Ustawaz dnia 18 lipca 1950 r.o odpowiedzialności zawodowej fachowych pracowników służby zdrowia
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.5 orzeczeń
1.
Przepisy ustawy dotyczą lekarzy, lekarzy-dentystów, farmaceutów, felczerów, pielęgniarek
(pielęgniarzy), położnych oraz techników i uprawnionych techników dentystycznych,
posiadających prawo wykonywania praktyki (zawodu), zwanych w dalszym ciągu fachowymi
pracownikami służby zdrowia.
2.
Minister Zdrowia może w drodze rozporządzenia rozciągnąć przepisy ustawy na inne kategorie
fachowych pracowników służby zdrowia.
3.
Ustawa nie dotyczy fachowych pracowników służby zdrowia, będących żołnierzami w czynnej
służbie wojskowej lub służbie bezpieczeństwa publicznego.
Art. 2.
Fachowi pracownicy służby zdrowia obowiązani są w związku z wykonywaniem praktyki
(zawodu) przestrzegać zasad etyki, godności i sumienności zawodowej.
Rozdział 2
Zasady odpowiedzialności zawodowej
Art. 3.
1.
Fachowy pracownik służby zdrowia, który narusza zasady etyki, godności bądź sumienności
zawodowej przez działanie, zaniechanie lub zaniedbanie, popełnia wykroczenie zawodowe,
za które ponosi odpowiedzialność zawodową według niniejszej ustawy niezależnie od
odpowiedzialności, wynikającej z innych przepisów.
2.
Fachowi pracownicy służby zdrowia, zatrudnieni w służbie państwowej i w instytucjach
państwowych za wykroczenie zawodowe, popełnione w związku z wykonywaniem swych czynności
służbowych, mogą być pociągani do odpowiedzialności zawodowej za zgodą ministra, któremu
podlega dany dział służby bądź przez którego jest nadzorowana dana instytucja.
3.
Właściwi ministrowie mogą przekazywać uprawnienia, przewidziane w ust. 2, bezpośrednio
podległym władzom lub organom.
4.
Ściganie wykroczeń zawodowych ulega przedawnieniu po upływie lat pięciu.
Art. 4.
1.
Ustala się następujące kary za wykroczenia zawodowe:
1)
upomnienie,
2)
nagana,
3)
pozbawienie prawa wykonywania praktyki (zawodu) w określonej miejscowości bądź okręgu
na czas określony, nie krótszy niż jeden rok, bądź na stałe.
2.
Kary mogą być obostrzone przez ogłoszenie w urzędowym dzienniku wojewódzkim na koszt
skazanego bądź przez nałożenie grzywny do wysokości 500.000 zł.
3.
Fachowy pracownik służby zdrowia, skazany za wykroczenia zawodowe, ponosi koszty postępowania.
Z uzasadnionych przyczyn skazany może być zwolniony od ponoszenia kosztów; w takich
przypadkach kosztami obciąża się Skarb Państwa.
Art. 5.
1.
W razie skazania na karę, określoną w art. 4 ust. 1 pkt 2), fachowy pracownik służby
zdrowia przez okres od jednego do trzech lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia
nie może być powoływany na samodzielne stanowiska w zakładach społecznych służby zdrowia,
a zatrudniony na takim stanowisku powinien na wniosek prezydium wojewódzkiej rady
narodowej (wydział zdrowia) być zwolniony z tego stanowiska z zachowaniem obowiązujących
przepisów.
2.
W razie skazania na karę, określoną w art. 4 ust. 1 pkt 3), dotychczasowy stosunek
służbowy (stosunek pracy) fachowego pracownika służby zdrowia ulega rozwiązaniu z
samego prawa, a ponadto przez okres od dwóch do pięciu lat od daty uprawomocnienia
się orzeczenia fachowy pracownik służby zdrowia nie może być powoływany na samodzielne
stanowiska w społecznych zakładach służby zdrowia.
3.
Minister Zdrowia ustali, które stanowiska w zakładach społecznych służby zdrowia są
samodzielnymi w rozumieniu ust. 1 i 2.
Rozdział 3
Przepisy organizacyjne
Art. 6.1 orzeczenie
1.
Do orzekania w sprawach o wykroczenia zawodowe tworzy się:
1)
przy prezydiach wojewódzkich rad narodowych (wydział zdrowia) - okręgowe komisje kontroli
zawodowej, zwane w dalszym ciągu „komisjami okręgowymi”, jako pierwszą instancję oraz
2)
przy Ministrze Zdrowia - Odwoławczą Komisję Kontroli Zawodowej, zwaną w dalszym ciągu
„Komisją Odwoławczą”, jako instancję odwoławczą.
2.
Do orzekania w sprawach o wykroczenia zawodowe cywilnych fachowych pracowników służby
zdrowia, popełnione w związku z wykonywaniem przez nich czynności zawodowych w służbie
wojskowej lub bezpieczeństwa publicznego - Minister Obrony Narodowej bądź Minister
Bezpieczeństwa Publicznego może powołać w drodze zarządzenia osobne komisje oraz określić
ich organizację i tryb postępowania.
Art. 7.
1.
Komisje okręgowe za pisemną zgodą stron mogą przyjmować do rozstrzygania, jako sąd
polubowny, spory między fachowymi pracownikami służby zdrowia, a także spory między
fachowymi pracownikami służby zdrowia, a osobami, korzystającymi z ich usług - powstałe
w związku z wykonywaniem praktyki (zawodu).
2.
W przypadkach, określonych w ust. 1, komisje okręgowe stosują odpowiednio przepisy
kodeksu postępowania cywilnego o sądach polubownych.
Art. 8.
1.
Komisja Odwoławcza rozstrzyga spory o właściwość komisji okręgowych.
2.
Na żądanie Ministra Zdrowia bądź z własnej inicjatywy Komisja Odwoławcza ustala na
posiedzeniach plenarnych obowiązujące zasady etyki, godności i sumienności zawodowej
i rozstrzyga wątpliwości, powstające w tym zakresie.
Art. 9.
1.
W skład komisji okręgowej wchodzą:
1)
powołani przez Ministra Zdrowia na okres dwóch lat fachowi pracownicy służby zdrowia,
wyróżniający się działalnością społeczną lub zawodową,
2)
delegaci właściwej wojewódzkiej rady narodowej.
2.
Członków komisji, określonych w ust. 1 pkt 1), powołuje Minister Zdrowia spośród kandydatów,
przedstawionych przez prezydia wojewódzkich rad narodowych (wydział zdrowia) po zasięgnięciu
opinii Centralnej Rady Związków Zawodowych.
Art. 10.
1.
Członków Komisji Odwoławczej powołuje w 2/3 częściach Minister Zdrowia, a w 1/3 części
- spośród sędziów zawodowych - Minister Sprawiedliwości. Członkowie Komisji Odwoławczej
powoływani są na okres pięciu lat.
2.
Minister Zdrowia powołuje członków Komisji Odwoławczej spośród fachowych pracowników
służby zdrowia, wyróżniających się działalnością społeczną i zawodową, oraz spośród
kandydatów, przedstawionych przez Centralną Radę Zawiązków Zawodowych.
Art. 11.
Na czele komisji stoją prezesi wybierani na posiedzeniach plenarnych na okres kadencji.
Art. 12.
1.
Przy komisjach powołuje się rzeczników dobra służby zdrowia oraz ich zastępców, działających
na zlecenie władzy, przy której działa komisja (art. 6).
2.
Rzeczników dobra służby zdrowia oraz ich zastępców powołuje Minister Zdrowia spośród
fachowych pracowników służby zdrowia, posiadających wysokie kwalifikacje społeczne
i zawodowe oraz wyróżniających się znajomością zagadnień służby zdrowia.
Art. 13.
Komisje oraz rzecznicy dobra służby zdrowia używają pieczęci okrągłej z godłem państwowym
pośrodku i napisem, zawierającym nazwę i siedzibę komisji (rzecznika) w otoku.
Art. 14.
Członkowie komisji oraz rzecznicy dobra służby zdrowia (zastępcy) otrzymują wynagrodzenie
według zasad, ustalonych przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów.
Art. 15.
Czynności kancelaryjne i gospodarcze, związane z działalnością i urzędowaniem komisji
oraz rzeczników dobra służby zdrowia, załatwiają urzędy władz, przy których czynne
są komisje.
Art. 16.
Wydatki i wpływy komisji objęte są budżetem Ministerstwa Zdrowia.
Art. 17.
Przepisy o opłacie skarbowej, dotyczące zwolnienia od tej opłaty w postępowaniu dyscyplinarnym,
stosuje się odpowiednio do postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej.
Rozdział 4
Postępowanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej
Art. 18.
Okręgowe komisje wszczynają postępowanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej na
wniosek rzecznika dobra służby zdrowia przy okręgowej komisji.
Art. 19.
1.
Komisje nakładają kary, określone w art. 4, w drodze orzeczenia na podstawie wyników
rozprawy.
2.
Przy wydawaniu orzeczeń komisje kierują się zasadami etyki, godności i sumienności
zawodowej, przestrzeganymi zwyczajowo bądź ustalonymi orzecznictwem Komisji Odwoławczej.
Art. 20.
1.
Komisje okręgowe orzekają w kompletach trzyosobowych, a Komisja Odwoławcza w kompletach
pięcioosobowych.
2.
W skład kompletu orzekającego komisji okręgowej wchodzi członek komisji, delegowany
przez wojewódzką radę narodową, a w skład kompletu Komisji Odwoławczej - członek komisji,
powołany spośród kandydatów, przedstawionych przez Centralną Radę Związków Zawodowych.
3.
W skład kompletu orzekającego powinien wchodzić co najmniej jeden przedstawiciel zawodu,
do którego należy obwiniony.
4.
W przypadkach, gdy w sprawie, toczącej się przed komisją okręgową, jest więcej niż
dwóch obwinionych, a w sprawie toczącej się przed Komisją Odwoławczą - więcej niż
trzech obwinionych, należących do różnych zawodów - liczba osób w kompletach orzekających
powinna być odpowiednio zwiększona.
5.
W skład kompletów orzekających Komisji Odwoławczej powinien wchodzić sędzia (art.
10 ust. 1).
6.
Przewodniczącego kompletu orzekającego wyznacza prezes.
7.
W przypadkach szczególnej wagi, rozpatrywanych przez Komisję Odwoławczą, prezes Komisji
z własnej inicjatywy bądź na wniosek kompletu orzekającego może przekazać sprawę kompletowi
zwiększonemu. Komplet zwiększony orzeka pod przewodnictwem prezesa.
Art. 21.
Dla wyjaśnienia okoliczności sprawy komisje przesłuchują obwinionych, świadków i biegłych.
Art. 22.
Do wyłączenia członków komisji i rzeczników dobra służby zdrowia, do przesłuchiwania
świadków, biegłych i obwinionych oraz do innych spraw, dotyczących postępowania, a
nie uregulowanych w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy postępowania karnego.
Art. 23.
1.
Obwiniony może obrać sobie obrońcę spośród fachowych pracowników służby zdrowia.
2.
Jeżeli obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, prezes komisji na jego wniosek wyznaczy
obrońcę z urzędu spośród fachowych pracowników służby zdrowia.
3.
Obrońca z urzędu może być przez prezesa komisji zwolniony ze swego obowiązku tylko
z ważnych względów.
Art. 24.
W sprawach o wykroczenie zawodowe postępowanie wyjaśniające, jak również postępowanie
przed komisją jest tajne. Prezes komisji w przypadkach uzasadnionych może zarządzić
jawność postępowania przed komisją.
Art. 25.
Komisje przy nakładaniu kar ustalają równocześnie okres czasu, przez który mają mieć
zastosowanie w stosunku do skazanego przepisy art. 4 ust. 2 lub art. 5 ust. 1 i 2.
Art. 26.
1.
Wykonanie orzeczeń komisji należy do prezydium wojewódzkiej rady narodowej (wydział
zdrowia).
2.
Grzywny i koszty postępowania podlegają ściągnięciu w drodze egzekucji administracyjnej
świadczeń pieniężnych.
Art. 27.
Minister Zdrowia w drodze rozporządzenia, wydanego w porozumieniu z Ministrami Sprawiedliwości
oraz Finansów po zasięgnięciu opinii Centralnej Rady Związków Zawodowych ustali szczegółowe
przepisy o organizacji komisji oraz o liczbie ich członków, przepisy o właściwości
miejscowej komisji okręgowych i ich siedzibach, przepisy o prawach i obowiązkach rzeczników
dobra służby zdrowia jak również szczegółowy tryb postępowania w zakresie odpowiedzialności
zawodowej oraz przepisy o kosztach postępowania.
Rozdział 5
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 28.
Sprawy, wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przed sądami dyscyplinarnymi
okręgowych izb lekarskich, lekarsko-dentystycznych i aptekarskich oraz Naczelnych
Izb: Lekarskiej, Lekarsko-Dentystycznej i Aptekarskiej i nie zakończone prawomocnym
orzeczeniem, ulegają przekazaniu właściwym komisjom kontroli zawodowej i są prowadzone
dalej według zasad niniejszej ustawy.
Art. 29.
1.
Czyny lekarzy, lekarzy-dentystów i farmaceutów, popełnione przed wejściem w życie
niniejszej ustawy, a stanowiące w myśl przepisów dotychczasowych wykroczenia dyscyplinarne,
uważa się za wykroczenia zawodowe w rozumieniu niniejszej ustawy. Ściganie tych czynów
ulega przedawnieniu po upływie pięciu lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Sprawy, wszczęte przez sądy dyscyplinarne, a nie zakończone prawomocnie, są prowadzone
dalej po ich przekazaniu komisjom według zasad ustawy.
Art. 30.
1.
Sądy dyscyplinarne ulegają rozwiązaniu z dniem przekazania czynności i akt spraw nie
zakończonych właściwym komisjom, a akt spraw zakończonych - do archiwum właściwych
władz.
2.
Minister Zdrowia za zgodą Prezesa Rady Ministrów ustali w drodze zarządzenia tryb
przekazywania czynności i akt sądów dyscyplinarnych.
Art. 31.
Do czasu wydania zarządzeń, przewidzianych w art. 6 ust. 2, w sprawach tam określonych
orzekają za zgodą właściwego ministra komisje, wymienione w art. 6 ust. 1.
Art. 32.
Uchyla się art. 4 pkt 10 i 11, art. 18 pkt 7, art. 19 - 26 oraz dyspozycje, dotyczące sądów dyscyplinarnych,
zawarte w art. 7 ust. 2 i art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 czerwca 1939 r. o
izbach aptekarskich .
Art. 33.
Wykonanie ustawy porucza się Ministrowi Zdrowia w porozumieniu z Ministrami Sprawiedliwości
oraz Finansów.
Art. 34.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.