Ustawaz dnia 25 lipca 2001 r.o Państwowym Ratownictwie Medycznym
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
W celu zapewnienia sprawnej i efektywnej realizacji zadania państwa, polegającego
na podejmowaniu medycznych działań ratowniczych wobec każdej osoby znajdującej się
w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia, tworzy się system Państwowe Ratownictwo
Medyczne.
Art. 2.
1.
System Państwowe Ratownictwo Medyczne, zwany dalej „systemem”, działający w ramach
systemu gotowości cywilnej i cywilnego zarządzania kryzysowego w czasie pokoju oraz
systemu ochrony zdrowia, obejmuje strukturę organizacyjną oraz zespół przedsięwzięć
mających na celu realizację zadania określonego w art. 1.
2.
System może być wykorzystywany w stanach nadzwyczajnych.
3.
Ustawa określa zasady organizacji i funkcjonowania systemu, a w szczególności:
1)
organy administracji publicznej właściwe w zakresie wykonywania zadań systemu oraz
ich zadania w tym zakresie,
2)
jednostki systemu oraz zasady ich włączania do systemu,
3)
zasady finansowania systemu.
Art. 3.9 orzeczeń
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
nagłym zagrożeniu życia lub zdrowia - należy przez to rozumieć stan wywołany czynnikiem
zewnętrznym lub przyczyną wewnętrzną prowadzący do szybkiego pogarszania się zdrowia,
którego bezpośrednim następstwem może być zagrożenie życia,
2)
miejscu zdarzenia - należy przez to rozumieć miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie
powodujące stan nagłego zagrożenia życia lub zdrowia, i obszar, na który rozciągają
się jego skutki,
3)
pierwszej pomocy - należy przez to rozumieć zespół czynności podejmowanych w celu
ratowania osoby znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia, wykonywanych
bez użycia wyrobów medycznych oraz produktów leczniczych przez osoby nieposiadające
uprawnień do podejmowania medycznych działań ratowniczych,
4)
medycznych działaniach ratowniczych - należy przez to rozumieć działania medyczne,
w tym udzielanie świadczeń zdrowotnych, podejmowane przez jednostkę systemu, służące
ratowaniu osoby w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia,
5)
kierującym medycznymi działaniami ratowniczymi - należy przez to rozumieć osobę oddziałującą
na podległe jednostki systemu zgodnie z przyjętymi procedurami, o których mowa w ustawie,
w celu wykonania medycznych działań ratowniczych,
6)
lekarzu ratunkowym - należy przez to rozumieć lekarza posiadającego tytuł specjalisty
lub specjalizującego się w dziedzinie medycyny ratunkowej,
7)
pielęgniarce ratunkowej - należy przez to rozumieć pielęgniarkę posiadającą tytuł
specjalisty lub specjalizującą się w dziedzinie pielęgniarstwa ratunkowego,
8)
ratowniku medycznym - należy przez to rozumieć osobę posiadającą kwalifikacje, o których
mowa w ustawie,
9)
ratowniku przedmedycznym - należy przez to rozumieć osobę posiadającą kwalifikacje,
o których mowa w ustawie,
10)
jednostce systemu - należy przez to rozumieć jednostkę uprawnioną do podejmowania
medycznych działań ratowniczych, o której mowa w ustawie,
11)
szpitalnym oddziale ratunkowym - należy przez to rozumieć oddział szpitalny, będący
komórką organizacyjną szpitala, w rozumieniu przepisów o zakładach opieki zdrowotnej,
stanowiący jednostkę systemu, utworzony w celu podejmowania medycznych działań ratowniczych
w warunkach szpitalnych, spełniający kryteria, o których mowa w ustawie,
12)
zespole ratownictwa medycznego - należy przez to rozumieć jednostkę systemu (środek
transportu wraz z personelem) utworzoną w celu podejmowania medycznych działań ratowniczych
w warunkach przedszpitalnych, w skład której wchodzą co najmniej trzy osoby posiadające
kwalifikacje do podejmowania takich działań, w tym co najmniej jedna osoba uprawniona
do prowadzenia środka transportu; jednostka ta jest wyposażona w odpowiedni środek
transportu, a także w środki łączności, niezbędne produkty lecznicze i wyroby medyczne
oraz spełnia inne kryteria, o których mowa w ustawie,
13)
dysponencie jednostki - należy przez to rozumieć samodzielny publiczny zakład opieki
zdrowotnej, w szczególności pogotowie ratunkowe, lub podmiot, który utworzył jednostkę
i zgłasza ją do systemu,
14)
świadczeniu zdrowotnym przedszpitalnym - należy przez to rozumieć świadczenie zdrowotne
w rozumieniu przepisów o zakładach opieki zdrowotnej udzielane w ramach medycznych
działań ratowniczych podejmowanych przez zespół ratownictwa medycznego,
15)
działaniach ratowniczych - należy przez to rozumieć działania ratownicze w rozumieniu
przepisów o ochronie przeciwpożarowej,
16)
ośrodku nauczającym - należy przez to rozumieć szkoły wyższe, ośrodki doskonalenia
zawodowego i inne placówki kształcenia ustawicznego dorosłych, jednostki badawczo-rozwojowe
i inne placówki naukowe, naukowo-badawcze, stowarzyszenia, fundacje oraz inne podmioty
uprawnione do organizowania oświaty dorosłych na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 4.1 orzeczenie
W systemie wykonywane są zadania polegające w szczególności na:
1)
zapewnieniu możliwości natychmiastowego wezwania pomocy przy użyciu środków łączności,
2)
niezwłocznym przybyciu na miejsce zdarzenia zespołu ratownictwa medycznego,
3)
niezwłocznym podjęciu na miejscu zdarzenia właściwych medycznych działań ratowniczych,
4)
zapewnieniu transportu stosownego do potrzeb,
5)
zapewnieniu niezwłocznego przyjęcia do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego
lub oddziału szpitalnego, stosownych do rodzaju nagłego zagrożenia życia lub zdrowia.
Art. 5.
Kto zauważy osobę lub osoby znajdujące się w stanie nagłego zagrożenia życia lub zdrowia,
obowiązany jest w miarę posiadanych możliwości:
1)
do niezwłocznego udzielenia pierwszej pomocy,
2)
do niezwłocznego zawiadomienia centrum powiadamiania ratunkowego.
Art. 6.
Kierujący medycznymi działaniami ratowniczymi, a także osoba udzielająca pierwszej
pomocy lub podejmująca medyczne działania ratownicze, może poświęcić dobra osobiste
innej osoby, inne niż życie lub zdrowie, a także dobra majątkowe w zakresie, w jakim
jest to niezbędne dla ratowania życia lub zdrowia osoby w stanie nagłego zagrożenia.
Art. 7.
1.
Osobie, która poniosła szkodę na mieniu powstałą w następstwie podjęcia przez nią
medycznych działań ratowniczych lub udzielenia pierwszej pomocy, zwanej dalej „poszkodowanym”,
przysługuje roszczenie o naprawienie tej szkody od Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem
art. 12.
2.
Naprawienie szkody, o którym mowa w ust. 1, obejmuje wyrównanie szkody rzeczywistej.
3.
Naprawienie szkody nie przysługuje, jeżeli strata majątkowa powstała wyłącznie z winy
poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności.
4.
W zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą do naprawienia szkody, o którym mowa w
ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem art. 418.
Art. 8.
1.
W sprawie o naprawienie szkody orzeka w drodze decyzji minister właściwy do spraw
zdrowia.
2.
Minister właściwy do spraw zdrowia wydaje decyzję w sprawie o naprawienie szkody niezwłocznie,
nie później jednak niż w terminie trzech miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
3.
W przypadku wydania decyzji o wypłacie odszkodowania minister właściwy do spraw zdrowia
dokonuje wypłaty w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
4.
Do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1-3, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania
wysokości odszkodowań, o których mowa w ust. 3, uwzględniając w szczególności kryteria
oceny wartości szkody poniesionej w następstwie podjęcia medycznych działań ratowniczych
lub udzielenia pierwszej pomocy.
Art. 9.
1.
Poszkodowany niezadowolony z decyzji w sprawie o naprawienie szkody, w terminie 30
dni od dnia jej doręczenia, może wnieść powództwo do sądu powszechnego.
2.
Wniesienie powództwa, o którym mowa w ust. 1, nie wstrzymuje wykonania decyzji.
Art. 10.
1.
Roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem roku od dnia, w którym
poszkodowany dowiedział się o stracie majątkowej. Jednakże w każdym przypadku roszczenie
przedawnia się z upływem trzech lat od dnia podjęcia medycznych działań ratowniczych
lub udzielenia pierwszej pomocy.
2.
Roszczenie o naprawienie szkody przechodzi na następców prawnych poszkodowanego.
Art. 11.
1.
W przypadku uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia bądź śmierci:
1)
kierującego medycznymi działaniami ratowniczymi - chyba że odszkodowanie przysługuje
mu na podstawie przepisów szczególnych lub umowy cywilnoprawnej - w związku z kierowaniem
medycznymi działaniami ratowniczymi, lub
2)
osoby udzielającej pierwszej pomocy - w związku z jej udzieleniem
przysługuje roszczenie o odszkodowanie, o którym mowa w art. 444 lub 446 Kodeksu cywilnego.
2.
Odszkodowanie nie przysługuje od Skarbu Państwa, jeżeli uszkodzenie ciała lub rozstrój
zdrowia bądź śmierć osoby, o której mowa w ust. 1, nastąpiły z winy tej osoby.
Art. 12.1 orzeczenie
1.
Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez osoby uprawnione do podejmowania medycznych
działań ratowniczych przy wykonywaniu tych działań ponosi dysponent jednostki.
2.
Dysponent jednostki jest obowiązany do zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej za szkody, o których mowa w ust. 1.
3.
Brak ważnej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, o której mowa w ust. 2,
jest równoznaczny z wypowiedzeniem umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych w ramach
systemu.
4.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii samorządów zawodów medycznych oraz Polskiej
Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, sposób spełnienia obowiązku ubezpieczenia,
o którym mowa w ust. 2, w tym w szczególności termin powstania obowiązku zawarcia
umowy ubezpieczenia oraz minimalne sumy gwarancyjne. Minister właściwy do spraw instytucji
finansowych, wydając rozporządzenie, uwzględnia konieczność zapewnienia gwarancji
spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia.
Art. 13.
Osoba podejmująca medyczne działania ratownicze oraz osoba udzielająca pierwszej pomocy
korzystają z ochrony przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych.
Rozdział 2
Organizacja administracji publicznej w zakresie wykonywania zadań systemu
Art. 14.
1.
Organami administracji publicznej właściwymi w zakresie wykonywania zadań systemu
są:
1)
minister właściwy do spraw zdrowia,
2)
wojewoda,
3)
starosta.
2.
Organy, o których mowa w ust. 1, organizują system oraz zapewniają jego nieprzerwaną
gotowość, odpowiednio na obszarze kraju, województwa i powiatu.
Art. 15.
1.
Do zadań ministra właściwego do spraw zdrowia w zakresie wykonywania zadań systemu
należy w szczególności:
1)
sprawowanie nadzoru nad funkcjonowaniem systemu,
2)
uzgadnianie i zatwierdzanie wojewódzkich planów zabezpieczenia medycznych działań
ratowniczych oraz wojewódzkich programów w zakresie ratownictwa medycznego,
3)
przygotowywanie i aktualizacja przynajmniej raz w roku krajowego planu zabezpieczenia
medycznych działań ratowniczych,
4)
organizacja transportu medycznego z zagranicy obywateli polskich nieposiadających
uprawnień do leczenia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wymagających transportu
ze względu na stan zagrożenia życia, oraz finansowanie tego transportu wyłącznie w
granicach Rzeczypospolitej Polskiej, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej,
5)
finansowanie działalności lotniczych służb ratowniczych w zakresie medycznych działań
ratowniczych,
6)
prowadzenie rejestru jednostek lotniczych służb ratowniczych i lotniczych grup poszukiwawczo-ratowniczych,
włączonych do systemu,
7)
monitorowanie zagrożeń dla życia lub zdrowia na obszarze kraju,
8)
inicjowanie programów badawczych i prac naukowych z zakresu medycyny ratunkowej i
ratownictwa medycznego,
9)
wspieranie inicjatyw społecznych w zakresie pogłębiania wiedzy o medycynie ratunkowej
i ratownictwie medycznym,
10)
współpraca z organami właściwymi w zakresie ratownictwa medycznego innych państw oraz
z organizacjami międzynarodowymi,
11)
udział w finansowaniu kosztów inwestycyjnych związanych z systemem.
2.
Minister właściwy do spraw zdrowia ma prawo żądania od wojewodów i starostów niezbędnych
informacji i danych, dotyczących organizacji i funkcjonowania systemu odpowiednio
na obszarze województwa lub powiatu.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki
organizacji i finansowania transportu obywateli polskich, o których mowa w ust. 1
pkt 4, uwzględniając w szczególności wykorzystywane środki transportu.
4.
Minister właściwy do spraw zdrowia uzgadnia krajowy plan zabezpieczenia medycznych
działań ratowniczych w części dotyczącej działania systemu na obszarze przygranicznym
z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych.
Art. 16.
1.
Do zadań wojewody w zakresie wykonywania zadań systemu należy w szczególności:
1)
określanie liczby i rozmieszczenia centrów powiadamiania ratunkowego, szpitalnych
oddziałów ratunkowych oraz zespołów ratownictwa medycznego,
2)
przeprowadzanie konkursu ofert na świadczenie usług z zakresu świadczeń zdrowotnych
przedszpitalnych,
3)
zawieranie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych przedszpitalnych z dysponentami
jednostek (zespołów ratownictwa medycznego) i finansowanie działalności zespołów ratownictwa
medycznego, z zastrzeżeniem art. 34 ust. 2 i 3,
4)
sprawowanie nadzoru nad funkcjonowaniem systemu na obszarze województwa,
5)
prowadzenie rejestru jednostek systemu, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 11,
6)
prowadzenie rejestru ośrodków nauczających prowadzących kształcenie dyspozytorów medycznych,
rejestru ośrodków nauczających prowadzących kursy doskonalenia zawodowego, rejestru
ośrodków nauczających prowadzących szkolenia w celu uzyskania kwalifikacji ratownika
przedmedycznego, o których mowa w ustawie,
7)
uzgadnianie i zatwierdzanie rocznych powiatowych planów zabezpieczenia medycznych
działań ratowniczych,
8)
przygotowywanie i aktualizacja przynajmniej raz w roku wojewódzkiego planu zabezpieczenia
medycznych działań ratowniczych i wojewódzkiego programu w zakresie ratownictwa medycznego
oraz przedstawianie ich ministrowi właściwemu do spraw zdrowia,
9)
określenie szczegółowych zadań z zakresu wykonywania zadań systemu dla jednostek systemu,
których obszar działania obejmuje obszar województwa,
10)
przesyłanie ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, na jego żądanie, informacji i
danych, dotyczących organizacji i funkcjonowania systemu na obszarze województwa,
11)
monitorowanie zagrożeń dla życia lub zdrowia na obszarze województwa,
12)
wspieranie inicjatyw społecznych w zakresie pogłębiania wiedzy o ratownictwie medycznym.
2.
Wojewoda ma prawo żądania od starostów niezbędnych informacji i danych, dotyczących
organizacji i funkcjonowania systemu na obszarze powiatu.
Art. 17.
1.
Do zadań starosty w zakresie wykonywania zadań systemu należy w szczególności:
1)
zarządzanie systemem na obszarze powiatu,
2)
organizacja i finansowanie bieżącej działalności centrum powiadamiania ratunkowego,
3)
przygotowywanie i aktualizacja przynajmniej raz w roku powiatowego planu zabezpieczenia
medycznych działań ratowniczych oraz przedstawianie go wojewodzie,
4)
przygotowywanie planu działań ratowniczych,
5)
współdziałanie z organami gmin leżących na obszarze powiatu i starostami powiatów
sąsiadujących w celu zawarcia porozumień i powierzania zadań w zakresie ratownictwa
medycznego,
6)
przesyłanie ministrowi właściwemu do spraw zdrowia lub wojewodzie informacji i danych,
dotyczących organizacji i funkcjonowania systemu na obszarze powiatu, odpowiednio
na żądanie ministra właściwego do spraw zdrowia lub wojewody,
7)
rozpoznawanie i monitorowanie zagrożeń dla życia lub zdrowia na obszarze powiatu,
8)
zapewnienie i finansowanie kształcenia dyspozytorów medycznych,
9)
wspieranie inicjatyw społecznych w zakresie pogłębiania wiedzy o ratownictwie medycznym.
2.
Wykonywanie zadań i kompetencji z zakresu ratownictwa medycznego starosta może powierzyć
powoływanemu i odwoływanemu przez siebie pełnomocnikowi do spraw ratownictwa medycznego.
3.
Starosta wykonuje zadania określone w ust. 1 jako zadania z zakresu administracji
rządowej.
Art. 18.
W przypadku wystąpienia nagłego zagrożenia życia lub zdrowia o skali przekraczającej
możliwości organizacyjne starosty, wojewoda koordynuje funkcjonowanie systemu na obszarze
województwa. W szczególności, w celu podjęcia, przeprowadzenia i zapewnienia kierowania
medycznymi działaniami ratowniczymi, wydaje polecenia starostom.
Art. 19.
1.
Zadanie określone w art. 17 ust. 1 pkt 1 starosta wykonuje przy pomocy centrum powiadamiania
ratunkowego.
2.
Centrum powiadamiania ratunkowego jest zintegrowanym stanowiskiem dyspozytorskim usytuowanym
w strukturze powiatowej administracji zespolonej, działającym w ramach powiatowego
centrum ratownictwa i reagowania kryzysowego.
3.
Na podstawie porozumienia między właściwymi powiatami centrum powiadamiania ratunkowego
może obejmować zasięgiem działania obszar powiatu lub powiatów sąsiadujących, z zastrzeżeniem
ust. 5. W powiecie, objętym na podstawie porozumienia zasięgiem działania centrum
powiadamiania ratunkowego z innego powiatu, nie tworzy się centrum powiadamiania ratunkowego.
4.
Porozumienie, o którym mowa w ust. 3, wymaga dla swej ważności zatwierdzenia przez
wojewodę.
5.
Obszar działania centrum powiadamiania ratunkowego nie może wykraczać poza granice
województwa, z zastrzeżeniem art. 20 ust. 2.
Art. 20.
1.
Do zadań centrum powiadamiania ratunkowego należy w szczególności:
1)
przyjmowanie powiadomień o stanach nagłego zagrożenia życia lub zdrowia, ustalanie
priorytetów i niezwłoczne dysponowanie jednostek systemu, z uwzględnieniem ust. 2,
2)
przekazywanie niezbędnych informacji osobom udzielającym pierwszej pomocy, w szczególności
przed przybyciem zespołu ratownictwa medycznego na miejsce zdarzenia,
3)
przekazywanie kierującemu działaniami ratowniczymi niezbędnych informacji ułatwiających
podejmowanie rozstrzygnięć na miejscu zdarzenia,
4)
przekazywanie niezbędnych informacji o stanach zagrożenia życia lub zdrowia innym
jednostkom wykonującym zadania w zakresie ratownictwa medycznego,
5)
koordynacja medycznych działań ratowniczych podejmowanych przez poszczególne jednostki
systemu, a także działań podejmowanych przez inne jednostki uczestniczące w działaniach
ratowniczych, w szczególności przez jednostki współdziałające z systemem, o których
mowa w art. 32 ust. 1, oraz inne jednostki wykonujące zadania w zakresie ratownictwa
medycznego,
6)
monitorowanie i analiza działań ratowniczych.
2.
W razie konieczności użycia dodatkowych jednostek systemu, rozlokowanych poza obszarem
działania centrum powiadamiania ratunkowego, dyspozytor medyczny tego centrum zwraca
się do dyspozytora medycznego centrum powiadamiania ratunkowego działającego na sąsiednim
obszarze o wydanie dyspozycji wyjazdu albo wylotu na miejsce zdarzenia zespołu ratownictwa
medycznego lub o przyjęcie osoby znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia życia
lub zdrowia do szpitalnego oddziału ratunkowego.
3.
W sytuacji, o której mowa w ust. 2, dyspozytor wydaje dyspozycję wyjazdu albo wylotu
na miejsce zdarzenia lub przyjęcia osoby do szpitalnego oddziału ratunkowego. Dyspozytor
może odmówić wydania dyspozycji, o której mowa w ust. 2, wyłącznie w sytuacji, gdy
jednostka systemu nie ma możliwości wykonania w danej chwili określonego zadania.
4.
Wydanie dyspozycji wyjazdu albo wylotu zespołu ratownictwa medycznego w przypadku
określonym w ust. 2 nie rodzi roszczeń finansowych.
Art. 21.1 orzeczenie
1.
Centrum powiadamiania ratunkowego działa z zachowaniem standardów, o których mowa
w ust. 2.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
zdrowia oraz ministrem właściwym do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia:
1)
standardy postępowania centrum powiadamiania ratunkowego,
2)
standardy techniczne pomieszczeń centrum powiadamiania ratunkowego,
3)
standardy w zakresie wyposażenia centrów powiadamiania ratunkowego, w szczególności
w sprzęt telekomunikacyjny,
uwzględniając procedury przyjęcia zgłoszenia o zdarzeniu i priorytety zgłoszeń, procedury
kierowania jednostek systemu i innych jednostek, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt
5, oraz koordynowania ich działań, procedury postępowania w sytuacjach kryzysowych
i przekraczających możliwości organizacyjne centrum, a także system ewidencjonowania
i monitorowania zgłoszeń, system baz danych dotyczących potencjału ratowniczego oraz
potencjalnych zagrożeń na obszarze działania właściwego centrum powiadamiania ratunkowego
oraz względy zabezpieczenia odpowiednich warunków pracy.
3.
W centrum powiadamiania ratunkowego stały dyżur pełni dyspozytor medyczny. W gotowości
do pracy w zakresie koordynacji medycznych działań ratowniczych pozostaje lekarz koordynator
medyczny.
4.
Dyspozytor medyczny i lekarz koordynator medyczny spełnia wymagania, o których mowa
w ust. 5.
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wymagania w zakresie kwalifikacji zawodowych osób pełniących funkcje dyspozytora medycznego
i lekarza koordynatora medycznego, uwzględniając wykształcenie medyczne, staż pracy
w ratownictwie oraz wymagane kursy specjalistyczne,
2)
tryb pełnienia funkcji przez dyspozytora medycznego i lekarza koordynatora medycznego
oraz odpłatności z tego tytułu, uwzględniając zatrudnienie na podstawie umowy o pracę
lub na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Art. 22.
1.
Wojewódzki program w zakresie ratownictwa medycznego stanowi dokument zawierający
założenia i wytyczne dotyczące rozwoju, organizacji i infrastruktury systemu.
2.
Powiatowy, wojewódzki i krajowy plan zabezpieczenia medycznych działań ratowniczych
stanowią dokumenty, ustalające sposoby kierowania oraz zasady współdziałania, a także
procedury podejmowania działań zmierzających do ograniczenia czynników wywołujących
stany nagłego zagrożenia życia lub zdrowia oraz do ograniczenia następstw tych stanów.
3.
Plany, o których mowa w ust. 2, obejmują w szczególności:
1)
charakterystykę potencjalnych zagrożeń dla życia lub zdrowia występujących na danym
obszarze,
2)
rozmieszczenie w terenie jednostek systemu oraz centrów powiadamiania ratunkowego,
z zastrzeżeniem ust. 4,
3)
przydział zadań dla podmiotów wymienionych w pkt 2,
4)
sposób koordynowania działań jednostek systemu i innych jednostek wykonujących zadania
w zakresie ratownictwa medycznego lub pomocy doraźnej, określonych w planie,
5)
kalkulację kosztów działalności zespołów ratownictwa medycznego i centrów powiadamiania
ratunkowego.
4.
Rozmieszczenie w terenie szpitalnych oddziałów ratunkowych w wojewódzkim planie zabezpieczenia
medycznych działań ratowniczych ustala wojewoda po uzyskaniu opinii właściwej kasy
chorych.
5.
W przypadku współdziałania w celu utworzenia wspólnego centrum powiadamiania ratunkowego
na podstawie porozumienia, o którym mowa w art. 19 ust. 3, plan, o którym mowa w art.
17 ust. 1 pkt 3, tworzy się dla wszystkich powiatów objętych zasięgiem działania wspólnego
centrum powiadamiania ratunkowego.
6.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych
określi, w drodze rozporządzenia, tryb tworzenia powiatowych, wojewódzkich oraz krajowych
rocznych planów zabezpieczenia medycznych działań ratowniczych, uwzględniając strukturę
i rodzaj zagrożeń na danym obszarze, strukturę geograficzną danego obszaru oraz strukturę
demograficzną populacji, jak również rodzaj i strukturę posiadanego potencjału ratowniczego
na danym obszarze i optymalny model systemu dla danego obszaru.
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych
określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe elementy planów działań ratowniczych,
uwzględniając sposób współdziałania jednostek systemu z innymi jednostkami i służbami
uczestniczącymi w medycznej akcji ratowniczej, w szczególności z jednostkami krajowego
systemu ratowniczo-gaśniczego i Policji, oraz zasady funkcjonowania systemu w przypadku
zdarzeń masowych.
Rozdział 3
Zasady działania systemu
Art. 23.1 orzeczenie
1.
Jednostkami systemu są:
1)
szpitalne oddziały ratunkowe,
2)
zespoły ratownictwa medycznego,
włączone do systemu na podstawie art. 24.
2.
W szpitalnych oddziałach ratunkowych oraz zespołach ratownictwa medycznego udziela
się świadczeń zdrowotnych w ramach podejmowanych medycznych działań ratowniczych.
3.
Jednostki systemu stosują odpowiednie do postawionych zadań medyczne procedury ratownicze
oraz posiadają wyposażenie pozwalające na realizację tych zadań.
4.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowe zadania szpitalnych oddziałów ratunkowych,
2)
szczegółowe zadania zespołów ratownictwa medycznego,
uwzględniając wiedzę i praktykę w zakresie zarządzania i systemów informacyjnych w
ochronie zdrowia,
3)
szczegółowe wymagania dotyczące lokalizacji w strukturze szpitala oraz warunków technicznych
i budowlanych, jakim powinien odpowiadać szpitalny oddział ratunkowy,
4)
strukturę organizacyjną szpitalnego oddziału ratunkowego,
uwzględniając względy zabezpieczenia sprawności prowadzenia medycznych działań ratowniczych,
5)
standardy medycznych procedur ratowniczych, uwzględniając aktualny stan wiedzy medycznej,
obejmujący w szczególności osiągnięcia w zakresie medycyny ratunkowej na świecie i
dorobek innych państw w zakresie określenia standardów medycznych procedur ratowniczych,
6)
rodzaje zespołów ratownictwa medycznego oraz niezbędne wymagania w zakresie ich składu
osobowego i wyposażenia, uwzględniając niezbędne kwalifikacje i liczbę osób wchodzących
w skład zespołów ratownictwa medycznego oraz minimalne wymagania techniczne i niezbędne
wyposażenie środków transportu zespołów ratownictwa medycznego,
7)
dodatkowe wymagania w zakresie wyposażenia szpitalnych oddziałów ratunkowych, uwzględniając
wymagania dotyczące warunków technicznych i budowlanych, jakim powinien odpowiadać
szpitalny oddział ratunkowy, strukturę organizacyjną szpitalnego oddziału ratunkowego
oraz minimalne wyposażenie szpitalnego oddziału ratunkowego w wyroby medyczne.
Art. 24.
1.
Do systemu mogą być włączone szpitalne oddziały ratunkowe i zespoły ratownictwa medycznego,
których lokalizacja jest zgodna z wojewódzkim planem zabezpieczenia medycznych działań
ratowniczych, spełniające wymagania, o których mowa w art. 23 ust. 4, oraz zdolne
do:
1)
wykonywania medycznych działań ratowniczych w ramach systemu,
2)
zachowania spójności i ciągłości procedur ratowniczych,
3)
zachowania podległości w ramach systemu,
4)
koordynacji medycznych działań ratowniczych, podejmowanych wspólnie z innymi jednostkami
systemu, poprzez zapewnienie odpowiedniego standardu procedur ratowniczych i wyposażenia,
5)
właściwego dokumentowania przeprowadzonych medycznych działań ratowniczych,
6)
przestrzegania zasady dyspozycyjności.
2.
Włączenie do systemu jednostki, o której mowa w ust. 1, odmowa włączenia, wyłączenie
jednostki z systemu oraz odmowa wyłączenia następuje w drodze decyzji właściwego wojewody,
z zastrzeżeniem ust. 3 i 4. Wojewoda podejmuje decyzję o włączeniu jednostki do systemu
na podstawie wojewódzkiego planu zabezpieczenia medycznych działań ratowniczych w
części określającej liczbę i lokalizację jednostek systemu.
3.
Włączenie do systemu jednostek lotniczych służb ratowniczych, odmowa włączenia, wyłączenie
jednostki z systemu oraz odmowa wyłączenia następuje w drodze decyzji ministra właściwego
do spraw zdrowia.
4.
Włączenie do systemu jako zespołów ratownictwa medycznego lotniczych grup poszukiwawczo-ratowniczych
podległych Ministrowi Obrony Narodowej następuje w drodze porozumienia ministra właściwego
do spraw zdrowia z Ministrem Obrony Narodowej.
5.
Jednostki, o których mowa w ust. 3 i 4, muszą spełniać wymagania określone dla zespołów
ratownictwa medycznego, o których mowa w ustawie.
6.
Włączenie jednostki do systemu następuje na wniosek dysponenta jednostki ubiegającej
się o włączenie do systemu, z tym że włączenie zespołu ratownictwa medycznego do systemu
następuje po przeprowadzeniu konkursu ofert. Konkursu nie przeprowadza się w stosunku
do lotniczych grup poszukiwawczo-ratowniczych, o których mowa w ust. 4.
7.
Konkurs przeprowadza organ uprawniony do wydania decyzji o włączeniu jednostki do
systemu.
8.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, tryb składania
ofert przez zespoły ratownictwa medycznego, sposób przeprowadzania konkursu oraz zgłaszania
i rozpatrywania skarg i protestów związanych z tymi czynnościami, uwzględniając wymagania
zabezpieczenia równości jednostek ubiegających się o włączenie do systemu.
9.
Wyłączenie jednostki z systemu może nastąpić na wniosek dysponenta jednostki lub z
urzędu. Wojewoda albo minister właściwy do spraw zdrowia podejmuje z urzędu decyzję
o wyłączeniu jednostki z systemu, jeżeli jednostka nie spełnia wymagań, o których
mowa w art. 12 ust. 2, art. 23 ust. 4 lub art. 25, bądź utraciła zdolności określone
w ust. 1.
10.
Rejestr jednostek systemu prowadzi wojewoda, z zastrzeżeniem ust. 11.
11.
Rejestr włączonych do systemu jednostek lotniczych służb ratowniczych oraz lotniczych
grup poszukiwawczo-ratowniczych prowadzi minister właściwy do spraw zdrowia.
12.
Rejestry, o których mowa w ust. 10 i 11, są jawne i dostępne do wglądu dla osób trzecich.
13.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, dane objęte rejestrami,
o których mowa w ust. 10 i 11, wzory rejestrów, tryb dokonywania wpisów i zmian w
rejestrze oraz wykreśleń z rejestru, uwzględniając w szczególności kwalifikacje personelu,
standardy wyposażenia oraz dane dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej.
Art. 25.
Minister właściwy do spraw zdrowia i właściwy wojewoda podejmują działania organizacyjne
zmierzające do zapewnienia od dnia 1 stycznia 2004 r. następujących parametrów czasu
przybycia na miejsce zdarzenia dla zespołu ratownictwa medycznego od chwili przyjęcia
zgłoszenia przez dyspozytora medycznego centrum powiadamiania ratunkowego:
1)
mediana czasu dojazdu - w skali każdego miesiąca - jest nie większa niż 8 minut w
aglomeracji miejskiej i 15 minut poza aglomeracją miejską,
2)
trzeci kwartyl czasu dojazdu - w skali każdego miesiąca - jest nie większy niż 12
minut w aglomeracji miejskiej i 20 minut poza aglomeracją miejską,
3)
maksymalny czas dojazdu nie może być dłuższy niż 20 minut w aglomeracji miejskiej
i 30 minut poza aglomeracją miejską,
przy czym przyjmuje się, że 0,5% przypadków o najdłuższych czasach dojazdu w skali
każdego miesiąca nie bierze udziału w naliczaniu parametrów określonych w pkt 1-3,
z dodatkowym zastrzeżeniem, że przypadki te nie podlegają kumulacji pomiędzy miesiącami.
Art. 26.
1.
Kierowanie medycznymi działaniami ratowniczymi rozpoczyna się z chwilą zawiadomienia
centrum powiadamiania ratunkowego.
2.
Medycznymi działaniami ratowniczymi kieruje lekarz ratunkowy zespołu ratownictwa medycznego,
który przybył pierwszy na miejsce zdarzenia.
3.
Do czasu przybycia na miejsce zdarzenia lekarza ratunkowego, o którym mowa w ust.
2, dyspozytor medyczny centrum powiadamiania ratunkowego może wyznaczyć jako kierującego
medycznymi działaniami ratowniczymi innego lekarza ratunkowego, niż określony w ust.
2, a w szczególnie uzasadnionym przypadku innego lekarza, niebędącego lekarzem ratunkowym,
w szczególności lekarza, który przybył pierwszy na miejsce zdarzenia.
4.
Do czasu przybycia na miejsce zdarzenia zespołu ratownictwa medycznego lub do czasu
wyznaczenia osoby, o której mowa w ust. 3, kierującym medycznymi działaniami ratowniczymi
jest dyspozytor medyczny centrum powiadamiania ratunkowego.
5.
Podczas zdarzeń, w których prowadzone są także działania w zakresie gaszenia pożarów,
ratownictwa chemicznego, ekologicznego lub technicznego, kierowanie jest prowadzone
przez kierującego działaniem ratowniczym w rozumieniu przepisów o ochronie przeciwpożarowej
i krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym.
6.
W sytuacjach, o których mowa w ust. 5, lekarz ratunkowy koordynuje medyczne działania
ratownicze i wspomaga kierującego działaniem ratowniczym.
Art. 27.
1.
Jednostki systemu obowiązane są prowadzić dokumentację medycznych działań ratowniczych,
będącą dokumentacją medyczną w rozumieniu art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej , z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1)
dodatkowe dane, jakie powinny znaleźć się w dokumentacji medycznych działań ratowniczych,
uwzględniając dane i wymagania wynikające ze szczególnych warunków organizacyjnych
procesu podejmowania medycznych działań ratowniczych, a w szczególności określenie
lokalizacji zdarzenia powodującego stan nagłego zagrożenia życia lub zdrowia, wskazanie
centrum powiadamiania ratunkowego, które przyjęło zgłoszenie, wskazanie jednostek
systemu podejmujących medyczne działania ratownicze na wezwanie centrum powiadamiania
ratunkowego, określenie czasu przyjęcia zgłoszenia przez centrum powiadamiania ratunkowego,
przybycia zespołu ratownictwa medycznego na miejsce zdarzenia i przyjęcia pacjenta
do szpitalnego oddziału ratunkowego,
2)
szczególne wymagania w zakresie sposobu prowadzenia, udostępniania i przechowywania
dokumentacji medycznych działań ratowniczych, uwzględniając sposób prowadzenia dokumentacji
działań zespołów ratownictwa medycznego, szpitalnych oddziałów ratunkowych i centrów
powiadamiania ratunkowego.
Art. 28.
1.
Do realizacji zadań systemu wykorzystuje się w szczególności publiczną sieć telekomunikacyjną.
2.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych
oraz ministrem właściwym do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia, organizację
systemu łączności na potrzeby systemu, a w szczególności:
1)
procedury łączności pomiędzy miejscem zdarzenia a centrum powiadamiania ratunkowego,
2)
procedury łączności wewnątrz systemu,
3)
procedury łączności pomiędzy systemem i świadczeniodawcami usług medycznych,
4)
organizację systemu kierowania połączeń inicjowanych za pomocą numerów alarmowych
do właściwych terytorialnie centrów powiadamiania ratunkowego,
uwzględniając zadania operatora systemu łączności oraz system łączności przywoławczej
przewodowej i bezprzewodowej, łączności wewnątrzsystemowej i łączności zewnętrznej
oraz standardy istniejące w państwach członkowskich Unii Europejskiej.
Art. 29.
1.
W przypadku powstania nagłego zagrożenia życia lub zdrowia w pomieszczeniach misji
dyplomatycznej, urzędu konsularnego lub instytucji międzynarodowej, korzystającej
z immunitetu dyplomatycznego lub konsularnego, prowadzenie medycznych działań ratowniczych
przez jednostkę systemu jest dopuszczalne po uprzednim uzyskaniu zgody odpowiednio
szefa misji dyplomatycznej, kierownika urzędu konsularnego lub kierownika instytucji
międzynarodowej.
2.
W przypadku powstania nagłego zagrożenia życia lub zdrowia na terenach zamkniętych
w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, prowadzenie medycznych działań ratowniczych
przez jednostkę systemu jest dopuszczalne po uprzednim uzyskaniu zgody osoby upoważnionej.
Art. 30.
1.
Medyczne działania ratownicze w jednostkach systemu podejmują:
1)
lekarz ratunkowy,
2)
pielęgniarka ratunkowa,
3)
ratownik medyczny.
2.
Tryb nabywania kwalifikacji lekarza ratunkowego oraz pielęgniarki ratunkowej określają
przepisy o zawodzie lekarza oraz przepisy o zawodach pielęgniarki i położnej.
3.
Zawód ratownika medycznego może wykonywać osoba, która:
1)
posiada pełną zdolność do czynności prawnych oraz
2)
uzyskała w kraju dyplom ukończenia wyższych studiów zawodowych w zakresie ratownictwa
medycznego bądź uzyskała za granicą dyplom uznany w kraju za równorzędny lub
3)
uzyskała tytuł ratownika medycznego na dotychczas obowiązujących zasadach w policealnych
szkołach medycznych przed 30 września 2006 r.
- w zakresie, o którym mowa w ust. 7.
4.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, minimalne wymagania programowe
wyższych studiów zawodowych dla kierunków kształcących ratowników medycznych oraz
zakres wiedzy niezbędnej dla przygotowania zawodowego ratowników medycznych.
5.
Osoby, o których mowa w ust. 1, są obowiązane do stałego aktualizowania swojej wiedzy
zawodowej nie rzadziej niż raz na cztery lata, w formie kursów doskonalenia zawodowego,
potwierdzonych dyplomem lub świadectwem ukończenia, organizowanych przez ośrodki nauczające
lub przez pracodawcę we współpracy z ośrodkami nauczającymi.
6.
W przypadku gdy osoby, o których mowa w ust. 1, są pracownikami, zapewnienie wykonywania
obowiązku określonego w ust. 5 jest obowiązkiem pracodawcy.
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, zakres medycznych
działań ratunkowych, które mogą być podejmowane przez ratownika medycznego, samodzielnie
lub pod nadzorem lekarza ratunkowego, uwzględniając minimalne wymagania programowe
wyższych studiów zawodowych dla ratowników medycznych oraz aktualny stan wiedzy w
zakresie medycyny ratunkowej.
Art. 31.
1.
Jednostki systemu używają oznaczenia systemu.
2.
Oznaczenie systemu może być używane wyłącznie do oznaczenia osób wykonujących medyczne
działania ratownicze oraz jednostek systemu i centrów powiadamiania ratunkowego.
3.
Wzór graficzny systemu identyfikacji Państwowego Ratownictwa Medycznego, będącego
oznaczeniem systemu, stanowi załącznik do ustawy.
4.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób oznakowania
kierującego medycznymi działaniami ratowniczymi, osób wykonujących medyczne działania
ratownicze oraz jednostek systemu i centrów powiadamiania ratunkowego, uwzględniając
zapewnienie możliwości rozpoznania rodzaju funkcji i zadań wykonywanych w systemie
przez oznaczone osoby i jednostki.
Art. 32.1 orzeczenie
1.
Jednostki systemu biorące udział w medycznych działaniach ratowniczych współdziałają
z:
1)
jednostkami krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego i Policji - na zasadach określonych
w przepisach o ochronie przeciwpożarowej dotyczących krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego
oraz w przepisach o Policji,
2)
z pododdziałami Sił Zbrojnych - na zasadach określonych w odrębnych przepisach,
3)
organizacjami społecznymi i stowarzyszeniami, w szczególności z Górskim Ochotniczym
Pogotowiem Ratunkowym, Tatrzańskim Ochotniczym Pogotowiem Ratunkowym, Wodnym Ochotniczym
Pogotowiem Ratunkowym, z Polskim Czerwonym Krzyżem oraz z ochotniczymi strażami pożarnymi
- na zasadach określonych w umowie zawartej między organem administracji publicznej,
o którym mowa w art. 14 ust. 1, i organizacją społeczną lub stowarzyszeniem
- z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
W ramach współdziałania, o którym mowa w ust. 1, osoby uprawnione do podejmowania
medycznych działań ratowniczych w jednostkach systemu współpracują z osobami, będącymi
pracownikami albo funkcjonariuszami jednostek, o których mowa w ust. 1 pkt 1, lub
członkami organizacji społecznych i stowarzyszeń, o których mowa w ust. 1 pkt 3, które
posiadają kwalifikacje ratownika przedmedycznego lub kwalifikacje osób uprawnionych
do podejmowania medycznych działań ratowniczych w rozumieniu ustawy.
3.
Jednostki biorące udział w działaniach ratowniczych w transporcie morskim, lotniczym
oraz górnictwie podlegają odrębnym przepisom.
Art. 33.
1.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, programy:
1)
kursów doskonalenia zawodowego, o których mowa w art. 30 ust. 5,
2)
szkolenia w celu uzyskania kwalifikacji ratownika przedmedycznego,
3)
kursu pierwszej pomocy,
uwzględniając aktualny stan wiedzy w zakresie medycyny ratunkowej.
2.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, ramowy program
kształcenia dyspozytorów medycznych, uwzględniając procedury dotyczące przyjęcia zgłoszenia
o zdarzeniu, priorytety zgłoszeń, dysponowanie środkami, koordynację działań jednostek
systemu i innych jednostek, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 5, postępowanie w
sytuacjach kryzysowych i przekraczających możliwości organizacyjne centrum, gromadzenie
i ewidencjonowanie danych oraz prowadzenie dokumentacji centrum powiadamiania ratunkowego,
a także znajomość topografii obszaru i znajomość sprzętu.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, kryteria kwalifikacji
ośrodków nauczających, prowadzących:
1)
kursy doskonalenia zawodowego, o których mowa w art. 30 ust. 5,
2)
kształcenie dyspozytorów medycznych,
3)
szkolenia w celu uzyskania kwalifikacji ratownika przedmedycznego,
uwzględniając wymagania w zakresie zaplecza dydaktycznego i sprzętowego.
4.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, kwalifikacje,
jakie powinna posiadać osoba przeprowadzająca kurs pierwszej pomocy, uwzględniając
wykształcenie medyczne oraz ukończone kursy lub szkolenia.
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia podaje do publicznej wiadomości w drodze obwieszczenia
ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” listę
ośrodków nauczających, o których mowa w ust. 3.
Rozdział 4
Zasady finansowania systemu
Art. 34.
1.
Świadczenia zdrowotne przedszpitalne są finansowane z budżetu państwa z części pozostającej
w dyspozycji właściwego wojewody, na podstawie umów zawieranych z dysponentami jednostek
(zespołów ratownictwa medycznego), z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Świadczenia te są finansowane
w formie zryczałtowanej stawki dobowej.
2.
Świadczenia zdrowotne przedszpitalne udzielane przez jednostki lotniczych służb ratowniczych
są finansowane z budżetu państwa z części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego
do spraw zdrowia, na podstawie umów zawieranych z dysponentami jednostek.
3.
Świadczenia zdrowotne przedszpitalne udzielane przez lotnicze grupy poszukiwawczo-ratownicze
są finansowane z budżetu państwa z części pozostającej w dyspozycji Ministra Obrony
Narodowej.
4.
Koszt udzielenia świadczenia zdrowotnego w ramach medycznych działań ratowniczych,
z wyjątkiem świadczeń zdrowotnych udzielanych osobom nieobjętym powszechnym ubezpieczeniem
zdrowotnym oraz kosztów transportu i udzielania świadczeń zdrowotnych na miejscu zdarzenia
i w środku transportu, ponosi właściwa kasa chorych.
5.
Podstawę do planowania środków w budżecie państwa na świadczenia zdrowotne przedszpitalne
stanowią:
1)
wojewódzkie plany zabezpieczenia medycznych działań ratowniczych, w części określającej
liczbę i lokalizację zespołów ratownictwa medycznego,
2)
krajowy plan zabezpieczenia medycznych działań ratowniczych w stosunku do świadczeń
zdrowotnych przedszpitalnych udzielanych przez jednostki lotniczych służb ratowniczych
- z uwzględnieniem wielkości środków, które dysponenci jednostek (zespołów ratownictwa
medycznego) uzyskują z kas chorych na podstawie ust. 10.
6.
Organy uprawnione do wydawania decyzji o włączeniu zespołów ratownictwa medycznego
do systemu zawierają umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych przedszpitalnych z dysponentami
jednostek systemu (zespołów ratownictwa medycznego), które spełniają wymagania, o
których mowa w ustawie i w przepisach odrębnych. Umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych
przedszpitalnych nie zawiera się z lotniczymi grupami poszukiwawczo-ratowniczymi.
7.
Umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych przedszpitalnych, o których mowa w ust. 6,
powinny określać w szczególności:
1)
rodzaj i zakres udzielanych świadczeń,
2)
zasady rozliczeń z dysponentami jednostek,
3)
maksymalną kwotę zobowiązania budżetu państwa wobec dysponenta jednostki,
4)
zasady kontroli jakości, zasadności i dostępności świadczeń oraz realizacji umów,
5)
zasady rozpatrywania kwestii spornych, zażaleń, przeprowadzania i udokumentowania
postępowania kontrolnego oraz wydawania wniosków pokontrolnych,
6)
sposób informowania odpowiednio wojewody albo ministra właściwego do spraw zdrowia
o wielkości środków uzyskiwanych z kas chorych na podstawie ust. 10.
8.
Przy zawieraniu umów odpowiednio wojewoda albo minister właściwy do spraw zdrowia
uwzględnia wielkość środków uzyskanych z kas chorych w roku ubiegłym na postawie ust.
10.
9.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1)
górny i dolny limit zryczałtowanej stawki dobowej w zależności od rodzaju zespołu
ratownictwa medycznego, uwzględniając koszty eksploatacyjne środka transportu, wynagrodzenie
personelu, koszty amortyzacji środka transportu i wyrobów medycznych,
2)
algorytm określenia zryczałtowanej stawki dobowej, uwzględniając gęstość zaludnienia
na obszarze działania zespołu ratownictwa medycznego, ilość świadczeń zdrowotnych
udzielanych w ramach podejmowanych przez zespół ratownictwa medycznego medycznych
działań ratowniczych w poprzednim roku budżetowym oraz średnią odległość pokonywaną
przez zespół ratownictwa medycznego w ramach jednego wyjazdu albo lotu w poprzednim
roku budżetowym.
10.
Jeżeli przyczyną wezwania zespołu ratownictwa medycznego nie był stan nagłego zagrożenia
życia lub zdrowia zakończony hospitalizacją lub diagnostyką w szpitalu, a pacjentowi
udzielono jedynie świadczeń zdrowotnych w miejscu zdarzenia, właściwa kasa chorych
ponosi na rzecz dysponenta jednostki koszt udzielania świadczeń zdrowotnych i przejazdu
albo przelotu zespołu na miejsce zdarzenia.
11.
Jeżeli na miejscu zdarzenia lub w czasie transportu przez zespół ratownictwa medycznego
nastąpił zgon pacjenta, koszt udzielonych świadczeń zdrowotnych ponosi budżet państwa
w ramach zryczałtowanej stawki dobowej, o której mowa w ust. 1.
12.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów
określi, w drodze rozporządzenia, sposób rozliczeń między dysponentem jednostki i
kasą chorych w przypadkach, o których mowa w ust. 10, uwzględniając czas trwania interwencji,
rodzaj zespołu ratownictwa medycznego oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych.
13.
Świadczenia zdrowotne udzielane w szpitalu i świadczenia zdrowotne poszpitalne dla
osób objętych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym, udzielane w ramach medycznych
działań ratowniczych i po wykonaniu medycznych działań ratowniczych, są finansowane
na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym .
14.
Leczenie szpitalne i świadczenia zdrowotne poszpitalne dla osób nieobjętych powszechnym
ubezpieczeniem zdrowotnym są finansowane na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Art. 35.
1.
Minister właściwy do spraw zdrowia, inni właściwi ministrowie oraz jednostki samorządu
terytorialnego zapewniają finansowanie nakładów inwestycyjnych pozwalających na utworzenie
i modernizację:
1)
zespołów ratownictwa medycznego - w liczbie właściwej dla spełnienia wymagań określonych
w art. 25, poprzez udział w finansowaniu zakupów i modernizacji środków transportu
oraz ich niezbędnego wyposażenia,
2)
szpitalnych oddziałów ratunkowych - w liczbie nie mniejszej niż jeden szpitalny oddział
ratunkowy na 100-300 tys. mieszkańców, poprzez udział w finansowaniu wyposażenia w
standardowe wyroby medyczne,
3)
centrów powiadamiania ratunkowego w części pozwalającej na wykonywanie zadań określonych
w art. 20 ust. 1, poprzez udział w finansowaniu wyposażenia w sprzęt komputerowy i
środki łączności.
2.
Finansowanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, dokonywane jest także na podstawie
programów wieloletnich ustanawianych przez Radę Ministrów na zasadach określonych
w przepisach o finansach publicznych, dotyczących rozwoju ratownictwa medycznego,
w formie dotacji celowej z budżetu państwa na rzecz właściwego dysponenta jednostki.
Art. 36.
1.
Zadania wojewody określone w art. 16 ust. 1 są finansowane z części budżetu państwa,
pozostającej w dyspozycji właściwego wojewody.
2.
Podstawę do planowania środków na finansowanie działalności bieżącej centrów powiadamiania
ratunkowego stanowią powiatowe i wojewódzkie plany zabezpieczenia medycznych działań
ratowniczych.
Rozdział 5
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe
Art. 37.
W ustawie z dnia 18 lipca 1950 r. o odpowiedzialności zawodowej fachowych pracowników
służby zdrowia w art. 1 w ust. 1 po wyrazie „położnych” dodaje się wyrazy „, ratowników medycznych”.
Art. 38.
W ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej w art. 14:
a)
w ust. 1 w pkt 5 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 6 w brzmieniu:
„
6)
współpracę z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne.
”
,
b)
w ust. 2 w pkt 8 po wyrazie „organizacji” dodaje się wyrazy „centrów powiadamiania ratunkowego i”.
Art. 39.
W ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 28 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 28.
1.
Świadczenia zdrowotne w razie wypadku, urazu, porodu, nagłego zachorowania lub nagłego
pogorszenia stanu zdrowia powodujących zagrożenia życia są udzielane w szczególności
przez jednostki systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne na zasadach określonych w ustawie
z dnia 25 lipca 2001 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 113, poz. 1207).
2.
Pogotowie ratunkowe może udzielać świadczeń zdrowotnych, o których mowa w ust. 1,
w szczególności w ramach systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne.
”
,
2)
art. 54 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 54.
1.
Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej może uzyskiwać środki finansowe:
1)
z odpłatnych świadczeń zdrowotnych udzielanych na podstawie umowy, chyba że przepisy
odrębne stanowią inaczej,
2)
na realizację programów zdrowotnych i programu Zintegrowane Ratownictwo Medyczne,
w tym na niezbędne do ich wykonania wydatki inwestycyjne lub zakup specjalistycznych
wyrobów medycznych, na podstawie umowy i w zakresie w niej określonym,
3)
z wydzielonej działalności gospodarczej innej niż wymieniona w pkt 1 i 2, jeżeli statut
zakładu przewiduje prowadzenie takiej działalności,
4)
z darowizn, zapisów, spadków oraz ofiarności publicznej, także pochodzenia zagranicznego,
z zastrzeżeniem art. 42.
2.
Zadania, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, mogą być finansowane ze środków publicznych
pozostających w dyspozycji ministra właściwego do spraw zdrowia, organu, który utworzył
zakład, oraz jednostki samorządu terytorialnego lub innych podmiotów, uprawnionych
na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Wyboru realizatora programu zdrowotnego dokonuje się w drodze konkursu ofert, przeprowadzanego
przez dysponenta środków publicznych.
4.
O przeprowadzeniu konkursu ofert, o którym mowa w ust. 3, dysponent środków publicznych
ogłasza w swojej siedzibie co najmniej na 30 dni przed wyznaczonym upływem terminu
składania ofert.
5.
W ogłoszeniu, o którym mowa w ust. 4, określa się w szczególności:
1)
przedmiot konkursu ofert,
2)
wymagania stawiane oferentom, niezbędne do realizacji programu zdrowotnego,
3)
termin i miejsce składania ofert.
6.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do trybu przeprowadzenia konkursu ofert i zawarcia
umów o realizację programu zdrowotnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego
dotyczące przetargu pisemnego.
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki
przekazywania samodzielnym publicznym zakładom opieki zdrowotnej środków publicznych
na realizację zadań, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, a także sposób rozliczania
tych środków oraz sprawowania kontroli nad prawidłowością ich wykorzystania, z uwzględnieniem
sporządzania przez zakład planu rzeczowo-finansowego zadania, rodzaju wydatków, jakie
mogą być finansowane, oraz istotnych elementów umowy o realizację zadania.
8.
Do warunków i trybu przekazywania środków publicznych, o których mowa w ust. 2, przez
dysponentów tych środków nie mają zastosowania przepisy o zamówieniach publicznych.
”
Art. 40.
W ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza w art. 50:
1)
w ust. 3 po wyrazach „z zastrzeżeniem” dodaje się wyrazy „ust. 5d oraz”,
2)
dodaje się ust. 5d w brzmieniu:
„
5d.
Wykonywanie funkcji lekarza koordynatora medycznego, w rozumieniu ustawy z dnia 25
lipca 2001 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 113, poz. 1207), na podstawie
umowy o pracę lub na podstawie umowy cywilnoprawnej nie jest równoznaczne z indywidualną
praktyką lekarską lub indywidualną specjalistyczną praktyką lekarską.
”
Art. 41.
W ustawie z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej w art. 33 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Dział zdrowie obejmuje sprawy:
1)
ochrony zdrowia i zasad organizacji opieki zdrowotnej,
2)
nadzoru nad produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi,
3)
organizacji i nadzoru nad systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne,
4)
zawodów medycznych,
5)
warunków sanitarnych oraz nadzoru sanitarnego,
6)
lecznictwa uzdrowiskowego,
7)
koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie rzeczowych świadczeń leczniczych.
”
Art. 42.
Ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o kursie pierwszej pomocy, należy przez
to rozumieć szkolenie z zakresu podejmowania czynności, o których mowa w art. 3 pkt
3.
Art. 43.
1.
Do dnia 31 grudnia 2009 r. osobami uprawnionymi do podejmowania medycznych działań
ratowniczych w jednostkach systemu są:
1)
lekarze ratunkowi, lekarze odbywający specjalizację w dziedzinie medycyny ratunkowej,
lekarze posiadający specjalizację I lub II stopnia w dziedzinie anestezjologii, chirurgii,
interny i pediatrii,
2)
pielęgniarki ratunkowe, pielęgniarki odbywające specjalizację w pielęgniarstwie ratunkowym,
pielęgniarki specjalistki z anestezjologii, chirurgii, interny, pediatrii oraz pielęgniarki
posiadające co najmniej 3-letni staż pracy w tych specjalnościach,
3)
ratownicy medyczni, spełniający wymagania określone w art. 30.
2.
Od dnia 1 stycznia 2004 r. nie przeprowadza się naboru do policealnych szkół dla ratowników
medycznych.
Art. 44.
1.
Szpitalne oddziały ratunkowe oraz zespoły ratownictwa medycznego istniejące w dniu
wejścia w życie ustawy i spełniające wymagania w niej określone, po złożeniu wniosku
przez dysponenta jednostki, stają się jednostkami systemu i uzyskują wpis do rejestru
tych jednostek, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy lotniczych grup poszukiwawczo-ratowniczych.
3.
Centra powiadamiania ratunkowego spełniające wymagania określone w ustawie z dniem
wejścia w życie ustawy stają się centrami powiadamiania ratunkowego w rozumieniu ustawy.
Art. 45.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., z tym że art. 34 ust. 5 w części
dotyczącej uwzględnienia wielkości środków, które dysponenci jednostek i zespołów
ratownictwa medycznego uzyskują z kas chorych, wchodzi w życie z dniem 1 stycznia
2003 r.