Ustawaz dnia 18 stycznia 1951 r.o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru
i godności żołnierskiej
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1
Odpowiedzialność dyscyplinarna
Art. 1.
Dyscyplina wojskowa jest to ścisłe przestrzeganie przez wszystkich żołnierzy porządku
i zasad, określonych w przepisach prawa, w regulaminach lub innych przepisach wojskowych
oraz w rozkazach przełożonych.
Art. 2.
Podstawą dyscypliny wojskowej jest świadomość każdego żołnierza, iż stoi on na straży
wolności, niepodległości i granic Polski Ludowej przed zakusami imperializmu, na straży
władzy ludowej i praw ludu pracującego.
Art. 3.
Każdy przełożony obowiązany jest stać na straży dyscypliny wojskowej swoich podwładnych.
W przypadku jawnego nieposłuszeństwa albo oporu ze strony podwładnego przełożony obowiązany
jest zastosować wszystkie środki, niezbędne dla zmuszania do posłuchu, a w sytuacji
bojowej - jeżeli sprawa nie cierpi zwłoki, a inne środki przymusu są nie wystarczające
- użyć broni.
Art. 4.
Przewinieniem dyscyplinarnym jest każde naruszenie dyscypliny wojskowej.
Art. 5.
Odpowiedzialności dyscyplinarnej podlegają żołnierze w czynnej służbie wojskowej oraz
oficerowie i generałowie (admirałowie), nie będący w czynnej służbie wojskowej, za
przewinienia, popełnione w czasie noszenia munduru wojskowego.
Art. 6.
1.
W postępowaniu dyscyplinarnym wymierza się kary dyscyplinarne o charakterze porządkowym
oraz kary: aresztu, służby w oddziale karnym, uprzedzenia o niepełnej przydatności
służbowej, odroczenia mianowania na wyższy stopień oficerski, dyscyplinarnego wyznaczenia
na niższe stanowisko służbowe, usunięcia z zawodowej służby wojskowej i obniżenia
stopnia wojskowego.
2.
Kary dyscyplinarne o charakterze porządkowym określa Minister Obrony Narodowej.
Art. 7.
W związku z popełnionym przewinieniem dyscyplinarnym można żołnierza zawiesić w czynnościach
służbowych.
Art. 8.
1.
Żołnierzom w czynnej służbie wojskowej, odznaczającym się gorliwością w służbie i
wykonywaniu zadań bojowych, troską o mienie społeczne i wojskowe oraz osiągnięciami
w wyszkoleniu bojowym i politycznym, udziela się wyróżnień.
2.
Rodzaje udzielanych wyróżnień określa Minister Obrony Narodowej.
Art. 9.
Minister Obrony Narodowej określi władze wojskowe, właściwe do wymierzania kar dyscyplinarnych,
zawieszania w czynnościach służbowych i udzielania wyróżnień oraz ich właściwość,
tryb postępowania w tych sprawach, sposób wykonywania kar dyscyplinarnych i skutki,
które pociąga za sobą ich wymierzenie.
Rozdział 2
Odpowiedzialność przed oficerskimi sądami honorowymi
Art. 10.
Oficerowie w czynnej służbie wojskowej ponoszą odpowiedzialność przed oficerskimi
sądami honorowymi za czyny, które naruszają honor i godność oficerską, zasady uczciwości
i przyzwoitości.
Art. 11.
1.
Oficerskie sądy honorowe są wybieralne.
2.
Przy rozpatrywaniu spraw oficerskie sądy honorowe kierują się politycznymi i moralnymi
wymaganiami, jakim odpowiadać winien oficer, oraz przepisami, normującymi działalność
oficerskich sądów honorowych.
3.
Przy orzekaniu członkowie oficerskich sądów honorowych są niezawiśli.
Art. 12.
1.
Oficerski sąd honorowy wymierza kary upomnienia, nagany i surowej nagany.
2.
Wymierzając karę nagany lub surowej nagany, oficerski sąd honorowy może wystąpić z
wnioskiem o wymierzenie kary dyscyplinarnej.
Art. 13.
Ukaranie dyscyplinarne za czyn, za który nastąpiło już ukaranie przez oficerski sąd
honorowy, może nastąpić jedynie na wniosek tego sądu.
Art. 14.
W toku postępowania przed oficerskim sądem honorowym można oficera zawiesić w czynnościach
służbowych.
Art. 15.
Minister Obrony Narodowej określi jednostki wojskowe, w których tworzy się oficerskie
sądy honorowe, właściwość, skład i sposób wybierania tych sądów, zasady i tryb postępowania
przy rozpatrywaniu spraw przez oficerskie sądy honorowe oraz sposób wykonywania ich
wyroków.
Rozdział 3
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 16.
1.
Za czyny, za które w myśl obowiązujących przepisów właściwe władze cywilne mogą nakładać
kary porządkowe (grzywny), żołnierze w czynnej służbie wojskowej ponoszą wyłącznie
odpowiedzialność dyscyplinarną lub przed oficerskimi sądami honorowymi.
2.
W przypadkach, określonych w ust. 1, jak również gdy zachodzi potrzeba przymusowego
sprowadzenia żołnierza w czynnej służbie wojskowej, właściwe władze cywilne zwracają
się do władz wojskowych, które stosują środki, przewidziane w przepisach wojskowych.
3.
Nakładanie kar porządkowych (grzywien) lub przymusowe sprowadzanie innych osób, aniżeli
określone w ust. 1, a podlegających właściwości sądów wojskowych, następuje przez
właściwe władze cywilne na ogólnych zasadach.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio w przypadkach, gdy właściwe władze cywilne
uprawnione są do stosowania aresztu jako środka przymuszenia.
5.
Uchyla się rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 lutego 1928 r. o nakładaniu kar
porządkowych, przewidzianych w ustawach o postępowaniu sądowym, na osoby pełniące
czynną służbę wojskową oraz o przymusowym sprowadzaniu tychże osób przed sądy powszechne .
Art. 17.
Art. IV przepisów wprowadzających Kodeks Karny Wojska Polskiego otrzymuje brzmienie:
„
Art. IV.
1.
Żołnierze w czynnej służbie wojskowej oraz funkcjonariusze i pracownicy bezpieczeństwa
publicznego odpowiadają za wykroczenia wyłącznie w trybie dyscyplinarnym lub przed
oficerskimi sądami honorowymi.
2.
Pracownicy cywilni administracji wojskowej odpowiadają przed sądami wojskowymi za
wykroczenia, popełnione w związku ze służbą lub pracą w administracji wojskowej.
3.
W sprawach o wykroczenia popełnione:
1)
przez inne osoby, aniżeli wymienione w ust. 1, podlegające właściwości sądów wojskowych,
2)
przez pracowników cywilnych administracji wojskowej, lecz nie pozostające w związku
ze służbą w administracji wojskowej właściwe są sądy powszechne lub władze administracyjne
na ogólnych zasadach.
”
Art. 18.
Uchyla się:
1)
art. 16 § 2 oraz art. 30 pkt 3 przepisów wprowadzających kodeks karny i prawo o wykroczeniach ,
2)
art. 60 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu
karno-administracyjnym .
Art. 19.
Za karę dyscyplinarną w rozumieniu art. 7 Kodeksu Karnego Wojska Polskiego uważa się również karę, wymierzoną przez oficerski sąd honorowy.
Art. 20.
1.
Przepisy niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do funkcjonariuszów i pracowników
służby bezpieczeństwa publicznego.
2.
Określone w niniejszej ustawie uprawnienia Ministra Obrony Narodowej przysługują w
stosunku do wojsk wewnętrznych oraz do funkcjonariuszów i pracowników służby bezpieczeństwa
publicznego Ministrowi Bezpieczeństwa Publicznego.
Art. 21.
1.
Przepisy niniejszej ustawy stosuje się również do czynów, popełnionych przed dniem
wejścia w życie ustawy.
2.
Jeżeli postępowanie przed oficerskim sądem honorowym wszczęte zostało przed wejściem
w życie ustawy, prowadzi się je nadal według przepisów dawnych.
Art. 22.
Tracą moc obowiązującą dekrety:
1)
z dnia 26 czerwca 1945 r. „Wojskowe przepisy dyscyplinarne” ,
2)
z dnia 26 czerwca 1945 r. „Statut oficerskich sądów honorowych Wojska Polskiego” ,
3)
z dnia 26 czerwca 1945 r. „Statut koleżeńskich sądów szeregowych Wojska Polskiego” .
Art. 23.
Wykonanie ustawy porucza się Ministrowi Obrony Narodowej, a w stosunku do wojsk wewnętrznych
oraz do funkcjonariuszów i pracowników służby bezpieczeństwa publicznego - Ministrowi
Bezpieczeństwa Publicznego.
Art. 24.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.