Ustawaz dnia 13 lipca 1920 r.o uposażeniu urzędników i niższych funkcjonarjuszów państwowych
Treść ustawy
Część I.
Uposażenie urzędników.
Art. 1.
Każdy urząd państwowy będzie w etacie zaliczony do jednego z XII stopni służbowych.
Urzędnik stały otrzymuje uposażenie, przywiązane do stopnia służbowego tego urzędu,
na który został mianowany.
Art. 2.
Uposażenie to składa się:
a)
z płacy zasadniczej,
b)
z dodatku za wysługę lat i
c)
z dodatku drożyźnianego.
Art. 3.
Ustanawia się następujące zasadnicze płace miesięczne w markach polskich:
|
Art. 4.
Tytułem dodatku za wysługę lat, urzędnik stały otrzymuje za każdy rok służby państwowej
21/2%pobieranej w danej chwili płacy zasadniczej.
Urzędnikowi, który wykaże, iż ukończył studja wyższe na jednym wydziale uniwersytetu
lub równorzędnego zakładu naukowego, zakończone przepisanemi egzaminami, dolicza się
5% płacy zasadniczej za każdy rok studjów.
Dodatek za studja wyższe nie może przenosić 20% płacy zasadniczej.
Czasu pełnienia normalnej powszechnej powinności wojskowej nie uwzględnia się przy
wymiarze dodatku za wysługę lat; inna służba wojskowa zalicza się, o ile urzędnik
nie spełniał jej równocześnie z państwową służbą cywilną.
Urzędnik zaczyna pobierać dodatek za wysługę lat dopiero po upływie roku od zamianowania
go urzędnikiem stałym.
Dodatek za następną wysługę lat przyznaje się corocznie z urzędu od 1 dnia miesiąca,
następującego po terminie wysługi.
Dodatek za studja wyższe otrzymuje urzędnik z chwilą mianowania go urzędnikiem stałym.
Art. 5.
Przez czas trwania wyjątkowych, wojną wywołanych warunków ekonomicznych, urzędnik
pobiera dodatek drożyźniany do płacy zasadniczej, zależnie od stosunków rodzinnych
i miejscowości, w której stale pełni służbę.
Pod względem stosunków rodzinnych dzieli się urzędników na 4 grupy.
Do pierwszej grupy należą samotni, do drugiej-utrzymujący jednego lub dwuch członków
rodziny (mała rodzina), do trzeciej - utrzymujący do czterech członków rodziny (średnia
rodzina), do czwartej - utrzymujący więcej niż czterech członków rodziny (duża rodzina).
Przy zaliczaniu do grup, uwzględnia się będących na utrzymaniu urzędnika: a) żonę,
względnie męża, b) ślubne i uprawnione dzieci tudzież pasierby do ukończonych lat
18, a o ile uczęszczają do szkół publicznych lub wskutek ułomności fizycznych albo
umysłowych nie mogą na swoje utrzymanie zarabiać - do ukończonych lat 24; w wypadkach
ułomności fizycznej lub umysłowej, władza centralna może w drodze wyjątku uwzględnić
dzieci w wieku ponad 24 lata.
Jeżeli oboje małżonkowie pozostają w służbie państwowej, nie uwzględnia się żony przy
wymiarze dodatku drożyźnianego dla męża.
Dzieci i pasierbów, które weszły w związki małżeńskie lub które same się utrzymują,
jako też pasierbów, posiadających własne zaopatrzenie, nie uwzględnia się przy wymiarze
dodatku drożyźnianego.
Podstawę do obliczania dodatku drożyźnianego stanowi płaca zasadnicza.
Wysokość miesięcznego dodatku drożyźnianego, obliczanego wmarkach polskich, ustala
się, mnożąc procentową część płacy zasadniczej, stanowiącej mnożną, przez mnożnik
jednakowy dla wszystkich stopni służbowych, a różny dla poszczególnych klas miejscowości.
Mnożna ta wynosi dla urzędników samotnych:
|
Mnożna ta powiększa się dla małej rodziny o cztery jednostki, dla średniej-o siedem
jednostek, dla dużej o 10 jednostek. Tak wypośrodkowaną cyfrę mnoży się przez ustalony
mnożnik.
W chwili wejścia w życie niniejszej ustawy, ustala się mnożnik dla najwyższej klasy
miejscowości na 150.
Podziału miejscowości na klasy dokona Rada Ministrów, na wniosek Ministra Skarbu,
biorąc pod uwagę różnicę warunków ekonomicznych, z tern jednak zastrzeżeniem, że kwota
dodatku drożyźnianego dla miejscowości, zaliczonej do klasy najniższej, nie może się
różnić od odpowiedniej kwoty dla miejscowości, zaliczonej do klasy najwyższej, więcej,
aniżeli o 40%.
W zależności od zmiany warunków ekonomicznych, jako też od zmiany stosunków, które
stanowiły podstawę zaliczenia miejscowości do poszczególnych klas, Rada Ministrów
na wniosek Ministra Skarbu, władną będzie podwyższać lub obniżać stopę mnożnika i
zarządzać zmiany w zaliczeniu miejscowości do poszczególnych klas.
Art. 6.
Jeżeli urzędnik otrzymuje mieszkanie w naturze, wartość tego mieszkania potrąca się
z uposażenia.
Art. 7.
Urzędnik otrzymuje ze Skarbu Państwa tylko jedno stałe uposażenie służbowe. Może jednak,
za spełnianie czynności właściwych innym urzędom otrzymywać dodatkowe wynagrodzenie,
którego wysokość ustala właściwa władza centralna w porozumieniu z Ministrem Skarbu.
Art. 8.
Prawo do otrzymywania uposażenia rozpoczyna się:
a)
dla wstępujących do służby państwowej, czy to po raz pierwszy, czy ponownie: o ile
Istotne objęcie służby nastąpiło najpóźniej dnia 15 miesiąca kalendarzowego,-od 1-go
dnia tego miesiąca, a o ile po 15-ym dniu miesiąca kalendarzowego - od 15-go dnia
tegoż miesiąca, b) w pozostałych wypadkach z dniem pierwszym najbliższego kalendarzowego
miesiąca po dniu mianowania na nowy urząd, względnie po powstaniu warunków, uzasadniających
zmianę w wymiarze uposażenia. Atoli w razie takiej zmiany miejsca służbowego, która
pociąga za sobą zmianą wysokości uposażenia, przysługuje urzędnikowi prawo do uposażenia,
odpowiadającego nowemu miejscu służbowemu, od pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca,
następującego po uwolnieniu go od poprzednich obowiązków służbowych.
W razie śmierci urzędnika, wstrzymuje się wypłatę uposażenia z ostatnim dniem kalendarzowego
miesiąca, w którym śmierć nastąpiła, a w razie rozwiązania stosunku służbowego, w
inny sposób - z ostatnim dniem tego kalendarzowego miesiąca, w którym stosunek ten
istotnie ustał.
Art. 9.
Uposażenie wypłaca się urzędnikowi w ratach miesięcznych zgóry w pierwszym dniu każdego
miesiąca.
O ile pierwszy dzień miesiąca jest niedzielą lub świętem uroczystem, wypłata uposażenia
następuje w ostatnim dniu poprzedniego miesiąca.
Art. 10.
Postanowienia powyższych artykułów, z wyjątkiem art. 4 (dodatek za wysługę lat i studja
wyższe), stosują się analogicznie do urzędników prowizorycznych.
Art. 11.
Normy wszelkich poborów niestałych i ubocznych, jak djety, dodatki za kierownictwo,
dodatki funkcyjne, ryczałty rozjazdowe i t. p. określi rozporządzenie Rady Ministrów.
Część II.
Uposażenie funkcjonarjuszów niższych.
Art. 12.
Funkcjonarjusz niższy stały pobiera uposażenie, ustalone według zasad art. 2 ustawy
niniejszej.
Art. 13.
Pod względem wysokości uposażenia każda posada funkcjonarjusza niższego będzie w etacie
zaliczona do jednego z 9 stopni.
Art. 14.
Ustanawia się następujące zasadnicze płace miesięczne w markach polskich:
|
Art. 15.
Postanowienia art. 4 stosują się do stałych funkcjonarjuszów niższych.
Art. 16.
Postanowienia art. 5 stosują się do funkcjonarjuszów niższych z tą zmianą, że podstawę
do obliczenia dodatku drożyżnianego stanowi następujący procent płacy zasadniczej
t. j. mnożna, wynosząca przy samotnych:
|
Art. 17.
Postanowienia art. 6, 8, 9, 10 i 11 stosuje się do funkcjonarjuszów niższych bez zmiany,
postanowienia art. 7-analogicznie.
Postanowienia przejściowe.
Art. 18.
W rozumieniu niniejszej ustawy uważani być mają:
1)
za urzędników lub funkcjonarjuszów niższych stałych:
a)
na obszarze b. zaboru rosyjskiego - wszyscy etatowi urzędnicy oraz funkcjonarjusze
niżsi,
b)
w b. zaborze austrjackim - wszyscy stali urzędnicy, podurzędnicy tudzież słudzy,
c)
w b. zaborze pruskim - wszyscy urzędnicy etatowi;
2)
za urzędników lub funkcjonarjuszów niższych prowizorycznych:
a)
w b. zaborze rosyjskim - wszyscy pozaetatowi urzędnicy oraz funkcjonarjusze niżsi,
b)
w b. zaborze austrjackim - wszyscy prowizoryczni urzędnicy, podurzędnicy tudzież słudzy,
c)
w b. zaborze pruskim - wszyscy urzędnicy pozaetatowi, o ile ich stosunek służbowy
nie opiera się na prywatno-prawnej umowie o najem usług.
Art. 19.
Przy wymiarze dodatku za wysługę lat, czas służby urzędnika niższego funkcjonarjusza
państwowego - w rozumieniu ustawy niniejszej - liczy się od dnia rzeczywistego objęcia
służby w Państwie Polskiem.
W czasie przejściowym komisje weryfikacyjne, ustanowione przy władzach centralnych,
tudzież przy podległych im bezpośrednio władzach niższych (władze II instancji), będą
mogły zaliczyć do czasu wysługi pewną liczbę lat tym urzędnikom i funkcjonarjuszom
niższym, którzy są obecnie w służbie państwowej polskiej lub wstąpią do tej służby
najpóźniej w trzy miesiące po wejściu w życie niniejszej ustawy, a którzy 1) pozostawali
w służbie państwowej państw obcych lub też w służbie samorządowej w państwach obcych;
2) albo też udowodnią, że pracą zawodową przed wstąpieniem do służby państwowej polskiej
nabyli kwalifikacji i doświadczenia, uzdalniających ich do obecnie spełnianej służby
państwowej. Zaliczyć można w ten sposób z poprzedniej służby lub pracy zawodowej najwyżej
lat 20, co jednak nie przesądza zaliczenia czasu służby lub pracy do emerytury.
Komisje weryfikacyjne będą mogły zaliczyć urzędnikom i funkcjonarjuszom niższym, którzy
wstąpili do służby państwowej po pierwszym października 1920 r., poprzedni czas służby
lub pracy zawodowej tylko wówczas, jeżeli urzędnik lub funkcjonarjusz niższy wykaże,
że zaszły ważne okoliczności, które uniemożliwiły mu wcześniejsze wstąpienie do służby
państwowej polskiej.
W wypadkach dłuższego urlopu bez uposażenia, odliczenia pewnego czasu na mocy orzeczenia
dyscyplinarnego, czasu dobrowolnej służby wojskowej i t. p. wstrzymuje się decyzję,
co do przyznania dodatku za wysługę lat za te czasokresy, aż do wejścia w życie ustawy
o państwowej służbie cywilnej.
Emerytowi, który zostanie przyjęty do czynnej służby państwowej polskiej, może być
zaliczony czas służby państwowej lub samorządowej odbytej w państwach obcych, przed
przeniesieniem go na emeryturę.
Decyzję w innych wypadkach zastrzega się Radzie Ministrów.
Art. 20.
Rada Ministrów postanowi, na wniosek szefów właściwych władz centralnych, do których
stopni służbowych i stopni płacy, przewidzianych niniejszą ustawą, należy zaliczyć
urzędy lub posady urzędowe na obszarze Rzeczypospolitej.
Do czasu tego zaliczenia, urzędnicy i funkcjonarjusze niżsi pobierać będą uposażenie
według poniższych zasad:
1)
w b. zaborze rosyjskim:
a)
urzędnicy stali i prowizoryczni, którzy dotychczas otrzymywali uposażenie pewnej kategorji
płac,-płacę zasadniczą ze stosownym dodatkiem drożyźnianym, ustaloną dla równorzędnego
stopnia służbowego. Urzędnicy, którzy dotychczas otrzymywali uposażenie według Vb.
kategorji płac-otrzymywać będą w czasie przejściowym płacę zasadniczą w kwocie 2.350
mk. miesięcznie, a podstawę do obliczenia ich dodatku drożyżnianego stanowić będzie
w tym czasie dla samotnych mnożna 1,15%.
Od chwili wejścia w życie ustawy niniejszej nominacje na urzędy, zaliczone dotąd do
kategorji Vb., odbywać się nie mogą, ani w drodze awansu ani też przy przyjęciu na
służbę państwową,
b)
funkcjonarjusze niżsi będą pobierali płacę zasadniczą jednego ze stopni od 1 do 9,
ze stosownym dodatkiem drożyźnianym, odpowiadającą rodzajowi ich służby;
2)
w b. zaborze austriackim:
a)
urzędnicy stali i prowizoryczni, którzy dotychczas pobierali uposażenie pewnej klasy
rangi, będą pobierali płacę zasadniczą ze stosownym dodatkiem drożyźnianym, ustaloną
dla równorzędnego stopnia służbowego, bez względu na to, czy uposażenie danej rangi
pobierali na podstawie mianowania, czy też czasowego posunięcia, w myśl § 51 austrjackiej
ustawy z dnia 25 stycznia 1914 r. (Dz. U. P. № 15 Pragmatyka służbowa);
b)
leśniczowie i pomocniczy lasowi w zarządzach dóbr państwowych i funduszowych, tudzież
w administracji politycznej, którzy dotychczas pobierali uposażenie w myśl austrjackiej
ustawy z dnia 25 stycznia 1914 r. (Dz. U. P. № 16) i podlegali postanowieniom II części
austrjackiej ustawy z dnia 25 stycznia 1914 r. (Dz. U. P. № 15) będą pobierali płacę
zasadniczą ze stosownym dodatkiem drożyźnianym ustaloną dla stopnia służbowego od
XII do VIII włącznie, odpowiednio do kwalifikacji i czasu służby państwowej;
c)
praktykanci w grupach, podanych w §52 Pragmatyki, będą pobierali wynagrodzenie, równe
płacy zasadniczej ze stosownym dodatkiem drożyźnianym, przywiązanej, o He chodzi o
praktykantów, w grupie pragmatyki A i B - X, w grupie C - do XI, a w grupie D -do
XII stopnia służbowego;
d)
oficjanci i oficjantki kancelaryjni będą pobierali płacę zasadniczą, przywiązaną do
XII stopnia służbowego, ze stosownym dodatkiem drożyźnianym;
e)
funkcjonarjusze niżsi będą pobierali płacę jednego ze stopni od 1-9, ze stosownym
dodatkiem drożyźnianym, odpowiadającą rodzajowi ich służby;
3)
w b. zaborze pruskim:
a)
urzędnicy etatowi i pozaetatowi, pobierający uposażenie według klasy I - XII włącznie,
otrzymywać będą płacę zasadniczą ze stosownym dodatkiem drożyźnianym, ustaloną dla
równorzędnego stopnia służbowego;
b)
urzędnicy etatowi i pozaetatowi, pobierający uposażenie według klasy XIII, XIV i XV,
otrzymywać będą płacę jednego ze stopni 1-9, ze stosownym dodatkiem drożyźnianym,
odpowiadającą rodzajowi ich służby.
W razie wątpliwości, według której kategorji rangi lub klasy urzędnik lub funkcjonarjusz
niższy pobiera uposażenie, decydującą jest wysokość jego płacy zasadniczej, którą
oblicza się przez potrącenie z jego uposażenia wszelkich dodatków ekonomicznych, wojennych,
drożyźnianych, nadzwyczajnych, mieszkaniowych, rodzinnych, starszeństwa, aktywalnych
i funkcyjnych.
W wypadkach, w których tak obliczona wysokość płacy zasadniczej nie odpowiada żadnej
z płac, oznaczonej w odnośnej tabeli, lecz leży w granicach dwu bezpośrednio po sobie
następujących pozycji płacy zasadniczej, bierze się za podstawę obliczenia tę kategorję,
rangę lub klasę, do której wysokość ostatniej płacy zasadniczej najbardziej się zbliża.
W czasie przejściowym, na wniosek szefa właściwej władzy centralnej, Rada Ministrów
może utrzymać nadal nadzwyczajne dodatki wyrównawcze przyznane już pewnym kategorjom
urzędników.
Art. 21.
Rada Ministrów, może, na wniosek szefa właściwej władzy centralnej, złożony w porozumieniu
z Ministrem Skarbu, przyznać w ciągu trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy
o uposażeniu, pewnym rodzajom funkcjonarjuszów niższych płacę zasadniczą trzech najniższych
stopni służbowych.
Art. 22.
Postanowienia ustawy niniejszej nie dotyczą państwowych pracowników, przyjętych na
podstawie osobnych z nimi zawartych umów.
Art. 23.
Ustawa niniejsza obowiązuje od dnia 1 lipca 1920 r.
Z dniem 1 lipca 1920 r. tracą moc obowiązującą wszystkie ustawy i przepisy w przedmiocie,
objętym ustawą niniejszą. Wypłaty, dokonane w ciągu marca, kwietnia, maja i czerwca
1920 r. ponad ustawowe uposażenie, uważa się za bezzwrotny dodatek regulacyjny po
dzień 30 czerwca 1920 r.
Art. 24.
Wykonanie niniejszej ustawy powierza się Prezydentowi Ministrów w porozumieniu z Ministrem
Skarbu, a nadto, o ile chodzi o b. dzielnicę pruską-w porozumieniu z Ministrem b.
Dzielnicy Pruskiej.