Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 9 stycznia 2020 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o izbach morskich
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 1 grudnia 1961 r. o izbach morskich
- Dział I - Właściwość i ustrój izb morskich
- Dział II - Postępowanie w sprawach wypadków morskich
- Rozdział I - Przepisy ogólne
- Rozdział II - Dochodzenia
- Rozdział III - Rozprawa
- Rozdział IV - Środki odwoławcze
- Rozdział IVa - Wykonanie orzeczeń i postanowień
- Rozdział V - Wznowienie postępowania
- Rozdział VI - Koszty postępowania
- Rozdział VII - Przepisy porządkowe
- Rozdział VIII - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 1 grudnia 1961 r. o izbach morskich , z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem
stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27
kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 9 stycznia 2020 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
odnośnika nr 1 oraz art. 173 ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem
stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27
kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) , które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz
uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE
L 119 z 04.05.2016, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2).
”
„
Art. 173.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 87 pkt 1, który wchodzi w życie po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 107 pkt 7 i 8, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 2019 r.;
3)
art. 157 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 13 października 2019 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 1 grudnia 1961 r. o izbach morskich
Dział I
Właściwość i ustrój izb morskich
Rozdział I
Właściwość izb morskich
Art. 1.
1.
Do właściwości izb morskich należy:
1)
orzekanie w sprawach z wypadków morskich;
2)
rozpoznawanie innych spraw przekazanych izbom morskim odrębnymi przepisami.
2.
Wypadkami morskimi w rozumieniu niniejszej ustawy są:
1)
wypadek morski, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 sierpnia 2012 r. o Państwowej Komisji Badania
Wypadków Morskich ;
2)
zdarzenie, lub kilka następujących po sobie zdarzeń, związane bezpośrednio z eksploatacją
statku, w rozumieniu art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim , zaistniałe w wyniku świadomego działania lub zaniechania podjętego z zamiarem naruszenia
bezpieczeństwa statku, wyrządzenia szkody na osobie lub szkody w środowisku.
Art. 2.
1.
Izby morskie rozpoznają wypadki morskie:
1)
statków o polskiej przynależności;
2)
statków o obcej przynależności, jeżeli wypadek nastąpił na polskich morskich wodach
wewnętrznych lub polskim morzu terytorialnym albo jeżeli z wnioskiem o wszczęcie postępowania
wystąpił armator lub kapitan takiego statku.
1a.
(uchylony)
2.
Sprawy wypadków morskich, w których uczestniczyły jednostki pływające Marynarki Wojennej,
Straży Granicznej lub Policji, izby morskie rozpoznają, w odniesieniu do tych jednostek,
za zgodą odpowiednio Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, Komendanta Głównego
Straży Granicznej lub Komendanta Głównego Policji.
Art. 3.
Sprawy należące do właściwości izb morskich rozpoznają:
1)
w pierwszej instancji - Izba Morska w Gdańsku i Izba Morska w Szczecinie;
2)
w drugiej instancji - Odwoławcza Izba Morska.
Art. 3a.
(uchylony)
Art. 4.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości
określi, w drodze rozporządzenia, terytorialny zakres działania izb morskich, uwzględniając
podział terytorialny państwa.
Art. 5.
1.
Do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji miejscowo właściwa jest izba morska, w
której okręgu:
1)
znalazł się statek lub jego załoga po wypadku,
2)
znajduje się miejsce wypadku,
3)
leży port macierzysty statku
- w zależności od tego, w której izbie najpierw wszczęto postępowanie.
2.
Izba morska może orzec o swojej niewłaściwości miejscowej tylko do czasu rozpoczęcia
postępowania dowodowego w pierwszej instancji.
3.
Odwoławcza Izba Morska może przekazać sprawę izbie morskiej, której właściwość miejscowa
nie jest uzasadniona w myśl ust. 1, w przypadku, jeśli jest to wskazane ze względu
na miejsce postoju statku lub miejsce pobytu większości świadków.
Rozdział II
Ustrój izb morskich
Art. 6.
1.
Izba Morska w Szczecinie działa przy Sądzie Okręgowym w Szczecinie, a Izba Morska
w Gdańsku i Odwoławcza Izba Morska działają przy Sądzie Okręgowym w Gdańsku.
2.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki
morskiej może określić, w drodze rozporządzenia, uwzględniając podział terytorialny
państwa, siedzibę izby morskiej poza siedzibą sądu okręgowego, przy którym działa
izba morska.
Art. 7.
W skład izby morskiej wchodzą:
1)
sędziowie, w tym przewodniczący i jeden lub więcej wiceprzewodniczących;
2)
ławnicy.
Art. 7a.
Do orzekania w sprawach należących do właściwości izb morskich Minister Sprawiedliwości
deleguje sędziów na podstawie art. 77 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych spośród sędziów sądów powszechnych posiadających znajomość zagadnień morskich w zakresie
spraw należących do właściwości izb morskich.
Art. 8.
1.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki
morskiej powołuje i odwołuje przewodniczącego i wiceprzewodniczących spośród sędziów
delegowanych do izby morskiej zgodnie z art. 7a.
2.
Inspektorów dochodzeniowych oraz innych pracowników izb morskich przyjmuje i zwalnia
przewodniczący właściwej izby morskiej.
Art. 9.
1.
Sędziowie sądów powszechnych orzekający w izbach morskich zachowują prawa i obowiązki
przewidziane w przepisach dotyczących sędziów sądów powszechnych.
2.
Do pracowników izb morskich mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury .
Art. 10.
Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki
morskiej, określi, w drodze rozporządzenia, zakres udziału przewodniczących i wiceprzewodniczących
izb morskich w pracy sądów, uwzględniając zakres zadań tych osób w izbach morskich
oraz konieczność zachowania udziału sędziów czynnych zawodowo w sprawowaniu wymiaru
sprawiedliwości.
Art. 11.
1.
W zakresie wynagradzania mają zastosowanie:
1)
do sędziów orzekających w sprawach należących do właściwości izb morskich - przepisy
w sprawie wynagradzania sędziów sądów powszechnych;
2)
do pracowników izb morskich - odpowiednio przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury.
2.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, stanowiska, zaszeregowanie oraz
szczegółowe warunki wynagradzania pracowników izb morskich, a także kwalifikacje wymagane
dla pracowników izb morskich, mając na uwadze przepisy, o których mowa w ust. 1 pkt
2.
Art. 12.
1.
Ławników izb morskich powołuje na okres lat trzech minister właściwy do spraw gospodarki
morskiej spośród osób posiadających wysokie kwalifikacje zawodowe i praktykę w zakresie
zagadnień występujących w sprawach rozpoznawanych przez izby morskie.
2.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, na wniosek przewodniczącego izby morskiej,
określi, w drodze zarządzenia, liczbę ławników dla izby z uwzględnieniem terytorialnego
zakresu działania izby morskiej.
3.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki
morskiej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb powoływania ławników oraz
zasady ich wyznaczania do udziału w posiedzeniach, uwzględniając kwalifikacje zawodowe
i praktykę w zakresie zagadnień występujących w sprawach rozpoznawanych przez izby
morskie, a także sposób wynagradzania i pokrywania innych należności związanych z
udziałem w posiedzeniach.
Art. 13.
W sprawach nieuregulowanych ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie do ławników
izb morskich stosuje się odpowiednio przepisy o ławnikach w sądach powszechnych.
Art. 14.
1.
Izby morskie rozpoznają sprawy wypadków morskich na rozprawie, w pierwszej instancji
- w składzie jednego sędziego oraz dwóch ławników, w drugiej instancji - w składzie
jednego sędziego oraz czterech ławników. Rozprawie przewodniczy sędzia.
2.
Przewodniczący izby morskiej pierwszej i drugiej instancji może zwiększyć skład orzekający
o dwóch ławników lub o jednego sędziego i jednego ławnika, jeżeli uzna to za wskazane
ze względu na zawiły charakter sprawy.
3.
Poza rozprawą postanowienia wydaje sędzia bez udziału ławników, jeżeli ustawa nie
stanowi inaczej.
Art. 15.
1.
Przy izbie morskiej minister właściwy do spraw gospodarki morskiej ustanawia delegata
oraz jednego lub więcej zastępców delegata spośród osób posiadających wysokie kwalifikacje
zawodowe i praktykę w zakresie żeglugi morskiej.
2.
Delegat ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej, zwany w dalszym ciągu „delegatem”,
uczestniczy w postępowaniu przed izbami jako rzecznik interesu publicznego.
3.
Delegat przy Odwoławczej Izbie Morskiej może brać udział w postępowaniu przed izbą
morską pierwszej instancji i podejmować czynności, do jakich uprawniony jest delegat
przy tej izbie, oraz przekazać delegatowi przy izbie morskiej pierwszej instancji
uczestnictwo w postępowaniu przed Odwoławczą Izbą Morską.
4.
W sprawach wypadków morskich, które mogą zostać uznane za wypadki przy pracy, w postępowaniu
przed izbami morskimi ma prawo uczestniczyć - obok delegata - państwowy inspektor
pracy właściwy dla pracodawcy zatrudniającego pracownika, który uległ wypadkowi.
5.
Delegat i państwowy inspektor pracy mogą brać udział w dochodzeniu oraz w każdym stanie
sprawy przeglądać akta i zgłaszać wnioski.
6.
Przepisy o wynagradzaniu ławników za udział w posiedzeniach izb morskich i pokrywaniu
innych należności związanych z udziałem w posiedzeniach mają odpowiednie zastosowanie
do delegata i państwowego inspektora pracy.
7.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, uwzględniając
system organizacyjny izb morskich, sposób wykonywania zadań przez delegatów oraz sprawowania
nadzoru nad ich działalnością, a także zakres pokrywania kosztów tej działalności.
Art. 16.
1.
W celu zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi i zapobiegania wypadkom morskim delegat
może żądać wyjaśnień od armatorów, organów i instytucji państwowych, samorządowych
i społecznych, przedsiębiorców oraz innych jednostek organizacyjnych, zwracać im uwagę
na uchybienia i sprawdzać zastosowanie odpowiednich środków zaradczych.
2.
Uprawnienia przewidziane w ust. 1 nie przysługują delegatowi w stosunku do organów
Marynarki Wojennej, Straży Granicznej i Policji.
Art. 17.
1.
Zwierzchni nadzór nad izbami morskimi sprawują:
1)
Minister Sprawiedliwości nad przewodniczącymi i wiceprzewodniczącymi izb morskich
oraz nad trybem postępowania przed izbami;
2)
minister właściwy do spraw gospodarki morskiej - w pozostałym zakresie.
2.
Nadzór bezpośredni nad izbami morskimi w zakresie zastrzeżonym Ministrowi Sprawiedliwości
sprawuje prezes sądu okręgowego, przy którym działa izba morska.
3.
Nadzór nie może wkraczać w zakres orzecznictwa izb morskich.
4.
Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki
morskiej, określi, w drodze rozporządzenia, regulamin wewnętrznego urzędowania izb
morskich, w tym:
1)
zadania przewodniczącego izby,
2)
zadania inspektorów dochodzeniowych,
3)
podstawowe zadania referentów, kierownika sekretariatu i sekretarza izby,
4)
szczegółowy sposób prowadzenia i protokołowania rozpraw,
5)
tryb występowania o pomoc prawną i komunikowania się z innymi organami,
6)
organizację pracy izby
- mając na uwadze zapewnienie skuteczności i sprawności prowadzonych przed izbami
morskimi postępowań.
Art. 18.
Izby morskie są państwowymi jednostkami budżetowymi. Wydatki izb morskich są pokrywane
z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw gospodarki
morskiej.
Art. 19.
Izby morskie mają prawo używania pieczęci okrągłej z wizerunkiem godła Rzeczypospolitej
Polskiej pośrodku, z napisem w otoku zawierającym nazwę izby i sądu, przy którym działa
izba.
Rozdział III
Art. 19a.
Izby morskie przekazują informacje, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z
dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) 2)Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018,
str. 2., zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”, przy pierwszej czynności skierowanej do
osoby, chyba że posiada ona te informacje, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie.
Art. 19b.
1.
Nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych w postępowaniach przed izbami morskimi
sprawują:
1)
w zakresie działalności Izby Morskiej w Gdańsku i Izby Morskiej w Szczecinie - Przewodniczący
Odwoławczej Izby Morskiej;
2)
w zakresie działalności Odwoławczej Izby Morskiej - Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku.
2.
W ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1, właściwe organy:
1)
rozpatrują skargi związane z przetwarzaniem danych osobowych;
2)
podejmują działania mające na celu upowszechnianie wśród nadzorowanych administratorów
danych i podmiotów przetwarzających wiedzy o obowiązkach wynikających z rozporządzenia
2016/679;
3)
współpracują z innymi organami sprawującymi nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych
w ramach postępowań prowadzonych przez sądy i trybunały oraz z organami nadzorczymi
w rozumieniu art. 51 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, w tym dzielą się informacjami
oraz świadczą wzajemną pomoc, w celu zapewnienia spójnego stosowania rozporządzenia
2016/679.
3.
Organy, o których mowa w ust. 1, są uprawnione do:
1)
nakazywania administratorowi danych lub podmiotowi przetwarzającemu albo ich przedstawicielom
dostarczenia wszelkich informacji potrzebnych do realizacji zadań tych organów;
2)
zawiadamiania administratora danych lub podmiotu przetwarzającego o podejrzeniu naruszenia
przepisów rozporządzenia 2016/679;
3)
uzyskiwania od administratora danych lub podmiotu przetwarzającego dostępu do danych
osobowych i informacji niezbędnych do realizacji zadań organu nadzorczego;
4)
uzyskiwania dostępu do pomieszczeń administratora danych lub podmiotu przetwarzającego,
w tym do sprzętu i środków służących do przetwarzania danych;
5)
wydawania ostrzeżeń administratorowi danych lub podmiotowi przetwarzającemu, dotyczących
możliwości naruszenia przepisów rozporządzenia 2016/679;
6)
udzielania upomnień administratorowi danych lub podmiotowi przetwarzającemu w przypadku
naruszenia przepisów rozporządzenia 2016/679;
7)
wzywania administratora danych lub podmiotu przetwarzającego do dostosowania przetwarzania
danych do przepisów rozporządzenia 2016/679.
4.
Do przyjmowania i rozpatrywania skarg związanych z przetwarzaniem danych osobowych
przez izby morskie stosuje się odpowiednio przepisy działu I rozdziału 5a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Dział II
Postępowanie w sprawach wypadków morskich
Rozdział I
Przepisy ogólne
Art. 20.
O ile przepisy ustawy niniejszej nie stanowią inaczej, do postępowania przed izbami
morskimi w sprawach wypadków morskich stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego.
Rozdział II
Dochodzenia
Art. 21.
1.
Organy administracji morskiej oraz inne organy władzy publicznej są obowiązane:
1)
(uchylony)
2)
zabezpieczyć ślady i dowody;
3)
w przypadkach niecierpiących zwłoki dokonać czynności koniecznych do wstępnego ustalenia
stanu faktycznego;
4)
przekazać izbie morskiej, na jej żądanie, materiał dotyczący wypadku oraz
5)
wykonywać czynności w drodze pomocy prawnej.
2.
Konsul Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany, po otrzymaniu wiadomości o wypadku
morskim, przedsięwziąć niezwłocznie w ramach swoich uprawnień czynności, o których
mowa w ust. 1.
3.
(uchylony)
3a.
(uchylony)
3b.
(uchylony)
4.
Organy Marynarki Wojennej, Straży Granicznej, Policji i prokuratury w sprawie toczącej
się przed izbą morską nie są obowiązane do udzielania informacji, udostępniania dokumentów
i innych danych, jeżeli może to doprowadzić do ujawnienia informacji niejawnych.
Art. 22.
Izba morska wszczyna postępowanie na wniosek zainteresowanego lub organu administracji
morskiej.
Art. 22a.
(uchylony)
Art. 23.
1.
Izba morska może, po wypowiedzeniu się delegata, odmówić wszczęcia postępowania lub
wszczęte postępowanie umorzyć, jeżeli rozpoznanie sprawy byłoby niecelowe ze względu
na brak interesu publicznego.
2.
(uchylony)
3.
Postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania doręcza się delegatowi
oraz zainteresowanemu, który wniósł o rozpoznanie sprawy.
4.
W sprawach określonych w art. 15 ust. 4 uprawnienia delegata wynikające z przepisów
ust. 1 i 3 przysługują odpowiednio państwowemu inspektorowi pracy.
Art. 24.
Zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy wypadek morski.
Art. 24a.
(uchylony)
Art. 25.
1.
Zainteresowany ma prawo korzystać w każdym stanie sprawy z pomocy wybranego przez
siebie pełnomocnika.
2.
Pełnomocnikiem może być adwokat, radca prawny, pracownik zainteresowanego, członek
związku lub stowarzyszenia zawodowego zrzeszającego osoby posiadające kwalifikacje
zawodowe w żegludze morskiej.
Art. 25a.
(uchylony)
Art. 26.
1.
Jeżeli izbie morskiej wiadomo, że w sprawie rozpoznawanego przez nią wypadku morskiego
wszczęto postępowanie karne, izba morska zawiadamia sąd lub prokuratora o toczącym
się przed izbą postępowaniu.
2.
Izba morska może zawiesić postępowanie, jeżeli wyniki postępowania karnego mogą mieć
istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
3.
Na postanowienie o zawieszeniu lub odmowie zawieszenia postępowania służy zażalenie.
Art. 27.
1.
Po wszczęciu postępowania izba morska przeprowadza dochodzenie bezpośrednio przez
inspektora dochodzeniowego albo za pośrednictwem kapitanatu (bosmanatu) portu.
2.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, obowiązki
kapitanatów (bosmanatów) portów w zakresie prowadzenia dochodzeń w sprawach wypadków
morskich w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności wypadku.
Art. 28.
1.
Dochodzeniem w rozumieniu ustawy są czynności w celu utrwalenia śladów i dowodów oraz
umożliwienia przeprowadzenia rozprawy przez wstępne wyjaśnienie przebiegu, przyczyn
i okoliczności wypadku morskiego i ustalenie kręgu zainteresowanych oraz świadków.
2.
Z zastrzeżeniem art. 20, każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić
się i złożyć zeznania w dochodzeniu.
3.
Rzeczy mogące stanowić dowód w sprawie należy wydać na żądanie izby morskiej, a w
wypadkach niecierpiących zwłoki - także na żądanie inspektora dochodzeniowego lub
kapitanatu (bosmanatu) portu.
4.
Armator i kapitan statku obowiązani są na wezwanie prowadzącego dochodzenie udzielić
wyjaśnień o statku, w szczególności o składzie jego załogi, miejscu pobytu statku
i członków załogi lub o terminach przybycia statku do polskiego portu i o wysokości
szkody, oraz przedłożyć użyte w danej podróży mapy morskie, dzienniki i inne dokumenty
lub dane gromadzone w formie elektronicznej potrzebne do wyjaśnienia okoliczności
wypadku.
5.
Izba morska jest upoważniona do:
1)
dostępu i badania miejsca wypadku, statku, jego szczątków i zawartości;
2)
sporządzania spisów oraz czasowego przejmowania części statków i innych rzeczy wymagających
zbadania;
3)
dostępu do rejestratorów pokładowych i ich odczytów, a także innych zapisów;
4)
zapoznania się z wynikami postępowań i badań przeprowadzanych przez inne podmioty;
5)
uzyskania informacji i dostępu do dokumentacji użytkownika statku, producenta i innych
osób lub jednostek organizacyjnych w zakresie niezbędnym dla ustalenia przyczyny wypadku.
6.
Uprawnienie, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, obejmuje także prawo wstępu do wszystkich
części portu.
7.
Prowadzący dochodzenie na zlecenie izby morskiej korzysta z uprawnień, o których mowa
w ust. 5 i 6, jest też uprawniony do:
1)
przesłuchiwania świadków;
2)
zapoznawania się z zeznaniami w innych postępowaniach i udziału w przesłuchiwaniu
świadków.
8.
Przepisy ust. 2-7 nie naruszają przepisów ustawy z dnia 31 sierpnia 2012 r. o Państwowej Komisji
Badania Wypadków Morskich.
Art. 28a.
(uchylony)
Rozdział III
Rozprawa
Art. 29.
1.
Jeżeli przewodniczący izby morskiej uzna, że dochodzenie dostarczyło podstaw do przeprowadzenia
rozprawy, wyznacza termin rozprawy, zawiadamia o nim delegata i w miarę możności znanych
izbie zainteresowanych oraz zarządza wezwanie świadków, a w razie potrzeby biegłych
i tłumaczy.
2.
Jeżeli sprawa dotyczy wypadku określonego w art. 15 ust. 4, przewodniczący izby morskiej
zawiadamia również państwowego inspektora pracy.
3.
Niestawiennictwo delegata, państwowego inspektora pracy lub zainteresowanego nie wstrzymuje
rozpoznania sprawy, chyba że izba morska uzna obecność ich na rozprawie za niezbędną.
Art. 30.
1.
Na wstępie rozprawy przewodniczący przedstawia stan sprawy na podstawie wyników dochodzenia,
po czym izba morska wysłuchuje wyjaśnień osób zainteresowanych, a następnie przeprowadza
postępowanie dowodowe.
2.
Zainteresowany, którego zeznanie może mieć znaczenie dla ustalenia przebiegu i przyczyn
wypadku morskiego, może być przesłuchany jako świadek. Przed przesłuchaniem należy
go uprzedzić o prawie odmowy udzielania odpowiedzi na pytania co do okoliczności,
których ujawnienie mogłoby narazić na odpowiedzialność za przestępstwo jego samego
lub członków jego najbliższej rodziny.
3.
Delegatowi, państwowemu inspektorowi pracy i zainteresowanym służy prawo zadawania
pytań przesłuchiwanym świadkom i biegłym oraz zgłaszania wniosków dowodowych.
Art. 31.
Izba morska może odroczyć rozprawę tylko z ważnej przyczyny.
Art. 32.
Rozprawę odroczoną prowadzi się w nowym terminie w dalszym ciągu. Jednakże należy
ją przeprowadzić od początku, jeżeli izba morska uzna to za konieczne.
Art. 33.
Po zakończeniu postępowania dowodowego przewodniczący udziela głosu najpierw delegatowi,
który zgłasza i uzasadnia swoje wnioski co do orzeczenia, następnie państwowemu inspektorowi
pracy, jeżeli uczestniczy w rozprawie, oraz obecnym pełnomocnikom zainteresowanych
i samym zainteresowanym.
Art. 34.
Izba morska rozstrzyga samodzielnie wszelkie zagadnienia wynikające w toku postępowania.
Art. 35.
1.
Jeżeli zainteresowany członek załogi statku lub pilot morski, posiadający dokument
określający jego uprawnienia w żegludze morskiej wydany przez właściwy organ polski,
wykazał brak koniecznych umiejętności niezbędnych do zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi
morskiej lub przez rażące zaniedbania spowodował wypadek morski lub przyczynił się
do jego powstania, izba morska może, w orzeczeniu, pozbawić go prawa wykonywania tych
uprawnień w częściowym lub pełnym zakresie na okres od 1 roku do 5 lat.
2.
Izba morska może w orzeczeniu uzależnić przywrócenie prawa wykonywania uprawnień w
żegludze morskiej od spełnienia przez zainteresowanego co najmniej jednego z następujących
warunków:
1)
wykonywania określonych niższych uprawnień w żegludze morskiej przez czas oznaczony;
2)
wykazania koniecznych umiejętności w trybie przewidzianym przepisami o kwalifikacjach
w żegludze morskiej;
3)
odbycia w częściowym lub pełnym zakresie praktyki, która była wymagana do uzyskania
dotychczasowych uprawnień.
3.
Izba morska może na posiedzeniu, w tym samym składzie, w którym orzekła o pozbawieniu
zainteresowanego prawa wykonywania uprawnień w żegludze morskiej, postanowić o zawieszeniu
prawa wykonywania tych uprawnień przez zainteresowanego do czasu ostatecznego zakończenia
postępowania, jeżeli uzasadniają to względy bezpieczeństwa żeglugi. Na postanowienie
to zainteresowanemu przysługuje zażalenie.
4.
Dokumenty określające uprawnienia w żegludze morskiej członków załóg statków i pilotów
oraz organy właściwe do ich wydawania określają odrębne przepisy.
5.
Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się do członków załóg jednostek pływających Marynarki
Wojennej, Straży Granicznej i Policji.
Art. 36.
1.
Sentencja orzeczenia powinna zawierać:
1)
oznaczenie izby morskiej, która wydała orzeczenie;
2)
imiona i nazwiska oraz stopnie i tytuły zawodowe (stanowiska służbowe) członków składu
orzekającego;
3)
datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania orzeczenia;
4)
ustalenie czasu, miejsca i rodzaju wypadku morskiego;
5)
dokładne ustalenie przyczyn wypadku ze wskazaniem - o ile to możliwe - statku i osób,
których wina spowodowała wypadek, oraz z określeniem stopnia, w jakim przyczyniły
się do wypadku, albo stwierdzenie uzasadnionych wątpliwości co do przyczyny wypadku
bądź stwierdzenie niemożności jej ustalenia;
6)
wskazanie ujawnionych wad i braków w budowie statku, jego wyposażeniu, załadowaniu
lub obsadzeniu załogą, w stanie toru wodnego lub urządzeniach oznakowania nawigacyjnego
oraz uchybień w działalności i wad w organizacji instytucji służących bezpieczeństwu
żeglugi morskiej;
7)
ocenę prawidłowości zachowania się statku po wypadku oraz w razie potrzeby prawidłowości
czynności ratowniczych.
2.
Jeżeli izba morska stosuje środek, o którym mowa w art. 35 ust. 1 i 2, rozstrzygnięcie
o tym powinno być zawarte w sentencji orzeczenia.
Art. 37.
1.
W sprawie zawiłej izba morska może odroczyć wydanie orzeczenia na czas nie dłuższy
niż 14 dni.
2.
Po podpisaniu sentencji orzeczenia przez członków składu orzekającego przewodniczący
ogłasza ją i przytacza ważniejsze powody orzeczenia, po czym sporządza się uzasadnienie
orzeczenia na piśmie. Uzasadnienie powinno być sporządzone w terminie 14 dni od ogłoszenia
sentencji, a w sprawach zawiłych - w terminie do 30 dni.
3.
Ogłoszenie sentencji może nastąpić bez udziału ławników.
Art. 38.
Uzasadnienie orzeczenia powinno zawierać:
1)
dokładne ustalenie podstawy faktycznej przez wskazanie, jakie fakty izba morska uznała
za udowodnione, na jakich oparła się dowodach i dlaczego nie uznała dowodów przeciwnych;
2)
przytoczenie okoliczności, które izba morska miała na względzie przy ocenie podstawy
faktycznej;
3)
w razie potrzeby, zalecenie podjęcia środków zmierzających do zapewnienia bezpieczeństwa
żeglugi i zapobiegania wypadkom morskim;
4)
przytoczenie okoliczności, które izba morska miała na względzie przy zastosowaniu
środka, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lub 2.
Art. 39.
Orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się ministrowi właściwemu do spraw gospodarki
morskiej, delegatowi oraz zainteresowanemu, a w sprawach określonych w art. 15 ust.
4 również państwowemu inspektorowi pracy.
Art. 39a.
(uchylony)
Rozdział IV
Środki odwoławcze
Art. 40.
1.
Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji służy odwołanie.
2.
Na postanowienia i zarządzenia izby morskiej zamykające drogę do wydania orzeczenia
służy zażalenie. Ponadto zażalenie służy tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.
3.
Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni, a do wniesienia zażalenia 7 dni od dnia
doręczenia orzeczenia lub postanowienia z uzasadnieniem.
4.
Środki odwoławcze wnosi się do Odwoławczej Izby Morskiej za pośrednictwem izby morskiej,
która wydała orzeczenie lub postanowienie.
Art. 41.
Środki odwoławcze służą delegatowi i zainteresowanym, a w sprawach określonych w art.
15 ust. 4 również państwowemu inspektorowi pracy.
Art. 42.
Odwoławcza Izba Morska rozpoznaje odwołanie na rozprawie, jeżeli przepisy postępowania
karnego o apelacji nie stanowią inaczej.
Art. 43.
1.
Odwoławcza Izba Morska orzeka na podstawie wyników przewodu w izbie morskiej pierwszej
instancji, uzupełnionego w razie potrzeby przewodem odwoławczym.
2.
Odwoławcza Izba Morska może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli odwołujący się mógł
je przytoczyć w pierwszej instancji.
3.
Z zastrzeżeniem ust. 4 Odwoławcza Izba Morska nie jest związana wnioskami ani granicami
odwołania.
4.
Odwoławcza Izba Morska może zmienić orzeczenie izby morskiej pierwszej instancji na
niekorzyść zainteresowanego w części dotyczącej zastosowanego wobec niego środka,
o którym mowa w art. 35 ust. 1 lub 2, albo zastosować środek, o którym nie orzekła
izba, tylko w przypadku zaskarżenia w tym zakresie orzeczenia przez delegata na niekorzyść
zainteresowanego.
5.
Przepis art. 35 ust. 3 stosuje się odpowiednio tylko w warunkach określonych w ust.
4.
6.
Odwoławcza Izba Morska rozpoznaje zażalenie na postanowienie, o którym mowa w art.
35 ust. 3, na posiedzeniu, w składzie: jednego sędziego i czterech ławników, najpóźniej
w ciągu 3 dni od dnia wpływu akt wraz z zażaleniem do Odwoławczej Izby Morskiej.
Art. 44.
1.
Odwoławcza Izba Morska utrzymuje w mocy, zmienia lub uchyla zaskarżone orzeczenie
w całości lub części.
2.
W razie stwierdzenia niewyjaśnienia istoty sprawy w częściowym lub pełnym zakresie
rozstrzygnięć określonych w art. 35 ust. 1 i 2 oraz w art. 36 ust. 1 pkt 5-7 Odwoławcza
Izba Morska uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę
izbie morskiej do ponownego rozpoznania.
3.
Odwoławcza Izba Morska utrzymuje w mocy lub uchyla zaskarżone postanowienie, o którym
mowa w art. 35 ust. 3.
Art. 45.
1.
Od orzeczenia Odwoławczej Izby Morskiej przysługuje apelacja. Apelację wnosi się za
pośrednictwem Odwoławczej Izby Morskiej do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w terminie
14 dni od daty doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem.
2.
Apelacja powinna być sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego.
3.
Jeżeli w wyniku rozpoznania apelacji zaskarżone orzeczenie zostało uchylone w całości
lub w części, przy ponownym rozpoznaniu sprawy stosuje się odpowiednio przepisy art.
43 ust. 4 i 5.
4.
Na postanowienie Odwoławczej Izby Morskiej wydane w trybie art. 43 ust. 5 lub 6 zainteresowanemu,
któremu zawieszono prawo wykonywania uprawnień w żegludze morskiej, przysługuje zażalenie.
Zażalenie wnosi się za pośrednictwem Odwoławczej Izby Morskiej do Sądu Apelacyjnego
w Gdańsku w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem.
5.
Okres trwania zawieszenia, o którym mowa w art. 35 ust. 3, zalicza się na poczet zastosowanego
środka, o którym mowa w art. 35 ust. 1.
6.
Od wyroków i postanowień Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wydanych w postępowaniu odwoławczym,
o którym mowa w ust. 1 i 4, oraz od orzeczeń i postanowień kończących postępowanie
przed izbami morskimi nie przysługuje kasacja.
Art. 46.
O ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, do rozpoznania apelacji lub
zażalenia, o których mowa w art. 45 ust. 1 i 4, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego o apelacji lub zażaleniu.
Rozdział IVa
Wykonanie orzeczeń i postanowień
Art. 46a.
Wykonaniu podlega:
1)
orzeczenie w części dotyczącej zastosowanego środka, o którym mowa w art. 35 ust.
1 lub 2, jeżeli postępowanie zostało ostatecznie zakończone;
2)
postanowienie o zawieszeniu prawa wykonywania uprawnień w żegludze morskiej, którego
nie zaskarżono albo które zostało utrzymane w mocy po rozpoznaniu zażalenia.
Art. 46b.
Właściwy do wykonania orzeczenia lub postanowienia, o których mowa w art. 46a, jest
organ polski, który wydał zainteresowanemu ostatni dokument określający uprawnienia
w żegludze morskiej.
Art. 46c.
1.
Orzeczenie lub postanowienie podlegające wykonaniu doręcza właściwemu organowi izba
morska, która zastosowała środek, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lub 2.
2.
Organ właściwy do wykonania orzeczenia lub postanowienia wzywa zainteresowanego do
złożenia, w terminie 3 dni od daty doręczenia tego wezwania, dokumentu dotyczącego
uprawnień będących przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w orzeczeniu lub postanowieniu,
pouczając zainteresowanego o skutkach niezłożenia tego dokumentu określonych w ust.
3.
3.
Dokument niezłożony w terminie, o którym mowa w ust. 2, traci ważność z mocy prawa.
Art. 46d.
1.
Organ właściwy do wykonania orzeczenia lub postanowienia wyda zainteresowanemu w miejsce
złożonego dokumentu inny dokument określający uprawnienia w żegludze morskiej stosownie
do treści orzeczenia lub postanowienia albo zatrzyma złożony dokument, jeżeli uprawnienia
były najniższe.
2.
Organ, o którym mowa w ust. 1, zwróci zainteresowanemu złożony przez niego dokument
niezwłocznie:
1)
z upływem okresu pozbawienia prawa wykonywania uprawnień w żegludze morskiej i po
stwierdzeniu spełnienia warunków, od których przywrócenie prawa wykonywania uprawnień
było uzależnione;
2)
jeżeli postanowienie o zawieszeniu prawa wykonywania uprawnień w żegludze morskiej
zostało uchylone.
Rozdział V
Wznowienie postępowania
Art. 47.
1.
Izba morska wznawia postępowanie zakończone przed izbami w razie późniejszego ujawnienia
faktów i dowodów nieznanych izbie, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
2.
Zainteresowany może żądać wznowienia postępowania w okolicznościach wymienionych w
ust. 1 tylko wtedy, gdy z faktów i dowodów nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Rozdział VI
Koszty postępowania
Art. 48.
1.
Koszty postępowania, obejmujące również należności ławników, delegata i państwowego
inspektora pracy, ponosi armator, którego statek spowodował lub przyczynił się do
powstania wypadku.
2.
W razie uznania winy lub błędu kilku statków koszty postępowania rozdziela się stosunkowo.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do użytkowników urządzeń służących żegludze
morskiej, z wyjątkiem organów administracji rządowej.
Art. 49.
Niezależnie od wyniku sprawy izba morska może nałożyć na zainteresowanego obowiązek
zwrotu kosztów postępowania, które zainteresowany wywołał swoim postępowaniem.
Art. 50.
Nie pobiera się kosztów postępowania od armatora statku o obcej przynależności, z
wyjątkiem przypadku, kiedy postępowanie zostało wszczęte na wniosek armatora lub kapitana
takiego statku.
Art. 51.
Jeżeli izba morska dokonuje czynności na wniosek zainteresowanego, ma prawo żądać
od niego zaliczki na koszty postępowania oraz uzależnić swe czynności od uprzedniego
złożenia zaliczki.
Art. 52.
Koszty postępowania ponosi również zainteresowany, jeżeli wszczęte na jego wniosek
postępowanie zostało umorzone na skutek wycofania przez niego wniosku.
Art. 53.
1.
W każdym orzeczeniu lub postanowieniu kończącym sprawę w danej instancji izba morska
rozstrzyga o kosztach postępowania.
2.
Na postanowienia izby morskiej pierwszej instancji o kosztach postępowania służy zażalenie.
Art. 54.
1.
W razie nieuwzględnienia odwołania koszty postępowania odwoławczego ponosi zainteresowany,
który wniósł odwołanie.
2.
W razie częściowego uwzględnienia odwołania koszty postępowania rozdziela się stosunkowo.
Art. 55.
Poza przypadkami określonymi w art. 48-52, art. 54 i art. 56 ust. 1 i 4 koszty postępowania
pokrywa się z budżetu Państwa.
Rozdział VII
Przepisy porządkowe
Art. 56.
1.
Na świadka, biegłego lub tłumacza, który bez usprawiedliwienia nie stawił się na rozprawie,
izba morska może nałożyć karę pieniężną w wysokości do 3000 zł, jeżeli niestawiennictwo
tej osoby spowodowało odroczenie rozprawy, izba morska może ponadto nałożyć na nią
obowiązek zwrotu powstałych z tego tytułu kosztów.
2.
Niezależnie od środków zastosowanych na podstawie ust. 1 izba morska może zarządzić
przymusowe sprowadzenie świadka, a biegłego i tłumacza tylko w przypadkach wyjątkowych.
3.
Izba morska zwalnia świadka, biegłego lub tłumacza od nałożonych środków przymusu
i zwrotu kosztów, jeżeli świadek, biegły lub tłumacz w ciągu dwóch tygodni od zawiadomienia
go udowodni, że niestawiennictwo jego było usprawiedliwione.
4.
Niezależnie od skutków niestawiennictwa na rozprawie, świadek, biegły i zainteresowany
lub jego pracownik mogą być zobowiązani do zwrotu kosztów wywołanych oczywistą ich
winą. Postanowienie izby morskiej w przedmiocie zwrotu kosztów zapada po wysłuchaniu
osoby, której zarzucono winę.
Art. 57.
Przepisy art. 56 ust. 1 i 3 mają również zastosowanie w razie nieusprawiedliwionej
odmowy złożenia zeznań lub przyrzeczenia, przy czym w razie ponownej odmowy izba morska
może nałożyć na świadka ponownie karę pieniężną w wysokości do 4500 zł.
Art. 58.
Na postanowienie odmowne wydane na podstawie art. 56 ust. 3 oraz na postanowienia
wydane na podstawie art. 56 ust. 4 i art. 57 służy zażalenie.
Art. 59.
1.
Izba morska może nałożyć na winnych nieprzestrzegania przepisu art. 28 ust. 2 karę
pieniężną w wysokości do 5000 zł.
2.
Na postanowienie wydane na podstawie ust. 1 służy zażalenie.
Art. 60.
Ostateczne postanowienie wydane na podstawie art. 56 ust. 1, art. 57 i art. 59 ust.
1 oraz ostateczne postanowienie wydane w przedmiocie zwrotu kosztów, zaopatrzone w
zaświadczenie przewodniczącego izby morskiej, iż podlega wykonaniu, stanowi tytuł
wykonawczy dla egzekucji sądowej.
Rozdział VIII
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 61.
Izby morskie utworzone na podstawie ustawy z dnia 18 marca 1925 r. o izbach morskich stają się izbami morskimi w rozumieniu niniejszej ustawy.
Art. 62.
(pominięty)
Art. 63.
Traci moc ustawa z dnia 18 marca 1925 r. o izbach morskich .
Art. 64.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych do ustawy w sprawach, które mają być uregulowane
tymi przepisami, obowiązują przepisy dotychczasowe.
Art. 65.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1962 r.
1)
Rozdział III dodany przez art. 2 ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych
ustaw w związku z zapewnieniem stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych
w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich
danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)
(Dz. U. poz. 730), która weszła w życie z dniem 4 maja 2019 r.
2)
Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018,
str. 2.