descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt XVII AmE 274/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 10 grudnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

w składzie:

Przewodniczący -

Sędzia SO Dariusz Dąbrowski

Protokolant -

SSO Dariusz Dąbrowski

Uzasadnienie

Decyzją z 29 maja 2024 r. Nr (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (Dalej jako: „ Prezes URE”, „pozwany”) działając na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12b w związku z art. 56 ust. 2, ust. 2h pkt 4, art. 56 ust. 6 oraz 6a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2024 r., poz. 266, dalej jako: „ p.e.”), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: „ k.p.a.”) i art. 30 ust. 1 ustawy– Prawo energetyczne, po przeprowadzeniu

postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej Przedsiębiorcy (...) Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości W. (dalej jako: „ powód, „przedsiębiorca”, „odwołujący”), w związku z nieprzekazaniem w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d ustawy – Prawo energetyczne, za miesiące: czerwiec, lipiec, sierpień oraz wrzesień 2023 r. orzekł:

1. że przedsiębiorca nie przekazał w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d ustawy– Prawo energetyczne, za miesiące czerwiec, lipiec, sierpień oraz wrzesień 2023 r.,

2. za działanie opisane w pkt 1 wymierzył przedsiębiorcy karę pieniężną, w łącznej wysokości 40.000 zł, w tym:

a. 10.000,00 zł) za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu, za miesiąc czerwiec 2023 r.,

b. 10.000,00 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu, za miesiąc lipiec 2023 r.,

c. 10.000,00 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu, za miesiąc sierpień 2023 r.,

d. 10.000,00 zł za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu, za miesiąc wrzesień 2023 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył powód, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:

1. art. 56 ust. 6a ustawy Prawo energetyczne poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że niezłożenie przez Spółkę sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw, a także ich przeznaczeniu stanowi czyn o szkodliwości społecznej większej niż znikoma gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu, a w szczególności uwzględnienie takich okoliczności jak to, że:

a. organy władzy publicznej dysponowały (1) deklaracjami podatkowymi w podatku akcyzowym złożonymi przez Odwołującą się oraz (2) danymi wynikającymi z Jednolitego Pliku Kontrolnego wysłanego przez Odwołującą się, jak i (3) samymi sprawozdaniami w formie elektronicznej wysłanymi przez Odwołującą się przy użyciu publicznej platformy EPUAP, a zatem sam obowiązek przekazania stosownych informacji został spełniony oraz nie wystąpiła żadna szkoda w sferze publicznoprawnej, a po stronie Odwołującej się nie można stwierdzić zamiaru nieprzestrzegania przepisów prawa,

b. organy władzy publicznej zaniechały poinformowania Spółki o wadliwości jej postępowania i ograniczyły się wyłącznie do przyjmowania kolejnych sprawozdań przy użyciu publicznej platformy EPUAP, gdy zasada demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) oraz elementarna sprawiedliwość społeczna (art. 2 Konstytucji) jak i zasada budowania zaufania do obywatela (art. 8 K.p.a.) nakazywały poinformowanie Spółki o wadliwości jej postępowania (art. 65 K.p.a. per analogiam),

c. Spółka przechodziła wewnętrzną reorganizację związaną ze zmianą statutowej siedziby oraz przeniesieniem się do innego miejsca, co wiązało się z koniecznością alokacji znaczących godzin pracy całej załogi zakładu pracy i zarządu na działania związane ze zmianą prowadzenia miejsca działalności gospodarczej,

d. ilości wyrobów akcyzowych objętych sprawozdaniami były niewielkie i w żaden sposób nie mogły wpływać na opracowywanie ogólnych statystyk przez właściwe organy, a ewentualne zmiany w tym zakresie były mniejsze niż tzw. błąd statystyczny, bo mogły dotyczyć w sferze globalnej 9tego miejsca po przecinku,

e. po wszczęciu postępowania w sprawie wszelkie sprawozdania zostały złożone w wymaganej formie, a uchybienie w terminie nie było znaczące,

f. wszystkie dotychczasowe sprawozdania były składane w terminie, a Spółka prawidłowo wypełniała obowiązki wynikające z przepisów Prawa Energetycznego,

2. art. 56 ust. 6a ustawy Prawo energetyczne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie kompleksowego wyjaśnienia przesłanek przyjętych za podstawę wydanej decyzji wpływających na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu w postaci:

a. braku negatywnych skutków złożenia sprawozdań po terminie;

b. braku spowodowania zagrożenia oraz wyrządzenia szkody, poprzez brak złożonych sprawozdań w terminie;

c. niezamierzone uchybienie organizacyjne, które spowodowało niezłożenie sprawozdań w terminie,

3. art. 56 ust. 6 ustawy Prawo energetyczne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary bez uwzględnienia wcześniejszego zachowania Spółki i jej możliwości finansowych,

4. art. 7 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewłaściwe uwzględnienie słusznego interesu Strony,

5. art. 1 i art. 355 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że obowiązek nadzwyczajnej staranności po stronie Spółki dotyczy także jej obowiązków o charakterze publicznoprawnym, gdy z żadnego przepisu obowiązującego prawa, w szczególności z art. 355 k.c. w zw. z art. 1 k.c. taki obowiązek nie wynika,

6. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak jakichkolwiek ustaleń w zakresie stopnia zawinienia Spółki oraz dotychczasowego jej zachowania i jej możliwości finansowych.

W związku z powyższym, powód wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania albo

2. zmianę zaskarżonej decyzji poprzez:

a. w zakresie pkt 1 sentencji decyzji - orzeczenie, że Przedsiębiorca przekazał w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d ustawy Prawo energetyczne, za miesiące czerwiec, lipiec, sierpień oraz wrzesień 2023 r.,

b. w zakresie pkt 2 sentencji decyzji - orzeczenie, że odstępuje się od wymierzenia Przedsiębiorcy kary pieniężnej,

3. przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do odwołania - uchwały o pokryciu straty za 2023 r.; przeprowadzenie zawnioskowanego dowodu wy każę, że sytuacja Spółki jest trudna, a w 2023 r. poniosła ona stratę w wysokości ok. (...) PLN,

4. przeprowadzenie rozprawy oraz przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron na okoliczność ustalenia sytuacji finansowej Spółki oraz okoliczności związanych z niezłożeniem sprawozdań w wymaganej formie; przeprowadzenie zawnioskowanego dowodu wykaże, że:

a. Spółka w ostatnich dwóch latach ponosiła stratę, a strata za 2023 r. wynosi blisko (...) PLN, a sytuacja finansowa Spółki jest trudna,

b. Wykonanie obowiązku określonego zaskarżoną decyzją negatywnie wpłynie na sytuację finansową Spółki zagrażającą jej płynności,

c. Ze względu na zmianę siedziby oraz obciążenie z tym związane Spółka nie ustaliła faktu zmiany przepisów prawa, a sprawozdania zostały złożone przez platformę EPUAP,

5. wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 479(52) K.p.c. do czasu rozstrzygnięcia sprawy,

6. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Prezes URE w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, o pominięcie wniosków dowodowych powoda w postaci załączonego do odwołania dowodu z dokumentu (uchwały o pokryciu straty za 2023 r.) oraz przesłuchania stron – jako nieistotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Przedsiębiorca decyzją Prezesa URE z dnia 22 lipca 2020 r. znak: (...)został wpisany do rejestru podmiotów przywożących pod numerem (...).

(okoliczność bezsporna)

Powód nie złożył w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d p.e. za miesiące: czerwiec, lipiec, sierpień oraz wrzesień 2023 r., na odpowiedniej platformie (w odpowiedniej formie).

(okoliczności bezsporne)

W związku z powyższym, organ wszczął z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia przedsiębiorcy kary pieniężnej w związku z nieprzekazaniem w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d ust. 1 p.e. za miesiące: czerwiec-wrzesień 2023 r. Jednocześnie, pozwany wezwał powoda do złożenia w terminie 14 dni wyjaśnień dotyczących przyczyn niezachowania terminu na złożenie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d p.e. oraz złożenie zaległych sprawozdań na portalu Platforma Paliwowa, prowadzonego przez Rządową Agencję Rezerw strategicznych (RARS).

(zawiadomienie Prezesa URE z dnia 12.10.2023 r. k. 1-2 akt adm.)

Przedsiębiorca, w piśmie datowanym na 17 października 2023 r., wyjaśnił, że w związku z rozpoczętym procesem rejestracji na portalu Platforma Paliwowa, który może potrwać kilka tygodni, przesyła sprawozdania za miesiące czerwiec, lipiec, sierpień oraz wrzesień 2023 r., by jak najszybciej wywiązać się z obowiązków ciążących na nim. Ponadto wskazał, iż z przyczyn niezależnych od niego związanych ze zmianą siedziby i utrudnieniami w otrzymywaniu przesyłek pocztowych, nie mógł on dokonać rejestracji we wskazanym terminie. Jednocześnie podkreślił, iż do tej pory przedmiotowe sprawozdania były składane przez Spółkę terminowo za pośrednictwem skrzynki podawczej Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki - ePUAP, czego dowodem są dokumenty Urzędowego Poświadczenia Odbiorcy (UPO).

(pismo powoda z dnia 17.10.2023 r. k. 22 akt adm.)

Następnie, przedsiębiorca w piśmie z dnia 27 października 2023 r. poinformował, że spółka co miesiąc, z należytą starannością wypełnia obowiązek ustawowy składania sprawozdań o rodzajach oraz ilościach wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliwach ciekłych, a także ich przeznaczeniu. Dodał, iż w związku ze zmianą adresu i siedziby, pismo informacyjne z Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych z dnia 23 maja 2023 r. wpłynęło z dużym opóźnieniem. Wskazał, że dopiero w momencie otrzymania zawiadomienia o wszczęciu, powziął wiedzę o zmianie sposobu przekazywania sprawozdania z elektronicznej skrzynki nadawczej (e-PUAP) na Platformę Paliwową. Jednocześnie zawnioskował o uznanie złożonych sprawozdań na nieprawidłowej platformie za dochowanie terminu sprawozdawczego i zapewnił, że tego typu sytuacja się nie powtórzy.

(pismo powoda z dnia 27.10.2023 r. k. 28-29 akt adm.)

Sprawozdanie za miesiąc czerwiec 2023 r. zostało przekazane przez przedsiębiorcę za pośrednictwem portalu Platforma Paliwowa po ustawowym terminie i niezłożenie tego sprawozdania było spowodowane niedopatrzeniem (stanowiło oczywistą omyłkę).

(pismo powoda z dnia 21.11.2023 r. k.. 65 akt adm.)

Przedsiębiorca w dniu 17 października 2023 r. złożył wniosek o założenie konta w portalu Platforma Paliwowa. W dniu 18 października 2023 r. zostało utworzone konto w portalu dla E. X., zaś następnie dostęp do portalu uzyskali: G. M. oraz V. G..

(pismo Prezesa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych z dnia 18.12.202 r. k. 69-70 akt adm.)

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2024 r. Prezes URE rozszerzył zakres wszczętego z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia przedsiębiorcy kary pieniężnej o miesiąc wrzesień 2023 r.

(postanowienie Prezesa URE z dnia 26.01.2024 r. k. 72-73 akt adm.)

W dniu 25 listopada 2022 r. Prezes URE wydał decyzję zaskarżoną w niniejszym postępowaniu.

(decyzja Prezesa URE z dnia 29.05.2024 r. k. 79-87 akt adm.)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody z dokumentów, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a Sąd także nie znalazł podstaw by odmówić im wiarygodności.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje

Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione przez powoda w odwołaniu zarzuty nie mogą skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary.

Omawiany obowiązek sprawozdawczy wynikał wprost z treści art. 43d ust. 1 p.e. stanowiący, że przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, a także podmiot przywożący stosownie do swojej działalności, przekazuje Prezesowi URE miesięczne sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu - w terminie 20 dni od dnia zakończenia miesiąca, którego dotyczy sprawozdanie. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, przekazuje się w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym za pośrednictwem portalu Platforma Paliwowa (art. 43d ust. 1b p.e.).

Podmiot przywożący może dokonywać przywozu paliw ciekłych po wpisaniu do rejestru podmiotów przywożących. Wpisu do tego rejestru dokonuje na wniosek podmiotu przywożącego Prezes URE w drodze decyzji (art. 32c p.e.).

Podmiotem przywożącym, w myśl definicji zawartej w art. 3 pkt 12c p.e. jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu dokonuje przywozu paliw ciekłych, z wyłączeniem przywozu paliw ciekłych:

a) w ramach wykonywania działalności polegającej na obrocie paliwami ciekłymi z zagranicą wymagającej uzyskania koncesji, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 4, lub

b) przeznaczonych do użycia podczas transportu i przywożonych w standardowych zbiornikach, o których mowa w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1542, 1598 i 1723);Natomiast przywóz paliw ciekłych, to zgodnie z definicją ustawową, zawartą w art. 3 pkt 12d p.e. sprowadzenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej paliw ciekłych w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego lub importu.

Czyniąc wstęp do dalszych rozważań, w pierwszej kolejności należy wskazać, że w okresie objętym obowiązkiem sprawozdawczym, przedsiębiorca był podmiotem przywożącym w rozumieniu art. 3 pkt 12c p.e. Figurował bowiem w rejestrze podmiotów przywożących, prowadzonym przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

Konsekwencją wpisania do rejestru podmiotów przywożących, jest obowiązek sprawozdawczy wynikający z art. 43d ust. 1 p.e. Obowiązek ten istnieje nawet wówczas jeśli przedsiębiorca w danym okresie sprawozdawczym (w danym miesiącu) nie dokonał przywozu żadnego paliwa. Nawet fakt niedokonania przywozu w danym okresie sprawozdawczym ma istotną wartość informacyjną dla regulatora rynku energetycznego i może podlegać takiej samej weryfikacji jak przywóz paliwa w wielkości większej niż 0 (w tym niewielkie ilości). Przedsiębiorcy występujący o wpis do rejestru podmiotów przywożących, powinni liczyć się z tym, iż w przypadku uzyskania decyzji o wpisie będą zobowiązani do spełniania obowiązków wynikających z przepisów prawa, bez względu na ilość przywiezionych paliw ciekłych.

W świetle powołanych już na wstępie przepisów prawa, ustalony w sprawie stan faktyczny, umożliwiał jednoznaczne stwierdzenie, że po stronie przedsiębiorcy istniał obowiązek sprawozdawczy, o jakim mowa w art. 43d ust. 1 p.e. Jak ustalono, dopiero po wezwaniu Prezesa URE, powód wystąpił z wnioskiem do Prezesa RARS o utworzenie konta na portalu Platforma Paliwowa. Jak już wcześniej wskazywano, przedsiębiorca uzyskał w dniu 18 października 2023 r. możliwość logowania do wskazanego systemu. Zaś, przedsiębiorca złożył zaległe sprawozdania za miesiące: czerwiec 2023 r. dopiero w dniu 14 listopada 2023 r., natomiast za miesiące: lipiec, sierpień i wrzesień 2023 r. w dniu 7 listopada 2023 r., tj. po ustawowym terminie.

Zgodnie ze stanem prawnym od dnia 1 lipca 2023 r. do dnia 6 września 2023 r. przedmiotowe sprawozdania należało przekazywać Prezesowi Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, przy użyciu formularza elektronicznego udostępnionego w systemie teleinformatycznym.

Warunkiem uwzględnienia odwołania było między innymi zaistnienie przesłanek uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej o których mowa w art. 56 ust. 6a p.e. Stosownie do treści przepisu art. 56 ust. 6a ustawy p.e., Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek.

Należy jednak podkreślić, iż ustawodawca nie obliguje organu do jego zastosowania. Poprzez sformułowanie „może odstąpić” przewiduje jedynie takie uprawnienie. Prowadzi to do wniosku, że nawet w przypadku łącznego wystąpienia obu przesłanek wskazanych przez ustawodawcę w przepisie art. 56 ust. 6a p.e., Prezes URE może, ale nie musi skorzystać z tej kompetencji.

Sąd stanął na stanowisku, że nie jest możliwe uznanie, jakoby stopień społecznej szkodliwości czynu był znikomy a tym samym aby zaistniały niezbędne przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary. Jak już wyżej wskazano, warunkiem jego zastosowania jest zaistnienie łącznie obu przesłanek w nim wymienionych, a więc zarówno stopień szkodliwości czynu jest znikomy, jak i podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek. W przedmiotowej sprawie, naruszenie prawa w istocie polegało na niezłożeniu sprawozdań, a zatem złożenie tego sprawozdania nawet w terminie późniejszym powoduje, że dochodzi do zaprzestania naruszenia przez stronę prawa. Ostatecznie, choć po terminie określonym w ustawie, Powód złożył sprawozdania, jednakże nie można uznać, że stopień szkodliwości czynu jest znikomy. Prawidłowo zatem uznał Pozwany, że nie zachodziły okoliczności uzasadniające skorzystanie z dobrodziejstwa przepisu art. 56 ust. 6a p.e., z uwagi na brak spełnienia przesłanki „znikomej szkodliwości czynu”.

Dostęp organu, wymienionego w art. 43d p.e., do informacji na temat ilości produktów paliwowych wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorców ma istotne znaczenie, między innymi, z punktu widzenia nadzoru i kontroli rynku paliw, w tym zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, zapobiegania ewentualnym nadużyciom, czy ochrony interesu fiskalnego państwa. Brak stosowanych sprawozdań w terminie powoduje, że organy te nie mogą realizować swoich ustawowych obowiązków. Ponadto, powód jest przedsiębiorcą, wobec tego z uwagi na profesjonalny charaktery wykonywanej przez niego działalności, powinien mieć świadomość spoczywających na nim obowiązków - w tym, sprawozdawczych - i powinien realizować je ze starannością wymaganą od profesjonalisty. „Staranność” ta obejmuje również znajomość obowiązujących przepisów prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Co więcej, jak słusznie zauważył Pozwany, brak realizacji obowiązku sprawozdawczego przez Powoda, doprowadził do naruszenia chronionego ustawą dobra, jakim jest terminowość składania sprawozdań i pozbawiło nie tylko pozwanego, ale również inne ustawowo określone organy państwowe informacji niezbędnych do wykonywania nadzoru nad rynkiem paliw ciekłych. Celem obowiązku sprawozdawczego nie jest jedynie sporządzenie przez Prezesa URE kwartalnego raportu, służy również jako narzędzie kontroli oraz podstawowe źródło informacji o funkcjonowaniu konkretnych podmiotów na rynku paliw ciekłych w zakresie prowadzonych przez Przedsiębiorców działalności. Oznacza to tym samym, że terminowość w składaniu sprawozdań jest dobrem podlegającym w tym przypadku ochronie.

Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela i przyjmuje za swój pogląd Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z 27 listopada 2019 r. w sprawie toczącej się pod sygn. akt I NSK 95/18 wskazał, że to Prezes URE kształtuje politykę wymiaru kar wobec przedsiębiorców popełniających delikty administracyjne określone w ustawie - Prawo energetyczne. W pewnych przypadkach sąd może co prawda zastosować art. 56 ust. 6a p.e., jednakże wpierw Powód powinien wykazać, że pozwany przekroczył zasady uznania administracyjnego oraz że stopień szkodliwości czynu był znikomy, a przedsiębiorca zaprzestał naruszenia prawa lub zrealizował obowiązek. Sąd Najwyższy trafnie wskazywał, że artykuł 56 ust. 6a p.e. należy interpretować z uwzględnieniem zasady sprawności i rzetelności działania instytucji publicznych, a także zasady równowagi i podziału władzy. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dysponuje więc pewnym luzem decyzyjnym przy interpretacji przesłanki znikomości szkodliwości społecznej czynu, a w razie ziszczenia się wspomnianej przesłanki - uznaniem administracyjnym przy wyborze wariantu rozstrzygnięcia: odstąpienia od kary pieniężnej bądź nieodstąpienia od tej kary (Wyrok SN z 27.11.2019 r., I NSK 95/18, LEX nr 2817533).

Przedsiębiorca zarzucił, że organy władzy publicznej zaniechały poinformowana spółki o wadliwości jej postępowania.

W powyższym zakresie wskazać należy, że to powód jest obowiązany do podjęcia wszelkich, niezbędnych działań służącym terminowemu raportowaniu wymaganych danych. Nie można „przerzucać” odpowiedzialności i tego obowiązku na organ regulacyjny. Wspomnieć należy, że to na powodzie ciąży świadomość zmieniających się przepisów. Ponadto, nawet, jeśli przedsiębiorca nie jest na bieżąco ze zmianami prawa to chociażby wystarczy wejść na stronę Prezesa URE, który umieszcza na swojej stronie internetowej ważne informacje takie jak zmiana raportowania (patrz decyzja Prezesa URE) na Platformie Paliwowej. Powód, pomimo ciążącego na nim obowiązku kontrolowania zmian zachodzących w obszarze jego działalności, nie wykazał minimum zainteresowania, żeby chociażby wejść na stronę internetową Prezesa URE i sprawdzić czy w obszarze prowadzonej przez niego działalności nie pojawiły się jakieś zmiany.

Sąd Okręgowy uznał, iż błędne jest przekonanie powoda o naruszeniu przepisu art. 56 ust. 6a p.e. Brak zastosowania względem powoda instytucji odstąpienia od wymierzenia kary wynikał z tego, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane łącznie treścią art. 56 ust. 6a p.e., nie zaś z tego, że pozwany przekroczył granice uznania administracyjnego bądź dokonał błędnej wykładni przepisów prawa energetycznego. Dlatego też, w przekonaniu Sądu, zarzuty odnoszące się do art. 56 ust. 6a p.e. nie zasługiwały na uwzględnienie.

Wobec braku przedmiotowych sprawozdań w terminie, za 4 miesiące Prezes URE nałożył kary za niezłożenie każdego z nich po 10 000 zł, tj. za uchybienie obowiązkowi sprawozdawczemu za każdy miesiąc, których łączna suma wyniosła 40 000 zł.

W myśl art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e., karze pieniężnej podlega ten, kto nie przekazuje w terminie sprawozdań o których mowa w art. 43d tej ustawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 56 ust. 2h pkt 4 p.e. wysokość kary wynosi 10 000 zł.

Powód nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku sprawozdawczego, co w oparciu o przepisy prawa energetycznego, słusznie zostało przez pozwanego uznane za podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Kwalifikacja czynu powoda, dokonana przez Prezesa URE jest słuszna, niewątpliwie bowiem naruszenie będące przedmiotem zaskarżonej decyzji nie stanowi czynu o znikomej społecznej szkodliwości. Jak również wspomniano wyżej, Sąd nie stwierdził, jakoby Prezes URE przekroczył granice uznania administracyjnego wymierzając karę pieniężną. Wysokość nałożonej na powoda kary finansowej wynika zatem wprost z przepisów prawa i spełnia swoją funkcję represyjno-wychowawczą.

Powód w odwołaniu zwracał uwagę na to, że realizował obowiązki podatkowe. W ocenie Sądu powyższa kwestia nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, gdyż obowiązki podatkowe wynikają z odrębnych podstaw prawnych i ich ocena nie mieści się w kompetencjach pozwanego. Podobnie ma się kwestia zmiany siedziby spółki. Bez znaczenia jest sytuacja w jakiej znajdowała się spółka. Niewątpliwe jest, że przedsiębiorcy zmieniają swoją siedzibę, tym niemniej nie powinni zapominać o nałożonych na nich ustawowych obowiązkach jakim niewątpliwie jest obowiązek sprawozdawczy. Zwrócić należy w tym zakresie uwagę na to, że obowiązek sprawozdawczy od dnia 1 lipca 2023 r. dokonywany jest w formie elektronicznej, która nie jest zbytnio uciążliwa dla adresatów ww. normy prawnej i bez większych przeszkód można wykonać ustawowe obowiązki na każdym urządzeniu elektronicznym z dostępem do Internetu. Zatem w dobie Internetu i dostępnych zasobach istnieje możliwość wykonania terminowo obowiązku sprawozdawczego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 56 ust. 6 p.e., należało uznać go za bezzasadny.

W myśl wspomnianego przepisu, ustalając wysokość kary pieniężnej, Prezes URE uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasowe zachowanie podmiotu i jego możliwości finansowe.

Zdaniem Sądu, Prezes URE nie naruszył ww. przepisu, gdyż go nie zastosował, z uwagi na to, że wymierzona powodowi kara pieniężna jest karą sztywną, wynikającą z art. 56 ust. 2h pkt. 4 p.e.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego Sąd wskazuje, że ewentualne naruszenie tych przepisów nie jest przedmiotem postępowania sądowego i nie stanowi samoistnej podstawy uchylenia decyzji w tym postępowaniu. Wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie cywilne, w którym na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego Sąd dokonuje własnych ustaleń faktycznych i prawnych. Przede wszystkim Sąd nie ogranicza się jedynie do sprawdzenia prawidłowości postępowania administracyjnego. Przed sądem powszechnym sprawa rozpoznawana jest według reguł kontradyktoryjnego postępowania cywilnego, a przedmiotem nie jest kontrola legalności decyzji administracyjnej, jak to ma miejsce przed sądem administracyjnym. Celem postępowania sądowego nie jest więc przeprowadzenie kontroli postępowania administracyjnego, lecz merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, której przedmiotem jest spór między stronami powstający dopiero po wydaniu decyzji przez Prezesa Urzędu. Do Sądu ostatecznie należy zastosowanie odpowiedniej normy prawa materialnego, na podstawie wyjaśnienia podstawy faktycznej, obejmującej wszystkie elementy faktyczne przewidziane w hipotezie tej normy (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 maja 2021 r., sygn. akt I NSKP 7/21, opubl. Lex nr 3225327).

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił wniesione przez powoda odwołanie na podstawie art. 479 53§ 1 k.p.c.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na oddalenie odwołania, należało uznać powoda za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niego na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu, które w sprawie niniejszej obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w minimalnej stawce 720,00 zł, ustalonej w oparciu § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

SSO Dariusz Dąbrowski