Wojennej, Wojsk Ochrony Pogranicza i prokuratury wojskowej w sprawie
toczącej się przed izbą morską nie są obowiązane do udzielania wiadomości, dokumentów
i innych danych, jeżeli może to doprowadzić do ujawnienia tajemnicy państwowej w zakresie
obronności kraju.
Art. 22.
1.
Izba morska wszczyna postępowanie z urzędu albo na wniosek delegata lub zainteresowanego.
2.
Wszczęcie postępowania następuje z urzędu, gdy:
1)
statek zatonął, zaginął, został opuszczony lub w inny sposób utracony,
2)
w wypadku morskim nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub śmierć
człowieka,
3)
izba morska uzna, że interes publiczny wymaga rozpoznania sprawy.
Art. 23.
1.
Izba morska może, po wypowiedzeniu się delegata, odmówić wszczęcia postępowania lub
wszczęte postępowanie umorzyć, jeżeli rozpoznanie sprawy byłoby niecelowe ze względu
na brak interesu publicznego.
2.
W sprawach, w których wszczęcie postępowania następuje z urzędu, odmowa wszczęcia
i umorzenie postępowania wymaga zgody delegata.
3.
Postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania doręcza się delegatowi
oraz zainteresowanemu, który wniósł o rozpoznanie sprawy.
4.
W sprawach określonych w art. 15 ust. 4 uprawnienia delegata wynikające z przepisów
ust. 1-3 przysługują odpowiednio technicznemu inspektorowi pracy.
Art. 24.
Zainteresowani są w każdym razie armator i kapitan statku, którego dotyczy wypadek
morski, oraz osoby podejrzane o zawinienie wypadku morskiego lub o błędne zachowanie,
które przyczyniło się do wypadku.
Art. 25.
1.
Zainteresowany ma prawo korzystać w każdym stanie sprawy z pomocy wybranego przez
siebie pełnomocnika.
2.
Pełnomocnikiem może być pracownik zainteresowanego, członek związku zawodowego, do
którego zainteresowany należy, lub adwokat.
Art. 26.
1.
Jeżeli izbie morskiej wiadomo, że w sprawie rozpoznawanego przez nią wypadku morskiego
wszczęto postępowanie karne, izba morska zawiadamia sąd lub prokuratora o toczącym
się przed izbą postępowaniu.
2.
Izba morska może zawiesić postępowanie, jeżeli wyniki postępowania karnego mogą mieć
istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
3.
Na postanowienie o zawieszeniu lub odmowie zawieszenia postępowania służy zażalenie.
Art. 27.
1.
Po wszczęciu postępowania izba morska przeprowadza dochodzenie bezpośrednio przez
przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego albo za pośrednictwem kapitanatu (bosmanatu)
portu.
2.
Minister Żeglugi określi obowiązki kapitanatów (bosmanatów) portu w zakresie prowadzenia
dochodzeń w sprawach wypadków morskich.
Art. 28.
1.
Dochodzenie ma na celu wyjaśnienie przebiegu, przyczyn i okoliczności wypadku morskiego
przez zebranie potrzebnych wiadomości i utrwalenie śladów i dowodów.
2.
Armator i kapitan statku obowiązani są na wezwanie izby morskiej udzielić wyjaśnień
o statku, w szczególności o składzie jego załogi, miejscu pobytu statku i członków
załogi lub o terminach przybycia statku do polskiego portu i o wysokości szkody, oraz
przedłożyć izbie użyte w danej podróży mapy morskie, dzienniki i inne dokumenty potrzebne
do wyjaśnienia okoliczności wypadku.
Rozdział III
Rozprawa
Art. 29.
1.
Jeżeli przewodniczący izby morskiej uzna, że dochodzenie dostarczyło podstaw do przeprowadzenia
rozprawy, wyznacza termin rozprawy, zawiadamia o nim delegata i w miarę możności znanych
izbie zainteresowanych oraz urządza wezwanie świadków, a w razie potrzeby biegłych
i tłumaczy.
2.
Jeżeli sprawa dotyczy wypadku określonego w art. 15 ust. 4, przewodniczący izby morskiej
zawiadamia również technicznego inspektora pracy.
3.
Niestawiennictwo delegata, technicznego inspektora pracy lub zainteresowanego nie
wstrzymuje rozpoznania sprawy, chyba że izba morska uzna obecność ich na rozprawie
za niezbędną.
Art. 30.
1.
Na wstępie rozprawy przewodniczący przedstawia stan sprawy na podstawie wyników dochodzenia,
po czym izba morska wysłuchuje wyjaśnień osób zainteresowanych, a następnie przeprowadza
postępowanie dowodowe.
2.
Zainteresowany, którego zeznanie może mieć znaczenie dla ustalenia przebiegu i przyczyn
wypadku morskiego może być przesłuchany jako świadek. Przed przesłuchaniem należy
go uprzedzić o prawie odmowy udzielania odpowiedzi na pytania co do okoliczności,
których ujawnienie mogłoby narazić na odpowiedzialność za przestępstwo jego samego
lub członków jego najbliższej rodziny.
3.
Delegatowi, technicznemu inspektorowi pracy i zainteresowanym służy prawo zadawania
pytań przesłuchiwanym świadkom i biegłym oraz zgłaszania wniosków dowodowych.
Art. 31.
Izba morska może odroczyć rozprawę tylko z ważnej przyczyny.
Art. 32.
Rozprawę odroczoną prowadzi się w nowym terminie w dalszym ciągu. Jednakże należy
ją przeprowadzić od początku, jeżeli izba morska uzna to za konieczne.
Art. 33.
Po zakończeniu postępowania dowodowego przewodniczący udziela głosu najpierw delegatowi,
który zgłasza i uzasadnia swoje wnioski co do orzeczenia, następnie technicznemu inspektorowi
pracy, jeżeli uczestniczy w rozprawie, oraz obecnym pełnomocnikom zainteresowanych
i samym zainteresowanym.
Art. 34.
Izba morska rozstrzyga samodzielnie wszelkie zagadnienia wynikające w toku postępowania.
Art. 35.1 orzeczenie
1.
Izba morska może w orzeczeniu pozbawić na czas oznaczony lub na zawsze prawa wykonywania
zawodu lub prawa wykonywania określonych funkcji członka załogi polskiego statku lub
polskiego pilota, który w związku z wypadkiem morskim wykazał brak kwalifikacji niezbędnych
do wykonywania czynności związanych z tymi funkcjami bądź do wykonywania zawodu albo
przez rażące zaniedbania przyczynił się do powstania wypadku.
2.
Orzeczenie w zakresie określonym w ust. 1 jest natychmiast wykonalne.
3.
Izba morska może w orzeczeniu uzależnić przywrócenie prawa wykonywania zawodu lub
funkcji od pełnienia w ciągu oznaczonego czasu określonej służby morskiej albo od
wykazania koniecznych umiejętności w trybie przewidzianym przepisami o kwalifikacjach
wymaganych od członków załogi polskiego statku morskiego lub od pilotów morskich.
4.
W przypadku wydania orzeczenia pozbawiającego członka załogi lub pilota prawa wykonywania
zawodu lub określonych funkcji na czas dłuższy niż dwa lata albo na zawsze, Minister
Żeglugi może w uzasadnionych przypadkach, po upływie dwóch lat od wydania orzeczenia,
przywrócić prawo, którego członek załogi lub pilot został pozbawiony, jeżeli względy
bezpieczeństwa żeglugi nie stają temu na przeszkodzie.
5.
Uprawnienia wynikające z przepisu ust. 1 nie przysługują izbom morskim w stosunku
do żołnierzy Marynarki Wojennej lub Wojsk Ochrony Pogranicza.
Art. 36.
1.
Sentencja orzeczenia powinna zawierać:
1)
oznaczenie izby morskiej, która wydała orzeczenie,
2)
imiona i nazwiska oraz stopnie i tytuły zawodowe (stanowiska służbowe) członków składu
orzekającego,
3)
datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania orzeczenia,
4)
ustalenie czasu, miejsca i rodzaju wypadku morskiego,
5)
dokładne ustalenie przyczyn wypadku ze wskazaniem - o ile to możliwe - statku i osób,
których wina spowodowała wypadek, oraz z określeniem stopnia, w jakim przyczyniły
się do wypadku, albo stwierdzenie uzasadnionych wątpliwości co do przyczyny wypadku
bądź stwierdzenie niemożności jej ustalenia,
6)
wskazanie ujawnionych wad i braków w budowie statku, jego wyposażeniu, załadowaniu
lub obsadzeniu załogą, w stanie toru wodnego lub urządzeniach oznakowania nawigacyjnego
oraz uchybień w działalności i wad w organizacji instytucji służących bezpieczeństwu
żeglugi morskiej,
7)
ocenę prawidłowości zachowania się statku po wypadku oraz w razie potrzeby prawidłowości
czynności ratowniczych.
2.
Jeżeli izba morska pozbawia członka załogi lub pilota prawa wykonywania określonych
funkcji bądź prawa wykonywania zawodu, rozstrzygnięcie o tym powinno być zawarte w
sentencji.
Art. 37.
1.
W sprawie zawiłej izba morska może odroczyć wydanie orzeczenia na czas nie dłuższy
niż 14 dni.
2.
Po podpisaniu sentencji orzeczenia przez członków składu orzekającego przewodniczący
ogłasza ją i przytacza ważniejsze powody orzeczenia, po czym sporządza się uzasadnienie
orzeczenia na piśmie. Uzasadnienie powinno być sporządzone w terminie 14 dni od ogłoszenia
sentencji, a w sprawach zawiłych - w terminie do 30 dni.
3.
Ogłoszenie sentencji może nastąpić bez udziału ławników.
Art. 38.
Uzasadnienie orzeczenia powinno zawierać:
1)
dokładne ustalenie podstawy faktycznej przez wskazanie, jakie fakty izba morska uznała
za udowodnione, na jakich oparła się dowodach i dlaczego nie uznała dowodów przeciwnych,
2)
przytoczenie okoliczności, które izba morska miała na względzie przy ocenie podstawy
faktycznej,
3)
w razie potrzeby, zalecenie podjęcia środków zmierzających do zapewnienia bezpieczeństwa
żeglugi i zapobiegania wypadkom morskim,
4)
przytoczenie okoliczności, które izba morska miała na względzie przy orzekaniu o pozbawieniu
prawa wykonywania zawodu lub określonych funkcji, jeżeli izba o tym orzekła.
Art. 39.
1.
Orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się Ministrowi Żeglugi, delegatowi, właściwemu
urzędowi morskiemu oraz zainteresowanym, a w sprawach określonych w art. 15 ust. 4
również technicznemu inspektorowi pracy.
2.
Jeżeli w orzeczeniu pozbawiono członka załogi lub pilota prawa wykonywania zawodu
lub określonej funkcji, orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się ponadto pozostałym
urzędom morskim.
Rozdział IV
Środki odwoławcze
Art. 40.
1.
Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji służy odwołanie.
2.
Na postanowienia i zarządzenia izby morskiej zamykające drogę do wydania orzeczenia
służy zażalenie. Ponadto zażalenie służy tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.
3.
Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni, a do wniesienia zażalenia 7 dni od dnia
doręczenia orzeczenia lub postanowienia z uzasadnieniem.
4.
Środki odwoławcze wnosi się do Odwoławczej Izby Morskiej za pośrednictwem izby morskiej,
która wydała orzeczenie lub postanowienie.
Art. 41.
Środki odwoławcze służą delegatowi i zainteresowanym, a w sprawach określonych w art.
15 ust. 4 również technicznemu inspektorowi pracy.
Art. 42.
Odwoławcza Izba Morska rozpoznaje odwołania na rozprawie, jeżeli przepisy postępowania
karnego o rewizji nie stanowią inaczej.
Art. 43.
1.
Odwoławcza Izba Morska orzeka na podstawie wyników przewodu w izbie morskiej pierwszej
instancji, uzupełnionego w razie potrzeby przewodem odwoławczym.
2.
Odwoławcza Izba Morska może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli odwołujący się mógł
je przytoczyć w pierwszej instancji.
3.
Z zastrzeżeniem ust. 4 Odwoławcza Izba Morska nie jest związana wnioskami ani granicami
odwołania.
4.
Odwoławcza Izba Morska może zmienić orzeczenie izby morskiej pierwszej instancji w
części pozbawiającej członka załogi lub pilota prawa wykonywania zawodu lub określonych
funkcji na jego niekorzyść tylko w przypadkach zaskarżenia tej części orzeczenia przez
delegata na niekorzyść zainteresowanego.
Art. 44.
1.
Odwoławcza Izba Morska zatwierdza albo zmienia zaskarżone orzeczenie w całości lub
w części.
2.
W razie stwierdzenia nierozpoznania istoty sprawy lub nieważności postępowania, Odwoławcza
Izba Morska uchyla zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazuje izbie morskiej do ponownego
rozpoznania lub postępowanie umarza.
Art. 45.1 orzeczenie
Od orzeczeń i postanowień izb morskich kończących postępowanie przed tymi izbami nie
można zakładać rewizji nadzwyczajnej.
Art. 46.
Ustalenia winy i okoliczności faktycznych wypadku morskiego zawarte w orzeczeniu izby
morskiej kończącym postępowanie przed izbami obowiązują państwowy arbitraż gospodarczy.
Rozdział V
Wznowienie postępowania
Art. 47.
1.
Izba morska wznawia postępowanie zakończone przed izbami w razie późniejszego ujawnienia
faktów i dowodów nie znanych izbie, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
2.
Zainteresowany może żądać wznowienia postępowania w okolicznościach wymienionych w
ust. 1 tylko wtedy, gdy z faktów i dowodów nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Rozdział VI
Koszty postępowania
Art. 48.
1.
Koszty postępowania, obejmujące również należności ławników, delegata i technicznego
inspektora pracy, ponosi armator, którego statek spowodował lub przyczynił się do
powstania wypadku.
2.
W razie uznania winy lub błędu kilku statków koszty postępowania rozdziela się stosunkowo.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do użytkowników urządzeń służących żegludze
morskiej, z wyjątkiem organów administracji państwowej.
Art. 49.
Niezależnie od wyniku sprawy izba morska może nałożyć na zainteresowanego obowiązek
zwrotu kosztów postępowania, które zainteresowany wywołał swoim postępowaniem.
Art. 50.
Nie pobiera się kosztów postępowania od armatora statku obcego, z wyjątkiem przypadku,
kiedy postępowanie zostało wszczęte na jego wniosek.
Art. 51.
Jeżeli izba morska dokonuje czynności na wniosek zainteresowanego, ma prawo żądać
od niego zaliczki na koszty postępowania oraz uzależnić swe czynności od uprzedniego
złożenia zaliczki.
Art. 52.
Koszty postępowania ponosi również zainteresowany, jeżeli wszczęte na jego wniosek
postępowanie zostało umorzone na skutek wycofania przez niego wniosku.
Art. 53.3 orzeczenia
1.
W każdym orzeczeniu lub postanowieniu kończącym sprawę w danej instancji izba morska
rozstrzyga o kosztach postępowania.
2.
Na postanowienia izby morskiej pierwszej instancji o kosztach postępowania służy zażalenie.
Art. 54.
1.
W razie nieuwzględnienia odwołania koszty postępowania odwoławczego ponosi zainteresowany,
który wniósł odwołanie.
2.
W razie częściowego uwzględnienia odwołania koszty postępowania rozdziela się stosunkowo.
Art. 55.
Poza przypadkami określonymi w art. 48-52, art. 54 i art. 56 ust. 1 i 4 koszty postępowania
pokrywa się z budżetu Państwa.
Rozdział VII
Przepisy porządkowe
Art. 56.
1.
W razie nieusprawiedliwionego niestawiennictwa świadka, biegłego lub tłumacza izba
morska nakłada na świadka, biegłego lub tłumacza grzywnę do 2.000 zł; jeżeli niestawiennictwo
spowodowało odroczenie rozprawy, izba morska nakłada ponadto na świadka, biegłego
lub tłumacza obowiązek zwrotu kosztów wywołanych odroczeniem rozprawy.
2.
Niezależnie od środków zastosowanych na podstawie ust. 1 izba morska może zarządzić
przymusowe sprowadzenie świadka, a biegłego i tłumacza tylko w przypadkach wyjątkowych.
3.
Izba morska zwalnia świadka, biegłego lub tłumacza od nałożonych środków przymusu
i zwrotu kosztów, jeżeli świadek, biegły lub tłumacz w ciągu dwóch tygodni od zawiadomienia
go udowodni, że niestawiennictwo jego było usprawiedliwione.
4.
Niezależnie od skutków niestawiennictwa na rozprawie, świadek, biegły i zainteresowany
lub jego pracownik mogą być zobowiązani do zwrotu kosztów wywołanych oczywistą ich
winą. Postanowienie izby morskiej w przedmiocie zwrotu kosztów zapada po wysłuchaniu
osoby, której zarzucono winę.
Art. 57.
Przepisy art. 56 ust. 1 i 3 mają również zastosowanie w razie nieusprawiedliwionej
odmowy złożenia zeznań lub przyrzeczenia, przy czym w razie ponownej odmowy izba morska
może nałożyć na świadka ponownie grzywnę do 3.000 zł.
Art. 58.
Na postanowienie odmowne wydane na podstawie art. 56 ust. 3 oraz na postanowienia
wydane na podstawie art. 56 ust. 4 i art. 57 służy zażalenie.
Art. 59.
1.
Izba morska może nałożyć grzywnę do 3.000 zł na winnych nieprzestrzegania przepisów
art. 21 ust. 3 i art. 28 ust. 2.
2.
Na postanowienie wydane na podstawie ust. 1 służy zażalenie.
Art. 60.
Ostateczne postanowienie wydane na podstawie art. 56 ust. 1, art. 57 i art. 59 ust.
1 oraz ostateczne postanowienie wydane w przedmiocie zwrotu kosztów, zaopatrzone w
zaświadczenie przewodniczącego izby morskiej, iż podlega wykonaniu, stanowi tytuł
wykonawczy dla egzekucji sądowej.
Rozdział VIII
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 61.
Izby morskie utworzone na podstawie ustawy z dnia 18 marca 1925 r. o izbach morskich stają się izbami morskimi w rozumieniu niniejszej ustawy.
Art. 62.
1.
W sprawach wypadków morskich, w których wszczęto postępowanie przed dniem wejścia
w życie ustawy, a nie rozpoczęto rozprawy w pierwszej instancji, w zakresie postępowania
stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
2.
W sprawach, w których przed dniem wejścia w życie ustawy rozpoczęto rozprawę w pierwszej
instancji, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 63.
Traci moc ustawa z dnia 18 marca 1925 r. o izbach morskich .
Art. 64.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych do ustawy w sprawach, które mają być uregulowane
tymi przepisami, obowiązują przepisy dotychczasowe.
Art. 65.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1962 r.